WeRead Powered by ReaderPub
A Graduated English-Welsh Spelling Book cover

A Graduated English-Welsh Spelling Book

Chapter 10: Words of three syllables.
Open in WeRead

About This Book

A practical bilingual spelling primer aimed at helping Welsh-speaking pupils learn English orthography through graduated, systematic practice. The material is divided into three parts: a large alphabetical list of monosyllables arranged by letter count, a more extensive alphabetical list of polysyllables organized by syllable number, and a section of English–Welsh dialogues for conversational reinforcement. Entries pair English words with Welsh equivalents, consolidate noun and verb senses in single entries, and give guidance on accent placement in two-syllable forms. The work stresses repetition, classification, and practical usage to build accurate spelling and foundational vocabulary.

White-wash, gwyngalch: gwyngalchu

Whith-er, i ba le, i ba fan

Whole-sale, cyfanwerth; cyfanwerthol

Whole-some, iach, iachus

Whol-ly, yn hollol, yn gwbl

Whore-dom, puteindra

Wick-ed, drwg, drygionus

Wid-ow, gweddw; unig

Wild-ness, gwylltineb; gorphwyll

Wil-ful, gwirfoddol, bwriadol

Will-ing, ewyllysiad; ewyllysgar

Wil-low, helygen

Wind-bound, caeth gan wynt

Wind-lass, dyrwynlath

Win-dow, ffenestr, alches

Win-now, nithio, gwyntyllio

Win-ter, gauaf: gauafu

Wis-dom, doethineb, callineb

Wise-ly, yn ddoeth, yn synwyrol

Witch-craft, dewiniaeth

With-al, hefyd, heblaw hyny

With-draw, cilio, encilio, neillduo, tynu yn ol

With-er, gwywo, crino

With-hold, attal, dal, rhwystro

With-in, oddi fewn, ofewn

With-out, heb; oddi eithr; tu allan

With-stand, gwrthsefyll, gwrthwynebu

Wit-ness, tyst, tystiolaeth: tystio

Wit-ty, synwyrol, ffraeth

Wiz-ard, cynghallen, dewin

Wo-ful, gofidus, gresynol

Wom-an, gwraig, benyw

Won-der, rhyfeddod, syndod: rhyfeddu, synu

Wood-bine, gwyddfid

Wood-cock, cyffylog

Wood-en, coedawl, o bren

Wood-y, coedog, llawn coed

Word-ing, geiriad

Work-house, gweithdy

Work-man, gweithiwr, gweithydd

World-ly, bydol, bydgarol

Wor-ship, iolaeth, addoliad: ioli, addoli

Wor-thy, teilwng; gwiw, addas

Wound-ed, archolledig, briwedig

Wound-ing, archolliad, clwyfiad

Wran-gle, cecri, ymgecru: cecru

Wrap-per, amdrws, amdwyg

Wres-tle, ymaflyd, ymafael

Wretch-ed, truan, gresynus

Wrin-kle, crych: crychu

Writ-ing, ysgrifen, ysgrifeniad

Writ-ten, ysgrifenedig

Year-ling, blwyddiad, llwdn blwydd

Year-ly, blwyddol; yn flynyddol

Yel-low, melyn

Yeo-man, rhydd-ddeiliad; gosgorddwr

Yield-ing, yn dwyn; yn caniatau

Young-ster, ieuangyn, llencyn

Your-self, eich hun, eich hunan

Your-selves, eich hunain, chwychwi

Zeal-ous, aiddgar, eiddigeddus, gwresog

Zen-ith, uwchben, entrych nen

Zig-zag, igam ogam

WORDS OF THREE SYLLABLES.

