WeRead Powered by ReaderPub
Λουκιανός - Άπαντα, Τόμος Πέμπτος cover

Λουκιανός - Άπαντα, Τόμος Πέμπτος

Chapter 21: ΤΙΜΑΤΑΙ ΔΡΧ. 10
Open in WeRead

About This Book

A collection of short satirical dialogues and essays that skewers pretension among philosophers, sophists, and religious impostors, blending sharp irony, mock encomia, and comic biographies. Topics move from debates on technical arts and public spectacles to flamboyant death scenes and ritual parodies, using imagined speeches and interlocutors to expose vanity, hypocrisy, and superstition. The tone alternates learned allusion with colloquial wit, and the pieces favor rhetorical performance and anecdotal comedy over systematic argument, inviting readers to laugh at human affectation while reflecting on beliefs, reputation, and the social roles of wisdom and spectacle.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΩΛΗΣΙΣ ΛΑΔΙΑΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε. ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ 22 - ΤΗΛ. 614.686, 634.506

ΤΙΜΑΤΑΙ ΔΡΧ. 10

{1} Ο αυτοκράτωρ Μάρκος Αυρήλιος.

{2} Ο Λουκιανός έγραψε φαίνεται εκ μνήμης τον αριθμόν τούτον, διότι ο Ηρόδοτος λέγει ότι ο Αργανθώνιος έζησεν 120 έτη.

{3} Έζη κατά τον πρώτον μ Χ. αιώνα.

{4} Λαοί της ευδαίμονος Αραβίας, της οποίας η πρωτεύουσα πόλις ωνομάζετο Ομάνα.

{5} Ευριπίδου, Αποσπάσματα «Φρύξου» : Την πόλιν της Σιδώνος εγκαταλιπών ποτε ο Κάδμος…

{6} Και αν εγράφη το δεύτερον τούτο μέρος της περί Μακροβίων πραγματείας, δεν διεσώθη μέχρις ημών.

{7} 165 μ. χ.

{8} Ο Κρόνιος, προς ον η επιστολή αύτη απευθύνεται, ήτο πιθανώς φιλόσοφος Επικούρειος, άγνωστος εις ημάς άλλοθεν.

{9} Οδυσσείας Δ: «Θα προσπαθήση να μεταμορφωθή εις όλα τα ερπετά όσα τρέχουν επί της γης, εις νερόν και το θεόδοτον πυρ».

{10} Ο Πολύκλειτος είχε κατασκευάση άγαλμα του Ερμού τόσον τέλειον εις τας αναλογίας, ώστε ωνομάσθη Κανών.

{11} Η ραφανίδωσις ήτο μία εκ των ποινών αίτινες εφηρμόζοντο κατά των μοιχών εις την Ελλάδα και ιδίως εις Αθήνας. Τους μοιχούς ταις ραφανίσιν ήλαυνον κατά τας έδρας• Ησύχιος. Ίδε Αριστοφ. «Νεφέλας»: Τι δ' ήν ραφανιδωθή γε πειθόμενός σοι, τέφρα τε τιλθή;

{12} Ενταύθα το κείμενον είχε χάσμα.

{13} Τινές θεωρούν πιθανωτέραν την γραφήν «μάγον» αντί «μέγαν».

{14} Το μέρος τούτο παρουσιάζει ασυναρτησίαν, εξ ης δύναται τις να εικάση ότι η ευσέβεια των Χριστιανών αντιγραφέων επέφερε μεταβολάς εις το κείμενον και εξήλειψε περικοπάς τας οποίας εθεώρησε βλασφήμους.

{15} Η πατρίς του Περεγρίνου ωνομάζετο Πάριον και έκειτο εις τον Ελλήσποντον παρά την Λάμψακον.

{16} Φυτόν της Αιγύπτου καλαμοειδές.

{17} Ίσως εννοεί Ηρώδην τον Αττικόν.

{18} Αι προβλέψεις του Λουκιανού επραγματοποιήθησαν εν μέρει• οι Παριανοί έστησαν ανδριάντας του Περεγρίνου, οίτινες εχρησμοδότουν και εθαυματούργουν.

{19} Αλλ' όταν ο Πρωτεύς ο μέγιστος των Κυνικών ανάψη πυρ προ του ναού του εριγδούπου Διός και πηδήσας εις την φλόγα ανέλθη εις τον υψηλόν Όλυμπον, πρέπει πάντες εκ συμφώνου οι άνθρωποι να τον τιμούν ως μέγιστον ήρωα, φύλακα της νυκτός, σύνθρονον του Ηφαίστου και του Ηρακλέους.

