WeRead Powered by ReaderPub
A Graduated English-Welsh Spelling Book cover

A Graduated English-Welsh Spelling Book

Chapter 2: Preface.
Open in WeRead

About This Book

A practical bilingual spelling primer aimed at helping Welsh-speaking pupils learn English orthography through graduated, systematic practice. The material is divided into three parts: a large alphabetical list of monosyllables arranged by letter count, a more extensive alphabetical list of polysyllables organized by syllable number, and a section of English–Welsh dialogues for conversational reinforcement. Entries pair English words with Welsh equivalents, consolidate noun and verb senses in single entries, and give guidance on accent placement in two-syllable forms. The work stresses repetition, classification, and practical usage to build accurate spelling and foundational vocabulary.

The Project Gutenberg eBook of A Graduated English-Welsh Spelling Book

This ebook is for the use of anyone anywhere in the United States and most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this ebook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you will have to check the laws of the country where you are located before using this eBook.

Title: A Graduated English-Welsh Spelling Book

Author: John Lewis

Release date: January 22, 2015 [eBook #48043]
Most recently updated: October 24, 2024

Language: English

Credits: Produced by Mark C. Orton, Keith Edkins and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
book was produced from scanned images of public domain
material from the Google Print project.)

*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK A GRADUATED ENGLISH-WELSH SPELLING BOOK ***
Transcriber's note: A few typographical errors have been corrected. They appear in the text like this, and the explanation will appear when the mouse pointer is moved over the marked passage.

A

GRADUATED

ENGLISH-WELSH SPELLING-BOOK.

BY JOHN LEWIS.

LONDON:
LONGMAN, BROWN, GREEN, LONGMANS, & ROBERTS.
1857.

PREFACE.

The object of this work is to facilitate the progress of Welsh children in the acquisition of the English language. Every one admits that it is of the highest importance in the education of the young, that they should be well grounded in Orthography. Thirty years' experience as a teacher having given the author ample opportunity of noting the peculiar difficulties in the way of Welsh children attaining a general knowledge of the English language, he would beg leave to impress upon teachers the importance of making the children under their care learn and spell every word in this little book, together with the Welsh meanings. The task, though difficult at first, will in the end reward both the teacher and the child; the former with the pleasure of witnessing his pupil's progress, and the latter with a general knowledge of both languages.

The book is divided into three parts: the first contains about 2013 monosyllables, arranged alphabetically, and classified according to the number of letters. The second contains about 7497 words, arranged alphabetically, and classified according to the number of syllables. The third contains copious English-Welsh Dialogues.

To save the trouble of putting down twice such words as are used as nouns and verbs, the author has placed the meaning of the noun in Welsh, and then the verb with a colon between them. In dissyllables, the learner will remember to place the accent on the first syllable when the word is used as a noun, and on the latter syllable when used as a verb.

THE AUTHOR

Llanrhyddlad.

A GRADUATED

ENGLISH-WELSH SPELLING BOOK.

WORDS OF ONE AND TWO LETTERS.

A, un

Ah, O! och!

Am, ydwyf, wyf

An, un

As, megys, fel

At, yn, wrth, ger

Be, bod, hanfod

By, gan; wrth

Do, gwneuthur, gwneud

Go, myned; ewch

Ha, ha! och!

He, efe

I, myfi, mi

If, os, pe

In, mewn, o fewn

Is, y mae, ydyw; sydd, oes

It, e, fe, fo

Me, mi

My, fy, eiddof

No, na, nid, nage

Of, o, gan; am

Oh, O! och! ho!

On, ar; ym mlaen

Or, neu

Ox, ych

So, felly, fel hyny

To, i, at, wrth

Up, i fyny

Us, ni

We, nyni, ni

Ye, chwi, chwychwi

WORDS OF THREE LETTERS.