A-ban-don, gadael; gwrthod, rhoi i fyny

A-base-ment, gostyngiad; iseliad

A-bate-ment, lleihâd, toliant; cwymp

Ab-di-cate, gadu, gwrthod; rhoi i fyny

A-bet-tor, annogwr, cynneilydd

Ab-hor-rence, ffieiddiad; casineb, atgasrwydd

Ab-hor-rent, ffiaidd, cas; atgas

A-bol-ish, dirymu; diddymu, dilëu

A-bound-ing, llawnder, amledd, digonedd

A-bridge-ment, talfyriad, byrhâd; crynodeb

Ab-ro-gate, diddymu, dilëu; dirymu

Ab-rupt-ly, yn fyrbwyll; yn sydyn

Ab-sen-tee, absennolwr; ymabsennolwr

Ab-so-lute, arbenig; hollol, cwbl

Ab-sti-nence, ymattaliad, ymarbediad

Ab-sti-nent, ymattaliol, ymwrthodol

Ab-stract-ed, dansoddedig; neillduedig

A-bun-dance, helaethrwdd, llawnder, amledd

A-bun-dant, helaeth; llawn; toreithiog

A-bu-sive, difrïol, sarhäus, trahäus

Ac-cept-ance, derbyniad; croesaw; addefeb

Ac-ci-dence, rhagieithadur; egwyddoreg

Ac-ci-dent, damwain, dygwydd; hap

Ac-com-plice, cyfranogwr, rhanogydd

Ac-com-plish, cyflawni, cwblhau; gwneuthur

Ac-cord-ance, cydfod, cydweddiad

Ac-cord-ant, cytunol, unweddol; cyfatebol

Ac-cord-ing, yn ol; yn gyffelyb; megis, fel

Ac-count-ant, cyfrifwr, cyfrifydd

Ac-cu-rate, cywir; cywraint; manwl

Ac-cus-tom, arfer, arferu; ymarfer

A-chieve-ment, cyflawniad; gorchest

Ac-know-ledge, cydnabod; cyfaddef

Ac-quaint-ance, cydnabyddiaeth; cydnabod, cyfaill

Ac-quaint-ed, cydnabyddus; cynnefin

Ac-qui-esce, ymfoddloni; cydsynio, ymostwng

Ac-quire-ment, cyrhaeddiad; ymgais

Ac-quit-tance, gollyngdod; derbyneb

Ac-tive-ly, yn weithredol; yn fywiog

Ac-tu-al, gweithredol; gwir

A-cute-ly, yn llymacenol: yn llym

Ad-dict-ed, ymroddedig; chwannog

Ad-di-tion, chwanegiad; cynnodiaeth

Ad-e-quate, cyfartal; digonol: gordebygu

Ad-her-ent, ymlynwr, dylynwr; ymlynol

Ad-he-sion, ymlyniad, glyniad; undeb

Ad-he-sive, ymlynol; gludiol

Ad-ja-cent, agos, cyffiniol, ger llaw

Ad-jec-tive, ansoddair, adenw

Ad-join-ing, wrth, yn ymyl; yn cydio

Ad-journ-ment, addoediad, gohiriad

Ad-just-ing, trefniad, addasiad

Ad-mi-ral, llyngesor, llyngesydd

Ad-mis-sion, derbyniad; goddefiad; caniatâd

Ad-mit-tance, derbyniad; goddefiad; addefiad

Ad-mon-ish, rhybuddio; cynghori; ceryddu

A-dop-tion, mabwysiad; dewisiad

Ad-vance-ment, cychwyniad; dyrchafiad

Ad-van-tage, budd, mantais; ennill; goruchafiaeth: buddioli, manteisio

Ad-ven-ture, antur; beiddiad: anturio; beiddio

Ad-ver-tise, hysbysu, cyhoeddi, amlygu

Ad-vo-cate, dadleuwr; amddiffynwr; eiriolwr: dadleu; amddiffyn

Af-fa-ble, mwyn, hynaws, mwynaidd

Af-fec-tion, serch; hoffedd, anwyldeb

Af-fi-ance, ymddiried; ymddiried, hyderu

Af-flic-tion, cystudd, adfyd; gorthrymder

Af-flu-ence, llawnder, llawndid, amledd

Af-flu-ent, llawn, gorlawn; cyfoethog

A-fore-hand, ym mlaen llaw

A-fore-said, rhagddywededig, crybwylledig

Af-ter-noon, prydnawn, prynawn

Af-ter-ward, Af-ter-wards, gwedi, wedi, wedi hyny; ar ôl hyny

Ag-gran-dize, dyrchafu, anrhydeddu

Ag-gra-vate, mwyhau; gwaethygu; blino

Ag-gre-gate, cynnulliad; cyf-fanswm: cynnull, crynhoi

Ag-gres-sion, cynhen; cynymrafael

Ag-i-tate, cynhyrfu; terfysgu

Ag-o-ny, dirboen, ing; gorymdrech

A-gree-ment, undeb, cytundeb; ammod

A-larm-ing, alarmus; arswydus

Al-der-man, henadur; ynad

Al-ge-bra, alsoddeg, alsawdd

Al-ien-ate, estronoli, trosglwyddo; cilio

Al-i-ment, maeth, lluniaeth, ymborth

Al-i-quot, cydrifol, cyfnifer

Al-le-giance, gwarogaeth, teyrngarwch

Al-li-ance, cyfathrach; cydbleidiaeth

Al-lot-ment, cyfran, darn, dyraniad

Al-low-ance, caniatâd; addefiad; lleihâd

Al-lu-sion, cyfeiriad, crybwylliad

Al-migh-ty, yr Hollalluog; ollalluog

Al-pha-bet, egwyddor; y llythrenau

Al-read-y, eisoes; yn barod, hyd yn hyn

Al-ter-nate, cylchynol: cylchnewid

Al-ti-tude, uchder, uchelder

Am-bi-tion, uchelgais, uchelfryd

Am-bi-tious, uchelgeisiol, uchelfrydig

Am-bus-cade, cynllwyn, llechfa: cadlechu

A-mend-ment, cyweiriad; gwelliant

Am-nes-ty, ebargofraith, tellwedd

Am-pli-tude, helaethrwydd, eangder

Am-pu-tate, amdori, tori aelod

A-muse-ment, difyrwch, digrifwch

An-a-lyse, dosranu; dosbarthu

An-ar-chy, aflywodraeth; terfysg

An-ces-tors, hynafiaid; cyndadau

An-chor-age, angorfa, angordraeth

An-ec-dote, hanesyn, cofhanesyn

An-gu-lar, onglog, conglog

An-i-mal, anifel, anifail; anifeilig

An-i-mate, byw, bywiog: bywhau; cefnogi

An-noy-ance, blinder, aflonyddwch

An-nu-al, blwyddiadur; blynyddol

An-nu-lar, modrwyol, cylchol

An-oth-er, arall, all; un arall

An-ti-christ, anghrist, gwrthgrist

An-ti-dote, gwrthwenwyn, dadwenwyn

A-part-ment, rhandy, ystafell

Ap-a-thy, annheimlad; difaterwch

Ap-er-ture, agoriad, adwy, bwlch

A-pos-tate, gwrthgiliwr; gwrthgiliol

A-pos-tle, apostol; anfonog

Ap-pa-rel, dillad, gwisg: dilladu, gwisgo

Ap-pa-rent, amlwg, eglur; ymddangosiadol

Ap-pear-ance, ymddangosiad, golwg; gweledigaeth

Ap-pend-age, dibynai; attodiad, chwanegiad

Ap-pen-dix, attodiad, ychwanegiad

Ap-per-tain, perthyn, perthynu

Ap-pe-tite, chwant, gwangc, chwant bwyd

Ap-point-ment, penodiad, gosodiad; ammod

Ap-prais-er, prisiwr, prisiedydd

Ap-pre-hend, amgyffred, dirnad; tybio

Ap-prov-al, cymmeradwyaeth; tystiad

A-quat-ic, dyfrol, dyfrog

Aq-ue-duct, awell; gwyffos, dyfrffos

Ar-a-ble, arodol; arddadwy

Ar-bi-ter, canolwr; barnydd

Arch-an-gel, archangel

Arch-bish-op, archesgob

Ar-chi-tect, adeiladydd, pensaer; saer

Ar-den-cy, angerdd; gwres; taerni

Ar-du-ous, dyrys, anhawdd; caled

Ar-gu-ment, rheswm, dadl; testyn

Ar-mo-ry, arfdy; rhyfelwisg; pais arfau

Ar-range-ment, trefniad; rhestriad

Ar-ro-gance, traha, hunandyb; rhyfyg

Ar-ro-gant, trahaus, amryfus, hunanol

Ar-se-nal, arfdy, ystordy arfau

Ar-te-ry, rhedweli, arwythen

Ar-ti-cle, erthygl; bannod: bannodi

Ar-ti-fice, cyfrwyswaith, dichell, ystryw

As-cen-sion, esgyniad, dyrchafiad

As-cer-tain, gwirio, sicrhau; sefydlu

As-pi-rate, chwernsain: chwernseinio

As-sas-sin, murnwr; bradlofrudd

As-sem-ble, cynnull, casglu; ymgynnull

As-sem-bly, cynnullfa, cynnulleidfa

As-ser-tion, honiad, haeriad, cadarnhâd

As-sess-ment, trethiad; ardrethiad

As-sign-ee, daerodydd, dirprwywr

As-sign-ment, daerodiad, trosglwyddiad

As-sist-ance, cynnorthwy, cymhorth

As-sist-ant, cynnorthwywr; cynnorthwyol

As-sort-ment, cymmmathiad; pigion

As-sump-tion, cymmeriant; rhyfyg

As-sur-ance, dilysrwydd, sicrwydd; hyder

As-ter-isk, serenig (*)

