WeRead Powered by ReaderPub
Ο κατά φαντασίαν ασθενής cover

Ο κατά φαντασίαν ασθενής

Chapter 42: ΣΚΗΝΗ ΔΕΚΑΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
Open in WeRead

About This Book

A wealthy hypochondriac obsessively organizes treatments and tallies medical bills, relying on physicians and apothecaries while shaping family arrangements to secure constant care. His plan to control his daughter's marriage conflicts with her affection for another, and relatives and servants conspire to protect her and to expose the father's gullibility. The action uses farce, schemes, and comic reversals to satirize medical pretension, financial obsession, and social vanity, revealing self-interest beneath ostensible concern for health.

ΛΟΥΙΖΑ
   Όχι, για το Θεό, όχι, μπαμπά μου.

ΑΡΓΓΑΝ (θέλει να την κτυπήση).
   Να! να!

ΛΟΥΙΖΑ
   Αχ! μπαμπά μου, μ' εσκότωσες! Στάσου: πέθανα!

(Προσποιείται την πεθαμένη)

ΑΡΓΓΑΝ
   Τι είνε αυτά, Λουίζα; Λουιζίτσα. Αχ! Θεέ μου! Λουιζίτσα, κόρη
   μου. Αχ! δυστυχής που είμαι! η κόρη μου πέθανε! Τι έκανα ο
   άθλιος; Αχ! παληοβέργα! Να πάρη ο διάβολος όλες τις βέργες! Αχ!
   κορούλα μου, Λουιζίτσα μου!

ΛΟΥΙΖΑ
   Μην κλαις τόσο πολύ, μπαμπά μου. Δεν είμαι εντελώς πεθαμένη.

ΑΡΓΓΑΝ
   Μπα την παμπόνηρη! Ας είνε, σε συγχωρώ για πρώτη φορά. Να μου τα
   πης όλα όμως.

ΛΟΥΙΖΑ
   Ω, ναι, μπαμπά μου.

ΑΡΓΓΑΝ
   Πρόσεχε καλά, γιατί το πουλάκι που όλα τα ξαίρει, θα μου το πη
   αν πης ψέματα.

ΛΟΥΙΖΑ
   Μα να μην το πης, μπαμπά μου, της αδελφής μου, πως σου το είπα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Όχι, όχι.

ΛΟΥΙΖΑ (αφού εκύτταξε πρώτα αν ακούη κανείς)
   Ήρθε, μπαμπά μου, ένας άνθρωπος στην κάμαρά της την ώρα που
   ήμουν κι' εγώ.

ΑΡΓΓΑΝ
   Λοιπόν;

ΛΟΥΙΖΑ
   Τον ερώτησα τι ήθελε και μου είπε πως ήταν δάσκαλος της
   μουσικής.

ΑΡΓΓΑΝ (κατ' ιδίαν)
   Α! α! καταλαβαίνω. (στη Λουίζα) Και λοιπόν;

ΛΟΥΙΖΑ
   Η αδελφή μου ήρθε ύστερα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Και λοιπόν;

ΛΟΥΙΖΑ
   Του είπε: φύγετε, φύγετε, φύγετε. Θεέ μου! φύγετε, μη με κάνετε
   δυστυχισμένη!

ΑΡΓΓΑΝ
   Και λοιπόν;

ΛΟΥΙΖΑ
   Κ' εκείνος δεν ήθελε να φύγη.

ΑΡΓΓΑΝ
   Τι της έλεγε;

ΛΟΥΙΖΑ
   Της έλεγε ένα σωρό πράγματα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Και τι άλλο;

ΛΟΥΙΖΑ
   Της έλεγε . . . της έλεγε . . . πως την αγαπάει πολύ . . . πως είνε η
   πειο ώμορφη του κόσμου . . .

ΑΡΓΓΑΝ
   Κ' ύστερα;

ΛΟΥΙΖΑ
   Ύστερα γονάτισε μπροστά της.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κ' ύστερα;

ΛΟΥΙΖΑ
   Ύστερα ήρθε η μαμά στην πόρτα κ' εκείνος έφυγε αμέσως.

ΑΡΓΓΑΝ
   Τίποτ' άλλο;

ΛΟΥΙΖΑ
   Τίποτ' άλλο, μπαμπά μου.

ΑΡΓΓΑΝ
   Το πουλάκι όμως κάτι ακόμα ψιθυρίζει.

(κάνει πως ακούει)

   Τ' ακούς και συ; Κάτι ψιθυρίζει το πουλάκι, ε, ναι, ω! ώ! πως
   είδες και άλλα πράγματα και δε μου τα λες.

ΛΟΥΙΖΑ
   Όχι, μπαμπά, το πουλάκι λέγει ψέματα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Πρόσεξε καλά!

ΛΟΥΙΖΑ
   Όχι, μπαμπά, μην το πιστεύης· λέει ψέματα σε βεβαιώνω.

ΑΡΓΓΑΝ
   Καλά, θα το δούμε. Πήγαινε και πρόσεξε καλά εις όλα. Πήγαινε.
   (Μόνος) Αχ! πάνε πλέον τα παιδιά! Τι γίνεται, τι γίνεται! Δε θα
   μπορώ πεια να συλλογίζωμαι την αρρώστεια μου με την άνεσί μου.
   Α! . . . δεν αντέχω πλέον!

(Ρίπτεται εις ένα κάθισμα)

ΣΚΗΝΗ ΔΩΔΕΚΑΤΗ

ΒΕΡΑΛΔΟΣ — ΑΡΓΓΑΝ

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Τι συμβαίνει, αδελφέ μου; Πώς είσαι;

ΑΡΓΓΑΝ
   Αχ! αδελφέ μου, πολύ άσχημα.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Πώς είσαι, πολύ άσχημα;

ΑΡΓΓΑΝ
   Ναι, έχω μεγάλη αδυναμία, απίστευτη αδυναμία.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Α! αυτό είναι δυσάρεστο.

ΑΡΓΓΑΝ
   Δεν έχω δύναμι ούτε να μιλήσω.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Έρχομαι, αδελφέ μου, να σου προτείνω ένα γάμο για την Αγγελική,
   την ανεψιά μου.