Act, gweithred: gweithredu

Add, cyssylltu, dodi at

Age, oed, oedran

Aid, cymhorth: helpu

Ail, dolurio, poeni

Aim, amcan: amcanu

Air, awyr; awyro

Ale, cwrw

All, pawb, oll

And, a, ac

Ant, morgrugyn

Apt, chwannog; cymhwys

Arc, cromell

Are, ydym, ydynt

Ark, arch

Arm, braich: arfogi

Art, celfyddyd: wyt

Ash, onen

Ask, gofyn

Ass, asyn

Awe, arswyd, ofn: dychrynu

Awl, mynawyd

Axe, bwyell

Bad, drwg

Bag, cwd, cod: cydu

Bar, bar, bollt: bario, bolltio

Bat, ystlum; clwpa

Bay, morgilfach; gwineu

Bed, gwely

Bee, gwenynen

Beg, cardota; erfyn

Bid, erchi; cynnyg

Big, mawr; balch

Bit, dernyn; genfa

Bog, cors

Bow, bwa; ymgrymiad

Box, blwch, cist

Boy, bachgen

Bud, blaguryn: blaguro

But, ond, eithr, er hyny

Buy, prynu

Can, piser: gallu

Car, cerbyd

Cat, cath

Cot, bwthyn

Cow, buwch

Cry, wylo, crio

Cud, cil

Cup, cwpan

Cut, toriad: tori

Dam, arglawdd; argau: llynio

Day, diwrnod, dydd

Den, ffau, lloches

Dew, gwlith

Did, gwnaeth, gwnaed

Die, marw, trengi

Dig, cloddio, palu

Dim, tywyll: tywyllu

Dip, trochi

Doe, ewig

Dog, ci

Dot, man; nod: manu; nodi

Dry, sych: sychu

Due, dyled; dyledus

Dug, teth: paledig

Dye, lliw: lliwio

Ear, clust; twysen

Ebb, trai: treio

Eat, bwyta

Eel, llysẅen

Egg, wy

End, diwedd; terfyn

Err, cyfeiliorni

Eve, cyfnos, min nos

Ewe, mamog

Eye, llygad: llygadu

Fan, gwyntyll: gwyntyllio

Far, pell

Fat, tew; brasder: pesgi

Fed, pasgedig

Fee, gwobr; tâl: gwobrwyo

Fen, corsdir, morfa

Few, ychydig

Fib, celwydd, anwiredd

Fig, ffigysen

Fin, asgell

Fir, ffawydden

Fit, llewyg; addas: cyfaddasu

Fix, sicrhau, sefydlu

Fly, gwybedyn: ehedeg

Foe, gelyn

Fog, niwl

For, am; canys; oblegid

Fox, llwynog

Fry, manbysg: ffrio

Fun, digrifwch

Fur, ffwrw, panflew

Gap, bwlch, adwy

Get, cael, caffael, ceisio

Gin, gwirod; magl

God, Duw

Got, caffaeledig

Gum, glud: gludio

Gun, gwn, dryll

Ham, ffolen, y gar

Hat, het, capan

Hay, gwair

Hem, hem: hemio

Hen, iar

Her, hi, ei

Hew, cymmynu, naddu

Hid, cuddiedig

Him, ef, efe

His, ei, eiddo ef

Hit, tarawiad; ergyd: taro

Hip, pen y glun, clun

Hob, pentan

Hod, hawg, cafn cymmrwd

Hoe, caib: ceibio

Hog, mochyn

Hop, llam: llemain

Hot, poeth, brwd

How, pa, pa fodd

Hut, bwth, cwt

Ice, ia

Ill, drwg, claf, sal

Inn, gwestty, tafarn

Jar, costrel: gwrthdaro

Jaw, yr en, cern

Jew, Iuddew

Job, tasg; swydd: gorchwylio

Joy, llawenydd, gorfoledd

Jug, crothogen, diodlestr

Key, agoriad, allwedd

Kid, myn gafr

Kin, perthynas

Lad, hogyn

Lap, arffed: lleibio

Law, cyfraith, deddf

Lay, lleygol: gosod, dodi

Led, arweinedig

Leg, coes; llorp

Let, gosod, gadael

Lid, caead

Lie, celwydd: gorwedd

Lip, gwefus, min

Lit, goleuedig

Log, boncyff; cyfrifbill

