Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Αυτό που ζητάτε είναι αδύνατο.
Κυρία Σιέβελεϋ.
Πρέπει να το κάνετε να γίνη δυνατό. Και θα το κάνετε. Σιρ Ρόβερτ, σεις ξέρετε τι πράμα είναι ο αγγλικός τύπος. Υποθέσατε ότι σαν φύγω απ' εδώ και τραβήξω με το αμάξι κάτω σ' ένα δημοσιογραφικό γραφείο, και τους διηγηθώ με το νι και με το σίγμα αυτό το σκάνδαλο και τους δώσω και τις αποδείξεις! Για σκεφθήτε την αηδιασμένη χαρά τους, την αγαλλίασι που θάχουν όταν θα σε σέρνουνε κάτω και θα σε χώνουνε μέσα στο βόρβορο και τη λάσπη. Σκεφθήτε τον υποκριτή εκείνο που με το συχαμερό του χαμόγελο θα γράφη το κύριό του άρθρο και θα σας στιγματίζη.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλνερν.
Σωπάτε! θέλετε ν' αποσύρω την έκθεσι και να πω μερικά λόγια ότι τάχα πιστεύω πως υπάρχουνε κάποιες πιθανότητες επιτυχίας στο σχέδιο:
Κυρία Σιέβελεϋ.
(Κάθεται απάνω στο σοφά). Αυτές είναι οι προτάσεις μου.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Με σιγανή φωνή). Θα σας δώσω όσα χρήματα θέλετε.
Κυρία Σιέβελεϋ.
Ακόμα δεν είσαστε αρκετά πλούσιος για να ξαγοράσετε το παρελθόν σας, Σιρ Ρόβερτ. Κανείς δεν είναι.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Δεν θα κάνω αυτό που μου ζητάτε. Όχι!
Κυρία Σιέβελεϋ.
Πρέπει να το κάνετε. Αν όχι... (Σηκώνεται από το σοφά).
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Ταραγμένος και εκνευρισμένος). Περιμένετε μια στιγμή! Τι επροτείνετε; Είπατε πως θα μου δίνατε πίσω το γράμμα μου, δεν είναι έτσι;
Κυρία Σιέβελεϋ.
Ναι. Αυτό ήταν η συμφωνία, θα είμαι στα γυναικεία θεωρεία της Βουλής αύριο βράδυ στις επτάμισυ. Αν κατά την ώρα εκείνη — και θα έχετε πολλές ευκαιρίες — κάμετε τη δήλωσι στη Βουλή σύμφωνα με την επιθυμία μου, θα σας δώσω πίσω το γράμμα σας με τις καλλίτερες μου ευχαριστήσεις, και τα καλλίτερα και τα πιο κατάλληλα κομπλιμέντα που μπορώ να φαντασθώ. Ο σκοπός μου είναι να φερθώ πολύ τίμια μαζί σας. Πρέπει κανείς πάντα να φέρεται τίμια... όταν απ' αυτόν εξαρτάται το παν. Ο Βαρώνος μού το δίδαξε αυτό... μαζί με άλλα πολλά πράματα.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Πρέπει να μου δώσετε καιρό να σκεφθώ.
Κυρία Σιέβελεϋ.
Όχι· πρέπει τώρα ν' αποφασίσετε!
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Δώστε μου μια βδομάδα — τρεις μέρες!
Κυρία Σιέβελεϋ.
Αδύνατο! Πρέπει να τηλεγραφήσω στη Βιέννη απόψε.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Θεέ μου, ποιος σας έφερε μπροστά μου;
Κυρία Σιέβελεϋ.
Οι περιστάσεις. (Κάνει ένα βήμα προς τη θύρα).
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Μη φεύγετε. Συμφωνώ. Θ' αποσύρω την έκθεσι. Θα τα κανονίσω ώστε να μου γίνη μια επερώτησι.
Κυρία Σιέβελεϋ.
Σας ευχαριστώ, το ήξερα δε πως θα κατελήγαμε σε φιλική συνεννόησι. Σας κατάλαβα από την αρχή. Σας είχα καλά ψυχολογήσει. Και τώρα μπορείτε να φωνάξετε τ' αμάξι μου, Σιρ Ρόβερτ. Κυττάζω πως οι προσκαλεσμένοι σας ετέλειωσαν το δείπνο και αναβαίνουν! οι Άγγλοι πάντα γίνουνται ρωμαντικοί ύστερα από το φαγί, κι' αυτό μ' ενοχλεί φοβερά. (Ο Ρόβερτ Τσίλτερν φεύγει).
(Μπαίνουν: η Λαίδη Τσίλτερν, η Λαίδη Μάρκων· ο Λόρδος Κάβερσιαμ η Λαίδη Μπάσιλτων, η Κυρία Μάρτσμοντ, ο Υποκόμης δε Νανζάκ και ο Κύριος Μόντφωρτ).
Λαίδη Μάρκων.
Λοιπόν, αγαπητή Κυρία Σιέβελεϋ, ελπίζω να διασκεδάσατε. Πολύ διασκεδαστικός ο Σιρ Ρόβερτ, δεν είναι;
Κυρία Σιέβελεϋ.
Διασκεδαστικώτατος! Μιλήσαμε ένα σωρό πράματα.
Λαίδη Μάρκων.
Επέτυχε ένα πολύ λαμπρό στάδιο. Νυμφεύθηκε και μία εξαίσια γυναίκα. Η Λαίδη Τσίλτερν, χαίρομαι να το λέγω, έχει πολύ υγιείς αρχάς. Εμένα τώρα ποια η ηλικία μου δε μου το επιτρέπει να πολυσκοτίζωμαι για να δίνω καλά παραδείγματα, μα πάντα θαυμάζω 'κείνους που μπορούν να το κάνουν. Και η Λαίδη Τσίλτερν έχει μια πολύ εξευγενιστική επίδρασι στη ζωή, αν και τα γεύματά της είναι πολύ πληχτικά πολλές φορές. Αλλά κανείς δε μπορεί και να τα έχη όλα, δεν είναι έτσι; Και τώρα πρέπει να φύγω, αγαπητή. Να 'ρθώ αύριο να σας δω;
Κυρία Σιέβελεϋ.
Ευχαριστώ.
Λαίδη Μάρκων.
Μπορούσαμε κιόλας να πάμε με τ' αμάξι στο Πάρκο στες πέντε. Το καθετί φαίνεται τόσο δροσερό μέσα στο Πάρκο τώρα! Κυρία Σιέβελεϋ. Όχι όμως και οι άνθρωποι!
Λαίδη Μάρκων.
Μπορεί ο κόσμος νάνε λίγο εξαντλημένος από την υπερβολική κούρασι. Πολλές φορές έκανα την παρατήρησι πως η Σαιζόν, καθώς πηγαίνει, νερουλώνει τον εγκέφαλο. Εγώ νομίζω πως κάθε άλλο πράμα είναι προτιμώτερο από τη μεγάλη διανοητική κούρασι. Αυτή είναι το πιο χειρότερο απ' όλα. Κάνει τες μύτες των νέων κοριτσιών εξαιρετικά μεγάλες. Και δεν υπάρχει πιο δύσκολο για ένα κορίτσι που έχει μεγάλη μύτη παρά να βρη σύζυγο. Οι άνδρες τας αποστρέφονται. Καληνύκτα, αγαπητή! (Στη Λαίδη Τσίλτερν). Καληνύκτα, Γερτρούδη! (Φεύγει ακουμπισμένη στο μπράτσο του Λόρδου Κάβερσιαμ).
Κυρία Σιέβελεϋ.
Τι μαγευτικό σπίτι που έχετε, Λαίδη Τσίλτερν! Επέρασα μια θαυμάσια βραδυά. Με κατευχαρίστησε η γνωριμία του συζύγου σας.
Λαίδη Τσίλτερν.
Τι σας έκανε να θέλετε τη συνάντησι του συζύγου μου, Κυρία Σιέβελεϋ;
Κυρία Σιέβελεϋ.
