WeRead Powered by ReaderPub
A Graduated English-Welsh Spelling Book cover

A Graduated English-Welsh Spelling Book

Chapter 9: Words of two syllables.
Open in WeRead

About This Book

A practical bilingual spelling primer aimed at helping Welsh-speaking pupils learn English orthography through graduated, systematic practice. The material is divided into three parts: a large alphabetical list of monosyllables arranged by letter count, a more extensive alphabetical list of polysyllables organized by syllable number, and a section of English–Welsh dialogues for conversational reinforcement. Entries pair English words with Welsh equivalents, consolidate noun and verb senses in single entries, and give guidance on accent placement in two-syllable forms. The work stresses repetition, classification, and practical usage to build accurate spelling and foundational vocabulary.

Trench, ffos, clawdd: ffosi, cloddio

Trough, cafn

Twelve, deuddeg

Wealth, cyfoeth, golud

Weight, pwys, pwysigrwydd

Whence, o ba le; pan

Wreath, amdorch: amdorchi

Wrench, dirdro: dirdroi

Wretch, adyn, truenyn

Wright, saer

WORDS OF SEVEN AND EIGHT LETTERS.

Breadth, lled

Breathe, anadlu

Brought, dygiedig

Cleanse, glanhau, puro

Clothes, dillad, gwisgoedd

Draught, traflwngc, llymaid

Drought, sychder, gwres

Freight, llwyth llong: llong lwytho

Glimpse, golewyrch; cipolwg

Grounds, seiliau; gwaddodion

Scourge, fflangell: fflangellu

Scratch, crip, cripiad: cripio

Seventh, seithfed

Sleight, cyfrwysdro

Springe, croglath

Sprouts, adfresych

Squeeze, gwasg: gwasgu

Stealth, lladrad

Strange, dieithr, estronol

Stretch, estyn: tynu

Straight, union, syth

Strength, nerth, gallu

Thought, meddwl; bwriad

Through, trwy; trwodd

Twelfth, deuddegfed

Wrought, gwneuthuredig

WORDS OF TWO SYLLABLES.