As-ton-ish, synu, brawychu; rhyfeddu

A-sun-der, o'r neilldu, ar wahan

A-sy-lum, noddfa, achlesfa

A-the-ist, annuwiad, atheist

At-mo-sphere, awyrgylch; wybren

A-tone-ment, iawn; cymmod

At-tach-ment, gafaeliad; ymlyniad

At-tain-ment, cyrhaeddiad, caffaeliad; dysg

At-tend-ance, gweinyddiad, gwasanaeth; gosgordd

At-tend-ant, cydymaith; gwas; dilynol

At-ten-tion, ystyriaeth; gwrandawiad

At-ten-tive, ystyriol; ymwrandawgar

At-ti-tude, ystum, agwedd

At-tor-ney, attyrnai, cyfreithiwr

At-trac-tion, attyniad, tyniad

At-trib-ute, priodoledd: priodoli; cyfrif

Auc-tion-eer, arwerthydd, arwerthwr

Au-da-cious, hyf; haerllug; rhyfygus

Au-di-ble, hyglyw; llafar, croyw

Au-di-tor, clywiadur; prawiadur

Au-di-ence, clyw; gwrandawyr

Au-then-tic, awduredig; credadwy

Au-thor-ize, awdurdodi, cefnogi

Av-a-rice, cybydd-dod, trachwant

Av-e-nue, dyfodfa, cyntedd; rhodfa

Av-er-age, cyfartaledd; canolrif; cyfartal, canolaidd: cyfartalu, canoli

A-ver-sion, gwrthwyneb; casineb

Aw-ful-ness, arswydoldeb; uthredd

Bach-e-lor, anweddog; gwryf

Back-slid-ing, gwrthgiliad; gwrthgiliol

Bal-co-ny, balcawd, murdalffen

Ban-dit-ti, ysbeilwyr, ysbeildorf

Ban-ish-ment, alltudiaeth; deoliad

Bar-ba-rism, barbariaith; annysg, anfoes

Bar-ba-rous, barbaraidd; difoes

Bar-ren-ness, anffrwythlondeb; diepiledd

Bar-ri-cade, brysgaer; attalgaer: attalgau

Bar-ri-er, attalgaer; terfyn

Bar-ris-ter, dadleuydd, bargyfreithiwr

Bat-tal-ion, cadfyddin, cadfagad

Bat-ter-y, magnelfa, hyrddglawdd

Bat-tle-ment, canllaw; murganllaw

Bay-o-net, gwnfidog, bidog

Beau-ti-ful, teg, prydferth, hardd, tlws

Be-com-ing, gweddus, cymhwys, hardd

Bed-cham-ber, ystafell wely, cysgell

Be-gin-ning, dechreuad; cychwyniad; pen

Be-hav-iour, ymddygiad, ymarweddiad, moes

Be-liev-er, credadyn, crediniwr

Ben-e-fice, glwysfudd, bywoliaeth eglwysig

Ben-e-fit, budd, lles; ennill: buddio; manteisio

Bev-er-age, diod, diodlyn; diodrodd

Big-a-my, dwyweddogaeth, dwywreiciaeth

Bi-sec-tion, deubarthiad, rhaniad

Bis-sex-tile, blwyddyn naid

Bit-ter-ness, chwerwedd; bustledd

Bit-u-men, duglist, daiarbyg

Black-ber-ry, mwyaren, mwyaren ddu

Blas-phe-my, cabledd; difenwad

Blus-ter-ous, dadyrddus, trystfawr

Bod-i-ly, corfforol; yn gorfforol

Bois-ter-ous, tymmestlog, ystormus

Bom-bard-ment, llosbelgyrch, llosgbeliad

Bot-a-ny, llysieuaeth, planigaeth

Bot-tom-less, diwaelod

Bound-a-ry, terfyn, cyffinedd, ffinfa

Boun-ti-ful, hael, haelionus, elusenol

Brav-er-y, dewredd, gwroldeb, calondid

Broth-er-hood, brawdoliaeth; cymdeithas

Broth-er-ly, brawdol, serchog; yn frawdol

Bull-rush-es, llafrwyn, corsfrwyn

Bur-den-some, trwm, pwysfawr, beichus

Burg-la-ry, tydoriad, toriad ty

Bur-i-al, angladd, claddedigaeth, cynhebrwng

But-ter-fly, ilir, gloywyn byw

But-ter-milk, llaeth enwyn, enwyn

Cab-i-net, cafell; y cyfrin-gynghor: amgau

Cal-cu-late, cyfrif, rhifo; olrhain; amcanu

Cal-en-dar, blwyddiadur; coflyfr: coflyfru

Cal-um-ny, camgyhuddiad, athrod

Can-di-date, ymgeisiwr, cystadleuydd

Can-dle-stick, canwyllbren, goleusaf

Can-non-ade, cyflegriad: cyflegru

Ca-pa-ble, galluog; medrus; deallus

Ca-pa-cious, cynnwysfawr, helaeth, eang

Cap-i-tal, argyffre, cynsawdd; ariansawdd; priflythyren; prif; rhagorol

Cap-i-tol, y Capitol; cabidwl; llywotty

Ca-pri-cious, mympwyol, anwadal

Cap-ti-vate, caethgludedig: caethiwo; darostwng

Car-a-van, teithlu, myntai; cludfen

Car-di-nal, cyniadur, prifor; prif, penaf

Car-pen-ter, saer, pensaer coedsaer

Car-ti-lage, madruddyn, madrudd

Cas-u-al, damweiniol, dygwyddol

Cat-a-comb, beddogof, claddogof

Cat-a-logue, cofres, mynegfa: cofrestru

Cat-a-ract, rhaiadr, dyfrgwymp

Cat-e-chise, egwyddori, holwyddori

Cat-e-chism, holwyddoreg, egwyddoreg

Ca-the-dral, eglwys gadeiriol, esgoblan

Cath-o-lic, pabydd; cyffredinol; haelfrydig

Cav-al-ry, marchlu, marchfyddin, marchfilwyr

Cav-i-ty, ceuedd, ceudwll; pant