Ω, θα σας πω. Ήθελα να του προκαλέσω το ενδιαφέρο για το σχέδιο αυτό της Αργεντινής Διώρυγος, για το οποίο πιστεύω θ' ακούσατε. Και τον ευρήκα πολύ ευαίσθητο για το σκοπό, εννοώ. Σπάνιο πράμα για ένα άνδρα. Τον μετέπεισα σε δέκα λεπτά. Θα μιλήση αύριο βράδυ στη Βουλή ευνοϊκά για το ζήτημα. Πρέπει να πάμε στα γυναικεία θεωρεία να τον ακούσουμε, θα είναι μια λαμπρά ευκαιρία!
Λαίδη Τσίλτερν.
Κάποιο λάθος θα συμβαίνη. Το σχέδιο εκείνο δεν μπορούσε ποτέ νάχη την υποστήριξι του συζύγου μου.
Κυρία Σιέβελεϋ.
Ω, σας βεβαιώνω όλα είναι τελειωμένα. Τώρα πεια δε λυπούμαι για τ' οχληρό ταξίδι που έκαμα από τη Βιέννη. Ήτανε μια μεγάλη επιτυχία. Αλλά, βέβαια, το πράμα θα μένη πολύ μυστικό για εικοσιτέσσαρες ώρες.
Λαίδη Τσίλτερν.
(Με χαμηλή φωνή). Μυστικό; Μεταξύ ποιών;
Κυρία Σιέβελεϋ.
{Με λάμψι χαράς στα μάτια της). Μεταξύ του συζύγου σας κ' εμένα.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Μπαίνοντας). Το αμάξι σας είν' εδώ, Κυρία Σιέβελεϋ.
Κυρία Σιέβελεϋ.
Ευχαριστώ! Καλησπέρα, Λαίδη Τσίλτερν! Καληνύκτα, Λόρδε Γκόαριγκ! Μένω στο Κλάριτσε. Δε νομίζετε πως μπορούσατε να περάσετε απ' εκεί;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Αν το επιθυμήτε, Κυρία Σιέβελεϋ.
Κυρία Σιέβελεϋ.
Ω, μη γίνεσθε δα τόσο σοβαρός γι' αυτό, αλλέως θ' αναγκασθώ εγώ να περάσω από κοντά σας. Στην Αγγλία υποθέτω αυτό δύσκολα θα τόπαιρναν για en régle. Έξω εμείς είμαστε πιο πολιτισμένοι, θέλετε να με συνοδεύσετε κάτω Σιρ Ρόβερτ; Τώρα δα που έχουμε κι' οι δυο μας στην καρδιά τα ίδια συμφέροντα θα είμαστε μεγάλοι φίλοι ελπίζω!
(Πετιέται έξω ακουμπισμένη στο μπράτσο του Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν. Η Λαίδη Τσίλτερν πηγαίνει στο τελευταίο σκαλοπάτι και τους κυττάζει που κατεβαίνουν. Η έκφρασι του προσώπου της φανερώνει στενοχώρια. Ύστερα από λίγο συναντάται με μερικούς προσκαλεσμένους και απέρχεται μαζί τους σ' άλλο δωμάτιο υποδοχής).
Μάπελ Τσίλτερν.
Τι αποτρόπαιη γυναίκα!
Λόρδος Γκόαριγκ.
Να πάτε να κοιμηθήτε, Δεσποινίς Μάπελ.
Μάπελ Τσίλτερν.
Λόρδε Γκόαριγκ!
Λόρδος Γκόαριγκ.
Ο πατέρας μου μούπε να πάω να κοιμηθώ έχει τώρα μια ώρα. Δε βλέπω γιατί κ' εγώ να μη δώσω σ' εσάς την ίδια συμβουλή. Το κατ' εμέ πάντα περιφρονώ τις καλές συμβουλές. Αυτό είναι το μόνο που πρέπει να κάνη κανείς. Η καλή συμβουλή δε χρησιμεύει ποτέ σε κανένα.
Μάπελ Τσίλτερν.
Λόρδε Γκόαριγκ, εσείς πάντα με διώχνετε από την αλήθεια. Αυτό εγώ το νομίζω μεγάλο θάρρος από μέρος σας. Αφού μάλιστα δεν έχω και διάθεσι να μένω στο κρεβάτι ολάκερες ώρες. (Πηγαίνει στο σοφά). Μπορείτε νάρθετε και να καθίσετε αν θέλετε, και να μιλήσετε για όποιο άλλο πράμα στο κόσμο, μα όχι για τη Βασιλική Ακαδημία, την κυρία Σιέβελεϋ, ή για μυθιστορήματα στη Σκωτική διάλεκτο. Αυτά δεν είναι ενδιαφέροντα ζητήματα. (Το βλέμμα της πέφτει απάνου σε κάτι που είναι μισοκρυμμένο κάτω από το μαξιλάρι του σοφά}. Τι είν' αυτό: Κάποιος θάρριξε μια διαμαντένια καρφίτσα! Πολύ έμορφη, δεν είναι; (Του την δείχνει). Ήθελα να την έχω γω, μα η Γερτρούδη δε με θέλει να φορώ άλλο τίποτε από μαργαριτάρια, και εγώ τα έχω τόσο αηδιάσει. Κάνουν κανένα να φαίνεται τόσο άσχημος, τόσο καλός και τόσο διανοητικός, θαυμάζω ποιου τάχα νάνε αυτή η καρφίτσα.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Ποιός τάχα να την έρριξε.
Μάπελ Τσίλτερν.
Είναι ωραία καρφίτσα.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Είναι ωραίο βραχιόλι.
Μάπελ Τσίλτερν.
Δεν είναι βραχιόλι, είναι καρφίτσα.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Μπορεί να το μεταχειρισθούνε και για βραχιόλι. Το παίρνει από το χέρι της, και, βγάζοντας ένα πράσινο πορτοφόλι τοποθετεί μέσα προσεκτικά το κόσμημα, και το βάζει πάλι στην από μέσα τσέπη του σάκκου του με τη μεγαλύτερη αταραξία).
Μάπελ Τσίλτερν.
Τι κάνετε;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Δεσποινίς Μάπελ, Θέλω να σας κάνω μια πολύ περίεργη παράκλησι.
Μάπελ Τσίλτερν.
(Με ζέσι). Ω, εμπρός παρακαλώ! Επερίμενα γι' αυτό όλο το βράδυ.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Είναι λίγο ταραγμένος, μα συνέρχεται). Μη πήτε σε κανένα πως έχω κοντά μου αυτή τη καρφίτσα. Αν κανείς γράψη και τη ζητήση, πέστε μου το αμέσως.
Μάπελ Τσίλτερν.
Αυτή είναι περίεργη παράκλησι.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Μάθετε λοιπόν πως αυτή την καρφίτσα την έδωσα σε κάποιον, χρόνια τώρα.
Μάπελ Τσίλτερν.
Εσείς την εδώσατε;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Ναι.
(Η Λαίδη Τσίλτερν μπαίνει μονάχη. Οι άλλοι προσκαλεσμένοι φύγανε)·
Μάπελ Τσίλτερν.
Τώρα βέβαια θα σας καληνυκτήσω. Γερτρούδη! (Φεύγει).
Λαίδη Τσίλτερν.
Καληνύκτα, αγαπητή! (Στον Λόρδον Γκόαριγκ). Είδατε ποιαν έφερε μαζί της εδώ απόψε η Λαίδη Μάρκων.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Ναι. Ήτανε μια δυσάρεστη έκπληξι. Για ποιο σκοπό ήλθ' εδώ;
Λαίδη Τσίλτερν.
Για να προσπαθήση φαίνεται να πείση το Ροβέρτο να υποστηρίξη κάποιο δόλιο σχέδιο, στο οποίον αυτή ενδιαφέρεται. Πρόκειται για την Αργεντινή διώρυγα.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Ευρήκε και τον άνθρωπο! δεν είναι έτσι;
Λαίδη Τσίλτερν.