{20} Όταν ο πολυώνυμος Κυνικός πηδήση εις φλόγα μεγάλην, ωθούμενος υπό δοξομανίας, πρέπει τότε και οι κατεργαρέοι οίτινες τον ακολουθούν να μιμηθούν τον θάνατον του απερχομένου αρχικατεργάρη. Εάν δε κανείς εκ δειλίας προσπαθήση να αποφύγη τον θυμόν του Ηφαίστου, πρέπει πάντες οι Έλληνες να ρίψουν λίθους κατ' αυτού διά να μη μένη ψυχρός και όμως εξακολουθεί να λέγη φλογερούς λόγους και γεμίζη την πήραν του με χρυσόν αποκτώμενον διά της τοκογλυφίας εις την ωραίαν πόλιν των Πατρών, όπου έχει περιουσίαν δεκαπέντε ταλάντων.

{21} Παρωδία στίχου της Ηλιάδος : Ο Νέστωρ ήκουσε την βοήν.

{22} Διαμέρισμα ωρισμένον διά τους Ελλανοδίκας και άλλους επισήμους.

{23} Οπισθία στοά του ναού του Διός.

{24} Η στοά αυτή είχεν ηχώ επτάκις επαναλαμβάνουσαν την φωνήν

{25} Τους επτά σοφούς.

{26} Ενοεί τον εκ Σάμου Πυθαγόραν, τον εξ Εφέσου Ηράκλειτον και τον εξ Αβδήρων Δημόκριτον.

{27} Θυμόμελι. είδος μίγματος εκ θύμου και μέλιτος

{28} Ο Πάρις.

{29} Πλάτ. Πολιτ. Ε. σελ. 459.

{30} Οι κελευσταί έψαλλον ενθαρρύνοντες τους ερέτας, οίτινες εκωπηλάτουν κατά τον ρυθμόν του άσματος.

{31} Μισώ όσον τον Άδην εκείνον όστις εις μεν την ψυχήν έχει την φιλαργυρίαν εις δε τους λόγους την περιφρόνησιν των χρημάτων.

{32} Εις αμοιβήν της φιλοξενίας εφάνη αχάριστος εις τον φιλοξενούντα.

{33} Μέθυσε, όστις έχεις την αναίδειαν του σκύλλου και την δειλίαν της ελάφου, άχρηστε εις τον πόλεμον και εις τα συμβούλια, Θερσίτη κακόγλωσσε, φλυαρέστερε όλων των φλυάρων, τολμάς ν' αυθαδιάζης προς τους βασιλείς;

{34} Ησιόδ. Θεογονία : Έμπροσθεν κυνόμορφος, όπισθεν δε λέων και κατά το μέσον χίμαιρα αποπνέουσα φοβεράν δυσοσμίαν και έχουσα την λύσσαν αγρίου σκύλλου.

{35} Εδώ ο Λουκιανός σχηματίζει δύο λογοπαίγνια, το μεν διά του ονόματος του Χρυσίππου, το δε διά του ονόματος του Κλεάνθους το οποίον διαστρέφεται επί τούτω εις Κλεμάνθην. Υπάρχει δε και γραφή Κρεμάνθης και Κρεμάντης.

{36} Κωμωδία του Θεοπόμπου, ποιητού ολίγον μεταγενεστέρου του Αριστοφάνους, υπό τον τίτλον Τρικάρανος (Τρικέφαλος).

{37} Κωμωδία του Αριστοφάνους, αναφερομένη υπό του Αθηναίου. Το όνομα σημαίνει τον έχοντα τρεις φαλλούς.

{38} Υπαινίσσεται χαριτολογών την συνήθειαν της κλεψύδρας ήτις εκανόνιζε την διάρκειαν της ομιλίας των ρητόρων. Ίδε «Δις κατηγορούμενος».

{39} Το σοφιστικόν ύφος του λόγου τούτου δίδει πολλάς υπονοίας ότι δεν είνε έργον του Λουκιανού.

{40} Τα όπλα τα οποία, κατά τον Όμηρον, του εκόμισεν η μήτηρ του Θέτις.

{41} Οι βασιλείς των Περσών.

{42} Ότι παράγει καλά παλληκάρια.