Cel-e-brate, dathlu, clodfori; cadw, cynnal

Ce-les-tial, nefolydd; nefol, nefolaidd

Cen-tu-ry, canrif, canmlwydd

Cer-tain-ty, sicrwydd, diamheuadd

Cer-ti-fy, sicrhau, ardystio; gwirio

Cham-ber-lain, ystafellydd, ystafellwas

Cham-ber-maid, ystafellyddes, morwyn ystafell

Cham-pi-on, campwr; ymdrechwr; gwron

Chan-cel-lor, canghellydd, canghellor

Chan-cer-y, canghellys; llys cydwybod

Change-a-ble, newidiol, cyfnewidiol

Char-ac-ter, nodweddiad, cymmeriad; arwydd: darlunio, dysgrifio; cerfio

Charge-a-ble, gofynadwy; cyhuddadwy; costus

Char-i-ot, cerbyd; carrod

Char-i-ty, cariad, elusen; ewyllys da

Chas-tise-ment, cerydd, cospedigaeth

Chas-ti-ty, diweirdeb, dihalogrwydd

Chiv-al-ry, marchofyddiaeth; gwroniaeth

Chron-i-cle, brut, cronicl, oeslyfr: brutio, coflyfru, hanesu

Cir-cu-lar, cylchlythyr; cylchol, cynghrwn

Cir-cu-late, amlifo; cylchlifo; gwasgaru

Cir-cum-cise, enwaedu; blaendori

Cir-cum-flex, hirnod, hiracen

Cir-cum-scribe, amgau, cylchynu; amlinellu

Cir-cum-spect, amwel; gochelgar; gofalus; ystyriol

Cir-cum-stance, amgylchiad; dygwyddiad; sefyllfa; amgylchiadu; damweinio

Cit-a-del, castell, amddiffynfa, tŵr

Ci-ta-tion, cerydd; dyfyneb; crybwylliad

Cit-i-zen, dinesydd; trefwr

Civ-il-ize, gwareiddio, moesoli

Clam-or-ous, dadyrddus, trystfawr

Clan-des-tine, cuddiedig, lladradaidd

Clar-i-fy, teru, gloywi, puro

Clas-si-fy, dosbarthu, trefnu

Clean-li-ness, glendid, glanweithdra

Clem-en-cy, hynawsedd, tiriondeb, tosturi

Cler-gy-man, offeiriad, gwr llên, clerigwr

Co-e-qual, gogystal, cyfartal, cydradd

Co-hab-it, cyttrigo, cydfyw, cydanneddu

Co-her-ence, cydlyniad; cyssylltiad

Co-her-ent, cydlynol; cyssylltedig

Co-he-sion, cydlyniad, glyniad

Co-in-cide, cyttaro; cytuno; ymgyfarfod

Col-lec-tion, casgliad, cynnulliad; detholiad

Col-lec-tive, cynnulliadol, cryno

Col-lect-or, casglwr; cyllidydd

Col-li-sion, gwrthdarawiad; cyferbyniad

Col-lo-quy, ymddyddan, siarad, llafar gwlad

Col-o-ny, trefedigaeth; trefedigion

Com-bus-tion, cydlosgiad, ennyniad

Come-li-ness, gweddusder, prydferthwch

Com-fort-er, cysurwr, dyddanydd

Com-mand-er, penaeth, llywydd, blaenor

Com-mand-ment, gorchymmyn, arch; awdurdod

Com-mence-ment, dechreuad; cychwyniad

Com-mer-cial, masnachol, trafnidiol

Com-mis-sion, gwneuthuriad; swyddogaeth; gorchymmyn: awdurdodi; swyddogi

Com-mit-ment, gwneuthuriad; traddodiad

Com-mit-tee, pwyllgor; cyfeisteddiad

Com-mo-dore, morlyw, morlywydd

Com-mon-ly, yn gyffredin; gan amlaf

Com-mon-wealth, gwladwriaeth; gwerinlywodraeth

Com-mo-tion, cyffro, terfysg, aflonyddwch

Com-mu-nion, cymmundeb; cymdeithas

Com-pan-ion, cydymaith, cydweinydd

Com-pa-ny, cymdeithas; cymdeithion: cymdeithio; cyfrinachu

Com-pas-sion, tosturi, trugaredd; cydymdeimlad

Com-pen-sate, talu, ad-dalu; gwobrwyo

Com-pe-tent, digonol, cymhwys, addas

Com-ple-ment, cyflanw; cyflawniad; llawnrif

Com-plex-ion, gwedd, gwynebpryd

Com-pli-ance, cydsyniad, ymostyngiad

Com-pli-cate, cymhleth: cymhlethu; cymmysgu

Com-pli-ment, moesair; cyfarchiad: canmawl, cyfarch

Com-po-nent, elfen, cyfansoddai; cyfansoddol

Com-pos-ite, cyfansawdd, cymmysg

Com-pos-ure, tawelwch, llonyddwch; trefn

Com-pre-hend, cynnwys; amgyffred, deall

Com-pres-sion, cydwasgiad, amwasgiad

Com-pro-mise, cyfaddawd, cytundeb: cyfaddaw; ymgytuno â

Com-pul-sion, gorfod, gorfodaeth, cymhelliad

Com-pul-sive, gorfodol, dirgymhellol

Con-ceal-ment, celedigaeth: cuddfa

Con-ceit-ed, hunandybus, gwagfalch

Con-cen-trate, cymherfeddu, canolbwyntio

Con-cep-tion, ymgael, beichiogi; deall

Con-cern-ing, am, yng nghylch, o ran, o herwydd: mewn perthynas i

Con-cise-ly, yn fyr, yn gryno; ar air

Con-clu-sion, terfyn, diwedd; diweddglo; casgliad

Con-clu-sive, penderfynol; casgladwy

Con-cord-ance, cytundeb; mynegiadur

Con-cu-bine, gordderch, gordderchwraig

Con-cur-rence, cytundeb; cydymgyrch

Con-cur-rent, cyfred, cydred; cydredol

Con-cus-sion, ysgydwad, cyttrawiad