Αυτή δεν είναι ικανή να καταλάβη ένα τίμιο χαρακτήρα σαν τον άνδρα μου!
Λόρδος Γκόαριγκ.
Βέβαια. Και θα την έπαθε άσχημα υποθέτω αν εδοκίμασε να μπλέξη το Ροβέρτο στα δίκτυα της. Είναι περίεργο πώς οι έξυπνες γυναίκες κάνουνε τέτοια φοβερά σφάλματα.
Λόρδος Τσίλτερν.
Του τέτοιου είδους τις γυναίκες εγώ δεν τις θεωρώ έξυπνες. Τις θεωρώ κουτές!
Λόρδος Γκόαριγκ.
Το ίδιο σημαίνει επάνω-κάτω. Καληνύκτα. Λαίδη Τσίλτερν!
Λαίδη Τσίλτερν.
Καληνύκτα!
(Μπαίνει ο Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν).
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Τι φεύγετε, αγαπητέ Αρθούρε; Σταματάτε λιγάκι!
Λόρδος Γκόαριγκ.
Φοβούμαι πως δε θα μπορέσω, ευχαριστώ. Υπεσχέθηκα να περάσω μια ματιά από του Χάρτλωκ. Έχουν εκεί πιστεύω μια πάντα από Ουγγαρέζους μουσικούς, θα γυρίσω γρήγορα. Χαίρετε! (Φεύγει).
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Πόσον έμορφη φαίνεσαι απόψε, Γερτρούδη!
Λαίδη Τσίλτερν.
Ροβέρτε, δεν είν' αλήθεια, αι; Δεν έχεις σκοπόν να βοηθήσης υποστηρίζοντας την Αργεντινή εκείνη κερδοσκοπία; Αδύνατο πράγμα!
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Ξαφνίζεται). Ποιος σου είπε πως έχω τέτοιο σκοπόν;
Λαίδη Τσίλτερν.
Αυτή η γυναίκα που μόλις έφυγε, η Κυρία Σιέβελεϋ, ως ονομάζει τώρα τον εαυτό της. Ήθελε μ' αυτό να με βρίση, Ροβέρτε, εγώ ξέρω αυτή τη γυναίκα. Εσύ δεν τη ξέρεις. Ήμαστε μαζί στο σχολειό. Ήτανε μια ψεύτρα, άτιμη, κ' εξασκούσε χυδαία επιρροή απάνω σε όσους μπορούσε να κερδίση την εμπιστοσύνη και τη φιλία τους. Εγώ την εμισούσα, την περιφρονούσα. Έκλεφτε πράγματα. Ήτανε μια κλέφτρα. Τη διώξανε γιατ' ήταν κλέφτρα. Γιατί να την αφήνης να σε τραβά από την μύτη;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Γερτρούδη, ό,τι μου λες μπορεί νάν' αλήθεια, μα συνέβησαν εδώ και τόσα χρόνια τώρα. Είναι καλύτερα να λησμονηθούν! Η Κυρία Σιέβελεϋ μπορεί και νάλλαξε από τότε. Δεν πρέπει κανείς αποκλειστικά να κρίνεται από το παρελθόν του.
Λαίδη Τσίλτερν.
(Με θλιβερό τόνο). Το παρελθόν είναι κείνο που δείχνει τον άνθρωπο ποιος είναι. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος που πρέπει να κρίνωνται οι άνθρωποι.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Αυτό είναι ένα ρητό πολύ σκληρό, Γερτρούδη!
Λαίδη Τσίλτερν.
Είν' ένα αληθινό ρητό Ροβέρτε. Και τι ήθελε τάχα να πη με το να κομπάζη πως σε κατάφερε να τη βοηθήσης για ένα πράμα που χίλιες φορές σ' άκουσα να λες πως είναι το πιο άτιμο και δόλιο σχέδιο που φάνηκε ποτέ στην πολιτική ζωή;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Δαγκάνει τα χείλη του). Έσφαλα στις σκέψεις που έκανα. Όλοι μας μπορούμε να πέσωμε σε λάθη.
Λαίδη Τσίλτερν.
Μα χθες ακόμα μούλεγες πως έλαβες την έκθεσι της Επιτροπής, και πως ολόκληρο το έργο είναι καταδικασμένο.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Βηματίζει απάνω-κάτω). Έχω λόγους τώρα να πιστεύω ότι η Επιτροπή ήτανε επηρεασμένη ή χωρίς άλλο, κακά πληροφορημένη. Εκτός τούτου. Γερτρούδη, ο δημόσιος και ιδιωτικός βίος είναι δυο πράγματα διαφορετικά. Έχουνε διαφορετικούς νόμους, και διαφορετικά ελατήρια.
Λαίδη Τσίλτερν.
Έπρεπε και τα δυο να παρουσιάζουνε τον άνθρωπο, αληθινά ποιος είναι. Δεν βλέπω καμμιά διαφορά μεταξύ τους.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Σταματά). Στην παρούσα υπόθεσι, για ζήτημα πρακτικής πολιτικής, άλλαξα γνώμη. Αυτό είν' όλο.
Λαίδη Τσίλτερν.
Όλο;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Αυστηρά). Ναι!
Λαίδη Τσίλτερν.
Ροβέρτε! Ω! είναι φοβερό νάχω να σου κάνω μια τέτοια ερώτησι — Ροβέρτε, μου λες όλη την αλήθεια;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Γιατί μου κάνεις μια τέτοια ερώτησι;
Λαίδη Τσίλτερν.
(Σε λίγο). Γιατί δεν απαντάς σ' ό,τι σε ερωτώ;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Κάθηται). Γερτρούδη, η αλήθεια είν' ένα πολύπλοκο πράμα κ' η πολιτική μια πολύπλοκη δουλειά. Υπάρχουνε τροχοί μέσα σε τροχούς. Μπορεί κανείς νάχη κάποιες υποχρεώσεις σε άλλους που πρέπει να τις πληρώση. Αυτά έχει η πολιτική, κι' αργά ή γρήγορα κανείς είναι υποχρεωμένος να τα συμβιβάζη. Έτσι γίνεται παντού.
Λαίδη Τσίλτερν.
Να τα συμβιβάζη; Ροβέρτε, γιατί μιλάς τόσο διαφορετικά απόψε από άλλες φορές που σάκουσα να μιλάς; Γιατί άλλαξες;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Εγώ δεν άλλαξα. Μονάχα οι περιστάσεις αλλάσσουν τα πράγματα.
Λαίδη Τσίλτερν.
Οι περιστάσεις δεν έπρεπε ποτέ ν' αλλάζουνε τις αρχές!
Σιρ Ρόμπερτ Τσίλτερν.
Μ' αν σούλεγα.
Λαίδη Τσίλτερν.
Τι;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Πώς ήταν ανάγκη, μεγάλη ανάγκη;
Λαίδη Τσίλτερν.
Δε μπορεί ποτέ να είν' ανάγκη να κάμωμε κάτι τι που δεν είναι τίμιο. Δεν είναι, Ροβέρτε, ναι, πες μου πως δεν είναι. Γιατί νάνε; Τι κέρδος θάχες; Χρήματα; Δεν έχουμε ανάγκην από χρήματα! Και χρήματα που προέρχονται από μολυσμένη πηγή είν' εξευτελισμός. Δύναμι; Μα η δύναμι μονάχη δεν είναι τίποτε. Τι είναι λοιπόν; Ροβέρτε, πες μου γιατί θες να κάνης αυτό τ' άτιμο πράμα!
Σιρ Ρόμπερτ Τσίλτερν.
Γερτρούδη, δεν έχεις δικαίωμα να μεταχειρίζεσαι αυτή τη λέξι. Σου είπα πως ήτανε ζήτημα λογικού συμβιβασμού. Δεν είναι τίποτε παραπάνω απ' αυτό.
Λαίδη Τσίλτερν.