A-base, darostwng, iselu

A-bate, treio, lleihau; gostwng

Ab-bey, abatty, mynachlog

Ab-bot, abad, penfynach

Ab-hor, ffieiddio, casäu

A-bide, trigo, aros; goddef

Ab-ject, bwrw ymaith, gwrthod

Ab-ject, distadl, gwael

A-ble, galluog, medrus; goludog

A-board, ar fwrdd llong

A-bode, annedd; trigfa; arosiad

A-bove, uwch, goruwch, uwchben

A-bound, cael gwala, meddu digon

A-bout, perthynol; gerllaw; yng nghylch, oddeutu; tua

A-bridge, talfyru, crynhoi

A-broad, allan, ar led; oddi cartref

Ab-rupt, disymmwth, byrbwyll

Ab-scess, cornwyd, anafod

Ab-scond, ymguddio, llechu

Ab-sence, absennoldeb, absen

Ab-sent, absennol: absennoli

Ab-solve, rhyddhau; maddeu

Ab-sorb, llyngcu, sugno, difa

Ab-stain, ymattal; ymgadw

Ab-stract, crynodeb: crynhoi

Ab-surd, afresymol; gwrthun

A-buse, camdriniaeth: camarfer

A-byss, eigion, pwll diwaelod

Ac-cede, cytuno, cydsynio

Ac-cent, acen: acenu

Ac-cept, derbyn

Ac-cess, dyfodfa, nesâd, agosiad

Ac-compt, rhif, cyfrif

Ac-cord, cydfod: cytuno; cyddaro

Ac-cost, cyfarch, anerch

Ac-count, cyfrif; cymmeriad: rhifo

Ac-crue, chwanegu, deillio; tyfu

Ac-cuse, cyhuddo, beio

A-chieve, cyflawni; cwblhau

A-cid, sur, egr, chwibl

A-corn, mesen

Ac-quaint, hysbysu, amlygu; arfer

Ac-quire, cyrhaedd, caffael; casglu

Ac-quit, rhyddhau, cyfiawnhau

A-cre, erw, cyfar

Ac-rid, sur; pigog

A-cross, yn groes, ar draws

Ac-tion, gweithred; ystum; cwyn; dadl; brwydr

Ac-tive, bywiog, gweithgar, heinif

A-cute, awchus, llym; synwyrol

Ad-der, neidr

Ad-dice, neddyf, bwyell gam

Ad-dict, ymroddi, diofrydu

Ad-dle, gwag, clwc, gorllyd

Ad-dress, cyfarchiad; cyfarwyddiad: anerch, cyfeirio

Ad-here, ymlynu, glynu wrth

A-dieu, bydd wych, yn iach

Ad-journ, gohirio, oedi

Ad-junct, darymsawdd, chwanegawd

Ad-jure, tyngedu

Ad-just, cymhwyso, trefnu, iawni

Ad-mire, rhyfeddu, mawrygu, hoffi

Ad-mit, derbyn, caniatäu, goddef

A-dopt, mabwysiadu

A-dore, addoli; mawrhau

A-dorn, addurno, trwsio, harddu

Ad-vance, mynediad; cynnydd: myned ym mlaen; gwelläu

Ad-vent, y dyfodiad, yr adfent

Ad-verb, rhagferf, gorair

Ad-verse, gwrthwynebus, adfydig

Ad-vert, ystyried, dal sylw

Ad-vice, cynghor; mynegiad

Ad-vise, cynghori, annog

A-dult, oedog, un mewn oed

Af-fair, gorchwyl; achos

Af-fect, serch; teimlad: cyffroi; ceisio

Af-firm, haeru; sicrhau, gwirio

Af-fix, cyssawd: cydio, sicrhau

Af-flict, gofidio, trallodi

Af-ford, rhoddi, gweini; gallu rhoi

Af-fray, ymryson: brawychu

Af-fright, braw, dychryn

Af-front, sarhâd: difrïo; digio

A-float, ar nawf; yn symmud

A-fore, rhag, cyn, o flaen

A-fraid, dychrynedig; ofnus

A-fresh, o'r newydd, eilwaith, eto

Af-ter, gwedi, ar ol

A-gain, eilwaith, drachefn, eto

A-gainst, erbyn, gyferbyn, rhag

A-ged, hen, oedranus

A-gent, goruchwyliwr, dirprwy; achos

Ag-gress, dechreu cynnen, ymosod

Ag-grieve, blino, gormesu, poeni

A-go, cyn hyn, yn ol

A-gree, cytuno, heddychu; cyfateb

A-gue, y cryd, y ddieithron

Air-ing, rhodiad allan; twymol

A-larm, gwaedd, rhybydd: dychrynu

A-las, och! Och fi! aha

Al-der, gwernen

A-lert, bywiog, heini, gwyliadwrus

A-lien, allwlad, alldud, estron

A-light, disgyn, dyfod i lawr

A-like, yn debyg, yn gyffelyb

A-live, byw, yn byw; bywiog

Al-lay, esmwythhâd: tymmeru; cymmysgu; lliniaru

Al-lege, datgan, haeru, gwirio

Al-ley, rhodfa; heol gul

Al-lies, cynghreiriaid

Al-lot, gosod, penodi, cyfranu

Al-low, caniatäu, goddef, gostwng

Al-lude, cyfeirio; cyffelybu

Al-lure, hudoliaeth; hudo, denu

Al-ly, cynghreiriad: ymgyfathrachu

Al-most, ym mron, agos, braidd

A-lone, unig, unigol

A-long, ym mlaen; bellach

A-loud, yn uchel, yn groch

Al-so, hefyd, yn yr un modd

Al-tar, allor, allawr

Al-ter, arallu, newid

Al-though, er, er hyny; pe, ped

Al-ways, yn wastadol, bob amser

A-mass, pentyru; croni; casglu

A-maze, aruthredd, braw: synu, brawychu

A-men, amen, yn wir; felly y bo

A-mend, adgyweirio, adnewyddu