Lop, ysgythru

Lot, coelbren; rhan

Low, isel: brefu

Mad, ynfyd: ynfydu

Man, dyn, gwr

Map, darlun: darlunio

Mat, mat, rhestog

May, Mai: gall, gallu

Men, dynion

Met, cyfarfodedig

Mix, cymmysgu

Mob, gwerinos, terfysglu

Mow, lladd

Mud, llaid, baw: lleidio

Mug, diodlestr, cwpan

Nap, hun: huno

Nay, nage, nac; nid felly

Net, rhwyd

New, newydd

Nit, nedden

Nod, awgrym: awgrymu

Nor, na, nac, nag

Not, na, nac, nad, ni

Now, yn awr, weithion

Nun, mynaches

Nut, cneuen

Oak, derwen

Oar, rhwyf: rhwyfo

Odd, od, hynod; anghydrif

Ode, awdl

Off, ymaith, oddi wrth

Old, hen, oedranus

One, un, rhyw un

Orb, pel, pellen; cylch

Ore, mŵn, mettel

Our, ein

Out, allan, o'r tu allan

Owe, dylu; bod mewn dyled

Owl, dylluan

Own, eiddo; hun: meddu

Pan, padell

Paw, pawen: palfu

Pay, tâl, cyflog: talu

Pea, pysen

Peg, hoel bren: pinio

Pen, pin: cau i fyny

Pew, eisteddle

Pie, pastai

Pig, mochyn

Pin, pin, nodwydd: pinio

Pit, pwll, pydew: pyllu

Ply, plyg, tuedd: ymroddi

Pod, coden, plisgyn

Pot, potyn; crochan

Pox, brech

Put, gosod, dodi

Rag, brat, cerpyn

Ram, hwrdd: hyrddio

Ran, rhedwyd

Rap, cnoc: cnocio

Rat, llygoden ffreinig

Raw, ir, ammrwd

Ray, pelydryn: pelydru

Red, coch

Rib, asen

Rid, troi heibio: rhyddhau

Rim, ymyl, cylch

Rip, rhwygo

Rob, ysbeilio

Rod, gwialen

Roe, iyrches, ewig

Rot, malldod: pydru

Row, rhes: rhwyfo

Rub, rhwbio

Rue, galaru, gofidio

Rug, cwrlid, huling

Run, rhedfa: rhedeg

Rut, ol olwyn: rhidio

Rye, rhyg

Sad, trist, prudd

Sap, nodd, sudd: tangloddio

Sat, eisteddedig; eisteddwyd

Saw, llif: llifio; gwelwyd

Say, dywedyd

Sea, môr, gweilgi

See, esgobaeth: gweled

Set, llawnrif; planigyn: gosod, planu

Sew, gwnïo, pwytho

Sex, rhyw, rhywogaeth

She, hi

Shy, gwylaidd, yswil

Sin, pechod; bai: pechu

Sir, syr, meistr

Six, chwech

Sky, gwybr, wybren

Sly, cyfrwys

Sod, tywarchen

Son, mab

Sow, hwch

Sow, hau, heu

Spy, ysbïwr: ysbïo

Sty, cwt mochyn; llefrithen

Sue, rhoi cwyn; rhoi cyfraith

Sum, swm, cyfanrif: cydgrynoi

Sun, haul: heulo

Tax, treth: trethu

Tea, te

Ten, deg

The, y, yr

Thy, dy, tau

Tie, cwlwm: cylymu

Toe, bys troed

Ton, tunell

Too, hefyd, dros ben, rhy

Top, top, pen uchaf

Tow, carth: llusgo

Try, profi, holi; ymgeisio

Tub, twb, twred

Tug, tyniad: llusgo

Two, dau, dwy

Use, arferiad: defnyddio

Vex, poeni, blino

Vow, adduned: addunedu

War, rhyfel: rhyfela

Was, oedd, ydoedd

Wax, cwyr: cwyro

Way, ffordd, llwybr

Web, gwe

Wet, gwlyb: gwlychu

Who, pwy; yr hwn, yr hon

Why, pa ham, am ba achos

Win, ennill, elwa

Woe, gwae, gofid

Won, ennilledig

Yea, Yes, ïe, do, felly mae, oes

Yet, eto, er hyny

Yew, ywen, pren yw

You, chwi, chwychwi

WORDS OF FOUR LETTERS.