Ροβέρτε, αυτά όλα είναι καλά και άγια για κάθε άλλον, γι' ανθρώπους που θεωρούνε τη ζωή απλώς ως μια χυδαία κερδοσκοπία· μα όχι για σε. Ροβέρτε, όχι για σε. Εσ' είσαι διαφορετικός. Όλη τη ζωή σου εσύ την έζησες διαφορετικά από τους άλλους. Εσύ δεν άφησες ποτέ τον κόσμο να σε μολύνη. Μπροστά στον κόσμο καθώς και σ' εμένα εσύ ήσουνα πάντα ένας ιδεώδης. Ω! μένε ακόμη έτσι ιδεώδης. Τη μεγάλη αυτή κληρονομιά μη τη πετάξης — το φιλντισένιο αυτό πύργο μη τον καταστρέψης. Ροβέρτε, οι άνδρες μπορούν ν' αγαπήσουν ό,τι είναι κατώτερο απ' αυτούς — πράγματα ανάξια, στιγματισμένα άτιμα. Εμείς οι γυναίκες λατρεύουμε όταν αγαπούμε· και σαν χάσουμε τη λατρεία μας, χάνομε το παν. Ω! μη καταστρέψης την αγάπη που έχω για σένα, μη τη καταστρέψης!
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Γερτρούδη!
Λαίδη Τσίλτερν.
Ξέρω πως υπάρχουνε άνθρωποι με τρομερά μυστικά στη ζωή τους — άνθρωποι που διεπράξανε κάποια αισχρότητα και που σε μια κρίσιμη στιγμή θα πληρώσουνε γι' αυτή, Ξανακάμνοντας μιαν άλλη αισχρότητα. — Ω! μη μου πης πως είσαι και συ τέτοιος σαν αυτούς! Ροβέρτε, είναι στη ζωή σου κανένα μυστικό άτιμο ή μισητό; Πες μου, πες μου αμέσως, ότι...
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Τι ότι;
Λαίδη Τσίλτερν.
(Μιλεί με χαμηλή φωνή). Ότι μπορούμε να ζήσουμε χωριστά.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Να ζήσουμε χωριστά;
Λαίδη Τσίλτερν.
Ότι μπορούμε να ζούμε χωριστά ολωσδιόλου, θάτανε καλλίτερο και για τους δυο μας.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Γερτρούδη, τίποτε δεν είναι στη περασμένη μου ζωή που συ να μη το ξέρης.
Λαίδη Τσίλτερν.
Ήμουνα βεβαία γι' αυτό, Ροβέρτε, ήμουνα βεβαία γι' αυτό. Μα γιατί να πης εκείνα τα φοβερά πράματα, που ήτανε τόσον ανάρμοστα για σε; Ας μη ξαναμιλήσουμε γι' αυτό το ζήτημα. Θα γράψης, δεν είνε, στη Κυρία Σιέβελεϋ, και να της πης πως δε μπορείς να υποστηρίξης το σκανδαλώδες σχέδιο της; Αν της έδωσες καμμιά υπόσχεσι πρέπει να την πάρης πίσω, αυτό είν' όλο!
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Πρέπει να της γράψω και να της πω αυτό;
Λαίδη Τσίλτερν.
Βέβαια, Ροβέρτε! Αμέ τι άλλο να κάνης;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Μπορούσα να την δω προσωπικώς, θάτανε καλύτερα.
Λαίδη Τσίλτερν.
Δεν πρέπει να την ξαναδής ποτέ Ροβέρτε. Δεν είναι γυναίκα που πρέπει πεια να της μιλήσης. Δεν είναι άξια να μιλή σ' άνθρωπο καθώς εσέ. Όχι· πρέπει να της γράψης αμέσως, τώρα, αυτή τη στιγμή, και να της λες καθαρά ότι η απόφασί σου είναι τελείως αμετάτρεπτη!
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Να γράψω αυτή τη στιγμή!
Λαίδη Τσίλτερν.
Ναι.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Μα είναι τόσο αργά. Πλησιάζουνε οι δώδεκα.
Λαίδη Τσίλτερν.
Αυτό δεν πειράζει. Πρέπει να μάθη αμέσως ότι σε παρενόησε — και πως εσύ δεν είσαι άνθρωπος να κάνης τίποτε πρόστυχο δόλιο ή άτιμο. Γράψε δω, Ροβέρτε. Γράψε πως αρνείσε να υποστηρίξης το σχέδιο της, επειδή το θεωρείς για άτιμο σχέδιο. Ναι — γράψε τη λέξι άτιμο. Εκείνη ξέρει τη σημασία της. (Ο Ρόβερτ Τσίλτερν κάθεται και γράφει επιστολή. Η γυναίκα του την παίρνει και τη διαβάζει). Ναι, αυτό θάνε αρκετό. (Κτυπά το κουδούνι). Και τώρα το φάκελλο. (Εκείνος γράφει το φάκελλο σιγά-σιγά. Μπαίνει ο Μέισον). Στείλε αμέσως αυτό το γράμμα στο ξενοδοχείο Claridge. Δεν έχει απάντησι, (Ο Μέισον φεύγει. Η Λαίδη Τσίλτερν γονατίζει κοντά στο σύζυγό της και τον αγκαλιάζει με τα δυο της χέρια). Ροβέρτε, η αγάπη μας δίνει το ένστικτο να βλέπουμε καλύτερα τα πράγματα. Αισθάνομε απόψε, πως σ' έσωσα από κάτι που μπορούσε να είναι κίνδυνος για σε, από κάτι που μπορούσε να κάνη τον κόσμο να σε τιμά λιγώτερο απ' ό,τι σε τιμά. Δεν νομίζω πως νοιώθεις αρκετά, Ροβέρτε, ότι συ έφερες στην σύγχρονη πολιτική ζωή μια πιο ευγενική ατμόσφαιρα, μια ωραιότερη σχέσι προς τη ζωή, ένα πιο ελεύθερο αέρα αγνοτέρων σκοπών και υψηλοτέρων ιδανικών. Εγώ το ξέρω αυτό, και για τούτο σ' αγαπώ, Ροβέρτε.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ω, να μ' αγαπάς πάντα, Γερτρούδη, να μ' αγαπάς πάντα!
Λαίδη Τσίλτερν.
Πάντα θα σ' αγαπώ, γιατί πάντα θα ήσαι άξιος της αγάπης. Χρωστούμε ν' αγαπούμε το υπέροχο όταν το βλέπουμε! (Τον φιλεί σηκώνεται και φεύγει).
(Ο Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν βηματίζει απάνω-κάτω για μια στιγμή· κατόπιν κάθεται και κρύβει το πρόσωπο του μέσα στα χέρια του. Ο υπηρέτης μπαίνει κι' αρχίζει να σβύνη τα φώτα. Ο Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν κυττάζει απάνω).
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Σβύσε τα φώτα, Μέισον, σβύσε τα φώτα!
(Ο υπηρέτης σβύνει τα φώτα. Τα δωμάτιο σκοτεινιάζει σχεδόν. Το μόνο φως που υπάρχει έρχεται από το μεγάλο κηροπήγιο που κρέμαται απάνω από τη σκάλα και φωτίζει την ταπετσαρία που παριστά τον θρίαμβον του Έρωτα).
ΠΡΑΞΙΣ Β'.
ΣΚΗΝΗ
Δωμάτιο στο σπίτι του Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Ο Λόρδος Γκόαριγκ, ντυμένος σύμφωνα με όλες τις απαιτήσεις της μόδας, είναι ξαπλωμένος σε μια πολυθρόνα. Ο Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν στέκεται μπροστά στη φωτιά. Είναι φανερό πως μεγάλη πνευματική ταραχή και θλίψι τον συνεπαίρνει. Την ώρα που η δράσις προχωρεί, αυτός βηματίζει νευρικά επάνω-κάτω).
Λόρδος Γκόαριγκ.