ΑΡΓΓΑΝ (Σηκώνεται από το κάθισμά του και μιλεί με παραφορά)
   Αδελφέ μου, μη μου μιλής καθόλου γι' αυτό το παληοκόριτσο· είναι
   μια πανούργα, μια αυθάδης, μια αδιάντροπη που σε δυο ημέρες θα
   την κλείσω σε μοναστήρι.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Α! μπράβο! Είμαι πολύ ευχαριστημένος που σούκανε καλό η επίσκεψί
   μου και ξαναδυνάμωσες λιγάκι. Άλλοτε τα ξαναλέμε. Σου έφερα εδώ
   ένα χορόν που τον συνήντησα κατά τύχην. Αυτός θα σου διαλύση την
   λύπη και θα προδιαθέση καλύτερα την ψυχή σου για όσα έχομε να
   πούμε. Είναι Αιγύπτιοι ντυμένοι σαν Μαυριτανοί, χορεύουν και
   τραγουδούν και είμαι βέβαιος πως θα ευχαριστηθής πολύ. Αξίζουν
   κ' αυτοί όσον αξίζει μια συνταγή του κυρίου Πυργγόν. Εμπρός,
   πάμε.

(Εξέρχονται).

ΠΡΑΞΙΣ ΤΡΙΤΗ

ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ

ΒΕΡΑΛΔΟΣ — ΑΡΓΓΑΝ — ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Λοιπόν! αδελφέ μου, τι ιδέαν έχεις; Δεν ισοδυναμεί με μια δόσι
   καθαρτικού;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Μπα! καλύτερο είναι το καλό καθαρτικό.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Ας τ' αφήσωμεν αυτά. Θέλεις να μιλήσωμε λίγο;

ΑΡΓΓΑΝ
   Περίμενε μια στιγμή, αδελφέ μου. Θα γυρίσω.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Το ξεχάσατε, αφέντη, πως δεν μπορείτε να περπατήσετε χωρίς
   μπαστούνι;

ΑΡΓΓΑΝ
   Α! ναι· έχεις δίκηο.

(φεύγει).

ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

ΒΕΡΑΛΔΟΣ — ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Μην παύσετε να φροντίζετε, παρακαλώ, για τα συμφέροντα της
   ανηψιάς σας.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Θα κάνω το παν για ν' αποκτήση ό,τι επιθυμεί.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Πρέπει με κάθε τρόπο να εμποδίσετε αυτό τον εξωφρενικό γάμο που
   του μπήκε στο κεφάλι του. Εσυλλογίστηκα μάλιστα πως θάταν καλό
   να μπορούσαμε να του φέρναμε εδώ ένα δικό μας γιατρό, για να τον
   κάνη να συχαθή τον Πυργγόν του και να του δώση να καταλάβη τι
   ρόλο του παίζει. Μα, μια φορά που δεν έχομε κανένα του χεριού
   μας, μου πέρασε η ιδέα να του παίξω ένα παιγνίδι.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Σαν τι;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Είνε μια ιδέα λιγάκι . . . κωμική. Ελπίζω όμως πως θα πετύχη.
   Αφήστε με μένα. Κάνετε σεις ό,τι μπορείτε. Να τον, έρχεται.

ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ — ΒΕΡΑΛΔΟΣ

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Προ παντός, αδελφέ μου, θα σε παρακαλέσω να μιλήσωμε χωρίς να
   εξάπτεσαι.

ΑΡΓΓΑΝ
   Σου το υπόσχομαι.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Ν' απαντάς χωρίς να θυμώνης σ' ό,τι κι' αν σου λέω.

ΑΡΓΓΑΝ
   Μάλιστα.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Και να συζητήσωμε με απάθεια για ό,τι έχομε να πούμε.

ΑΡΓΓΑΝ
   Θεέ μου! Ναι. Τι πρόλογοι είν' αυτοί;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Ποιος είνε ο λόγος, αδελφέ μου, που, ενώ έχεις περιουσία και δεν
   έχεις άλλα παιδιά παρά μόνο μια κόρη — τη μικρή δεν τη
   λογαριάζω — ποιος είνε ο λόγος που σκέπτεσαι να τη βάλης σε
   μοναστήρι;

ΑΡΓΓΑΝ
   Ποιος είνε ο λόγος, αδελφέ μου, που είμαι ο κύριος της
   οικογενείας μου για να κάνω ό,τι κρίνω σωστό;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Η γυναίκα σου δεν παύει να σε συμβουλεύη ν' απαλλαχθής έτσι κι'
   από τις δυο σου κόρες, και δεν αμφιβάλλω ότι από πνεύμα
   ευλαβείας επιθυμεί να δη και τις δυο καλόγρηες.

ΑΡΓΓΑΝ
   Να, φθάσαμε στο ζήτημα! Πάλι στη μέση η δυστυχισμένη γυναίκα.
   Όλα τα κακά αυτή τα κάνει και όλος ο κόσμος είνε εναντίον της.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Όχι, αδελφέ μου, ας την αφήσωμε ήσυχη τη γυναίκα σου. Είναι
   γυναίκα που έχει τας καλυτέρας προθέσεις του κόσμου για την
   οικογένειά σου και δεν έχει στο νου της κανένα συμφέρον. Σ'
   αγαπά μ' όλη της την καρδιά και δείχνει για τα παιδιά σου μια
   στοργή και μια καλωσύνη που δεν ημπορεί κανείς να την φανταστή.
   Αυτό είναι βέβαιον. Ας την αφήσουμε λοιπόν κι' ας έρθωμε στην
   κόρη σου. Για ποιο λόγο, αδελφέ μου, θέλεις να τη δώσης σε γυιό
   γιατρού;

ΑΡΓΓΑΝ
   Για τον απλούστατο λόγο, αδελφέ μου, ότι θέλω να κάνω γαμπρό που
   να μου είναι χρήσιμος.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Δεν είνε αυτό το συμφέρον της κόρης σου. Παρουσιάζεται μια τύχη
   πολύ καλύτερη για την κόρη σου.

ΑΡΓΓΑΝ
   Ναι· μα η τύχη αυτή δεν είνε καλύτερη και για μένα.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Μα ο άντρας που θα πάρη θα είναι γι' αυτήν ή για σένα;

ΑΡΓΓΑΝ
   Πρέπει να είνε και γι' αυτήν και για μένα. Θέλω να βάλω στην
   οικογένειά μου ανθρώπους που να μου είνε χρήσιμοι.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Με τη λογική αύτη, αν η μικρή σου κόρη ήταν μεγάλη θα την
   επάντρευες μ' ένα φαρμακοποιό.