Con-de-scend, ymostwng; teilyngu

Con-di-tion, cyflwr, helynt; ammod: ammodi; cytuno

Con-du-cive, tueddol, llesol, gwasanaethgar

Con-duct-or, arweinydd; llywydd

Con-fer-ence, cynnadledd; ymgynghoriad

Con-fes-sion, cyffes, addefiad; proffes

Con-fi-dence, hyder, ymddiried; cred

Con-fi-dent, cyfrinachydd; hyderus; hyf

Con-fine-ment, attaliad; carchariad; gwelyfod

Con-fis-cate, attafaeledig: attafaelu, fforffetu

Con-flu-ence, cymmer, cydlif; cydffrydiad

Con-flu-ent, cydlifol, aberol, cydlifeiriol

Con-fu-sion, cymmysgedd; terfysg

Con-gre-gate, cynnull, crynhoi; ymdyru

Con-jec-ture, amcan, tyb: tybio, amcanu

Con-ju-gal, priodasol; cydieuog

Con-ju-gate, cyfieuair: cyfieuo; treiglo

Con-junc-tion, cyssylltiad; cyssylltair

Con-nec-tion, cyssylltiad, cydiad; perthynas

Con-quer-or, gorchfygwr, buddugoliaethwr

Con-se-crate, cyssegru; santeiddio

Con-se-quence, canlyniad; effaith; pwys

Con-se-quent, canlyniad; canlynol

Con-sid-er, ystyried, meddwl; myfyrio

Con-sign-ment, trosiad; trosglwyddeb

Con-sist-ence, tewdra, sylwedd; cyfansoddiad

Con-sist-ent, cysson, cytunol, cydweddol

Con-so-nant, cydsain; cydseiniol

Con-sta-ble, heddwas; penceidwad

Con-stan-cy, gwastadrwydd, dianwadalwch

Con-sti-tute, gosod; cyfansoddi; sefydlu

Con-struc-tion, adail; cyfansoddiad; cystrawen

Con-sump-tion, traul; darfodedigaeth

Con-ta-gious, heintus; adwythig

Con-tem-plate, myfyrio, ymsynied; bwriadu

Con-tend-ing, ymryson; gwrthwynebol

Con-ten-tion, ymryson, ymrafael, anghydfod

Con-ten-tious, ymrysongar, amrafaelgar

Con-tent-ment, boddlonrwydd, boddhâd

Con-ti-nence, diweirdeb; ymattal

Con-ti-nent, cyfandir; diwair

Con-tin-ue, parhau; sefyll; oedi

Con-tra-band, gwaharddiad; gwaharddedig

Con-tract-ed, talfyr; cyfyng; ammodedig

Con-trac-tion, crybychiad; talfyriad; crynodeb

Con-tra-dict, gwrthddywedyd; gwrthwynebu

Con-tra-ry, y gwrthwyneb; gwrthwynebus

Con-trib-ute, cyfranu; cynnorthwyo; llesäu

Con-triv-ance, dyfais, dychymmyg; cyfrwysder

Con-tro-vert, dadleu; gwrthddadlu

Con-tu-sion, pwyad; yssigiad; maluriad

Con-ven-tion, eisteddfod, cymmanfa; undeb

Con-vers-ant, cynnefin, cyfarwydd

Con-ver-sion, troad, troëdigaeth; cyfnewidiad

Con-vey-ance, cludiad, trosglwyddiad, gweithred tir

Con-vic-tion, argyhoeddiad; dyfarniad

Con-vul-sion, dirdyniad; dirgynhwrf

Con-vul-sive, dirdynol; dirgrynol

Co-pi-ous, helaeth, llawn; cynnwysfawr

Cop-u-late, cydio, ymgydio; cymharu

Cor-di-al, sirgyffyr, cysurlyn; calonog; serchog; gwresog; adfywiol

Cor-mo-rant, morfran, mulfran

Cor-o-ner, trengholwr; crwner

Cor-po-ral, dengwriad; corfforol; defnyddiol

Cor-po-rate, corfforedig; cyffredinol

Cor-pu-lence, corffogrwydd, tewder

Cor-pu-lent, corffog, tew, cigog

Cor-rec-tion, cyweiriad, gwelliant; cerydd

Cor-rect-ly, yn gywir; yn fanwl

Cor-re-spond, cyfateb; gohebu

Cor-rup-tion, llygredigaeth, halogrwydd; gôr

Coun-sel-lor, cynghorwr, dadleuwr

Coun-te-nance, gwyneb, gwynepryd: cefnogi

Coun-ter-act, gwrthweithredu; gwrthsefyll

Coun-ter-feit, ffugiwr; ffugiol: ffugio

Coun-ter-pane, torsed, cwrlid, huling

Cour-a-geous, dewr, gwrol, calonog

Cou-ri-er, brysgenad, negesydd

Cour-te-ous, hyfoes, moesgar, boneddigaidd

Cov-e-nant, cyfammod, cytundeb

Cov-et-ous, trachwantus, cybyddlyd

Cre-a-tion, creadigaeth; cread; y bydysawd

Cred-i-ble, credadwy, coeladwy

Cred-it-or, achretor, gofynwr, coeliwr

Crim-in-al, troseddwr, drygweithredydd; troseddog

Crit-ic-al, beirniadol; manwl, enbyd

Crit-i-cise, beirniadu; arholi; beio

Crook-ed-ness, camedd; bachogrwydd

Cru-ci-ble, toddlestr, toddiadur

Cru-ci-fy, croeshoelio, hoelio ar y groes

Cru-el-ty, creulondeb, mileindra

Cul-pa-ble, beius, ar y cam; euog

Cul-ti-vate, diwyllio, amaethu; gwareiddio

Cum-ber-some, rhwystrus; beichiol; cymmysg

Cur-a-ble, gwelladwy, iachadwy

Cu-ri-ous, cywrain manwl; ymchwilgar

Cur-ren-cy, cylchrediad, treigliad, arian treigl