Αγαπητέ μου Ροβέρτε. Αυτή είναι μια πολύ οχληρή υπόθεσι, αλήθεια πολύ οχληρή. Εσύ ώφειλες να πης στη γυναίκα σου τα πάντα. Να κρύφτη κανείς μυστικά από τις γυναίκες των άλλων είνε μια αναγκαία πολυτέλεια στη νεωτέρα ζωή. Έτσι, τουλάχιστο, μου λένε στη Λέσχη άνθρωποι που η φαλάκρα μαρτυρεί πως ξέρουνε καλλίτερα. Μα κανείς δεν πρέπει να κρύφτη μυστικά από τη γυναίκα του. Γιατί χωρίς άλλο θα τ’ ανακαλύψη. Οι γυναίκες είναι προικισμένες γι' αυτό μ' ένα θαυμάσιο ένστικτο. Μπορούν ν' ανακαλύψουν καθετί εξόν απ' ό,τι είναι ολοφάνερο.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Αρθούρε, δε μπορούσα να πω τίποτε στη γυναίκα μου. Πότε μπορούσα να το κάνω; Χθες το βράδυ; Όχι βέβαια! Αυτό θα γινότανε αφορμή να χωριστούμε για πάντα, και θάχανα την αγάπη της μόνης γυναίκας που μ' έκαμε να νοιώσω αγάπη μέσα μου. Χθες το βράδυ θάτανε ολωσδιόλου αδύνατο, θάστρεφε από με το πρόσωπό της με τρόμο... με τρόμο και περιφρόνησι.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Είναι τόσο τέλεια γυναίκα η Λαίδη Τσίλτερν καθώς τη λες;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ναι η γυναίκα μου είναι τόσο τελεία καθώς τη λέω.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Βγάζει το αριστερό του γάντι). Τι κρίμα! Σου ζητώ συγγνώμη, αγαπητέ φίλε, δεν εννοούσα ακριβώς τούτο. Μ' αν είν' αλήθεια ό,τι μου λες, θα επιθυμούσα νάχω μια σοβαρά ομιλία για τη ζωή με τη Λαίδη Τσίλτερν.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Θάτανε περιττό ολωσδιόλου.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Μπορώ να δοκιμάσω;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ναι· μα τίποτε δεν θα μπορούσε να την κάνη ν' αλλάξη σκέψι.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Καλά, το πιο χειρότερο θάτανε απλώς μια ψυχολογική δοκιμή.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Όλες οι δοκιμές αυτού του είδους είναι τρομερά επικίνδυνες.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Κάθε πράγμα είναι επικίνδυνο, αγαπητέ μου φίλε. Αν δεν ήταν έτσι, η ζωή δε θάξιζε τον κόπον... Λοιπόν, είμαι υποχρεωμένος να πω ότι εγώ νομίζω πως έπρεπε να της τα πης όλα προ καιρού.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Πότε; Όταν ήμεθα αρραβωνισμένοι; Νομίζετε πως μέπαιρνε αν ήξερε με ποιο τρόπο γίνηκα πλούσιος, ποια ήταν η αρχή του σταδίου μου, και πώς έκανα κάτι που μπορούσαν, υποθέτω, πολλοί να τ' ονομάσουν αισχρό και άτιμο;
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Με χαμηλή φωνή). Ναι. Πολλοί άνθρωποι έτσι και χειρότερα θάλεγαν, Δεν υπάρχει καμμιά αμφιβολία.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Με πικρία). Άνθρωποι που κάθε μέρα κάνουνε τα ίδια. Άνθρωποι, που καθένας απ' αυτούς, έχουνε χειρότερα μυστικά στη ζωή τους.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Αυτή είν' η αφορμή που τόσον ευχαριστούνται να μάθουνε του άλλου τα μυστικά. Αυτό κάνει τον κόσμο να προσέχη λιγώτερο στα δικά τους.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Και, το κάτω-κάτω, ποιόν έβλαψα εγώ μ' αυτά που έκανα; Κανένα.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Τον κυττάζει στα μάτια καλά-καλά). Μονάχα τον εαυτό σου, Ροβέρτε.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Σε λίγο). Το βέβαιο είναι πως είχα ιδιαιτέρας πληροφορίας για κάποια υπόθεση που διαπραγματεύονταν η τότε Κυβέρνηση κ' εγώ επωφελήθηκα. Μα ποιος σήμερα μεγάλος πλούτος δεν είχε τη πηγή του από κάποιαν ιδιαιτέρα πληροφορία.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Κτυπά το παπούτσι του με το μπαστούνι του) Και ποιο είναι το αποτέλεσμα. Το δημόσιο σκάνδαλο; Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν. Αρθούρε, νομίζεις πως εκείνο που έκανα εδώ και δεκαοχτώ χρόνια πάνω-κάτω, θάβγη τώρα στη μέση εναντίο μου; Το νομίζεις δίκαιο να καταστραφή ολάκερο το στάδιο ενός άνθρωπου για σφάλμα που έκανε σχεδό στην παιδική του ηλικία; Ήμουν εικοσιδυό χρόνων τότε, κ' είχα τη διπλή δυστυχία νάμε από υψηλή καταγωγή και φτωχός, δυο ασυγχώρητα πράματα στη σημερινή εποχή. Είναι δίκαιο η ανοησία, το νεανικό αμάρτημα, αν ο κόσμος θε να τ' ονομάση αμάρτημα, ν' αφανίση μια ζωή σαν τη δική μου, να με αλυσοδέση και να μου γκρεμίση όλο ό,τι έκανα κ' έχτισα με την εργασία μου; Το βρίσκεις αυτό δίκαιο Αρθούρε;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Η ζωή δεν είνε ποτέ ευχάριστη, Ροβέρτε. Και ίσως αυτό είναι πολύ πράγμα για πολλούς από μας.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Κάθε άνθρωπος με φιλοδοξία είναι υποχρεωμένος να πολεμήση τον αιώνα του με τα δικά του όπλα. Εκείνο που λατρεύει ο αιώνας αυτός είναι ο πλούτος. Ο Θεός του αιώνα αυτού είναι ο πλούτος. Για να επιτύχη κανείς πρέπει νάχη πλούτο. Με κάθε θυσία κανείς πρέπει νάχη πλούτο.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Υποτιμάς τον εαυτό σου. Ροβέρτε. Πίστευσέ μου πως και χωρίς πλούτο μπορούσες να επιτύχης εξαίρετα.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Όταν θάμουνα γέρος, ίσως. Όταν θάχανα τον πόθο μου για τη δύναμι, ή δεν θα μπορούσα να τη χρησιμοποιήσω. Όταν θάμουν κουρασμένος, εξαντλημένος, απογοητευμένος. Εγώ ζητούσα την επιτυχία όταν ήμουνα νέος. Η νεότη είναι ο καιρός που πρέπει να κυνηγήση κανείς την επιτυχία. Δεν μπορούσα να περιμένω.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Μα εσύ είχες βέβαια τις επιτυχίες σου ενώ ήσουν ακόμη νέος. Κανείς άλλος σ' αυτήν την εποχή δεν είχε μια τέτοια επιτυχία. Υφυπουργός των Εξωτερικών στα σαράντα — αυτό είναι υπεραρκετότατο για κάθε ένα, νομίζω.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Κι' αν όλ' αυτά μου τα πάρουνε τώρα; Αν ξεσπάση το φοβερό σκάνδαλο και χάσω το παν; Αν μ' αποκλείσουν από το δημόσιο βίο;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Πώς μπόρεσες και πούλησες τον εαυτό σου για χρήματα;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Εξάπτεται). Δεν πούλησα τον εαυτό μου για χρήματα. Αγόρασα ακριβά την επιτυχία. Αυτό είν' όλο.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Θλιβερά). Ναι· πλήρωσες βέβαια γι' αυτά ένα μεγάλο ποσό. Μα ποιοι σου είπανε πρώτα να σκεφθής να κάνης τέτοιο πράμα;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ο Βαρώνος Άρνχεϊμ.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Κακοήθης, παληάνθρωπος!