ΑΡΓΓΑΝ
   Γιατί όχι;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Είναι λογικόν να σε περιτριγυρίζουν αιωνίως οι γιατροί και οι
   φαρμακοποιοί και να θέλης να είσαι πάντοτε άρρωστος στο πείσμα
   των ανθρώπων και της φύσεως;

ΑΡΓΓΑΝ
   Τι εννοείς, αδελφέ μου;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Εννοώ, αδελφέ μου, πως δε γνωρίζω άνθρωπο ολιγώτερο άρρωστο από
   σένα και πως δεν θα επιθυμούσα καθόλου να είχα καλύτερη κράσι
   από τη δική σου. Απόδειξις πως είσαι καλά και πως είνε τέλειος ο
   οργανισμός σου είνε ότι μ' όλες τις δίαιτες που κάνεις δεν το
   κατώρθωσες να βλάψης την υγεία σου και πως με τα τόσα γιατρικά
   που σου δίνουν δεν έσκασες ακόμα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Αυτά ακριβώς, αδελφέ μου, με διατηρούν· και ο κύριος Πυργγόν
   λέει πως θα πέθαινα αν τρεις ημέρες μονάχα δε μ' εφρόντιζ'
   εκείνος!

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Αν δε λάβης τα μέτρα σου, θα σε φροντίζη τόσο πολύ, που θα σε
   στείλη στον άλλο κόσμο,

ΑΡΓΓΑΝ
   Μα ας μιλήσωμε λογικά, αδελφέ μου. Δεν πιστεύεις καθόλου στην
   ιατρική;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Όχι, αδελφέ μου· και δε βλέπω και τι θα κέρδιζε η ιατρική αν την
   επίστευα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Πώς! δε βρίσκεις αληθινό ένα πράγμα που τώχει αναγνωρίσει όλος ο
   κόσμος και όλοι οι αιώνες το έχουν σεβασθή;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Όχι μόνο πολύ απέχω από του να την νομίζω αληθινή, μα μου
   φαίνεται ακόμα και πως είνε η μεγαλύτερη παραφροσύνη που έγινε
   στον κόσμο. Και — αν θέλης να φιλοσοφήσουμε — δε βρίσκω τίποτε
   αστειότερο και τίποτε γελοιωδέστερο πράγμα στον κόσμο από έναν
   άνθρωπο που του πέρασε η ιδέα να γιατρέψη έναν άλλον.

ΑΡΓΓΑΝ
   Γιατί φαντάζεσαι, αδελφέ μου, πώς ένας άνθρωπος δεν μπορεί να
   γιατρέψη έναν άλλον;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Για τον απλούστατο λόγο, αδελφέ μου, ότι τα ελατήρια της μηχανής
   μας είνε μυστήρια σε βαθμό που οι άνθρωποι δε βλέπουν τίποτα,
   και ότι η φύσις έβαλ' εμπρός στα μάτια μας ένα τόσο πυκνό πέπλο,
   που είνε αδύνατο να διακρίνωμε τίποτα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κατά τη γνώμη σου λοιπόν οι γιατροί δεν ξαίρουν τίποτα;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Ακριβώς, αδελφέ μου. Έχουν πολλές εγκυκλοπαιδικές γνώσεις,
   ξαίρουν να μιλούν λατινικά, ξαίρουν να δίνουν ελληνικά ονόματα
   σε όλες τις αρρώστειες, να τις καθορίζουν και να τις ξεχωρίζουν
   όσο όμως για να τις γιατρέψουν, δε σκαμπάζουν τίποτα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Εν πάση όμως περιπτώσει πρέπει να συμφωνήσης ότι ως προς αυτό,
   οι γιατροί ξαίρουν περισσότερα από όλους τους άλλους.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Ξαίρουν, αδελφέ μου, ό,τι σου είπα· δε γιατρεύουν μεγάλα
   πράγματα: και όλη η εξοχότης της τέχνης των συνίσταται σε
   πομπώδεις και ασυναρτήτους λέξεις, σε εύσχημη φλυαρία με λόγια
   αντί λογικής και με υποσχέσεις αντί έργων.

ΑΡΓΓΑΝ
   Μα επί τέλους, αδελφέ μου, υπάρχουν άνθρωποι σαν εσένα σοφοί και
   σαν εσένα ευφυείς· βλέπομε εν τούτοις ότι όλος ο κόσμος, όταν
   αρρωσταίνει, καταφεύγει στους γιατρούς.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Είνε δείγμα της ανθρωπίνης αδυναμίας και όχι της αληθείας και
   της τέχνης των.

ΑΡΓΓΑΝ
   Οι γιατροί όμως θα την πιστεύουν αληθινή την τέχνη των, αφού την
   μεταχειρίζονται και για τον εαυτόν τους.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Ναι· μεταξύ των γιατρών υπάρχουν μερικοί που πλανώνται κι' αυτοί
   και εκμεταλλεύονται συγχρόνως και την πλάνη του κόσμου· υπάρχουν
   όμως και άλλοι που χωρίς να πλανώνται την εκμεταλλεύονται. Ο
   κύριος Πυργγόν σου, παραδείγματος χάριν, δεν έχει πονηρίες· είνε
   ένας μονοκόμματος γιατρός από την κορφή ως τα νύχια· πιστεύει
   στους κανόνας περισσότερο από κάθε μαθηματική απόδειξι και θα το
   θεωρούσε έγκλημα να τους ερευνήση· δε βλέπει τίποτα το σκοτεινό
   στην ιατρικήν, τίποτα το αμφίβολο, τίποτα το δύσκολο· με
   παράφορη προκατάληψη· με ακλόνητη εμπιστοσύνη· με αγύριστη
   αντίληψι και λογική διατάζει καθάρσια και αφαιμάξεις και δε
   σταθμίζει τίποτα με την πλάστιγγα. Δεν πρέπει όμως να του
   αποδώση κανείς κακή θέλησι σ' ό,τι κακό μπορεί να σου κάνη. Με
   την πλέον καλή θέλησι σ' εξαποστέλλει στον άλλον κόσμο,
   απαράλλακτα όπως θα έστελνε την γυναίκα του και τα παιδιά του
   και εν ανάγκη και τον εαυτό του.

ΑΡΓΓΑΝ
   Αυτά τα λες, αδελφέ μου, γιατί τον μισείς! Ας έρθωμε επί τέλους
   στα πράγματα. Τι πρέπει να κάνη κανείς όταν είνε άρρωστος;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Τίποτα, αδελφέ μου.