A-mends, iawn, boddlonrwydd

A-miss, ar fai, yn feius

A-mong, A-mongst, yn, ym mhlith, rhwng

Am-ple, helaeth; mawr; eang

A-muse, difyru; hudfoddio

An-chor, angor: angori

An-cient, hen, hirhoedlog; oesol

An-cle, ffer, migwrn

An-gel, angel; cenad

An-ger, dig, digder: digio, llidio

An-gle, ongl, congl: pysgota

An-gry, dig, llidiog

An-guish, ing, gloes, cystudd

An-nals, blwyddolion, hanesion

An-nex, cyssylltiad: cyssylltu

An-nounce, datgan, cyhoeddi

An-noy, drygu; niweidio; blino

An-nul, dyddymu, dilëu

A-noint, iro, eneinio

An-swer, ateb, atebiad: atebu

An-them, mawlgan

An-tients, hynafiaid, hynaif

An-vil, eingion

Anx-ious, pryderus; awyddus

An-y, unrhyw; neb; rhyw

A-part, ór neilldu, ar wahân

Ap-peal, appeliad

Ap-pear, ymddangos; bod yn debyg

Ap-pease, gostegu, dystewi

Ap-pend, crogi wrth, cydio

Ap-plaud, canmol, moli

Ap-plause, clod, canmoliaeth

Ap-ple, afal

Ap-ply, cymhwyso; ymosod

Ap-point, gosod, trefnu, nodi

Ap-praise, prisio, cywerthyddio

Ap-prise, hysbysu, rhybuddio

Ap-proach, dynesiad: dynesu

Ap-prove, cymmeradwyo; profi

A-pril, Ebrill

A-pron, arffedog; barclod

Ar-bour, gwasgodfa, deildy

Arch-er, saethydd, saethwr

Ar-dent, taer; awchus, gwresog

Ar-dour, awyddfryd; taerni

Ar-gue, dadleu, rhesymu

A-rise, codi, esgyn

Ar-mour, arfogaeth, rhyfelwisg

Arm-pit, cesail

Ar-my, llu, byddin

A-round, o amgylch, o bob tu

A-rouse, deffroi, dihuno

Ar-range, trefnu, rhesu

Ar-ray, gwisg, trwsiad: addurno; trefnu

Ar-rear, olddyled

Ar-rest, dal, dal yn garcharor

Ar-rive, dyfod, cyrhaedd, tirio

Ar-row, saeth, picell

Art-ful, dichellgar; hyfedr

Art-ist, celfyddŵr

As-cend, esgyn, dringo

As-cent, esgynfa, rhiw, llethr

Ash-es, lludw, ulw

A-shore, ar y traeth, ar lan

A-side, ór neilldu; ar osgo

A-sleep, yn nghwsg, yn cysgu

As-pect, golygiad: edrych, tremio; sylwi

As-pire, uchelgeisio; ymgeisio

As-sail, ymosod, rhuthro

As-sault, rhuthr, ymosodiad: taro, ymosod

As-sent, cydsyniad: cydsynio

As-sert, haeru, honi, gwirio

As-sess, trethu

As-sets, oleiddo

As-sign, penu, rhoddi; trosi

As-sist, cynnorthwyo; amdiffyn

As-size, brawdlys: penodi pris

As-sort, cymmathu, cyd-drefnu

As-suage, llonyddu, lliniaru

As-sume, cymmeryd, ymhoni

As-sure, sicrhau, gwirio

Asth-ma, diffyg anadl, mygfa

A-stray, ar gyfeiliorn

At-las, casgliad o ddarluniau; atlas

At-om, mymryn, brycheuyn

A-tone, rhoi iawn; cymmodi

At-tach, dal, attafaelu

At-tack, rhuthr: gosod, ymosod ar

At-tain, ennill; cyrhaedd

At-tempt, anturiaeth, cynnyg: anturio, ceisio

At-tend, gofalu; gwrando; ystyried; canlyn

At-tire, gwisg: gwisgo, trwsiadu

At-tract, tynu, denu, llithio

A-vail, lles, budd: llesäu, cynnorthwyo

Auc-tion, arwerthiant, arwerth

Au-dit, prawf cyfrifon; olrheinio, prawiadu

A-venge, dial, ymddial

A-ver, gwirio, haeru, sicrhau

A-verse, gwrthwynebol, gelynol

A-void, gochel, diangc

A-vow, addef; amddiffyn

Aug-ment, cynnyddu, ychwanegu

Au-gust, Awst; arderchog

Aus-tere, gerwin, creulawn

Au-thor, awdwr, gwneuthurwr

Au-tumn, Hydref, cynauaf

A-wait, dysgwyl, aros; gweini

A-wake, effro; deffro: deffroi

A-ware, rhagystyriol, arwybodus

A-way, ymaith, ffwrdd

Aw-ful, ofnadwy

A-while, encyd, ennyd

Awk-ward, trwsgl, chwithig

Ax-iom, gwireb, gosodiad

Ax-is, echel, pegwn

Back-bite, absennu, athrodi

Back-slide, gwrthgilio, encilio

Back-ward, yn ol; hwyrfrydig; ammharod

Bad-ger, broch, daiar fochyn

Baf-fle, dyrysu: siomi; trechu

Bag-gage, clud, celfi llu

Bai-liff, maer; hafodwr; ceisbwl

Bal-ance, clorian; mantoliaeth: pwyso; gwastadhau

Bald-ness, moelni, moeledd

Bal-loon, clobyn; awyren

Bal-lot, coelbren

Band-age, rhwymyn, gwasgrwym

Bane-ful, dinystriol, marwol

Ban-ish, alldudio, deol

Bank-er, sylltydd, arianydd

Bank-rupt, methdalwr

Ban-ner, lluman, baner

Ban-quet, gwledd: gwledda

Bap-tize, bedyddio

Barb-er, eilliwr, barfwr

Bar-gain, cytundeb: cytuno