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Όχι· ήταν άνθρωπος με οξύτατο και λεπτότατο πνεύμα. Άνθρωπος ανεπτυγμένος, γοητευτικός και με μεγάλη αξία. Ένας από τους πιο διανοητικούς ανθρώπους που έχω ποτέ συναντήσει.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Α! εγώ προτιμώ ένα ευγενικό τρελόν από κάθε άλλον. Για τη βλακία μπορεί κανείς να πη πολλά παραπάνω απ' ότι φαντάζεται ο κόσμος. Προσωπικώς εγώ έχω μεγάλο θαυμασμό για τη βλακία. Είν' ένα είδος συμπαθείας, υποθέτω, Μα πως τόκανες; Πες μου όλη την υπόθεσι.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Ρίπτεται σε μια πολυθρόνα κοντά στο γραφείο). Ένα βράδυ μετά το δείπνο στου Λόρδου Γάτλεϋ ο Βαρώνος άρχισε να μιλά περί επιτυχίας στη νεώτερη ζωή ως περί ενός πράγματος που μπορούσε κανείς να υποτάξη σε μια απολύτως ωρισμένη επιστήμη. Με την εξαίσια γοητευτική και σιγανή φωνή του μας ανέπτυξε την τρομερώτερη απ' όλες τις φιλοσοφίες, τη φιλοσοφία της δυνάμεως, μας εκήρυξε το θαυμασιότερο απ' όλα τα ευαγγέλια, το ευαγγέλιο του χρυσού. Νομίζω πως παρετήρησε την επίδρασι που έφεραν επάνω μου τα λόγια του, γιατί λίγες μέρες ύστερα μούγραψε και μ' επαρακαλούσε να πάγω να τον δω. Κατοικούσε τότε στο Παρκ Λέιν στο σπίτι που έχει τώρα ο Λόρδος Ούλκουμ. Θυμάμαι τόσο καλά πως μ' ένα αλλοιώτικο χαμόγελο στα ωχρά, κρεμασμένα χείλη του. με γύρισε πέρα και πέρα μέσα στη θαυμάσια πινακοθήκη του, μου έδειξε τις ταπετσαρίες του, τα σμάλτα του, τα διαμαντικά του, τα ελεφαντοκόλλητά του, μ' έκανε να θαυμάσω τη μεγάλη πολυτέλεια και τρυφά στην οποία ζούσε, και κατόπιν μου είπεν ότι η πολυτέλεια δεν ήταν παρά ένα βάθος, μια σκηνογραφία του δράματος, και πως η δύναμις, η δύναμις επί των άλλων ανθρώπων, η δύναμις επί του κόσμου, είναι το μόνο πράγμα που άξιζε τον κόπο νάχη κανείς, η μόνη υπέρτατη ηδονή που άξιζε να τη δοκιμάση, η μόνη χαρά που δε τη βαριέσαι, και πως στον αιώνα που ζούμε μονάχα οι πλούσιοι την κατέχουνε.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Με μεγάλη συλλογή) Δόγμα ολωσδιόλου επιπόλαιο.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν. (Σηκώνεται),
Δεν εσκεπτόμουν τότε έτσι. Ούτε και τώρα ακόμα, Ο πλούτος μούδωσε τεράστια δύναμι. Μούδωσεν ελευθερίαν από τα πρώτα μου βήματα στη ζωή, κ' η ελευθερία είναι το παν. Εσύ δεν υπήρξες ποτέ σου φτωχός και δε ξέρεις τι είναι φιλοδοξία. Δεν μπορείς να νοιώσης πόσο θαυμάσια ευκαιρία μούδωσε ο Βαρώνος. Λίγοι άνθρωποι στάθηκαν τόσω τυχεροί να βρουν τέτοια ευκαιρία.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Ευτυχώς γι' αυτούς, αν κανείς πρέπει να κρίνη απ' τ' αποτελέσματα, Μα πες μου οριστικά, πως κατώρθωσ' επί τέλους ο Βαρώνος να σε πείση να — κάνης, τέλος πάντων, εκείνο που έκανες:
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Όταν ετοιμαζόμουν να φύγω μου είπε πως αν καμμιά φορά μπορούσα να του δώσω καμμιά ιδιαιτέρα πληροφορία που νάχη πραγματική αξία θα μέκαμνε πολύ πλούσιο άνθρωπο. Εγώ θαμβώθηκα από τις υποσχέσεις που μ' έδωσε, κ' η φιλοδοξία μου κι' ο πόθος μου για δύναμι τον καιρό εκείνο ήταν απεριόριστος. Έξη βδομάδες ύστερα μερικά εμπιστευτικά χαρτιά πέρασαν από τα χέρια μου.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Όλο και κυττάζει σκυμμένος απάνω στο χαλί). Κυβερνητικά έγγραφα;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ναι.
(Ο Λόρδος Γκόαριγκ αναστενάζει, κατόπιν φέρνει το χέρι τον στο μέτωπο του και κυττάζει απάνω).
Λόρδος Γκόαριγκ.
Δεν εφανταζόμουν, για όλον τον κόσμο, πως εσύ θάχης τόσον ασθενή χαρακτήρα Ροβέρτε, ώστε να υποκύψης στον πειρασμόν αυτό του Βαρώνου Άρνχεϊμ.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ασθενή χαρακτήρα; Ω, βαρέθηκα ν' ακούω και να λέω αυτή τη φράσι. Ασθενή χαρακτήρα; Και νομίζεις πράγματι, Αρθούρε. πως είνε αδυναμία χαρακτήρος να ενδίδη κανείς στον πειρασμό; Μάθε πως υπάρχουνε φοβεροί πειρασμοί στους οποίους για να υποκύψης, χρειάζεται δύναμις, δύναμις και θάρρος. Για να ριψοκινδυνεύση ολάκερη κανείς τη ζωή του σε μια μονάχα στιγμή, για να θυσιάση κανείς το παν έτσι δια μιας είτε για τον ένα είτε για τον άλλο λόγο, αδιάφορο, δεν είναι καθόλου αδυναμία χαρακτήρος. Χρειάζεται τρομερό θάρρος, τρομερό θάρρος. Εγώ είχα αυτό θάρρος. Κάθησα το ίδιο εκείνο απόγευμα κ' έγραψα στον Βαρώνο το γράμμα που η γυναίκα αυτή τώρα έχει ατά χέρια της. Εκείνος έκανε τρία τέταρτα του εκατομμυρίου απ' αυτή την υπόθεσι.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Κ' εσύ:
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Εγώ επήρα από το Βαρώνο εκατό δέκα χιλιάδες λίρας Στερλίνες.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Άξιζες να πάρης περισσότερα, Ροβέρτε.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Όχι· το ποσόν εκείνο μούδωσεν ακριβώς ό,τι εχρειαζόμουν, μ' έκαμε να κατισχύσω των άλλων. Αμέσως μπήκα στη Βουλή. Ο Βαρώνος μούδινε και οικονομικές συμβουλές από καιρού σε καιρό. Δεν έχει πέντε χρόνια που λίγο έλειψε να τριπλασιάσω την περιουσία μου. Από τότε κάθε πράγμα που άγγιζα βγήκε σε καλό. Σε κάθε χρηματική επιχείρησι είχα μια τόσο έκτακτη επιτυχία που σχεδόν μ' έκαμνε πολλές φορές να φοβούμαι. Θυμούμαι να διάβασα κάπου, σ' ένα περίεργο βιβλίο, πως όταν οι Θεοί θέλουνε να μας τιμωρήσουν υπακούουν στις προσευχές μας.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Μα πες μου, Ροβέρτε, δεν αισθάνθηκες ποτέ σου καμμιά μετάνοια για ό,τι έκαμες;
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Όχι. Αισθάνθηκα πως επολέμησα τον αιώνα με τα ίδιά του τα όπλα κ' ενίκησα.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(θλιβερά). Ενόμισες πως ενίκησες.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Έτσι ενόμισα. (Μένει κάμποσες στιγμές σιωπηλός). Αρθούρε με, καταφρονείς για ότι σου είπα;
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Με βαθύ αίσθημα στη φωνή του). Σε λυπούμαι πολύ, Ροβέρτε, πολύ σε λυπούμαι αλήθεια
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Δεν λέω πως αισθάνθηκα καμμιά τύψι. Καμμιά τύψι δεν αισθάνθηκα, καθόλου. Μα πολλές φορές έκαμα μεγάλες χρηματικές θυσίες για να ξαλαφρώσω τη συνείδησί μου. Είχα πάντα μια παράξενη ελπίδα πως μπορούσα να ξαρματώσω την ειμαρμένη. Το ποσό που μούχε δώσει ο Βαρώνος Άρνχεϊμ διπλάσιο το μοίρασα από τότε σε φιλανθρωπικούς σκοπούς.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Κυττάζει απάνω. Σε φιλανθρωπικούς σκοπούς; Αγαπητέ μου! Πόσο μεγάλο κακό θάκανες, Ροβέρτε!
