XX
—Hora, meu meniño, hora,
¿Quen vos ha de dar á teta,
Si tua nay vay no muhiño,
E teu pay na leña seca?
Eu cha dera, miña xoya,
Con mil amores cha dera,
Hastra rebotar meu santo,
Hastra que máis non quixeras,
Hastra verte dormidiño
Con esa boca tan feita,
Sorrindo todo fartiño,
Cal ubre de vaca cheya.
Mais ¡ay, qué noite che agarda!
Mais ¡ay, qué noite ch’ espera!
Qu’ anque duas fontes teño,
Estas fontiñas non deitan.
Hora, meu meniño, hora,
Cánto chorarás por ela,
Sin ter con que t’ acalente,
Sin ter con que t’ adormeça,
Que soyo, soyo quedaches
Com’ unha ovelliña enferma,
Tremando, malpocadiño,
Com’ as ovelliñas treman.
Sin cobirtor que te cruba
Nunhas palliñas te deitan
E neve e chuvia en ti caen
Por antr’ as fendidas tellas.
E silva ó vento que pasa
Pó-las mal xuntadas pedras,
E cal coitelo afilado
No teu corpiño se ceiba.
¡Ay, cando veña tua nay!
¡Ay, cando ch’ á tua nay veña!
Cal te topará, meniño,
Frío com’ á neve mesma,
Para chorar sin alento,
Rosiña que os ventos creban...
¡Ay, más valera, meniño,
Que quen te dou non te dera!
Qu’ os fillos dos probes nacen,
Nacen para tales penas.
Así se expricaba Rosa
Nó medio da noite negra,
O pe d’ unha negra porta,
Toda de lañas cuberta.
Mentras tanto murmuxaban
Por entr’ á robreda espesa
Do río as revoltas agoas
E os berridos da tormenta.
Tod’ era sombras no ceo,
Tod’ era loito na terra,
E parece qu’ á compaña
Bailab’ antras as arboredas
C’ as chuchonas enemigas,
E c’ as estricadas meigas.
En tanto un choro soave
Sentir no espaço se deixa,
Tal como gaita tocada
Nunh’ alborada serena;
Tal como lexana frauta
Cand’ ó sol no mar se deita,
Cuyo son nos tray ó vento
C’ os cheiriños da ribeira.
No medio da chouza escura
Que triste Rosa contempra,
Unha luz branca se mira
Com’ aurora que comença.
Olido de frescas rosas
Os aires da noite incensan,
Cal si todas se xuntaran
As froles da primadera;
Soan cantares extraños,
Soan músicas que alegran;
Músicas son e cantares
Nunca sentidos na terra,
Por eso, pasmada Rosa,
Pouquiño á pouco s’ achega,
E por unha regandixa
Postrada no chan axexa.
Nunca humanos ollos viron
O que veu estonces ela,
Que si non morreu estonces
Foy porque Dios no quixera:
De resplandecente groria
Rayos d’ amor se refrexan
Do abandonado meniño,
Sobr’ á dourada cabeça;
E porqu’ esté máis contento,
E porque máis s’ entreteña,
Cabe ó seus peïños crecen
Frescos ramos de azucenas.
Xa non dorm’ en probe cuna,
Qu’ outro berce lle fixeron
C’ as alas os anxeliños
E có seu lume as estrellas.
Nubes de color de rosa
Fanlle branda cabeceira,
Sírvelle de cubertura
Un rayo de luna cheya,
Y á Virxen santa, vestida
Con vestido de inocencia,
Por que de fame non morra
E fartiño s’ adormeça,
Dalle maná do seu peito
Con qu’ os seus labios refresca.
Mentras ó mundo existise,
Rosa mirando estibera
Con tanta groria encantada,
Con tanta dicha suspensa;
Mais unha voz lonxe s’ oye
Por antr’ os olmos da veiga,
Que cantando amorosiña
S’ exprica de esta maneira:
«Hora, meu meniño, hora,
Logo che darey á teta,
Hora, meu meniño, hora,
Xa non chorarás por ela.»
Esto cantaron. En tanto
Có á Virxe desapareceran
Os anxeliños, deixando
En derredor noite espesa.
Xa se sinten as pasadas
Por xunto da corredeira;
Xa saltaron ó portelo,
Xa cerraron á cancela...
A probe nay corre, corre,
Qu’ ó seu filliño ll’ espera;
Mais cando chega, dormido
O seu filliño contempra.
Dill’ estonces, mentras tanto
Qu’ en bicalo se recrea:
—Miña xoya, miña xoya,
Miña prenda, miña prenda,
¿Qué fora de ti, meu santo,
Si naiciña non tiberas?
¿Quén, meu fillo, te limpara,
Quén á mantença che dera?
—O que manten as formigas
E os paxariños sustenta.—
Dixo Rosa, y escondeuse
Por antr’ á nebrina espesa.