Bar-ley, haidd, barlys

Bar-on, brëyr, barwn

Bar-rack, lluest milwr

Bar-rel, baril, celwrn

Bar-ren, anffrwythlon, anmhlantadwy

Bar-row, berfa, carthglwyd

Bar-ter, newidwriaeth: cyfnewidio

Bash-ful, cywilyddgar, yswil

Ba-sin, cawg; nawfle

Ba-sis, sail: gwaelod

Bas-ket, basged, cawell

Bas-tard, basdardd, plentyn ordderch

Bas-tion, rhagfur, gwrthglawdd

Bat-tle, brwydr: ymladd

Bay-salt, morhalen

Bay-tree, llawryf

Bea-con, gwylfa, tanfwdwl

Bea-dle, rhingyll, gwysiwr

Bear-er, cludydd, cynnaliwr

Bear-ing, cyfeiriad; goddefiad

Beast-ly, anifeilaidd, aflan

Beat-ing, curiad, cwrfa

Beau-ty, glendid, harddwch

Be-cause, o herwydd, o blegid, o achos; gan, am

Beck-on, amneidio

Be-come, gweddu, perthynu

Bed-stead, pren gwely, ochr gwely

Bee-hive, cwch gwenyn

Bee-tle, chwilen ddu

Be-fall, dygwydd; dyfod; darfod

Be-fore, o flaen, ger bron, cyn

Beg-gar, cardotyn: llymhau

Be-get, cenedlu, eppilio

Be-gin, dechreu, cychwyn

Be-gone, ymaith, ffwrdd

Be-guile, hudo, llithio, denu, twyllo

Be-half, plaid, rhan, achos, tu

Be-have, ymddwyn, ymarweddu

Be-hind, yn ol, ar ol, y tu cefn

Be-hold, edrych, golygu

Be-ing, hanfod, bod

Bel-fry, llofft y gloch

Be-lief, ffydd, coel, crediniaeth

Be-lieve, credu, coelio, ymddiried

Bel-low, rhuo, brefu

Bel-lows, megin

Bel-ly, bol, bola; ceudod

Be-long, perthynu, deiryd

Be-loved, anwylyd, cariad

Be-low, îs, is law, oddi tanodd

Be-moan, cwyno, galaru

Bend-ed, plygedig, cam

Bend-ing, plygiad, gogwyddiad

Be-neath, îs, is law, isod, obry

Be-nign, tirion, mwyn, hael

Be-numb, merwino, fferu

Be-queath, cymmynu, rhoi mewn ewyllys

Be-quest, cymmyn, cymmynrodd

Be-reave, difuddio, difeddu

Be-seech, attolygu, deisyf erfyn

Be-side, Be-sides, ger llaw, wrth, yn ymyl, heb law; gyda, oddi eithr, hefyd

Be-siege, gwarchae, amgylchu

Be-som, ysgubell, ysgub

Be-stow, rhoddi, anrhegu

Be-tray, bradychu, cyhuddo

Bet-ter, gwell: gwellau

Be-tween, Be-twixt, rhwng, yn mysg

Be-wail, cwyno, galaru

Be-ware, gochel, ymgadw

Be-yond, dros, tra, tu hwnt i, ym mhellach

Bi-as, tueddiad: tueddu; denu

Bi-ble, y Llyfr, y Bibl

Bid-den, gwahoddedig: wedi ei gynnyg

Bid-ding, gwahoddiad; cyhoeddiad

Bid-ing, trigias, arosiad

Big-ot, dyn penboeth, dallbleidiwr

Bil-ious, gerïog

Bil-let, byrlythyr; nodyn

Bil-low, ton, moryn

Bind-ing, rhwymiad; ymylwisgiad

Bi-ped, creadur deudroed

Bird-lime, glud, ysgrawling

Birth-day, dydd genedigaeth

Bis-cuit, bara caled, teisen galed

Bish-op, esgob, golygwr

Bi-sect, deubarthu, rhanu

Bit-ter, chwerw, bustlaidd, tost

Bi-valve, deufasglog; dwygragenog

Black-bird, mwyalch, yr aderyn du

Black-guard, dyhiryn, drygadyn

Black-smith, gof, gof du

Blad-der, pledren, chwysigen

Blame-less, difai, diargyhoedd

Blan-ket, brycan, gwrthban

Blas-pheme, cablu, difenwi

Blast-ing, deifiad, malldod; seithugiad

Bleach-ing, caniad, gwyniad

Bleak-ness, oerni; fferdod

Bleed-ing, gwaediad; gwaedlif

Blem-ish, anaf, bai: anafu, niweidio

Bless-ed, bendigedig, gwynfydedig

Bless-ing, bendith, llad

Blind-fold, mygydol: mygydu; dallu

Blind-ness, dallnieb, dellni

Blind-worm, madfall, dallneidr

Blis-ter, chwydalen: chwydalu

Bloat-ed, chwyddedig: balchaidd

Block-ade, argae, gwarchae

Block-head, penbwl, hurtyn

Blood-shot, y fflameg, gwaedglais

Blood-y, gwaedlyd, creulawn

Blos-som, blodeuo, blaguro

Bloom-ing, blodeuog; gwridog

Blow-ing, chwythiad; gwyntog

Blun-der, amryfusedd; coll: camsynied

Blunt-ness, pylni, pyledd

Blunt-ly, yn bwl, yn ddiawch

Blush-ing, gwridog; gwylaidd

Boat-swain, penbadwr

Bo-dy, corph, un; swrn, crynodeb

Boil-er, callawr, pair, berwedydd

Boil-ing, berw, berwad, berwedig

Bold-ness, hyfder; haerllugrwydd

Bol-ster, gobenydd: attegu

Bom-bard, llosbeliad: llosbelu

Bond-age, caethiwed, carchar

Bon-fire, coelcerth, banffagl

Bord-er, ffin, terfyn; godre

Bo-rough, bwrdeisdref

Bor-row, echwyna, benthyca