{43} Ο εκ Κολοφώνος Νίκανδρος ήτο συγχρόνως ποιητής, ιατρός, γραμματικός περίφημος και ιερεύς του Απόλλωνος κατά τους χρόνους του Αττάλου, τελευταίου βασιλέως της Περγάμου {154 π. Χ.) Εκ των πολυαρίθμων εμμέτρων και πεζών έργων του διεσώθησαν μόνον δύο ποιήματα, εκ των οποίων το μεν περιγράφει τα δηλητηριώδη ερπετά και υποδεικνύει φάρμακα κατά των δηγμάτων αυτών, το δε πραγματεύεται περί δηλητηρίων και αντιφαρμάκων.

{44} Οι αυλούντες κυκλικά μέλη, τα οποία, όπως τα κυκλικά ποιήματα, περιελάμβανον ολόκληρον κύκλον της μυθολογίας.

{45} Ο Κράτων ήτο κυνικός φιλόσοφος, εις τούτο δε αναφέρεται ο αστεϊσμός.

{46} Επιστρέφει ευχαριστημένος και με γνώσεις περισσοτέρας.

{47} Το κείμενον λέγει• «μη ώρασιν ικοίμην» δηλαδή κατά λέξιν• «να μη φθάσω εις τας ώρας», το οποίον κατά τον Σχολιαστήν σημαίνει, κάτι ανάλογον προς το σημερινόν «Να μη δω σωτηρία ψυχής».

{48} Όπως συνείθιζον οι θηλυπρεπείς και διεφθαρμένοι, οι πιττούμεννοι. (Ίδε «Δραπέτας» και «Ψευδολογιστήν»).

{49} Όπως οι διερχόμενοι πλησίον των Σειρήνων.

{50} Λόγος του Αινείου: Μολονότι είσαι χορευτής, Μηριόνη, το δόρυ μου θα σε ξαπλώση κάτω.

{51} Ο Νεοπτόλεμος ωνομάζετο Πυρρός, δηλαδή ξανθός.

{52} Ο παίζων το όργανον εις τον χορόν και ο διευθύνων ορχήστραν είχον κρόταλον προσδεδεμένον εις τον πόδα με τον οποίον εκτύπων το μέτρον

{53} Όρμος σημαίνει περιδέραιον. Ο χορός ούτος κατά τον μύθον, επενοήθη υπό του Δαιδάλου, και εχορεύθη υπ' εκείνων τους οποίους ο Θησεύς απηλευθέρωσεν εκ του λαβυρίνθου της Κρήτης.

{54} Η γυμνοπαιδία, κατά τον Αθήναιον, ήτο αρκετά ομοία προς την τραγικήν όρχησιν την λεγομένην εμμέλειαν, είχον δε και τα δύο ταύτα είδη του χορού πολλήν σεμνότητα και ευγένειαν. Η γυμνοπαιδία εχορεύετο υπό δύο χορών ή δύο ομάδων χορευτών, εξ ων η μεν απετελείτο εξ εφήβων, η δε εξ ανδρών.

{55} Κυβιστήρες ελέγοντο οι βαδίζοντες διά των χειρών και με την κεφαλήν προς τα κάτω προς επίδειξιν δεξιότητος.

{56} Νεαροί χορευταί περιεστρέφοντο.

{57} Δηλαδή ηγουμένους του χορού. σύροντας τον χορόν.

{58} «Προύκρινε προορχηστήρα η πόλις».

{59} «Ειλατίωνι την εικόνα ο δάμος ευ ορχησαμένω ταν μάχαν».

{60} Άμεμπτον.

{61} Εκ της Οδυσσείας : Εις άλλον μεν έδωκεν ο Ζευς την δύναμιν του πολέμου, εις άλλον δε την τέχνην του χορού και το θελκτικόν άσμα.

{62} Τα αβρά των πόδια κινούνται με ρυθμόν πέριξ της κυανής πηγής.

{63} Η Νεάπολις, αποικία των Κυμαίων.

{64} Επί Αυγούστου εισήχθη εις την Ρώμην η παντομιμική όρχησις των περιφήμων χορευτών Βαθύλου και Πυλάδου.

{65} Θερμαϋστρίς ήτο είδος χορού με βιαιοτάτας κινήσεις δι' ο και ο Αθήναιος την αποκαλεί χορόν μανιώδη.

{66} Η επινόησις του χορού τούτου απεδίδετο εις τον Θησέα. Ελέγετο ότι ούτος μετά την εκ Κρήτης διάσωσίν του απέβη εις την Δήλον και, αφού προσέφερεν ευχαριστήριον θυσίαν, εχόρευσε μετά των νέων τους οποίους είχεν ελευθερώση εκ του Λαβυρίνθου χορόν του οποίου οι ελιγμοί παρίστων πώς εξήλθεν εκ του Λαβυρίνθου. Ο Πλούταρχος, όστις διηγείται ταύτα, λέγει ότι επί των ημερών του εξηκολούθουν οι κάτοικοι της Δήλου να χορεύουν ακόμη τον γέρανον.