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ω. μη το λες αυτό. Αρθούρε· μη λες έτσι!
Λόρδος Γκόαριγκ.
Δεν πειράζει για ό,τι λέω. Ροβέρτε! Εγώ λέω πάντα εκείνο που δεν πρέπει να λέω. Αλήθεια, λέω συνήθως εκείνο που πράγματι σκέπτομαι. Μεγάλο σφάλμα για τον καιρό αυτό που ζούμε. Τον εκθέτει κανένα σε παρεξηγήσεις. Όσο δα για τη τρομερή αυτή υπόσχεσι, θα σε βοηθήσω όπως μπορέσω. Αυτό βέβαια το ξέρεις.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Σ' ευχαριστώ. Αρθούρε, σ' ευχαριστώ. Μα τι πρέπει να γίνη; Τι μπορεί να γίνη;
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Γέρνει πίσω με τα χέρια του στις τσέπες). Καλά, οι Άγγλοι δε μπορούνε να υποφέρουν άνθρωπο που θέλει πάντα να λέη πως έχει δίκαιο, μα πολύ τους αρέσει εκείνος που παραδέχεται πως έχει άδικο. Αυτό είν' ένα από τα καλύτερα τους πράγματα. Οπωσδήποτε όμως, στη δική σου υπόθεσι, Ροβέρτε, μια ομολογία δεν θα είχε και καλό αποτέλεσμα. Το χρήμα, αν μου επιτρέπης να μιλήσω έτσι, είναι... οχληρό. Ξέχωρ' απ' αυτό, αν καθόσουνα τώρα να πης κουκιά καθαρισμένα όλη την υπόθεσι, δεν θα μπορούσες πεια να ηθικολογής. Και στην Αγγλία, άνθρωπος που δε μπορεί να ηθικολογή δυο φορές την εβδομάδα μπροστά σ' ένα μεγάλο, λαϊκό, ανήθικο ακροατήριο είναι τελείως χαμένος ως σοβαρός πολιτικός. Δεν θα υπήρχε πεια γι' αυτόν άλλο επάγγελμα παρά η Βοτανική ή η Εκκλησία. Μια ομολογία λοιπόν δε θα σε ωφελούσε, θα σε κατέστρεφε.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Θα με κατέστρεφε Αρθούρε· το μόνο που πρέπει τώρα να κάνω είναι να πολεμώ γι' αυτό μέχρι τέλους.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Σηκώνεται από το κάθισμά του). Περίμενα από σε να τ' ακούσω αυτό, Ροβέρτε. Είναι το μόνο πράμα που πρέπει τώρα να κάνης. Και πρέπει ν' αρχίσης να πης στη γυναίκα σου όλη την ιστορία.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Αυτό δε θα το κάνω.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Ροβέρτε, πίστευσέ μου, έχεις άδικο.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Δεν θα μπορούσα να το κάνω. Θα σκότωνα την αγάπη που έχει σε μένα. Και τώρα ας μιλήσουμε γι' αυτή τη γυναίκα, αυτή τη Κυρία Σιέβελεϋ. Πώς μπορώ να υπερασπισθώ εναντίο της; Εσύ την ήξερες από πρωτήτερα, Αρθούρε, καθώς φαίνεται.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Ναι.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Την ήξερες καλά;
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Διορθώνει το λαιμοδέτη του). Τόσο λίγο που μια φορά την αραβωνιάστικα, όταν έμενα στο Τένμπυ. Η δουλειά εβάσταξε τρεις μέρες... πάνω κάτω.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Γιατί διαλύσατε;
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Φαιδρά). Ω, ξεχνώ. Αυτό δε μας ενδιαφέρει καθόλου τώρα. Έλα πες μου, τέλος πάντων την εδοκίμασες με χρήματα; Αυτή συνήθιζε νάναι μέχρις αηδίας ξετρελλαμένη για τα χρήματα.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Της πρόσφερα ό,τι ποσόν ήθελε, μα δεν εδέχθηκε.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Να λοιπό που το θαυμάσιο ευαγγέλιο του χρυσού δε μπορεί να σταθή κάποτε. Μ' όσα κι' αν λένε, οι πλούσιοι δε μπορούν να τα κάνουν όλα.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Όχι όλα. Υποθέτω πως έχεις δίκηο, Αρθούρε, αισθάνομαι πως η καταφρόνια του κόσμου με περιμένει από στιγμή σε στιγμή. Είμαι βέβαιος γι' αυτό. Δεν ήξερα πριν τι πράμα είναι ο τρόμος. Τώρα τον εγνώρισα. Είναι καθώς χέρι παγωμένο που αγγίζει την καρδιά.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Χτυπά το κουδούνι). Ροβέρτε, πρέπει την πολεμήσης. Πρέπει να την πολεμήσης.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Μα πώς;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Δε μπορώ τώρα να σου πω. Δεν έχω τη παραμικρήν ιδέα. Αλλά καθένας έχει και το τρωτό του σημείο. Όλοι μας έχουμε τα ελαττώματά μας. (Κάνει ένα γύρο, πηγαίνει κοντά στη φωτιά και κυττάζει τον εαυτό του μέσα στον καθρέφτη!. Ο πατέρας μου μού λέει πως κ' εγώ ακόμα έχω ελαττώματα. Μπορεί νάχω. Δεν ξέρω.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Υπερασπίζοντας τον εαυτό μου ενάντιο της Κυρίας Σιέβελεϋ, έχω το δικαίωμα να μεταχειρισθώ οποιοδήποτε όπλο μπορέσω ναύρω· δεν έχω το δικαίωμα;
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Ακόμα κυττάζοντας στον καθρέφτη). Αν ήμουνα στη θέσι σου δεν νομίζω πως θάχα τον παραμικρό δισταγμό να το κάνω. Αυτή έχει πολύ καλά τη δύναμι να φροντίση για τον εαυτό της.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Κάθεται κοντά στο τραπέζι και παίρνει στο χέρι του την πένναν). Λοιπόν, θα στείλω ένα κρυπτογραφικό τηλεγράφημα στη πρεσβεία της Βιέννης να εξετάση αν είναι τίποτε γνωστό εναντίο της. Μπορεί νάνε κανένα μυστικό σκάνδαλο που να φοβάτε.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Διορθώνει το λουλούδι που έχει στην κομπότρυπα). Ω, εγώ φαντάζομαι πως η Κυρία Σιέβελεϋ είναι μια από τις νέες εκείνες γυναίκες της εποχής μας που κάθε νέο σκάνδαλο το υποδέχονται όπως κάθε νέο καπέλλο, και τα περιφέρουνε και τα δυο στο Πάρκο κάθε απόγευμα στις πεντέμισυ. Είμαι βέβαιος πως αυτή λατρεύει τα σκάνδαλα, και πως το μόνο που λυπάται τώρα στη ζωή της είναι που δεν μπορεί να κατορθώση νάχη αρκετά εις βάρος της.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Γράφοντας. Γιατί το λες αυτό;
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Στρέφει γύρω). Να, χθες το βράδυ είχεν απάνω της περισσότερα κοκκινάδια παρά ρούχα. Αυτό είναι πάντα απελπιστικό σημείο για μια γυναίκα.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Χτυπά ένα κουδούνι). Όπως κι' αν έχη όμως αξίζει τον κόπο να τηλεγραφήσω στη Βιέννη, δεν αξίζει;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Αξίζει πάντα τον κόπο να ρωτά κανείς, αν και δεν αξίζει πάντα τον κόπο κανείς ν' απαντά.