ΑΡΓΓΑΝ
   Πώς τίποτα;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Τίποτα. Πρέπει μόνο ν' αναπαύεται. Η φύσις, όταν την αφίνωμε
   ελεύθερη, ξανάρχεται μονάχη της στον κανονικό της δρόμο. Η
   ανησυχία μας και η ανυπομονησία μας της τα χαλάνε. Όλοι σχεδόν
   οι άνθρωποι πεθαίνουν από τα γιατρικά των και όχι από την
   αρρώστειά των.

ΑΡΓΓΑΝ
   Πρέπει εν τούτοις να συμφωνήσης, αδελφέ μου, ότι μπορούμε να
   βοηθήσωμε τη φύσι αυτή με μερικά πράγματα.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Θεέ μου! Με κάτι τέτοιες ιδέες μας αρέσει να τρεφώμεθα. Οι
   άνθρωποι ανέκαθεν έχουν μερικές φαντασιοπληξίες που καταντούν να
   τις πιστεύουν, γιατί μας κολακεύουν και γιατί επιθυμούν να είνε
   αλήθειες. Όταν ένας γιατρός σου λέη ότι θα βοηθήση, θα συνδράμη,
   θ' ανακουφίση τη φύσι, θα της βγάλη ό,τι τη βλάπτει και θα της
   δώση ό,τι της λείπη, θα την εδραιώση, θα διευκολύνη τας
   λειτουργίας της· όταν σου λέη ότι θα καθαρίση το αίμα . . .
   θα καταπραΰνη τα εντόσθια και τον εγκέφαλο, θα ξεπρήξη τη
   σπλήνα, θα τονώση το στήθος, θα επισκευάση το ήπαρ, θα δυναμώση
   την καρδιά, θα επαναφέρη και θα διατηρήση τη φυσική θερμοκρασία
   και ότι γνωρίζει μυστικά που μπορεί να παρατείνη τη ζωή για
   πολλά χρόνια, σου λέει απλούστατα το παραμύθι της ιατρικής. Όταν
   έρθης όμως στην πραγματικότητα και στην πείρα, δε θαύρης τίποτ'
   απ' όλα αυτά. Είνε σαν εκείνα τα ωραία όνειρα, που όταν ξυπνάς
   δε σ' αφίνουν τίποτ' άλλο παρά μόνον τη δυσαρέσκεια που τα
   πίστεψες.

ΑΡΓΓΑΝ
   Δηλαδή όλη η επιστήμη του κόσμου είνε κλεισμένη μέσα στο κεφάλι
   σου και νομίζεις πως ξαίρεις περισσότερα από όλους τους μεγάλους
   γιατρούς του αιώνος μας.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Όλοι αυτοί οι μεγάλοι σου γιατροί είναι άλλοι άνθρωποι στα λόγια
   και άλλοι άνθρωποι στα πράγματα. Όταν μιλούν, είναι οι
   ευφυέστεροι άνθρωποι του κόσμου, όταν έρχωνται στα πράγματα,
   είνε οι αμαθέστεροι όλων των ανθρώπων.

ΑΡΓΓΑΝ
   Είσαι, κατά πως βλέπω, ένας μεγάλος δόκτωρ· και θα επιθυμούσα να
   ήταν εδώ κάποιος από τους κυρίους εκείνους για ν' αντικρούση
   τους λόγους σου και να εκμηδενίση την κακογλωσσιά σου.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Εγώ, αδελφέ μου, δεν το έχω για έργο μου να πολεμώ την ιατρική·
   κάθε ένας είνε ελεύθερος για καλό ή για κακό του να πιστεύη ό,τι
   του αρέσει. Ό,τι είπα, το είπα μεταξύ μας, και θα ήμουνα ευτυχής
   αν κατώρθωνα να σε βγάλω λίγο από την πλάνη που βρίσκεσαι και,
   για να σε διασκεδάσω, θα ήθελα να σε πήγαινα να δης κάποια από
   τις κωμωδίες του Μολιέρου στο ζήτημα αυτό.

ΑΡΓΓΑΝ
   Είνε πολύ αυθάδης αυτός ο Μολιέρος σου με τις κωμωδίες του και
   τον βρίσκω γελοίο να τολμά να παίζη με ανθρώπους εντίμους σαν
   τους γιατρούς.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Δεν παίζει με τους γιατρούς, παίζει με τα γελοία της ιατρικής.

ΑΡΓΓΑΝ
   Βέβαια! είνε ικανός αυτός ν' ανακατεύεται και να ελέγχη την
   ιατρική! Να ένας ηλίθιος, ένας αυθάδης, που του πέρασε η ιδέα
   πως μπορεί να εμπαίξη τας γνωματεύσεις και τις συνταγές και να
   επιτεθή κατά του ιατρικού σώματος και ν' ανεβάση στη σκηνή του
   πρόσωπα αξιοσέβαστα σαν τους κυρίους αυτούς!

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Τι άλλο θέλεις ν' ανεβάση στη σκηνή, αν όχι τα διάφορα
   επαγγέλματα των ανθρώπων; Ανεβάζουν κάθε μέρα πρίγκηπας και
   βασιλείς που είνε επίσης αξιότιμοι άνθρωποι όσο και οι γιατροί.

ΑΡΓΓΑΝ
   Να πάρη ο διάβολος! αν ήμουν γιατρός θα την τιμωρούσα εγώ την
   αυθάδειά του· όταν θ' αρρώσταινε, θα τον άφινα να πεθάνη χωρίς
   καμμιά βοήθεια. Ό,τι κι' αν έκανε κι' ό,τι κι' αν έλεγε, δε θα
   του διώριζα ούτε την παραμικρή αφαίμαξι ούτε το παραμικρό
   κλύσμα· θα τούλεγα σκάσε, σκάσε, να μάθης άλλη φορά να παίζεις
   με την ιατρική.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Πολύ θυμωμένος είσαι μαζί του.

ΑΡΓΓΑΝ
   Και βέβαια. Είνε ασυλλόγιστος άνθρωπος· κι' αν έχουν μυαλό οι
   γιατροί, πρέπει να κάνουν εκείνο που είπα.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Θάχη αυτός πειο πολύ μυαλό από τους γιατρούς σου και δε θα τους
   ζητήση καμμιά βοήθεια.