Ache, dolur: poeni

Alms, elusenau

Arch, bwa; prif: bwäu

Arms, breichiau; arfau rhyfel

Aunt, modryb

Babe, maban, baban

Back, cefn: cefnogi

Bait, llith: abwydo

Bake, pobi, crasu

Bald, moel

Bale, swp; sypynu

Ball, pel; dawns

Band, rhwymyn; myntai

Bang, ergyd: taro

Bank, ariandy; bangc

Bans, gostegion

Bard, bardd, prydydd

Bare, noeth, llwm; unig

Bark, rhisgl: cyfarth

Barm, burym

Barn, ysgubor

Base, sylfaen; brwnt; gau

Bask, bronheulo

Bath, badd, ymolchfa

Bawl, gwaeddi

Beak, pig, gylfin

Beam, trawst; pelydryn: pelydru

Bean, ffäen

Bear, arth: dwyn; goddef

Beat, curo, baeddu

Been, wedi bod

Beer, diod, cwrw

Bell, cloch

Belt, gwregys, rhwymyn

Bend, plygu

Bent, plygedig

Best, goreu, yn oreu

Bier, elor

Bill, pig; hawleb, craifft

Bind, rhwymo

Bird, aderyn

Bite, cnoad: brathu

Blew, chwythwyd

Blot, dunod; anair

Blow, dyrnod: chwythu

Blue, glas

Boar, baedd

Boat, bad, cwch

Boil, penddüyn: berwi

Bold, hyf, eon

Bolt, bollt, bar: bolltio

Bore, twll: tyllu

Born, geni, genedig

Both, dau, dwy

Bowl, cawg: peldreiglo

Bran, rhuddion

Bray, rhuo fel asyn

Bred, eppiledig

Brew, darllaw

Brim, ymyl, min

Brow, ael, talcen

Buck, bwch

Bulk, swm, maint

Bull, tarw

Buoy, nofiadur, nofnod

Burn, llosg: llosgi

Bush, perth

Bust, penddelwedd

Butt, cornio

Cage, cawell; adardy

Cake, teisen: teisenu

Calf, llo

Call, galw, enwi

Calm, tawel; tegwch: tawelu

Calx, calch

Came, daeth

Camp, gwersyll, gwersyllfa

Cane, corsen: ffonio

Cape, penrhyn

Card, cerdyn: cribo gwlan

Care, gofal: gofalu

Cart, trol, men

Case, amwisg; cyflwr: amwisgo

Cash, arian, tâl

Cast, tafliad: lluchio

Cave, ogof, ceudwll

Caul, rhwyden

Cell, cell

Cent, cant

Char, hapwaith: golosgi

Chew, cnoi

Chin, gên

Chip, asglodyn: asglodi

Cite, dyfynu

Clad, gwisgedig

Claw, crafangc, palf: crafangu

Clay, clai

Clip, cneifio, brigdori

Clod, tywarchen

Clog, attal, rhwystr

Club, cnwpa; cyflesfa, clwb

Coal, gloyn

Cock, ceiliog

Code, llyfr, deddflyfr

Coil, cylchddyrwyn

Coin, arian bath: bathu

Cold, oer, anwyd

Colt, ebol

Comb, crib: cribo

Come, dyfod, dynesu

Cool, oer: oeri

Cord, rheffyn; tant

Core, bywedyn; crawn

Corn, ŷd, ydau

Cost, pris; traul

Crib, preseb: darnguddio

Crop, ffrwyth: blaendori

Curb, genfa: ffrwyno

Dale, dyffryn, glyn

Dame, meistres

Damn, melldithio

Damp, lleithder: lleithio

Dare, beiddio

Dark, tywyll

Dart, picell: picellu

Dash, diffyglin: taro

Date, dyddiad: dyddio, amseru

Dawn, gwawr: gwawrio

Dead, marw

Deaf, byddar

Deal, cyfran: cyfranu

Dean, deon

Dear, anwyl; drud

Debt, dyled

Deck, bwrdd llong: addurno

Deed, gweithred

Deep, dyfnder; dwfn, isel

Deer, carw, hydd

Desk, ysgrifenfwrdd

Dike, clawdd, ffos

Dine, ciniawa

Dirt, baw, llaid

Dish, dysgl, dysglaid

Disk, gwyneb, clawr

Dive, ymsuddo

Dock, llongborth

Done, gwneuthuredig