Cur-va-ture, camedd, crymedd

Cus-to-dy, cadwraeth; dalfa, carchar

Cus-tom-er, prynwr, cwsmer, derbynydd

Dam-na-tion, colledigaeth, damnedigaeth

Dan-ger-ous, peryglus, enbyd; niweidiol

De-bauch-ment, llygriad, halogiad; hud

De-ben-ture, dylysgrif, hawleb, hawlysgrif

De-cay-ing, methiant, dadfail

De-ceit-ful, twyllodrus, dichellgar

De-ceiv-ing, twylliad, hocediad; twyll

De-cem-ber, Rhagfyr

De-cen-cy, gweddusrwydd, harddwch

De-cep-tion, twyll, hud, dichell, ffalsedd

De-ci-mals, degiadaeth, degraniaeth

De-ci-pher, dehongli, egluro, darllen celnodau

De-cis-ion, penderfyinad; barniad

De-ci-sive, penderfynol, terfynol

De-clar-ing, mynegiad, traethiad; amlygiad

De-clen-sion, gogwyddiad; treigliad

De-clin-ing, ar ogwydd, ar ball, yn ammharu

De-coc-tion, trwyth; berwad

De-com-pose, dadgyfansoddi; dadgyssylltu

Dec-o-rate, addurno, harddu, prydferthu

De-co-rous, gweddus, addwyn: trefnus

De-co-rum, gweddusder, harddwch; trefn

Ded-i-cate, cyflwynedig: cyflwyno, cyssegru

De-duc-tion, tyniad ymaith; lleihad

De-fault-er, pallwr, methwr: palldalwr

De-fec-tive, gwallus, ammherffaith

De-fend-ant, amddiffynydd; amddiffynol

De-fen-sive, amddiffyn; amddiffynol

Def-er-ence, parch, bri; ymostyngiad

De-fi-ance, her, beiddiad, sialens

De-fi-cient, dyffygiol; ammherffaith

Def-i-nite, peth dosbenedig; dosbenol; penodol; sicr; eglur

De-flec-tion, osgoad, gogwyddiad; enciliad

De-fray-ing, digostiad, costddygiad

De-i-ty, Duwdod, Duwdeb

De-ject-ed, llwfr, trist, galarus

De-jec-tion, prudd-der, tristwch

Del-e-gate, cenad, cenadwr: cenadu, dirprwyo

Del-i-cate, tyner; mwythus; moesgar; gwanaidd; canaidd

De-li-cious, danteithiol; melusber; hyfryd

De-light-ful, hyfryd, difyr, hoff

De-lin-quent, troseddwr; beius, camweddus

De-liv-er, gwaredu, achub; traddodi; traethu

De-lu-sion, twyll, hudoliaeth; cyfeiliornad

De-mean-or, ymddygiad, buchedd; dull

De-mer-it, anhaeddiant: anhaeddu

De-mol-ish, dinystrio, dystrywio; difrodi

De-mon-strate, arddangos, profi, hysbysu

De-ni-al, gwad, gwadiad; nag, nacâd

Den-si-ty, tewedd, dwysder, cynnwysedd

De-part-ment, lle, swydd; dosbarth; talaeth

De-part-ure, ymadawiad; marwolaeth

De-pend-ence, ymddibyniad, ymddiried

De-pend-ent, dibynwr, ymddibynydd

De-po-nent, gwaesafydd; tystiwr, ardyst

De-pos-it, adneu, gwystl: dodi, rhoddi, gosod

Dep-re-cate, gwrthymbil; erfyn; gofidio am

De-pres-sion, iseliad, gostyngiad; trymder

Dep-u-ty, rhaglaw, dirprwywr, cenad

De-range-ment, annhrefn; dyryswch

De-ri-sion, gwatwariad, gwawdiad

De-scend-ant, disgynydd; hiliogaeth

De-scend-ed, disgynedig; hanedig

De-scrip-tion, darluniad; adroddiad; ysgrifeniad

De-scrip-tive, darluniol, dysgrifiol

De-sert-er, ffoadur, enciliwr

De-serv-ing, haeddiant; teilyngdod; haeddiannol

Des-ig-nate, penodedig: dynodi, arwyddocäu

De-sir-ous, chwannog, awyddus

Des-o-late, anghyfannedd: anghyfanneddu, diffeitheio; difrodi

Des-pe-rate, diobaith; ffyrnig; peryglus

Des-pot-ic, gormesdeyrnog; creulawn

Des-pot-ism, trawsawdurdod; gormesdeyrnedd

Des-ti-ny, tynged; ffawd, rhaid

Des-ti-tute, amddifad; angenog: amddifadu

De-struc-tion, dystryw, dinystr; colledigaeth

De-struc-tive, dystrywiol, dinystriol; marwol

De-tach-ment, dydoliad; gwahanlu

De-tec-tion, dadguddiad; canfyddiad

De-ter-mine, penderfynu; penu, bwriadu

Det-ri-ment, colled, niwed; aflwydd

De-vel-op, dadhuddo, dadblygu; dadguddio

De-vi-ate, gwyro; cyfeiliorni; cilio

De-vo-tion, dyhewyd, duwiolder; addoliad

Di-a-dem, coron, talaith

Di-a-gram, llun, darlun, arddangosddull

Di-a-lect, priodiaith, amrywiaith; iaith

Di-a-logue, ymddyddan, cynnadledd

Di-a-mond, adamant; gemlythyren

Di-a-ry, dyddiadur, dyddlyfr

Dic-ta-tion, gorchymmyniad; dywediad

Dic-ta-tor, penrheolwr; gwersroddwr

Dif-fer-ence, gwahaniaeth; anghytundeb: gwahaniaethu, gwahanu

Dif-fer-ent, gwahanol, amrywiol, amgen

Dif-fi-cult, anhawdd, dyrys, trallodus.