Bo-som, mynwes: mynwesu

Bot-tle, potel, costrel: costrelu

Bot-tom, gwaelod, sylfaen

Bound-less, annherfynol

Boun-ty, haelioni, rhadlonedd

Bow-els, ymysgar, coluddion

Brace-let, breichled

Brack-et, ysgwyddyn; camfach

Brac-ing, cyfrwymiad, cryfhâd

Brack-ish, hallt, helïaidd

Braid-ed, plethedig, crych

Bram-ble, mieren, dyrysïen

Brand-ish, ysgwyd; chwyrnellu

Bra-zen, efyddaidd; haerllug

Break-ers, beisdon, beisdonau

Break-fast, boreubryd

Breast-plate, dwyfroneg

Breath-ing, chwythiad, anadliad

Breth-ren, brodyr, brodorion

Brick-bat, darn o briddfaen

Brick-kiln, odyn priddfeini

Bride-groom, priodfab, priodasfab

Bride-maid, llawforwyn, morwyn priodas

Bride-well, carchar

Bri-dle, ffrwyn: ffrwyno

Brief-ly, yn fyr, ar fyr eiriau

Bri-er, mieren, dyrysïen

Brig-ade, byddindorf

Bright-ness, gloywder, dysgleirdeb

Bril-liant, claerwych; ardderchog

Brim-stone, mygfaen, llosgfaen

Bris-tle, gwrychyn: gwrychio

Brit-tle, brau, breuol

Broad-side, ystlys ergydion

Bro-kage, cyflog werthiad, maeldal

Bro-ker, cyflog werthydd, trosfasnachwr

Brok-en, drylliedig, toredig

Broth-er, brawd

Brows-ing, brigboriad

Bruis-ing, yssigiad maluriad

Brush-wood, manwydd

Bru-tal, anifeilaidd; creulawn

Bub-ble, bwrlwm: bwrlymu

Buck-et, ystwc, celwrn, crwc

Buc-kle, boglwm: boglymu

Bud-ding, blaguriad

Bud-get, cwd, coden; cynnygiad

Build-er, adeiladydd, adeiladwr

Build-ing, adail, adeilad, adeiladaeth

Bul-let, pelen, pelen gwn

Bul-lock, bustach, eidion, ych

Bul-ly, byglwr: hyllddwrdio

Bul-wark, gwrthglawdd, rhagfur, amddiffynfa

Bun-dle, sypyn, bwrn: sypynu

Buoy-ant, nofiawl, ysgafn

Bur-den, baich: beichio

Bu-reau, ysgrifengist

Bur-gess, dinesydd, bwrdais

Burg-lar, ty dorwr

Burn-ing, llosg, llosgiad

Bur-nish, caboli, gloywi

Bur-row, tyllu, daiaru

Bur-then, baich, pwn, llwyth

Bur-y, claddu, beddu, priddo

Bus-iness, galwad, gwaith, swydd

Bus-y, diwyd, llafurus, prysur

Butch-er, cigydd: cigyddio

But-ler, trulliad, heilyn

But-ter, ymenyn

But-ton, botwm: botymu

But-tress, atteg: attegu

By-law, deddf leol; gogyfraith

By-street, heol gefn, coegheol

Cab-bage, bresych, cawl: bresychu; darnguddio

Cab-in, caban, cell, lluest

Ca-ble, rhaff angor

Ca-dence, gostyngiad; goslef: seinamrywio

Cal-cine, calchlosgi

Call-ing, galwedigaeth; celfyddyd

Calm-ness, tawelwch; llareidd-dra

Cam-paign, rhyfelawd: rhyfelodi, maesgyrchu

Ca-nal, dyfrffos

Can-cel, dileu, dirymu

Can-cer, cancr, dafaden wyllt

Can-did, teg; gonest, diduedd

Can-dle, canwyll

Can-dour, tegwch, hynawsedd

Ca-nine, ciaidd, ciol

Can-ker, cancr, rhwd: rhydu

Can-non, magnel, cyflegr

Ca-noe, ceubal, cwch

Ca-non, canon, rheol, gosodiad

Can-vass, sachlian, cywarchlen: holi; pleidgeisio

Ca-price, chwidredd, gwamaldyb

Cap-stan, dirwynlath

Cap-tain, penaeth, cadben

Cap-tive, caeth, carcharor

Cap-ture, ysbail, helfa: dal; cymmeryd

Car-bine, dryll byr

Car-bon, ulyf, llosged, carbon

Car-cass, celain, ysgerbwd

Ca-reer, gyrfa, rhedfa, helynt

Care-ful, gofalus, gwyliadwrus

Care-less, diofal, esgeulus

Ca-ress, anwesu, llochi

Ca-ret, gwallnod, diffygnod

Car-go, llonglwyth, llwyth llong

Car-nage, galanastra, lladdfa

Car-nal, cnawdol, anianol

Ca-rouse, gloddesta

Car-pet, llawrlen

Car-riage, clud, cerbyd; cludiad

Car-rots, moron

Car-ry, cario: arwedd; ymddwyn

Carv-ing, cerfwaith; toriad bwyd

Cart-wright, saer troliau

Cas-cade, rhaiadr

Case-ment, rhwyll; colofngap

Ca-shier, ceidwad arian; talwr: diswyddo

Cast-ing, tafliad, bwriad

Cas-tle, castell

Cas-trate, dysbaddu, cyweirio

Catch-ing, heintus, adwythig

Cat-tle, gwartheg, da byw

Cav-il, trawsddadl: trawsddadleu

Cau-tion, pryder: rhybuddio

Cau-tious, gochelgar, gofalus

Ceil-ing, nenfwd; cronglwyd

Cel-lar, diodgell; cell

Ce-ment, cymmrwd: cymmrydu

Cen-sure, sen, cerydd: barnu, ceryddu

Cen-sus, cofrifiad, niferiad

Cen-tre, canol: canoli, cymherfeddu