Door, drws, dor

Dose, dogn

Dove, colomen

Down, i lawr; manblu

Drag, car llusg: llusgo

Draw, tynu; llunio

Dray, car hir

Drip, dyferu

Drop, dyferyn: syrthio

Drug, cyffyr; gwaelbeth

Drum, tabwrdd: tabyrddu

Duck, hwyaden: trochi

Duke, duc, dug

Dull, dwl; hurt: hurtio

Dumb, mud

Dung, tail: teilo

Dusk, cyfnos

Dust, llwch: dylychio

Each, pob, pob un

Earl, iarll

Earn, ennill, elwa

Ease, gorphwysdra: esmwytho

East, dwyrain

Edge, min, awch: minio

Else, arall, os amgen

Face, gwyneb: gwynebu

Fact, ffaith, gwir

Fade, diflannu, gwywo

Fail, ffaelu, methu

Fair, ffair; prydferth

Fall, cwymp: syrthio

False, anwir, gau

Fame, enwogrwydd; clod

Fang, ysgythrddant

Fare, lluniaeth

Farm, tyddyn: ardrethu

Fast, ympryd; sicr; buan: ymprydio

Fate, tynged; anffawd

Fawn, carw ieuangc: llydnu

Fear, ofn, arswyd: ofni

Feat, gorchest, camp

Feed, porthiant: porthi

Feel, teimlo

Feet, traed; troedfeddau

Fell, tori, cwympo

Felt, llawban: teimlwyd

Fern, rhedyn

File, durlif: durlifo

Fill, llonaid: llenwi

Film, pilionen, croenen

Find, cael; chwilio

Fine, main; dirwy: dirwyo

Fire, tân: tanio

Firm, cadarn; cydfasnachwyr

Fish, pysgodyn: pysgotta

Fist, dwrn

Five, pump

Flag, baner, lluman

Flat, gwastad, llyfn

Flaw, agen, hollt: hollti

Flax, llin

Flay, blingo

Flea, chwanen

Flee, ffoi, cilio

Flew, ehedwyd

Flog, fflangellu

Flow, ffrwd: dylifo

Flue, ffunell, pibell simneu

Flux, llif, llifeiriad

Foal, ebol, llwdn: llydnu

Foam, ewyn: ewynu

Fold, corlan: plygu

Folk, pobl

Fond, hoff

Font, bedyddfaen

Food, ymborth

Fool, ynfyd: siomi

Foot, troed; troedfedd

Ford, rhyd: rhydio

Fore, blaen, blaenaf

Fork, fforch; pigfforch

Form, ffurf, dull: ffurfio

Fort, caer, castell

Foul, aflan, budr; brwnt

Four, pedwar, pedair

Fowl, aderyn

Free, rhydd: rhyddhau

Fret, anfoddloni, sori

Frog, llyffant

From, oddi, oddi wrth

Full, llawn: panu

Fund, trysorfa

Furl, crychio, plygu

Fuse, toddi

Gain, elw, budd

Gale, awel, chwa

Gall, bustl: dolurio

Game, helwriaeth: cellwair

Gang, myntai, torf

Gaol, carchar

Gape, ystwyro; dylyfu gên

Gash, archoll: archolli

Gasp, dyheu, tynu anadl

Gate, llidiart, porth

Gave, rhoddwyd

Gaze, sylliad: syllu

Geld, dysbaddu, cyweirio

Gift, rhodd, dawn; gwobr

Gild, euro, goreuro

Gill, tagell

Gilt, goreuredig

Gird, amwregysu

Girl, geneth

Girt, cengl

Give, rhoddi; ymroddi

Glad, llawen, siriol

Glue, glud: gludio

Gnat, ednogyn

Gnaw, cnoi

Goad, swmbwl: swmbylu

Goat, gafr

Gold, aur

Gone, wedi myned

Good, da; daionus

Gore, gôr: gori; cornio

Gout, troedwst

Gown, gŵn, hug

Gray, Grey, llwyd

Grin, esgyrnygiad: esgyrnygu

Grit, grut, grutfaen

Grow, tyfu, prifio

Grub, corbryf: diwreiddio

Gulf, morgaingc

Gull, gwylan: twyllo

Gums, uchanedd, cig y dannedd

Gush, llifeiriad: llifeirio

Guts, perfedd