Dif-fi-dence, anymddiried, anhyder

Dif-fi-dent, anymddiriedus, anhyderus

Dif-fu-sion, taeniad, lledaeniad, gwasgariad

Di-ges-tion, treuliant, traul ymborth

Dig-ni-fy, urddasu, anrhydeddu; urddo

Dig-ni-ty, urddas, bri, cymmeriad; uchelradd

Di-gres-sion, crwydriad, ysgoad, enciliad

Dil-i-gence, dyfalwch, diwydrwydd; prysurglud

Dil-i-gent, dyfal, diwyd, prysur, gofalus

Di-men-sion, mesur, maint, maintioli

Di-min-ish, lleihau, prinhau; bychanu

Di-o-cese, esgobaeth, esgobawd

Di-plo-ma, graddlythyr, urddlythyr

Di-rec-tion, cyfeiriad, hyfforddiad; gorchymmyn

Di-rect-ly, yn union, yn gyfeiriol; yn ddioed; ar gyfer; yn ddigyfrwng

Di-rect-or, cyfarwyddwr; arolygydd; cynghorwr

Dis-a-ble, analluogi, anaddasu; rhwystro

Dis-a-gree, anghytuno, anghydsynio

Dis-al-low, llysu, gwrthod, anghymmeradwyo

Dis-an-nul, dilëu, diddymu, dirymu

Dis-ap-pear, diflanu, dadymddangos

Dis-ap-point, somi, twyllo

Dis-ap-prove, anghymmeradwyo; gwrthod

Dis-as-ter, trychineb, anffawd: mallu, aflwyddo

Dis-as-trous, trychinebus; anffodus

Dis-be-lief, anghrediniaeth, anghred

Dis-be-lieve, anghredu, anghoelio

Dis-burse-ment, taliad, traul

Dis-cern-ing, dirnadaeth; craffus, deallus

Dis-ci-ple, dysgybl; ysgoläig: dysgu

Dis-ci-pline, dysgyblaeth: dysgyblu

Dis-clos-ure, dynoethiad, dadguddiad

Dis-com-fit, gorchfygiad: gorchfygu

Dis-com-pose, aflonyddu; annhrefnu

Dis-con-tent, anfoddlawn: anfoddloni

Dis-cov-er, darganfod, dadguddio

Dis-cour-age, anghefnogi, llyfrhau

Dis-cred-it, anghlod: gwarthruddo

Dis-cre-tion, callineb, synwyr, pwyll

Dis-cus-sion, holiad, chwiliad, dadleuad

Dis-dain-ful, diystyrllyd, dirmygol

Dis-em-bark, tirio, glanio, dadlongi

Dis-em-bogue, ymarllwys; ymdywallt

Dis-en-gage, rhyddhau; dadrysu

Dis-en-thral, dadgaethiwo; rhyddhau

Dis-fig-ure, anffurfio, aflunio

Dis-fran-chise, difreinio, difreintio

Dis-grace-ful, gwarthus, gwaradwyddus

Dis-gust-ing, diflas, ffiaidd, anhyfryd

Dis-hon-est, anonest, anghyfiawn

Dis-hon-our, dianrhydedd: dianrhydeddu

Dis-junc-tion, dadgyssylltiad, gwahaniad

Dis-lo-cate, dadgymmalu; symmud

Dis-mis-sion, gollyngdod, rhyddhâd

Dis-o-bey, anufyddhau; troseddu

Dis-or-der, annhrefn: annhrefnu

Dis-par-age, bychanu, dirmygu, dibrisio

Dis-pleas-ure, anfoddlonrwydd; digofaint

Dis-pos-al, trefniad; triniaeth; gwerthiad

Dis-pos-sess, difeddiannu difuddio

Dis-re-gard, esgeulusdod; diystyrwch: esgeuluso; diystyru

Dis-sem-ble, ffugio, rhagrithio; celu

Dis-sen-sion, anghydfod, anghydsyniad

Dis-si-pate, gwasgaru; gwastraffu

Dis-so-lute, penrydd; afradlawn

Dis-tem-per, clefyd, afiechyd: heintio; llygru

Dis-tinc-tion, gwahaniaeth; rhagoriaeth

Dis-tinct-ive, gwahaniaethol; dirnadol

Dis-tin-guish, gwahaniaethu, dynodi; canfod

Dis-tress-ing, gofidus, trallodus, poenus

Dis-trib-ute, cyfranu, dosbarthu, parthu

Dis-turb-ance, aflonyddwch, cynhwrf

Di-ver-sion, difyrwch, digrifwch

Div-i-dend, rhan, cyfran; talgyfran

Di-vis-ion, rhaniad, parthiad, ysgâr

Di-ur-nal, dyddiadur; dyddiol

Diz-zi-ness, syfrdandod, pendro

Doc-u-ment, addysg; prawfysgrif: addysgu

Do-mes-tic, cartrefol, teuluaidd

Dom-i-neer, arglwyddiaethu, llywodraethu

Do-min-ion, arglwyddiaeth, llywodraeth

Do-na-tion, rhodd, anrheg; rhoddiad

Dow-a-ger, gwaddolog, gweddw waddolog

Drow-si-ness, cysgadrwydd, syrthni

Du-bi-ous, amhëus; ansefydlog

Du-pli-cate, adysgrifen; dyblygu

Du-ra-ble, parhäus, parhaol

Du-ra-tion, parhâd, ysbaid

Du-ti-ful, ufydd, gostyngedig; parchus

Dy-nas-ty, llywodlin, breninlin; llywodraeth

Ea-ger-ness, taerni, awydd; taerflys

Ea-ger-ly, yn daer, yn awyddus

Ear-nest-ly, yn ddifrifol; o ddifrif

Earth-en-ware, llestri pridd, priddlestri

Ea-si-ly, yn esmwyth; yn rhwydd

Eat-a-ble, bwytadwy, hyfwyd

Eat-a-bles, bwydydd, lluniaeth

Ec-cen-tric, afreolaidd, gwyrog; hynod

Ed-i-ble, bwytadwy, hyfwyd

Ed-i-fice, adeilad; adeiladaeth

Ed-i-fy, adeiladu; addysgu, hyfforddi

E-di-tion, argraffiad; cyhoeddiad