ΑΡΓΓΑΝ
   Τόσο το χειρότερο γι' αυτόν, αν δεν καταφύγη στα γιατρικά των.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Έχει το λόγο του να μη τα θέλη. Αυτός υποστηρίζει ότι μόνο οι
   εύρωστοι και οι ρωμαλέοι άνθρωποι μπορούν ν' ανθέξουν στα
   γιατρικά και στην αρρώστεια μαζί, ενώ εκείνος μόλις έχει
   δυνάμεις για ν' ανθέξη μόνο στην αρρώστεια.

ΑΡΓΓΑΝ
   Αυτά είνε μωρίες. Άσ' τα, αδελφέ μου, ας μη μιλούμε πεια γι'
   αυτό τον άνθρωπο. Μου ανάβει τη χολή και θα μου χειροτερέψης την
   κατάστασί μου.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Όπως θέλεις, αδελφέ μου. Ας αλλάξωμε ομιλία. Δε μου φαίνεται
   σωστό πράγμα, για μια μικρή απείθεια της κόρης σου, ν'
   αποφασίσης να την κλείσης σε μοναστήρι: ν' ακολουθήσης δηλαδή
   τυφλώς το πάθος σου, μόνο και μόνο γιατί δε θέλει να πάρη
   εκείνον που θέλεις εσύ. Μου φαίνεται, προκειμένου περί γάμου,
   ότι πρέπει να λογαριάζη κανείς και τη συμπάθεια της κόρης, αφού
   θα είνε για όλη τη ζωή της και αφού από τη συμπάθεια αυτή
   εξαρτάται όλη η ευτυχία του γάμου.

ΣΚΗΝΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

κ. ΦΛΕΡΑΝ (με ένα κλυστήρι στο χέρι) — ΑΡΓΓΑΝ — ΒΕΡΑΛΔΟΣ

ΑΡΓΓΑΝ
   Θα μου επιτρέψης μια στιγμή, αδελφέ μου.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Πώς; τι θέλεις να κάνης;

ΑΡΓΓΑΝ
   Ένα κλυσματάκι· θα τελειώση γρήγορα.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Αστειεύεσαι. Μα δεν μπορείς να κάνης μια στιγμή χωρίς κλύσμα και
   χωρίς γιατρικό; Ανάβαλέ το για άλλη φορά και ησύχασε επί τέλους
   λιγάκι.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε Φλεράν, το βράδυ ή αύριο το πρωί.

κ. ΦΛΕΡΑΝ (στο Βεράλδο).
   Γιατί ανακατεύεστε σεις και γιατί εναντιώνεσθε στις συνταγές της
   ιατρικής κι' εμποδίζετε τον κύριο να κάνη το κλύσμα του; Είνε
   πολύ αστεία η τόλμη σας αυτή!

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Καλέ, τι μας λέτε! πώς φαίνεται πως δεν είσθε συνηθισμένος να
   μιλήτε με πρόσωπα.

ΦΛΕΡΑΝ
   Δεν πρέπει να παίζετε με τα φάρμακα και να με κάνετε να χάνω την
   ώρα μου. Εγώ ήρθα εδώ σύμφωνα με τη συνταγή και θα πω του κυρίου
   Πυργγόν, ότι μ' εμποδίσατε να εκτελέσω τη διαταγή του και να
   κάνω το καθήκον μου. Θα δήτε, θα δήτε! . . .

ΣΚΗΝΗ ΠΕΜΠΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ — ΒΕΡΑΛΔΟΣ

ΑΡΓΓΑΝ
   Αδελφέ μου, θα γίνης αιτία συμφοράς.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Ω! μεγάλη συμφορά να μην κάνης το κλύσμα που διέταξε ο κύριος
   Πυργγόν! Δεν είνε δυνατόν επί τέλους να γιατρευτής από την
   αρρώστεια των γιατρών και να παύσης να είσαι βουτημένος μέσα στα
   γιατρικά των;

ΑΡΓΓΑΝ
   Μ' έσκασες. Θα ήθελα να είχες την αρρώστεια μου, για να δούμε αν
   θα φλυαρούσες έτσι. Α! να ο κύριος Πυργγόν.

ΣΚΗΝΗ ΕΚΤΗ

ΠΥΡΓΓΟΝ, ΑΡΓΓΑΝ, ΒΕΡΑΛΔΟΣ, ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Πολύ ωραίες ειδήσεις μου έφεραν κάτω στην πόρτα. Περιφρονούνται
   εδώ οι συνταγές μου και αποκλείεται η χρήσις του φαρμάκου που
   διώρισα.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε, όχι . . .

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Αυτό είνε μεγάλη θρασύτης, είνε επανάστασις του ασθενούς κατά
   του ιατρού!

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Είνε φοβερό πράγμα!

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Ένα κλύσμα που είχα την ευχαρίστησι να συνθέσω μόνος μου . . .

ΑΡΓΓΑΝ
   Όχι εγώ . . .

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Που το επενόησα και το εσυσκεύασα καθ' όλους τους κανόνας της
   τέχνης . . .

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Δεν έχει καμμιά δικαιολογία.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Και που θα έφερνε θαυμάσια αποτελέσματα στα έντερα . . .

ΑΡΓΓΑΝ
   Ο αδελφός μου . . .

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Να τον διώξετε με περιφρόνησιν!

ΑΡΓΓΑΝ (δείχνει τον Βεράλδον)
   Εκείνος.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Αυτό είνε εξωφρενικό.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Αλήθεια.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Είνε καταπληκτική απόπειρα εναντίον της ιατρικής.

ΑΡΓΓΑΝ (δείχνει τον Βεράλδον)
   Εκείνος φταίει. . .

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Είνε έγκλημα εσχάτης ιατρικής προδοσίας, που δεν υπάρχει καμμία
   ποινή ανταξία του.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Έχετε δίκηο.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Σας δηλώνω ότι διακόπτω πάσαν σχέσιν μαζί σας.

ΑΡΓΓΑΝ
   Ο αδελφός μου . . .

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Και λύω κάθε δεσμόν μαζί σας.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Θα κάνετε πολύ καλά.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Και για να θέσω τέρμα σε κάθε δεσμό με σας, να το δωρητήριον που
   είχα κάνει στον ανηψιό μου επί τη ευκαιρία του γάμου.

