Caput XXXIV
Theodericus V. Vesegotharum Rex. In hunc Romani cum Auxiliaribus Hunnis rupta pace exercitum ducunt. Foedera firmantur. Attila pacatur. Item de Attilae aula.
Defuncto Valia, ut superiùs quod diximus repetamus, qui parum fuerant felix Gallis,[15] prosperrimus, feliciorque Thodoricus successit in regno: homo summa moderatione, compositus animi, corporisque virilitate[16] abundans. Contra quem Theodosio, et Festo Consulibus, pace rupta Romani Hunnis auxiliaribus secum junctis, in Gallias arma moverunt. Turbaverat namque eos Gothorum foederatorum manus, quae cum Caina Comite Constantinopolim se foederasset.[17] Aetius ergo Patricius tunc praeerat militibus, fortissimorum Moesiorum stirpe progenitus, in Dorastena[18] civitate, à patre Gaudentio, labores bellicos tolerans, Reipub. Romanae singulariter natus, qui superbiam Suevorum, Francorumque barbariem immensis caedibus servire Romano Imperio coegisset.[19] Hunnis quoque auxiliariis, Litorio ductante, contra Gothos Romanus exercitus movit procinctum, diuque ex utraque parte acie ordinata, quum utrique fortes, & neuter firmior esset,[20] datis dextris in pristinam concordiam redierunt, foedereque firmato, ab alterutro fida pace peracta, recessit uterque.[21] Qua pacatur Attila Hunnorum omnium dominus, & penè totius Scythiae gentium solus in mundo regnator, qui erat famosâ inter omnes gentes claritate mirabilis. Ad quem in legationem remissus[22] à Theodosio juniore Priscus tali voce inter alia refert. Ingenita siquidem flumina, idest Tysiam, Tibisiamque, & Driccam transeuntes, venimus in locum illum, ubi dudum Vidicula[23] Gothorum fortissimus Sarmatum dolo occubuit. Indeque non longè ad vicum, in quo Rex Attila morabatur, accessimus: vicum inquam ad instar civitatis amplissimae, in quo lignea moenia ex tabulis nitentibus fabricata reperimus, quarum compago ita solidum mentiebatur, ut vix ab intento posset junctura tabularum comprehendit. Videres triclinia ambitu prolixiore distenta, porticusque in omni decore dispositas. Area verò curtis[24] ingenti ambitu cingebatur, ut amplitudo ipsa regiam aulam ostenderet. Hae sedes erant Attilae Regis barbariam totam tenentis,[25] haec captis civitatibus habitacula praeponebat.
FOOTNOTES:
[15] A. Gallus.
[16] Garetius al. utilitate, ita in Ambros.
[17] Garetius al. efferasset, ita in Ambros.
[18] A. Dorestana.
[19] A. coegit.
[20] A. infirmior esset.
[21] A. secessit uterque. Qua pace Attila.
[22] A. se missum.
[23] A. & Garetius Vidigoja.
[24] A. Cortis.
[25] A. Hae sedes erant Attilae Regi barbariem totam tenenti.