{67} Του Έρωτος και του Αντέρωτος. Ο πρώτος, κατά τον Πλάτωνα, ούτε πατέρα έχει ούτε μητέρα, κατά δε την κοινήν δοξασίαν, είνε υιός της Αφροδίτης και του Άρεως. Ο δεύτερος εγεννήθη εκ των ιδίων. Η Θέτις είχεν είπη εις την Αφροδίτην ότι το τέκνον το οποίον θα απέκτα δεν θα εμεγάλωνε ποτέ, καίτοι δεν θ' απέκτα άλλο. Αλλ' η Αφροδίτη απέκτησε και νέον υιόν εκ του Άρεως, τον οποίον ωνόμασεν Αντέρωτα.

{68} Ο Τιτυός επεχείρησε να βιάση την Λητώ, με την οποίαν ήτο ερωτευμένος, και προσεπάθησε να την εμποδίση να καταφύγη εις την νήσον Δήλον, όπου εζήτει άσυλον διά ν' αποφύγη την καταδίωξιν της Ήρας και δυνηθή να γεννήση ησύχως το εκ του Διός τέκνον της. Ίδε τόμ. β' σελ. 13.

{69} Ο Ζευς θέλων να εξακριβώση που ήτο τα κέντρον της γης, απέλυσε συγχρόνως δύο αετούς, τον μεν προς ανατολάς, τον δε προς δυσμάς, οίτινες επανελθόντες συνηντήθησαν εις τους Δελφούς.

{70} Ο Αλειρρόθιος, υιός του Ποσειδώνος και της νύμφης Ευρύτης, εβίασε την Αλκίππην, θυγατέρα του Άρεως, όστις τον εφόνευσεν εκδικούμενος την τιμήν της θυγατρός του• ο Ποσειδών ενήγαγε τον Άρην εις τον Άρειον Πάγον, ενώπιον των δώδεκα θεών, οίτινες ηθώωσαν αυτόν.

{71} Περσεφόνης.

{72} Χωρικός της Αττικής, φιλοξενήσας τον Διόνυσον, όστις εις αμοιβήν της φιλοξενίας του έδωκεν ασκόν οίνου και τον εδίδαξε να καλλιεργή την άμπελον. Αλλ' ο οίνος υπήρξεν η αιτία του θανάτου του. Έδωκεν εις τους εργάτας του να πίουν, ούτοι δε καταληφθέντες υπό βακχικής μανίας και νομίζοντες ότι τους εδηλητηρίασε τον εφόνευσαν.

{73} Ο Ακάμας ήτο υιός του Θησέως και της Φαίδρας και εραστής της Φυλλίδος.

{74} Πόλις και άστυ κατ' εξοχήν εκαλούντο αι Αθήναι, όπως η Ρώμη, βραδύτερον δε το Βυζάντιον.

{75} Οβιδίου «Μεταμορφώσεις» Γ', εις την αρχήν.

{76} Διάλογοι θαλασσίων θεών τόμ. β' σελ. 5.

{77} Εκείνου όστις ήρπασε την Ευρώπην και του άλλου τον οποίον ερωτεύετο η Πασιφάη.

{78} Κατά τον Αριστοτέλην, η ευτυχία συνίσταται από τα πνευματικά χαρίσματα, το σωματικόν κάλλος και τον πλούτον.

{79} Ο Πυθαγόρας υπέβαλε τους μαθητάς του εις πενταετή σιωπήν.

{80} Ο Όμηρος εις την Οδύσσειαν.

{81} Μηδέν προς την χορδήν.

{82} Απορώ πώς χωρίς να πίης αυτά τα φάρμακα εμαγεύθης. 83} Όπως οι σύντροφοι του Οδυσσέως.

{84} Γοητεύει τους οφθαλμούς οιωνδήποτε ανθρώπων θέλει, εκτός δε τούτου και τους κοιμωμένους εξυπνά.

{85} Ίδε περί αυτού κατωτέρω εις τον «Βίον του Δημώνακτος».

{86} Βάκηλοι ελέγοντο οι ευνούχοι ιερόδουλοι της Κυβέλης και εν γένει οι ευνούχοι και θηλυδρίαι. Ίδε ανωτέρω «Ψευδολογιστήν» όπου λέγει: «Καν εί τις βάκηλον ή ευνούχον ίδοι».

