Caput XXXV
De Attilae Regis Hunnorum Patre, Fratribus, deque ipsius statura, forma, & moribus. Item de gladio Martis, quem ipse usurpavit. Locus insignis è Prisco historico.
Is namque Attila patre genitus Mundzucco, cujus fuere germani, Octar et Roas, qui ante Attilam regnum Hunnorum tenuisse narrantur, quamvis non omnino cunctorum. Eorum ipse post obitum cum Bleta[26] germano Hunnorum successit in regnum, et ut antè expeditioni, quam parabat, par foret, augmentum virium parricidio quaerit, tendens ad discrimen omnium nece suorum. Sed librante justitia detestabili[27] remedio crescens, deformes exitus suae crudelitatis invênit. Bletae[28] enim fratre fraudibus perempto, qui magnae parti regnabat Hunnorum, universum sibi populum subjugavit,[29] aliarumque gentium, quas tunc in ditione tenebat, numerositate collectas primas mundi gentes, Romanos, Vesegotasque subdere peroptabat. Cujus exercitus quingentorum millium esse numerus ferebatur. Vir in concussionem gentis[30] natus in mundo, terrarum omnium metus, qui nescio qua sorte terrebat cuncta, formidabili de se opinione vulgatâ. Erat namque superbus incessu, huc atque illuc circumferens oculos, ut elati potentia ipso quoque motu corporis appareret. Bellorum quidem amator, sed ipse manu temperans, consilio validissimus, supplicantibus exorabilis, propitius in fide semel receptis. Formâ brevis, lato pectore, capite grandiori minutis oculis, rarus barbâ, canis aspersus, simo[31] naso, teter colore, originis suae signa restituens. Qui quamvis hujus esset naturae, ut semper magna confideret, addebat ei tamen confidentiam gladius Martis inventus, sacer apud Scytharum reges semper habitus. Quem Priscus historicus tali refert occasione detectum. Cùm pastor, inquiens, quidam gregis unam buculam conspiceret claudicantem; nec causam tanti vulneris inveniret, solicitus vestigia cruoris insequitur, tandemque venit ad gladium, quem depascens herbas bucula incautè calcaverat, effossumque protinus ad Attilam defert. Quo ille munere gratulatus, ut erat magnanimus, arbitratur se totius mundi Principem constitutum, & per Martis gladium potestatem sibi concessam esse bellorum.