Haft, carn, dwrn: carnio

Hail, cenllysg; Henffych well

Hair, gwallt

Half, hanner

Hall, llys; neuadd; dadleudy

Halt, cloffni: cloffi; sefyll

Hand, llaw: trosglwyddo; traddodi

Hang, crogi

Hank, cengl

Hard, caled

Hare, ysgyfarnog

Hark, clyw, gwrando

Harm, niweid: niweidio

Harp, telyn: telynorio

Hart, carw, hydd

Hash, briwgig: briwio

Hate, casineb: casäu

Have, cael, caffael; meddu

Haze, niwl, tarth

Haul, tynu, llusgo

Hawk, hebog, gwalch

Head, pen: blaenori

Heal, iachau

Heap, crug, twr: pentyru

Hear, clywed

Heat, gwres: poethi

Heed, ystyriaeth: ystyried

Heel, sawdl: sodli

Heir, etifedd

Held, daliwyd

Hell, uffern

Helm, llyw

Help, cynnorthwy: cynnorthwyo

Hemp, cywarch

Herb, llysieuyn

Herd, gyr, myntai: deadellu

Here, yma, yn y lle hwn

Hide, croen: cuddio

High, uchel

Hill, bryn

Hilt, dwrn (carn) cleddyf

Hint, amnaid: amneidio

Hire, cyflog: cyflogi

Hive, cwch: cychu

Hoar, llwyd

Hold, dalfa; cellfa: gafael

Hole, twll

Home, cartref

Hoof, carn

Hook, bach: bachu

Hoop, cylch: cylchu

Hope, gobaith: gobeithio

Hops, hopys

Horn, corn

Hose, hosan

Host, llu, byddin; gwesttywr

Hour, awr

Howl, udfa: udo

Huge, dirfawr

Hulk, corff llong

Hull, corff llong: plisgyn

Hunt, helyddiaeth: hela

Hurt, niweid: niwedio; dolurio

Hush, taw, dystewi

Husk, cibyn, plisgyn

Hymn, emyn

Inch, modfedd

Itch, y crafu: ysu

Jail, carchar

Jamb, ystlysbost, gorsin

Jest, gwatwar, cellwair

Join, cydio: cyssylltu

Joke, cellwair

Jump, naid: neidio

June, Mehefin

Just, iawn, cyfiawn

Keen, craff, llym

Keep, dal, cadw

Kick, troediad: troedio, cic

Kill, lladd, llofruddio

Kind, rhywogaeth; caredig

Kine, buchod, gwartheg

King, brenin

Kiss, cusan: cusanu

Kite, barcut

Knee, glin, pen y glin

Knew, adwaenai; gwyddai

Knit, gwau

Knob, cnap

Knot, cwlwm

Know, gwybod

Lace, ysnoden: ysnodenu

Lade, llwytho

Lair, gorweddle

Lake, llyn; lliw coch

Lamb, oen: bwrw oen

Lame, cloff: cloffi

Lamp, llusern

Land, tir: tirio, glanio

Lane, heolan

Lard, bloneg

Lark, ehedydd

Lash, carai: ffrewyllu; rhwymo

Lass, llangces

Last, pren troed; olaf

Late, hwyr, diweddar

Lath, eisen: eisio

Lead, plwm

Lead, arwain; blaenori

Leaf, deilen, dalen

Leak, agen, hollt: arlloesi

Lean, teneu: pwyso ar

Leap, naid: neidio

Lees, gwaddod

Left, aswy: gadawedig

Lend, rhoi benthyg

Lens, crymwydr

Lent, y garawys: echwynedig

Less, llai

Lest, rhag, fel na

Lice, llau

Lick, llyfiad: llyfu

Lieu, lle

Life, bywyd, oes

Lift, codiad: codi, dyrchafu

Like, tebyg, fel: hoffi

Limb, aelod: diaelodi

Lime, calch: calchu

Line, llinyn; llinell: llinellu

Lisp, bloesgi

Live, byw, bywiog: bucheddu

List, cofres, rhestr: chwennychu

Load, llwyth: llwytho

Loaf, torth

Loan, benthyg

Lock, clo: cloi

Loin, llwyn, arenau

Long, hir, maith

Lone, unig

Look, edrychiad: edrych

Loom, gwëydd

