XXI
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
I
Pasan n’aquesta vida
Cousiñas tan extrañas,
Tan raros feitos vense
Neste mundo de trampa;
Tantos milagres vellos
Tan novas insinanzas,
E tan reboltos allos
Con nome d’ensaladas,
Que non che digo nada...
¡Pero vaya!
Meniña, ven vestida;
Meniña, ven calzada,
Que ten roupa de cote,
Que ten roupa de garda;
Meniña, que ben folga,
Meniña, qu’ anda maja,
Y é probe, malpocado,
Com’ unha triste araña...
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Véxote aló antr’ os millos,
Véxote aló nas brañas,
Xa no pinar espeso,
Xa na beiriña mansa
Do río que correndo
Vay antr’ as verdes canas,
E xuras qu’ estás soya,
Que naide t’ acompaña...
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Casada, casadiña,
Que gustas ser falada,
Que bailas c’ as solteiras
Nás festas e ruadas,
Que tes ná boca á risa
E que c’ os ollos falas,
E que á ó falar con eles
Parece que che saltan,
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Cando mirar te miro
Tan limpa e tan peinada,
Loitar c’ os rapaciños
Hastra qu’ en ti se fartan,
E vas dimpois xurando
Qu’ eres muller sin chata,
E dís qu’ ás máis non teñen
Contigo comparanza,
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
E ti, Rosa, Rosiña,
Modesta e recatada,
Que falas tan mainiño,
Que tan mainiño andas,
Qu’ os pes d’ os homes miras
Para non verlle á cara,
E fás que non entendes
Cando d’ amor che falan,
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Vas pó-la mañanciña
A misa c’ as beatas
Dempois... (por qué, ti ó sabes)
De xunta d’ elas largas;
E si ná corredoira
Xunto da verde parra,
Non sey con que xentiña,
Páraste ou non te paras,
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
E ti, rapás garrido
De tan melosas falas,
Tan majo de monteira,
Tan rico de polainas,
Tan fino de calzado
Como de mans fidalgas,
Cando me dis que gustas
De traballar na braña,
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Ti falarás d’ amores
Cousiñas ben faladas;
Ti loitarás c’ as nenas
Como ningún loitara;
Ti beberás do mosto
Hasta quedar sin fala;
Pero cós teus sudores
Mollar á terra ingrata...
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Mais tantas cousas vexo
Que me parecen trampa;
Tanto sol entre nubes,
E tan revoltas auguas
Qu’ asemellarse intentan
A unha fontiña crara,
Que por non perder tempo
Donde non quito racha,
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
II
Pasan n’ aquesta vida
Cousiñas tan extrañas,
Tan raros feitos vense
Neste mundo de trampa;
Tantos milagres vellos,
Tan novas insinanzas,
E tan rovoltos allos
Con nome d’ ensaladas,
Que non che digo nada...
¡Pero vaya!
E qu’ algo deprendera,
Triste de min, coidaba;
E qu’ á esperencia neta
Ninguén m’ iba en puxanza
Por ter na frent’ enrugas
E ter caniñas brancas,
Cando hay hoxe uns mociños
Mesmo dende que maman,
Que non che digo nada...
¡Pero vaya!
Xa non che val, Farruco,
Que vivas en compaña
Dos anos pensadores
Nin da esperencia calva,
Nin qu’ ollo alerta vivas
Com’ á cordura manda,
Que donde menos penses
Tamaña lebre salta.
Que non che digo nada...
¡Pero vaya!
Xa sendo noit’ escura
Dinche qu’ é noite crara;
Xa estand’ ó mar sereno
Che din que fay borrasca,
E tanto te confunden
E tanto te acobardan,
Qu’ anque falar quixeras
Tal coma Dios che manda,
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Si eres francés, meu vello,
Si eres da lonxe Australia,
Si aló do sol baixaches
Ou das estrelas pálidas,
Con seria gravedade
Quisáis che preguntaran,
E ti pasmado todo,
Calado mormuraras:
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Por eso, meu velliño,
Si d’ estudiar non tratas
A cencia d’ estos tempos,
Qu’ é com’ el augua crara,
Anque c’ á parromeira
Tamén ten comparanza,
Que nesto á cencia estriba,
Y en ter distintas caras,
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Sin entender un ele
Verás que ben s’ amañan
Honrados e sin honra,
Rameiras e beatas;
Verás cómo s’ axuntan,
Verás cómo se tratan,
Mentras que ti marmuras
C’ á lengua d’ unha coarta.
Non che digo nada...
¡Pero vaya!
Verás cor de sireixa
Quen foy cor d’ esmeralda,
Y aqueles tan azues
Que sangre azul manaban,
Manar sangre bermella
Pó-la moderna usanza,
Y esto con tal chistura
E con fachenda tanta,
Que non che digo nada...
¡Pero vaya!
Verás qué revolturas,
Qué ricas contradanzas,
Qué gaitas con salterio,
Qué pífanos con arpas,
Qué dengues encarnados
Con mantilliñas brancas,
Chapurra que chapurra
En confusión tan várea.
Que non che digo nada...
¡Pero vaya!
Ti pensarás qu’ aquesto
É tod’ unha antroidada,
Qu’ aquí un levita sobra
Y unha chaqueta falta;
Qu’ alí se comen lebres
En vez de calabazas,
E tocan frautas donde
Deben tocar campanas...
Mais non che digo nada...
¡Pero vaya!
Deprende, meu velliño,
A cencia ben amada,
Que saibamente insina
Tan rica misturanza,
Si queres ser sabido
En cousas tan extrañas,
Pois antre tantas nobas
As costumiñas rancias...
Non che digo nada...
¡Pero vaya!