Ed-i-tor, golygydd; cyhoeddwr

Ed-u-cate, addysgu, hyfforddi; dysgu

Ef-fect-ive, effeithiol

Ef-fi-cient, effeithiol, achosol, galluog

Ef-fi-gy, llun, delw; gwrthrych

E-go-tism, myfïaeth, hunanoldeb

E-gre-gious, nodedig, rhagorol; digyffelyb

E-jec-tion, bwriad allan didyad

E-ject-ment, didyad, difeddiannad

E-las-tic, hydwyth, gwrthneidiol, ystwyth

E-lec-tion, etholiad, dewisiad

E-lect-ive, etholiadol, dewisiadol

El-e-gance, tlysni, gwychder, tegwch

El-e-gant, tlws, dillynaidd; glandeg

El-e-gy, galarnad, marwnad, alaethgan

El-e-ment, elfen, defnydd: elfenu; egwyddori

El-e-phant, cawrfil, elephant; oliffant

El-e-vate, dyrchafu, cyfodi; mawrhau

El-lip-sis, hirgylch, hirgrwn; diffyg

E-lope-ment, ciliad, dirgeliad; enciliad gyda chariad

El-o-quence, hyawdledd, ffraethineb

El-o-quent, hyawdl, ffraeth, ymadroddus

Em-a-nate, teneuo, culhau; nychu

Em-bank-ment, argloddiad; arglawdd, argae

Em-bar-rass, dyrysu, nidro; trallodi

Em-bas-sy, cenadaeth, cenadwriaeth

Em-bel-lish, addurno, harddu, prydferthu

Em-bez-zle, darnguddio, celcio, lladrata

Em-bod-y, corffori, cydgorffoli; tewychu

Em-bra-sure, muragoriad, muregor

Em-bry-o, anelwig, gorllyd, milrith

E-met-ic, cyfog; cyfogol; gloesbair

Em-i-grant, ymfudwr; ymfudol

Em-i-grate, ymfudo; mudo, trawsfudo

Em-i-nence, uchelfa, uchder; mawredd

Em-i-nent, uchel; godidog, hynod

E-mo-tion, cyffro, cynhyrfiad, cyffrawd

Em-per-or, amherawdwr, ymherawdwr

Em-pha-sis, pwyslais; pwysnod

Em-pha-tic, pwysig, pwysleisiol; nerthol

Em-ploy-ment, gwaith, gorchwyliaeth; galwad

Em-ploy-er, gorchwyliwr, gweithosodwr

Em-pow-er, galluogi, awdurdodi

Em-u-late, rhagorgeisio, dynwared, efelychu

En-a-ble, galluogi, nerthu, cynnorthwyo

En-a-mel, emliw, gleinliw: emliwio

En-a-mour, swyno; traserchu yn

En-camp-ment, gwersylliad; gwersyll

En-chant-ment, swyn, cyfaredd, dewiniaeth

En-cir-cle, cylchynu, amgylchu

En-clo-sure, cae, cadlas, caeadle

En-com-pass, amgylchu, cwmpasu; amgau

En-coun-ter, ymgyrch, brwydr: ymgyrchu, brwydro

En-cour-age, cefnogi, calonogi, annog

En-croach-ment, cyfyngiad; traisfeddiant

En-cum-ber, lluddias, rhwystro; gorlwytho

En-dan-ger, peryglu; niweidio, anturio

En-deav-our, cais, ymgais: ymegnio, ymgeisio

En-dorse-ment, cefnysgrif, arysgrifen

En-dow-ment, gwaddol, cynnysgaeth

En-du-rance, parhâd; goddefiad

En-e-my, gelyn, gwrthwynebydd

En-er-gy, grym, egni, nerth

En-fee-ble, gwanhau, llesgau

En-force-ment, grymusiad, cadarnhâd; gorfodaeth

En-fran-chise, rhyddfreinio, rhyddhau

En-gage-ment, rhwymedigaeth; ammod; brwydr

En-gag-ing, deniadol, serchus; boddhaol

En-gin-eer, peiriannydd, peiriannwr

En-grav-er, cerfiedydd; cerfluniwr

En-light-en, goleuo, llewyrchu

E-nig-ma, dychymmyg, dammeg

En-joy-ment, mwynhâd; meddiant; hyfrydwch

En-large-ment, helaethiad; rhyddhâd

En-liv-en, adfywio, bywhau, bywiogi

En-mi-ty, gelyniaeth; casineb

En-no-ble, pendefigo; urddasu; ardderchogi

E-nor-mous, anferth; dirfawr; dychrynllyd

En-tan-gle, dyrysu, maglu; rhwystro

En-ter-ing, mynediad; cyntedd

En-ter-prise, antur, anturiaeth: anturio

En-ter-tain, croesawu; cynnal; derbyn

En-tice-ment, hudoliaeth; annogaeth

En-tire-ly, yn gyfan, i gyd; yn llwyrgwbl

En-ti-tle, hawlogi; enwi; addasu

En-ti-ty, endid, bod, hanfod

En-treat-y, atolwg, deisyfiad, dymuniad

En-vel-ope, amlen, gorchudd, amwisg

En-vel-op, cuddio, gorchuddio, amlenu

En-vi-ous, cenfigenus; gelynol

En-vi-ron, amgylchu, cylchynu

En-vi-rons, amgylchoedd, cylchynau

Ep-i-cure, glwth, gloddestwr; moethyn

Ep-i-gram, englyn, pennill

E-pis-tle, llythyr, epistol

Ep-i-taph, beddargraff, beddysgrif

Ep-i-thet, cyfenw, ansoddair, chwanegair: enwi, cyfenwi; ansoddenwi

E-qua-tion, cyfartaliad; cymmedriad

E-qua-tor, cyhydedd, llinyn y cyhydedd

E-qui-nox, cyhydnos; alban

E-qui-page, taclau, trec; addurnwisg

E-quip-ment, treciad, addurniad

E-qui-poise, cydbwys, mantoledd