Loop, dolen: dolfachu

Lord, arglwydd

Lose, colli, cael colled

Loss, colled

Lost, coll, colledig

Loud, uchel, croch

Love, cariad: caru

Luck, hap, llwydd

Lump, clamp, telpyn

Lust, trachwant: chwantu

Made, gwneuthuredig

Maid, morwyn, gwyryf

Mail, llythyrgod

Maim, anaf: anafu

Main, penaf, prif

Make, gwneuthuriad: gwneud

Male, gwryw

Malt, brag: bragu

Mane, mwng

Mare, caseg

Mark, nod: nodi

Mart, maelfa

Mash, cymmysg: cymmysgu

Mask, mwgwd: mygydu

Mass, twr; corff y bobl; yr offeren

Mast, hwylbren

Mate, cydymaith; islywydd: cymharu

Mead, medd; dôl

Meal, blawd; pryd o fwyd

Mean, cyfrwng; modd; gwael: meddwl, tybio

Meat, ymborth, cigfwyd

Meek, addfwyn, llariaidd

Meet, addas: cyfarfod

Melt, toddi, dadmer

Mend, gwellau

Mess, saig o fwyd, arlwy

Mete, mesur

Mice, llygod

Mild, tirion, tyner

Mile, milldir

Milk, llaeth: godro

Mill, melin: malu

Mind, meddwl: meddylio

Mine, fy, eiddof; mwnglawdd

Mint, bathdy: bathu

Mire, llaid: ymdrybaeddu

Miss, meistresan: ffaelu

Mist, niwl, tarth

Mite, hatling, mymryn

Moan, cwyn: cwyno

Moat, amglawdd, ffos

Mock, gwawd: gwawdio

Mole, gwadd, twrch daiar

Monk, mynach

Mood, modd, tuedd

Moon, lleuad, lloer

Moor, dyn du; morfa; angorfa

More, mwy, rhagor

Morn, boreu, bore

Moss, mwswgl

Most, mwyaf, amlaf

Mote, brycheüyn

Moth, gwyfyn

Move, symmud

Much, llawer

Muck, tail: teilo

Mule, mul

Must, rhaid yw

Mute, mud

Nail, ewin; hoel: hoelio

Name, enw: enwi

Nape, gwar, gwegil

Neap, isel, treiawl

Near, agos, gerllaw

Neat, tlws, hardd

Neck, gwddf

Need, angen, rhaid: eisiau

Nest, nyth: nythu

News, newyddion

Next, nesaf

Nice, moethus; manwl

Nigh, agos, cyfagos

Nine, naw

None, dim; neb

Noon, canoldydd

Nose, trwyn

Note, nodyn: nodi

Noun, enw, sylweddair

Numb, fferllyd: fferu

Oath, llw, twng

Oats, ceirch

Odds, rhagoriaeth, mantais

Once, unwaith

Ooze, nawsiad: nawsio

Pace, cam: arafgerdded

Pack, swp: sypynio

Page, tudalen; gwas

Paid, talwyd; taledig

Pail, crwc, cunnog

Pain, poen; llafur: poeni

Pair, par, cymhariaid: cymharu

Pale, gwelw, glaswyn

Pall, brethyn elor

Palm, palf; cledr y llaw: palfu

Pane, pedroryn

Pang, gloes, gwasgfa

Pare, didoni, pilio

Part, rhan: rhanu

Pass, bwlch; taithdrwydded: pasio

Past, wedi myned heibio; wedi

Path, llwybr

Pave, palmantu

Pawn, gwystl: gwystlo

Pear, gelleigen, rhwnen

Peat, mawn

Peck, pec: pigo

Peel, crafell, pil: pilio

Peep, cipolwg: cipedrych

Peer, pendefig

Pelt, lluchio, baeddu

Pick, pig: pigo, dewis

Pike, gwaewffon

Pile, pentwr: pentyru

Pill, pelen

Pine, pinwydden: dihoeni

Pint, peint

Pipe, pib, pibell

Pith, mwydyn

Plan, cynllun: cynllunio

Play, chware: chwareua, chware

Plea, esgus: dadleu

Plot, cydfwriad: cydfwriadu

Plum, eirynen

Pole, pegwn, pawl

Poll, cofres etholwyr: tocio

Pomp, rhwysg

Pond, llyn, merllyn