{87} Ο σχολιαστής λέγει περί της φράσεως ταύτης• «κακέμφατον τούτο και, ώς φασιν οι ιδιώται, φύσιν προς φύσιν».

{88} Το έργον τούτο του Λουκιανού δεν διεσώθη.

{89} Ούτος είνε ο ανωτέρω αναφερόμενος Κελτός σοφιστής. Περί αυτού ελέγετο ότι η φύσις τον είχε προικίση δι' αμφοτέρων των φύλων και ότι ήτο ερμαφρόδιτος. Άλλοι τον εθεώρουν απλώς ευνούχον. Έζησεν επί του αυτοκράτορος Αδριανού, με τον οποίον ήλθέ ποτε εις φιλονεικίαν πολύ ζωηράν, χωρίς ο Αδριανός να μνησικακήση εναντίον του. Διά τούτο ο Φαβωρίνος έλεγαν ότι εξεπλήσσετο δια τρία πράγματα• ότι ήτο Κελτός και ωμίλει Ελληνικά, ότι ήτο ευνούχος και κατηγορήθη διά μοιχείαν, ότι αντέτεινε προς ηγεμόνα και έζη ακόμη.

{90} Δύσκολον ν' αποδοθή κατά λέξιν το λογοπαίγνιον. Κατά το κείμενον ο Δημώναξ είπε : «Εν οίδα, ότι περαίνει». Το τελευταίον δε ρήμα σημαίνει φθάνω εις συμπέρασμα και ασελγαίνω.

{91} Ου κυνάς;

{92} Ενόει ότι ο Απολλώνιος μετέβαινε διά να κατακτήση το χρυσούν δέρας.

{93} Η Ρηγίλη ήτο σύζυγος του Ηρώδου. Απέθανε νεωτάτη, ο δε Ηρώδης ανήγειρε προς τιμήν της μνήμης της το Ωδείον, το οποίον ωνόμασε «θέατρον επί Ρηγίλη».

{94} Η γη εκράτησε το σώμα του Αδμήτου, αυτός δε προς τον θεόν ανέβη.

{95} Διότι οι ελεύθεροι Λακεδαιμόνιοι είχον ως άσκησιν την μαστίγωσιν.

{96} Λογοπαίγνιον, όπως και το προηγούμενον περί της Δανάης• διότι το γουδοκόπανον ελέγετο ύπερον, είς δ' εκ των αρχαίων και γνωστοτέρων ρητόρων ελέγετο Υπερίδης.

{97} Διότι και ο Επίκτητος ήτο άγαμος.

{98} Τας δέκα διαιρέσεις ή τάξεις της λογικής.

{99} Τελειώνει ο αγών, όστις περιλαμβάνει τα ευγενέστερα ανδραγαθήματα. Καιρός ν'απέλθωμεν• ας μη βραδύνωμεν.

{100} Ο Πρωτεσίλαος.

{101} Και έπειτα ας θέσωμεν επί της Όσσης, το δασώδες Πήλιον.

{102} Σου αφήρεσα από τους οφθαλμούς το σκότος το οποίον τους εσκέπαζεν, ώστε να διακρίνης και τους θνητούς και τους θεούς.

{103} Εις μίαν γην περιβρεχομένην υπό της Θαλάσσης. Φαίνεται ότι είνε βασιλεύς.

{104} Την δευτέραν μετά την γέννησιν ημέραν εδίδετο εις το νεογνόν τα όνομα του πάππου του.

{105} Παρωδία διαφόρων στίχων του Ομήρου: Ομοίως αποθνήσκουν και εκείνος ο οποίος έμεινεν άταφος και εκείνος ο οποίος έχει τάφον• ο πτωχός Ίρος εξισούται εις τον θάνατον με τον μέγαν Αγαμέμνονα και ο Θερσίτης με τον υιόν της καλλιπλοκάμου Θέτιδος. Πάντες έχουν ομοίως άσαρκα κρανία, γυμνοί δε και σκελετώδεις κάθηνται εις τον ασφοδελόσπαρτον λειμώνα.

{106} Η ιερά και με πλατείας οδούς Ίλιος και αι καλοκτισμέναι Κλεωναί

{107} Εις το ποίημα «Κατάλογος γυναικών», το οποίον απωλέσθη.

{108} Εις το ποίημα «Έργα και Ημέραι».

{109} Δοτήρες αγαθών.

{110} θα εσοδεύσης εις το καλάθι και ολίγοι θα ίδουν την εσοδείαν σου.

End of Project Gutenberg's Lucian - The complete works Volume 5, by Lucian