(Σχίζει τα δωρητήριον και πετά με θυμόν τα κομμάτια. )

ΑΡΓΓΑΝ
   Ο αδελφός μου το έκανε όλο το κακό.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Να περιφρονηθή το κλύσμα μου!

ΑΡΓΓΑΝ
   Πέτε να το φέρουν· θα το κάνω αμέσως.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Θα σας εθεράπευα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Δεν το αξίζει.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Θα είχα καθαρίσει το σώμα σας και θα σας είχα εντελώς απαλλάξει
   από όλους τους κακούς χυμούς.

ΑΡΓΓΑΝ
   Αχ! αδελφέ μου!

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Και δεν ήθελα πλέον παρά μόνο καμμιά ντουζίνα φάρμακα για να
   εκκενώσω και τα βαθύτερα μέρη.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Δεν είνε άξιος να τον κουράσετε.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Μα αφού δεν το θελήσατε να σας γιατρέψω . . .

ΑΡΓΓΑΝ
   Δε φταίω εγώ.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Αφού απετινάξατε την υπακοήν που ο άνθρωπος οφείλει εις τον
   ιατρόν του . . .

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Χρειάζεται εκδίκησις.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Αφού εκηρύχθητε επαναστάτης κατά των φαρμάκων που σας
   διέταξα . . .

ΑΡΓΓΑΝ
   Α! καθόλου.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Σας λέγω ότι σας εγκαταλείπω στην ελεεινή κράσι σας, στη
   δυσκρασία των σπλάχνων σας, στην αλλοίωσι του αίματός σας, στη
   δριμύτητα της χολής σας και στην υποστάθμη των χυμών σας.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Θα κάνετε πολύ καλά.

ΑΡΓΓΑΝ
   Θεέ μου!

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Και θέλω πριν περάσουν τέσσερες ημέρες η κατάστασί σας να γίνη
   ανίατος.

ΑΡΓΓΑΝ
   Ω! έλεος.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Να περιπέσετε εις την βραδυπεψίαν.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε Πυργγόν.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Εκ της βραδυπεψίας εις την δυσπεψίαν.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε Πυργγόν!

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Εκ της δυσπεψίας εις την απεψίαν.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε Πυργγόν!

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Εκ της απεψίας εις την λειεντερίαν.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε Πυργγόν.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Εκ της λειεντερίας εις την δυσεντερίαν.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε Πυργγόν!

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Εκ της δυσεντερίας εις την υδρωπικίαν.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε Πυργγόν.

κ. ΠΥΡΓΓΟΝ
   Εκ της υδρωπικίας εις την στέρησιν της ζωής. Εκεί θα σας οδηγήση
   η παραφροσύνη σας.

ΣΚΗΝΗ ΕΒΔΟΜΗ

ΑΡΓΓΑΝ — ΒΕΡΑΛΔΟΣ

ΑΡΓΓΑΝ
   Αχ! Θεέ μου! επέθανα! Αδελφέ μου, με κατέστρεψες.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Πώς; γιατί;

ΑΡΓΓΑΝ
   Δεν αντέχω πλέον. Αισθάνομαι την εκδίκησι της ιατρικής.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Μα την πίστι μου, αδελφέ μου, είσαι τρελλός. Δεν θέλω σε πολλά
   πράγματα να σε βλέπουν οι άνθρωποι να κάνης όσα κάνεις. Σκέψου
   λίγο, σε παρακαλώ, έλα στον εαυτό σου και μην αφίνης να σε
   κυριεύη η φαντασία σου.

ΑΡΓΓΑΝ
   Άκουσες με τι φριχτές αρρώστειες μ' εφοβέρισε;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Τι απλοϊκός άνθρωπος που είσαι;

ΑΡΓΓΑΝ
   Είπε πως πριν περάσουν τέσσερες ημέρες θα είμαι ανίατος.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Και επειδή τάχα το είπε πρέπει και να γίνη; Χρησμός είνε τα
   λόγια του; όποιος σ' ακούει θα νομίζη πως ο κύριος Πυργγόν
   κρατεί στα χέρια του το νήμα της ζωής σου και έχει τη δύναμι να
   το μακραίνη και να το κονταίνη σύμφωνα με τη θέλησί του. Λάβε
   υπ' όψιν σου ότι τα στοιχεία της ζωής σου είναι μέσα σου και ότι
   οι θυμοί του κυρίου Πυργγόν είνε τόσο ικανοί να σε κάνουν να
   πεθάνης όσο είνε ικανά τα γιατρικά του να σε κάνουν να ζήσης. Να
   μια ευκαιρία ν' απαλλαχθής, αν θέλης, από τους γιατρούς· ή, αν
   είσαι γεννημένος να μην μπορής να κάνης χωρίς αυτούς, είν'
   εύκολο, αδελφέ μου, να βρης έναν άλλο που να σε κάνη να
   διατρέχης ολιγωτέρους κινδύνους.

ΑΡΓΓΑΝ
   Αχ! αδελφέ μου! αυτός ξαίρει καλά την κράσι μου και ξαίρει με τι
   τρόπο πρέπει να με γιατρέψη.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Πρέπει να ομολογήσης ότι είσαι άνθρωπος με μεγάλην προκατάληψιν
   και βλέπεις τα πράγματα μ' αλλόκοτα μάτια.

ΣΚΗΝΗ ΟΓΔΟΗ

ΑΡΓΓΑΝ, ΒΕΡΑΛΔΟΣ, ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ (στον Αργγάν)
   Κύριε, ήρθε ένας γιατρός και ζητεί να σα δη.

ΑΡΓΓΑΝ
   Ποιος γιατρός;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Γιατρός της ιατρικής.

ΑΡΓΓΑΝ
   Σ' ερωτώ ποιος είνε.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Δεν τον γνωρίζω· μου μοιάζει όμως τόσο πολύ, σαν να είμαστε δυο
   σταλαγματιές νερό. Αν δεν ήμουν βέβαιη πως η μητέρα μου ήταν
   τίμια γυναίκα, θα έλεγα πως μου φούρνισε κάποιο αδερφάκι ύστερα
   απ' το θάνατο του πατέρα μου.

ΑΡΓΓΑΝ
   Φέρε τον εδώ.

ΣΚΗΝΗ ΕΝΑΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ, — ΒΕΡΑΛΔΟΣ

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Η δουλειά σου πάει θαυμάσια. Δεν προφθαίνει να φύγη ο ένας
   γιατρός και σούρχεται άλλος.