Pool, llyn

Poor, tylawd; gwael

Pope, Pab

Pore, chwysdwll: syllu

Port, porthladd

Post, post; swydd; llythyrfa: sefydlu

Pour, tywallt

Pray, gweddio, atolygu

Prey, ysglyfaeth: ysglyfio

Prop, atteg: attegu

Pull, tyn: tynu

Pulp, bywyn, mwydionyn

Pump, sugnedydd: sugngodi

Pure, pur; glân; gwir

Push, gwth: gwthio

Quay, llongborth

Quit, rhydd; gadael

Race, gyrfa, rhedfa

Raft, clwydfad, cluder

Rage, cynddaredd: ffyrnigo

Rail, canllaw; cledren: difrio

Rain, gwlaw: gwlawio

Rake, cribyn: cribynio

Rank, rhes; drewllyd: rhestru

Rape, trais; meipen yd: treisio

Rare, prin; anfynych

Rash, crugdarddiad; byrbwyll

Rasp, rhathell: rhathellu

Rate, pris; treth: trethu

Read, darllen

Ream, ugain drefa, rhef

Reap, medel: medi

Rear, bon, ol: codi, dyrchafu

Reed, corsen

Reef, hwylblyg: hwylblygu

Rein, awen: ffrwyno

Rend, rhwyg: rhwygo

Rent, ardreth; rhwygiad: ardrethu

Rest, gorphwysfa; ereill: gorphwyso

Rich, cyfoethog, goludog

Rick, das: dasu

Ride, marchogaeth

Ring, modrwy: seinio

Ripe, addfed: addfedu

Rise, codiad: codi

Risk, perygl; antur: peryglu

Rite, defod, arfer

Road, ffordd

Roam, crwydro

Roan, brych

Roar, rhuad: rhuo

Robe, gwisg: gwisgo

Rock, craig: siglo

Roll, rhol; plyglyfr: rholio

Rood, rhwd, pedwaran erw

Roof, nen, to: toi

Rook, ydfran

Room, ystafell, lle

Root, gwreiddyn: gwreiddio

Rope, rhaff

Rose, rhosyn

Rote, cylchred: dysgu allan

Rout, ymlid; terfysgu

Rude, difoes

Rule, rheol: llinellu

Rump, cloren, cynffon

Rush, brwynen; rhuthr: rhuthro

Rust, rhwd: rhydu

Sack, sach: sachu

Safe, cellgrog; diogel

Sail, hwyl: hwylio

Sake, achos, mwyn

Sale, gwerth, arwerth

Salt, halen: halltu

Same, un, yr un

Sand, tywod

Save, eithr, ond: cadw, gwared

Scab, crachen, cramen

Scar, craith: creithio

Scum, ewyn: diewynu

Seal, morlo; sel: selio

Seam, gwrym, gwnïad

Sear, serio

Seat, eisteddfa; gosodiad

Seed, had: hadu

Seek, ceisio

Seen, gweledig

Self, hun, hunan

Sell, gwerthu

Send, anfon, danfon

Shed, lluest: tywallt

Shin, crimog

Ship, llong: llongi

Shod, pedoledig

Shoe, esgid; pedol: pedoli

Shot, ergyd: saethedig

Shop, maelfa

Show, golygiad: dangos

Shun, gochelyd

Shut, cauad: cau

Sick, claf, sal: clefychu

Side, ochr: ochri

Sift, gogrynu

Sigh, ochenaid: ocheneidio

Sign, arwydd: arwyddo

Silk, sidan

Sill, trothwy, rhiniog

Sing, canu

Sink, ceuffos: suddo

Sire, tad, tadwys

Site, sefyllfa, safle

Size, maint; glud

Skim, dihufenu

Skin, croen: blingo

Skip, llam: llemain

Slab, llech

Slay, lladd

Slew, lladdwyd

Slip, llithred: llithro

Slit, hollt: hollti

Slow, araf, annyben

Slug, malwen; pelenig hirgron

Slur, gwarthnod, llithren

Slut, budrog

Snow, eira: bwrw eira, odi

Snug, cryno, clyd

Soak, mwydo

Soap, sebon: seboni

Soar, uch-hedeg

Soft, meddal; tyner

Soil, pridd, tir: diwyno

Sold, gwerthedig