Cer-tain, sicr, diau, gwir; rhyw, rhai

Cha-lice, cymmun gwpan

Chal-lenge, her, baidd, heriad: herio; annog

Cham-ber, ystafell

Chand-ler, canwyllydd, canwyllwr

Chan-nel, cyfyngfor; dyfrlle: rhychu

Cha-os, tryblith, annhrefn cymmysgedd

Cha-pel, addoldy, capel

Chap-lain, caplan, capelwr

Chap-ter, pennod

Char-coal, golosged, siarcol

Charg-er, cawg; march rhyfel

Charm-ing, swyngar; hyfryd

Char-ter, breinlen, braint ysgrif

Chas-tise, ceryddu, cystuddio

Chat-tel, da, daoedd; da symmudol

Chat-ter, baldroddi, ofersiarad

Cheer-ful, llon, llawen

Cher-ry, ceirios, suriain

Cher-ub, cerub, angel

Chick-en, cyw

Chid-ing, sen, ceryddiad

Chief-ly, yn benaf, gan mwyaf

Chief-tain, blaenor, tywysog

Chil-blain, malaith, llosg eira

Child-hood, mebyd, mabanoed

Child-ish, plentynaidd

Chil-dren, plant

Chil-ly, rhynllyd, oerllyd

Chim-ney, simdde, simne

Chin-cough, y pas, sychbeswch

Chis-el, cyn, gaing: cynio, geingio

Chok-ing, tagfa

Choos-ing, dewisiad, detholiad

Chos-en, etholedig, dewisol

Christ-ian, cristion, credadyn

Christ-mas, Nadolig

Chron-ic, hen, parhaol

Church-yard, mynwent, claddfa

Cin-der, marworyn, golosg

Ci-pher, goddim; gwagnod: rhifyddu, cyfrif

Cir-cle, cylch, cant: cylchynu

Cir-cuit, amgylchedd: cylchynu

Cis-tern, dyfrgist

Cit-y, dinas, caer

Civ-il, gwledig; moesgar

Cla-mour, dadwrdd, twrf: dadyrddu, trsystio

Clas-sic, uchawdurol, prifawdurol

Clas-sics, yr uchawduron, llenoriaeth Groeg a Rhufain

Clean-ly, yn lân; yn bur

Clear-ly, yn eglur, yn oleu

Clem-ent, hynaws, gwâr, addfwyn

Cler-gy, offeiriaid, gwyr llên

Clev-er, hyfedr, hylaw, medrus

Cli-ent, ymgynghorydd; nawddyn

Cli-mate, hinsawdd; parthran, bro

Cli-max, esgyniaith, graddiaith, graddeb

Clip-ping, tociad, amdoriad; cnaif

Close-ly, yn agos, yn gaeth, yn fanwl

Clos-et, cell, cuddigl, dirgelfa

Cloth-ing, dillad, gwisgoedd

Clot-ty, tolchog, tywarchog

Cloud-y, cymmylog

Clo-ven, holltog, holltedig, fforchog

Clown-ish, trwsgl, gwladaidd

Clum-sy, trwstan, anfedrus, carbwl

Clus-ter, swp, sypyn: ymdyru, ymsypio

Coast-er, orlong; glanforwr

Cob-bler, clytiwr, bongler

Cob-web, gwe'r cor, corwe

Co-erce, attal, rhwystro; cymhell

Cof-fin, arch: gosod mewnarch

Co-gent, grymus; effeithiol

Co-here, cydlynu, glynu; cytuno

Coin-age, bathiad; arian bath

Cold-ness, oerni; oerfelgarwch

Col-lapse, dadfail: adfeilio

Col-lar, coler, torch, gyddfdorch: llindagu

Col-league, cydswyddog: cydswyddo

Col-lect, crynodeb, colect: casglu, crynhoi

Col-lege, coleg; prifysgol

Co-lon, gwahannod, gorwahanai

Co-lour, lliw: lliwio

Co-lours, llumanau, banerau

Co-lumn, colofn, piler; lledwyneb

Com-bat, ymryson, gwrthwynebu, ymladd

Com-bine, cyfuno; cydgyssylltu

Come-ly, gweddus, gweddaidd; glân, teg

Co-met, seren gynffonog, seren

Com-fort, cysur; dyddanwch: cyssuro

Com-ing, dyfodiad; dynesiad

Com-ma, gwahanai

Com-mand, gorchymmyn: erchi, rheoli

Com-mence, dechreu; cychwyn

Com-mend, canmol; cyflwyno

Com-ment, eglurhâd: egluro, esbonio

Com-merce, masnach, trefnidiaeth; masnachu, trafnidio

Com-mit, gwneuthur; gorchymmyn; traddodi; anfon

Com-mon, cyffredin; cyffredinol: cydfwyta

Com-mons, cyffredinwyr, is-seneddwyr; tir cyffredin

Com-mune, ymddyddan; cymmuno

Com-pact, cryno, cynnwys: uno, cyssylltu

Com-pare, cymhariaeth: cymharu, cyffelybu

Com-pass, cylch, amgylchedd; cwmpas: amgylchu, cwmpasu

Com-pel, cymhell, gorfodi, gorchfygu

Com-pete, cystadlu, cydymgeisio

Com-pile, casglu; cyfansoddi

Com-plain, cwyno, achwyn; grwgnach

Com-plaint, cwyn; dolur; cyhuddiad

Com-plete, cyflawn, perffaith: cyflawni, gorphen, cwblhau

Com-plex, cymhlyg; amrywiog; dyrys

Com-ply, cydsynio, ymroddi, cytuno

Com-pose, cyfansoddi; trefnu; ysgrifenu; llonyddu

Com-pound, cyfansawdd, cymmysg: cymmysgu; cyfrandalu

Com-press, cydwasg: cydwasgu; gwasgu

Com-prise, cynnwys; amgyffred

Com-pute, cyfrif; bwrw; barnu, tybio