ΑΡΓΓΑΝ
   Πολύ φοβούμαι μη γίνης αιτία συμφοράς.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Πάλι; πάλι τα ίδια έχομε;

ΑΡΓΓΑΝ
   Δεν μπορώ να βγάλω απ' το μυαλό μου όλες εκείνες τις αρρώστειες
   που δεν τις ξαίρω, όλες εκείνες . . .

ΣΚΗΝΗ ΔΕΚΑΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ, ΒΕΡΑΛΔΟΣ, ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ (ως γιατρός)

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Επιτρέψατέ μου, κύριε, να σας κάνω μια επίσκεψι και να σας
   προσφέρω τας υπηρεσίας μου για κάθε αφαίμαξι και για κάθε
   κλύσμα που έχετε ανάγκη.

ΑΡΓΓΑΝ
   Σας είμαι πολύ υπόχρεως, κύριε (στο Βεράλδο) Ίδιος κι'
   απαράλλακτος η Τουανέττα, μα την πίστι μου.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Κύριε, με συγχωρείτε μια στιγμή. Ελησμόνησα να δώσω μια
   παραγγελία στον υπηρέτη μου· θα ξαναγυρίσω αμέσως.

ΣΚΗΝΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ — ΒΕΡΑΛΔΟΣ

ΑΡΓΓΑΝ
   Ε; δε σου φαίνεται πως είνε η ίδια η Τουανέττα;

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Η αλήθεια είνε πως η ομοιότης είναι καταπληκτική· αλλά δεν είναι
   η πρώτη φορά πού παρατηρούμε τέτοιο πράγμα· η ιστορία είναι
   γεμάτη από τέτοια παιγνίδια της φύσεως.

ΑΡΓΓΑΝ
   Εγώ τουλάχιστον τάχασα και. . .

ΣΚΗΝΗ ΔΩΔΕΚΑΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ, ΒΕΡΑΛΔΟΣ, ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Τι θέλετε, κύριε;

ΑΡΓΓΑΝ
   Πώς;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Δε με φωνάξατε;

ΑΡΓΓΑΝ
   Εγώ; όχι.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Θα βουίζουν τ' αυτιά μου, φαίνεται.

ΑΡΓΓΑΝ
   Μείνε λίγο εδώ να 'δης πώς σου μοιάζει εκείνος ο γιατρός.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Α! ναι, αυτή την όρεξι είχα. Έχω δουλειά κάτω. Αρκετά τον είδα.

ΣΚΗΝΗ ΔΕΚΑΤΗ ΤΡΙΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ — ΒΕΡΑΛΔΟΣ

ΑΡΓΓΑΝ
   Αν δεν τους έβλεπα και τους δυο μαζί θα νόμιζα πως είνε ένας.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Έχω διαβάσει καταπληκτικά πράγματα γι' αυτές τις ομοιότητες.
   Υπάρχουν ομοιότητες στην εποχή μας που όλος ο κόσμος μπορεί να
   γελαστή.

ΑΡΓΓΑΝ
   Εγώ θα γελιώμουν και θα μπορούσα να ορκισθώ πως είναι ένα και το
   αυτό πρόσωπο.

ΣΚΗΝΗ ΔΕΚΑΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ — ΒΕΡΑΛΔΟΣ — ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ (ως γιατρός)

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Σας ζητώ συγγνώμην, κύριε, μ' όλη μου την καρδιά

ΑΡΓΓΑΝ (χαμηλοφώνως στον Βεράλδο) Άξιον θαυμασμού.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Μην παρεξηγήσετε, σας παρακαλώ, την περιέργεια που έχω να ιδώ
   έναν έξοχο ασθενή σαν κ' εσάς. Η φήμη σας που απλώνεται παντού
   μπορεί να δικαιολόγηση το θάρρος μου.

ΑΡΓΓΑΝ
   Κύριε, είμαι στας διαταγάς σας.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Βλέπω, κύριε, πως με κυττάζετε με πολλή προσοχή. Τι ηλικίας
   φαντάζεσθε πως είμαι;

ΑΡΓΓΑΝ
   Νομίζω πως θα είσθε, το πολύ — πολύ, είκοσι έξη ως είκοσι επτά
   ετών.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Χα! χα! χα! χα! χα! Είμαι ενενήντα . . .

ΑΡΓΓΑΝ
   Ενενήντα!

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ναι. Βλέπετε με τα μυστικά της τέχνης μου, πώς διατηρούμαι
   ακμαίος και εύρωστος.

ΑΡΓΓΑΝ
   Για ενενήντα χρόνων πάρα πολύ νέος γέρος, μα την αλήθεια.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Είμαι περαστικός γιατρός, Πηγαίνω από πόλι σε πόλι, από επαρχία
   σε επαρχία, από βασίλειο σε βασίλειο για να βρω ύλην για την
   ικανότητά μου, για να βρω αρρώστους αξίους να με απασχολήσουν,
   ικανούς να δοκιμάσουν τα μεγάλα και ωραία μυστικά που ανεκάλυψα
   στην ιατρική. Δεν καταδέχομαι να γλεντώ με το συρφετό των κοινών
   και συνηθισμένων νόσων, με τους παληορρευματισμούς και τις
   φλεγμονές, με τους πυρετάκους, με τας εγκεφαλικάς διαταράξεις
   και με τις ημικρανίες. Θέλω αρρώστειες σοβαρές, συνεχείς
   πυρετούς με παραληρήματα, εξανθηματικούς πυρετούς, πανώλεις,
   ύδρωπας, πλευρίτιδας και φλεγμονάς του στήθους. Αυτά μ' αρέσουν,
   σ' αυτά θριαμβεύω. Και θα ήθελα, κύριε, να είχατε όλες αυτές τις
   αρρώστειες που σας είπα, να σας είχαν εγκαταλείψει όλοι οι
   γιατροί, να ήσθε απελπισμένος, να πνέατε τα λοίσθια, για να σας
   δείξω τα έξοχα αποτελέσματα των γιατρικών μου και τον πόθο που
   έχω να σας υπηρετήσω.