(Μπαίνει ο Μέισον).
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Είναι στα δωμάτιό του ο κύριος Τράφφωρτ;
Μέισον.
Μάλιστα, Σιρ Ρόβερτ.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Βάζει τα γράμμα σ' ένα φάκελλο τον όποιον κλει κατόπιν προσεκτικά). Πες του να στείλη αυτό κρυπτογραφικά αμέσως. Χωρίς τη παραμικρή βραδύτητα.
Μέισον.
Μάλιστα, Σιρ Ρόβερτ.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ω! δος μου το πίσω μια στιγμή.
(Γράφει κάτι απάνω στο φάκελλο. Ο Μέισον κατόπιν εξέρχεται με το γράμμα).
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Αυτή πρέπει νάχε κάποια αλλοιώτικη επιρροή επάνω στο Βαρώνο Άρνχεϊμ. Απορώ τι νάτανε.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Χαμογελώντας). Απορείς.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Θα την πολεμήσω μέχρι θανάτου, εφόσον η γυναίκα μου δεν ξέρει τίποτε.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Δυνατά). Ω, πολέμα με κάθε τρόπο — με κάθε τρόπο.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Με χειρονομίαν απελπισίας). Αν η γυναίκα μου τ' ανεκάλυπτε, δεν θάχα και πολύ να πολεμήσω. Λοιπόν, άμα λάβω απάντησι από τη Βιέννη, θα σου πω τ' αποτέλεσμα. Είναι μια δοκιμή, ακριβώς μια δοκιμή, μα ελπίζω πως θα τα καταφέρω. Καθώς επολέμησα τον αιώνα με τα ίδια του τα όπλα, έτσι θα πολεμήσω κι' αυτήν με τα όπλα της. Είναι ευχάριστο. Κι' αυτή φαίνεται σαν γυναίκα με κάποιο παρελθόν, δε σου φαίνεται;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Αυτό συμβαίνει σε πολλές από τις έμορφες γυναίκες. Αλλ' υπάρχει μόδα στο παρελθόν ακριβώς όπως υπάρχει μόδα στα φουστάνια. Μπορεί το παρελθόν της Κυρίας Σιέβελεϋ νάνε λιγάκι ντεκολτέ, κι' αυτό αρέσει υπερβολικά στον κόσμο σήμερα. Ξέχωρ' απ' αυτό, αγαπητέ μου Ροβέρτε, εγώ δεν στηρίζω και μεγάλες ελπίδες σ' αυτό που λες, — να φοβερίσουμε δηλαδή την Κυρία Σιέβελεϋ. Δεν φαντάζομε πως η Κυρία Σιέβελεϋ είναι καμμιά γυναίκα που μπορούσε εύκολα να τρομάξη. Αυτή επέζησεν όλων των πιστωτών της, και δείχνει θαυμασίαν ετοιμότητα πνεύματος.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ω! Εγώ τώρα ζω με τις ελπίδες. Αδράχνω κάθε περίστασι. Αισθάνομαι ως να είμαι μέσα σε πλοίο που βυθίζεται. Τα νερά αγγίζουν τα πόδια μου, κι' αυτός ο αέρας είναι δριμύς από καταιγίδα. Σιωπή! Ακούω τη φωνή της γυναίκας μου.
(Μπαίνει η Λαίδη Τσίλτερν με φόρεμα περιπάτου)
Λαίδη Τσίλτερν.
Χαίρετε, Λόρδε Γκόαριγκ!
Λόρδος Γκόαριγκ.
Χαίρετε, Λαίδη Τσίλτερν! Πήγατε στο Πάρκο;
Λαίδη Τσίλτερν.
Όχι· μόλις επέστρεψα από την Φιλανθρωπική Εταιρεία των Κυριών, όπου, καλά που θυμήθηκα, Ροβέρτε, τ' όνομά σου γίνηκε δεκτό με δυνατά χειροκροτήματα, και τώρα ήρθα σπίτι να πάρω το τσάι μου. (Στον Λόρδο Γκόαριγκ). Θα μείνετε να πάρωμε το τσάι, δεν είναι;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Θα μένω λιγάκι, ευχαριστώ.
Λαίδη Τσίλτερν.
Θα γυρίσω σε μια στιγμή. Πηγαίνω μόνο να βγάλω το καπέλλο μου.
Λόρδος Γκόαριγκ.
(Σοβαρά). Ω! μη παρακαλώ. Είναι τόσο έμορφο. Ένα από τα ωραιότερα καπέλλα που είδα. Ελπίζω πως η Φιλανθρωπική Εταιρεία των Γυναικών το υπεδέχθηκε με ζωηρά χειροκροτήματα.
Λαίδη Τσίλτερν.
(Με χαμόγελο): Έχουμε πιο πολύ σοβαρή εργασία να κάνουμε από το να κυττάξουμε η μια της άλλης τα καπέλλα, Λόρδε Γκόαριγκ.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Αλήθεια; Τι είδους εργασία;
Λαίδη Τσίλτερν.
Ω! Χίλια δυο, πληχτικά, χρήσιμα, ευχάριστα πράγματα, εργατικά νομοσχέδια, περί του διορισμού των γυναικών ως επιθεωρητών, για το νομοσχέδιο περί οκταώρου εργασίας, για το δικαίωμα της ψήφου των γυναικών...για καθετί, αλήθεια, που εσείς δε θα το βρίσκατε καθόλου ενδιαφέρο.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Και καμμιά φορά για τα καπέλλα;
Λαίδη Τσίλτερν.
(Με κοροϊδευτική αγανάκτησι). Για τα καπέλλα ποτέ, ποτέ!
{Η Λαίδη Τσίλτερν βγαίνει από τη θύρα που φέρνει στο ιδιαίτερο της δωμάτιο).
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
(Παίρνει το χέρι του Λόρδου Γκόαριγκ). Υπήρξες καλός φίλος σε με, Αρθούρε, ένας τέλειος καλός φίλος.
Λόρδος Γκόαριγκ,
Δεν ξέρω αν κατώρθωσα να κάνω για σένα πολλά πράματα ακόμα, Ροβέρτε. Η αλήθεια είναι πως, καθώς καταλαβαίνω, δεν κατώρθωσα να κάνω τίποτε ακόμη για σένα. Είμαι ολότελα απογοητευμένος με τον εαυτό μου.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Μ' έφερες σε θέσι να σου πω την αλήθεια. Αυτό είναι κάτι τι. Η αλήθεια πάντα με στενοχωρούσε.
Λόρδος Γκόαριγκ.
Α! η αλήθεια είν' ένα πράμα που αποφεύγω όσο μπορώ! Κακή συνήθεια ξέρεις. Μας κάνει πολύ αντιδημοτικούς στη λέσχη... στα αρχαιότερα ιδίως μέλη.
Σιρ Ρόβερτ Τσίλτερν.
Ευχαριστώ τον Θεό που μπόρεσα να πω την αλήθεια... να υποφέρω την αλήθεια. Α! αυτό είναι μεγάλο πράμα στη ζωή, να υποφέρη κανείς την αλήθεια.(Αναστενάζει, και πηγαίνει προς τη θύρα.) θα σε δω γρήγορα πάλι, Αρθούρε, δεν είναι;
Λόρδος Γκόαριγκ.
Βέβαια, Όποτε θες. Θα πάγω μια ματιά στο χορό των αγάμων απόψε, εκτός αν εύρω τίποτε καλύτερο να κάνω. Μα θάρθω ως εδώ αύριο το πρωί. Αν τύχη όμως και με χρειασθής απόψε, στείλε μου ένα γραμματάκι στην οδό Κούρτον.