Com-rade, cyfaill, cydymaith; cydfilwr

Con-cave, ceuedd, crymgant; ceuol, argeuol: ceuo, cyngheuo

Con-ceal, cuddio, celu; gorchuddio

Con-cede, caniatâu; gadael; rhoddi

Con-ceit, tyb, hunandyb: tybio, coelio

Con-ceive, ymddwyn, beichiogi; deall, amgyffred, synied

Con-cern, achos, neges, gorchwyl; gofal

Con-cert, cyttrefniad; cynganedd: cyttrefnu

Con-cise, byr, cryno; cynnwysfawr

Con-clude, dybenu, gorphen; penderfynu

Con-coct, cydferwi, cymmerwi

Con-cord, cytundeb, cydgordiad, cydsain

Con-course, tyrfa, torf; cyrchfa

Con-crete, cyfuno; casglu

Con-cur, cytuno, cydsynied

Con-demn, collfarnu euogfarnu; anghymmeradwyo

Con-dense, tew, dwys: tewhau

Con-dign, haeddiannol, teilwng

Con-duct, ymddygiad, buchedd: arwain; llywio

Con-duit, dyfrbibell; dyfrlle

Con-fer, ymddyddan; anrhegu

Con-fess, cyffesu, cyfaddef

Con-fide, hyderu, ymddiried

Con-fine, cyffin, terfyn: cyffinio; attal

Con-firm, cadarnhau, sefydlu

Con-flict, ymryson, amrafael: brwydro

Con-flux, cydlif; cynnulliad

Con-form, cydffurfio; unffurf; tebyg

Con-found, cymmysgu; dyrysu

Con-fuse, cymmysgu; annhrefnu

Con-fute, dadbrofi, gwrthbrofi

Con-geal, rhewi: tewychu

Con-gress, cyssenedd, eisteddfod; cynnadledd

Con-join, cydgyssylltu, cydio

Con-jure, tyngedu: swyno, conswrio

Con-nect, cyssylltu; cydlynu

Con-nive, goddef, cyd-ddwyn

Con-quer, gorchfygu, goresgyn

Con-quest, buddugoliaeth, goruchafiaeth

Con-science, cydwybod; meddylfryd

Con-scious, ymwybodol, cydwybodol

Con-sent, cydsyniad: cydsynio

Con-sign, trosglwyddo, trosi; gorchymmyn

Con-sist, cydsefyll; cynnwys; cytuno

Con-sole, ysgwyddyn: cysuro; lloni

Con-sort, cydwedd, priod: cyfeillachu; priodi

Con-spire, cydfradu, bradlunio; cytuno

Con-stant, sadrif; dianwadal, sefydlog

Con-strain, cymhell, gwasgu; treisio

Con-straint, cymhelliad, gorfodaeth, trais

Con-struct, adeiladu, llunio, gwneuthur

Con-strue, dehongli, esbonio; amlygu

Con-sul, uchelfaer, trafnnoddwr; cynghorydd

Con-sult, ymgynghori; ymofyn â; golygu

Con-sume, difa, treulio; gwastraffu

Con-tact, cyffyrddiad: cyffwrdd, cyfarfod

Con-tain, cynnwys; dal; amgyffred

Con-temn, dirmygu, diystyru

Con-tempt, dirmyg, diystyrwch

Con-tend, ymdrechu, ymryson, amrafaelio

Con-tent, boddlawn; hynaws: boddloni

Con-tents, cynnwysiad; cyfanswm

Con-test, ymgystadlu; gwrthwynebu

Con-text, cyttestyn, cydwersi

Con-tract, ammod: ammodi, cytuno

Con-trast, cyferbyniad: cyferbynu

Con-trite, briwedig, cystuddieddig; edifarus

Con-trive, dyfeisio, dychymmygu, llunio

Con-trol, rheolaeth, awdwrdod: rheoli, llywio

Con-tuse, curo, pwyo, dryllio; yssigo

Con-vene, ymgynnull; cynnull, casglu

Con-vent, cyfaint; mynachlog: gwysio

Con-verse, ymddyddan: cydymddyddan, siared

Con-vert, ymchwelwr; tröeddig: troi, cyfnewid

Con-vex, crwm, cynghrwm, crwbi

Con-vey, cludo, cario, trosglwyddo

Con-vict, collddyn, euog: argyhoeddi; euogbrofi

Con-vince, argyhoeddi; darbwyllo

Con-voke, cydalw, cydwysio

Con-voy, canymdo, diffynlu: nawddlong

Con-vulse, dirdynu, dirgrynu

Cool-er, oeriadur, oeriedydd

Cool-ness, oerder; oerfelgarwch

Coop-er, cylchwr, cylchlestrwr

Cop-per, copr, efydd: copro, efyddu

Cop-y, adysgrif, llawysgrifen: adysgrifenu

Cord-age, rhaffau; rheffynwaith

Cor-ner, cornel, congl, ongl

Cor-nice, taleithwrn, taladdurn

Cor-rect, cywir, difai: cywiro; ceryddu

Cor-rode, cyfysu, difa; rhydu

Cor-rupt, llygredig: llygru, halogi

Cor-sair, morwilliad, morleidr

Cos-tive, rhwym, bolrwym

Cost-ly, costus, treulfawr, drudfawr

Cos-tume, dullwisg; dullwedd

Cot-tage, bwthyn, bwth, caban

Cot-ton, cotwm; cotymaidd: cotymu

Coul-ter, cylltyr, cwlltyr

Coun-cil, cynghor; eisteddfod

Coun-sel, cynghor, cyfarwyddyd: cynghori

Count-er, rhifwr; yn groes; cyferbyniol

Count-ess, iarlles

Coun-try, gwlad, bro, ardal, tir

Coun-ty, rhandir, swydd, sir; rhandirol

Cou-ple, par, dau, cwpwl: cyssylltu; cyplysu

Cour-age, dewrder, gwroldeb