ΑΡΓΓΑΝ
   Σας είμαι υπόχρεως, κύριε, για την καλωσύνη που αισθάνεστε για
   μένα.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Δώστε μου το σφυγμό σας. Πω! πω! πώς κτυπάει! Θα σε κάνω εγώ να
   κτυπάς όπως πρέπει! Αι! αι! τι αταξίες είν' αυτές· βλέπω πως δε
   με γνώρισες ακόμη. Ποιος είν' ο γιατρός σας;

ΑΡΓΓΑΝ
   Ο κύριος Πυργγόν.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Αυτόν δεν τον έχω γράψει στο σημειωματάριό μου μαζί με τους
   μεγάλους γιατρούς. Από τι σας λέει πως υποφέρετε;

ΑΡΓΓΑΝ
   Λέει πως υποφέρω από το ήπαρ· άλλοι όμως λένε πως πάσχω από τη
   σπλήνα.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Είνε αμαθέστατοι. Από τον πνεύμονα υποφέρετε.

ΑΡΓΓΑΝ
   Από τον πνεύμονα;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ναι. Τι αισθάνεσθε;

ΑΡΓΓΑΝ
   Αισθάνομαι από καιρού εις καιρόν πονοκεφάλους.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ακριβώς· ο πνεύμων.

ΑΡΓΓΑΝ
   Νομίζω κάποτε πως έχω ένα πέπλο 'μπρός στα μάτια μου.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ο πνεύμων.

ΑΡΓΓΑΝ
   Έχω κάποτε αναγούλες.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ο πνεύμων.

ΑΡΓΓΑΝ
   Αισθάνομαι κάποτε κούρασι σε όλα μου τα μέλη.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ο πνεύμων.

ΑΡΓΓΑΝ
   Και κάποτε με πιάνουν πόνοι στην κοιλιά σαν κωλικόπονοι.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ο πνεύμων. Τρώτε με όρεξι;

ΑΡΓΓΑΝ
   Μάλιστα, κύριε.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ο πνεύμων. Σας αρέσει να πίνετε λίγο κρασί;

ΑΡΓΓΑΝ
   Μάλιστα κύριε.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ο πνεύμων. Σας έρχεται λίγος ύπνος ύστερα από το φαΐ και σας
   ευχαριστεί να κοιμάστε;

ΑΡΓΓΑΝ
   Μάλιστα, κύριε.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ο πνεύμων, ο πνεύμων, σας λέω. Τι σας διέταξε ο γιατρός σας να
   τρώτε;

ΑΡΓΓΑΝ
   Μου διέταξε σούπα.

ΤΟΥΑΝΕΤΑ
   Αμαθέστατος!

ΑΡΓΓΑΝ
   Πουλερικά.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Αμαθέστατος!

ΑΡΓΓΑΝ
   Βιδέλο.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Αμαθέστατος!

ΑΡΓΓΑΝ
   Βραστά.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Αμαθέστατος!

ΑΡΓΓΑΝ
   Αυγά φρέσκα.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Αμαθέστατος!

ΑΡΓΓΑΝ
   Το βράδυ, δαμάσκηνα για μαλακτικά.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Αμαθέστατος!

ΑΡΓΓΑΝ
   Και προ πάντων να πίνω το κρασί μου πολύ νερωμένο.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ο και η αμαθής, το αμαθές. Πρέπει να το πίνετε σκέτο το κρασί
   σας· και για να πυκνώση το αίμα σας που είνε πολύ αραιό, πρέπει
   να τρώτε χονδρό βωδινό, χονδρό χοιρινό, καλό ολλανδικό τυρί,
   σιμιγδάλι, ρύζι, κάστανα, και μπουρεκάκια για να κολλούν και να
   γλυστρούν. Ο γιατρός σας είνε ζώον. Θα σας στείλω ένα του χεριού
   μου και ενόσω θα μένω εδώ, θάρχωμαι από καιρού εις καιρόν να σας
   βλέπω.

ΑΡΓΓΑΝ
   Θα με υποχρεώσετε πολύ.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Τι διάβολο κάνετε μ' αυτό το χέρι;

ΑΡΓΓΑΝ
   Τι;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Εγώ θα τώκοβα αμέσως αν ήμουν στη θέσι σας.

ΑΡΓΓΑΝ
   Και γιατί;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Δε βλέπετε πως σας παίρνει όλη την τροφή και δεν αφίνει να
   τρέφεται το άλλο μέρος;

ΑΡΓΓΑΝ
   Ναι, μα μου χρειάζεται αυτό το χέρι.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Αυτό το δεξί μάτι θα το είχα βγάλει εγώ αν ήμουν στη θέσι σας.

ΑΡΓΓΑΝ
   Να βγάλω το ένα μου μάτι;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Δε βλέπετε ότι δυσκολεύει το άλλο και του κλέβει την τροφή του;
   Πίστεψέ με, και φρόντισε να σου το βγάλουν το γρηγορώτερο· θα
   βλέπετε καθαρώτερα με το αριστερό.

ΑΡΓΓΑΝ
   Δεν είνε βιαστικό το πράγμα, υποθέτω.

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Χαίρετε. Λυπούμαι πολύ που σας αφίνω τόσο γρήγορα· αλλά είνε
   ανάγκη να παρευρεθώ σ' ένα μεγάλο συμβούλιο που θα γίνη για
   κάποιον, που πέθανε χθες.

ΑΡΓΓΑΝ
   Για κάποιον, που πέθανε χθες;

ΤΟΥΑΝΕΤΤΑ
   Ναι· για να γνωμοδοτήσω και να 'δω τι έπρεπε να του είχαν κάνει
   για να τον εγιάτρευαν. Χαίρετε.

ΑΡΓΓΑΝ
   Ξαίρετε πως οι ασθενείς δε συνεβγάλουν ποτέ.

ΣΚΗΝΗ ΔΕΚΑΤΗ ΠΕΜΠΤΗ

ΑΡΓΓΑΝ — ΒΕΡΑΛΔΟΣ

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Να, πράγματι, ένας γιατρός που φαίνεται ικανότατος.

ΑΡΓΓΑΝ
   Ναι, αλλά τρέχει πολύ.

ΒΕΡΑΛΔΟΣ
   Όλοι οι μεγάλοι γιατροί είνε τέτοιοι.

ΑΡΓΓΑΝ
   Να κόψω το ένα χέρι μου και να βγάλω το ένα μάτι μου· για να
   τραφή περισσότερο το άλλο! Προτιμώ καλύτερα να μην τραφή τόσο
   πολύ. Ωραία εγχείρησι να μείνω μονόφθαλμος και κουλός!