Cours-ing, hela, heliad

Courte-sy, ymostyngiad; glinblygu

Cous-in, cefnder, cyfnither

Cov-er, clawr, cauad: toi, gorchuddio

Cov-ert, cuddfa, gwas-godfa; cudd, dirgel

Cov-et, chwennychu; cybyddu

Co-vey, nythaid; haid

Cow-ard, anwr, cachgi; anwraidd: digaloni

Crab-bed, anfoddog, croes, sarug

Cra-dle, cryd; dechreufa: siglo cryd

Crafts-man, crefftwr, celfyddydwr

Craf-ty, cyfrwys, dichellgar

Cra-ter, llosgorel, cegfa, ceg llosgfal

Cre-ate, creu; gwneuthur; peru; urddo

Crea-ture, creadur

Cred-it, coel, cred: coelio, credu

Cres-cent, cilgant, hanner lloer; cynnyddol

Crev-ice, breg, agen, hollt: agenu, hollti

Cri-er, criwr; cyhoeddwr

Crim-son, rhudd, rhuddgoch: rhuddo, cochi

Crip-ple, cloff, efrydd: cloffi, efryddu

Cri-sis, eithafnod; argyfwng

Crit-ic, beirniad; beirniadol: beirniadu

Crotch-et, crymfach; corfanig

Crown-ing, coroniad; perffeithiad

Cru-el, creulawn, ffyrnig, ysgeler

Crum-ble, briwio, briwsioni

Cru-sade, croessawd, rhyfel y groes

Crys-tal, crisial; crisialaidd

Cube-root, trysawdd; trysoddiaeth

Cu-bit, cufydd, cyfelin

Cuc-koo, cog, y gog; cethlydd

Cud-gel, pastwn, clwpa: pastynu

Cul-prit, cyhuddog; troseddwr

Cul-ture, diwylliad; gwrteithiad; addysg

Cun-ning, cyfrwysder; cyfrwys

Cu-rate, curad; offeiriad plwyf

Cur-rent, rhediad, ffrwd; cylchredol

Cur-tail, cwtogi, byrhau, talfyru

Cur-tain, croglen; cysgodlen: croglenu

Cus-tom, defod, arfer; toll: cynnefino

Cut-lass, anglas, crymgleddyf, bidog

Cut-ler, cyllellwr; gof cyllyll

Cut-ter, torwr; ysgafnlong

Cy-cle, cylch, chwyl; cylchred

Cyg-net, alarchen, cyw alarch

Cy-press, ffyllwydd, cypreswydd

Dai-ly, beunyddiol, beunydd; o ddydd i ddydd

Dain-ty, danteithfwyd; moethus

Dai-ry, llaethdy; hafotty

Dai-sy, llygad y dydd, swynfri

Dam-age, niwed, colled; cost: niweidio, drygu

Dam-sel, llangces; herlodes, hogen

Dan-ger, perygl: peryglu

Dar-ing, beiddiad, hyf, anturiol

Dark-en, tywyllu, duo, cymmylu

Dark-ness, tywyllwch; cysgod; niwl

Da-tive, rhoddiadol, rhoddedigol

Daugh-ter, merch; llangces

Daunt-ed, synedig, ofnus

Daunt-less, calonog, hyf, diarswyd

Day-book, dyddlyfr

Day-break, gwawr

Day-light, goleuni dydd; dyddwawl

Daz-zle, serenu, pelydru, dallu

Dea-con, gwas, gwasanaethwr; diacon

Dead-ly, marwol, angeuol; yn farwol

Deaf-ness, byddarwch, byddardod

Deal-ing, masnach, trafnid; negeswriaeth

De-bar, attal, rhwystro; gwahardd

De-base, iselu, iselhau, gwaethygu

De-bate, dadl; ymresymiad: dadlu

De-bauch, llygru, halogi, gloddesta

Deb-it, dyled: dyledu

Debt-or, dyledwr; dyledog

De-camp, dadwersyllu; cilio, ffoi

De-cay, dadfail; gwendid: dadfeilio; gwanhau

De-cease, marwolaeth, ymadawiad: marw

De-ceit, twyll, hoced, ffalsedd, dichell

De-ceive, twyllo, hudo, siomi

De-cent, gweddaidd, addwyn, prydferth

De-cide, penderfynu, dybenu

De-clare, mynegi, hysbysu, cyhoeddi

De-cline, darfodedigaeth: gogwyddo; adfeilio

De-coy, hud; deniad: hudo; twyllo

De-crease, lleihâd; byrhâd: lleihau, treio

De-cree, gorchymmyn, deddf: barnu; deddfu

De-cry, goganu, difrio, cablu

De-duce, erthynu, tynu, casglu

De-duct, tynu o; tynu ymaith; erthynu

De-face, anffurfio, anharddu; llygru

De-fame, enllibio, athrodi, absennu

De-fault, diffyg, pall: diffygio, pallu

De-feat, dadymchweliad: dymchwelyd; trechu

De-fect, diffyg, gwall, eisiau

De-fence, amddiffyn; nawdd; gwrthwynebiad

De-fend, amddiffyn, diogelu; gwahardd

De-fer, oedi, gohirio; cyfeirio

De-file, trawien, culffordd: halogi, llygru

De-fine, dosbenu, darlunio, amlygu

De-form, anffurfio, aflunio, hacru

De-fraud, twyllo, hocedu; siomi

De-fray, talu, dwyn cost, digostio

De-fy, herio, beiddio; dirmygu

De-grade, diraddio, diswyddo; iselu

De-gree, gradd, urdd; mesur

De-ist, duwiad; anffyddiwr

De-ject, prudd, digalon: gostwng, iselu

De-lay, oed, aros, arosiad: oedi, gohirio

De-light, hyfrydwch: difyru; boddloni

De-lude, twyllo, hudo, siomi