XXIV
Queridiña d’ os meus ollos,
Saberás como estou vivo
Nesta vila donde adoito
Dende que chegín de Xinzo.
Saberás com’ á Dios gracias
Y ó escapulario bendito
Non afogamos no mare
Como coidaba Xacinto
Qu’ é tan valente, á bofellas,
Como’ os alentos d’ un pito.
Saberás como dempois
Me puñeron moy vestido
Con roupa azul e amarela
Cal andan tódo-los quintos,
E logo todos xuntados,
Inda máis de vintecinco,
Nos paseamos pó-las calles,
Qu’ era mesmo un adimiro
De tan majos como ibámos,
De tan brancos e tan limpos.
¡Si me viras, queridiña,
Cal outras qu’ eu sei me viron!
Cad’ ollada me botaban
Xa de través, xa de fito...
Y eran meniñas graciosas
Con moita salsa no pico,
Mais ningunha d’ este peito
Poido arrincarm’ un sospiro,
Qu’ ó teu retrato alí estaba
Rabuñando paseniño.
Qu’ anque d’ onda ti partín,
Prendiña que tanto estimo,
Non vin soyo, miña xoya,
Que ti viñeche comigo.
¡Si souperas cánto peno,
Si souperas cál m’ afrixo
Cando m’ acordo nas noites
D’ aqueles teus cantariños!...
Ora en ti penso disperto,
Ora en ti penso durmindo,
E sempre en ti estou pensando
Coma si foses feitiço.
Seique meigallo me deche
Na festa do San Martiño,
Amasado c’ os teus dedos
Nunha bola de pan trigo.
Mais nóno sinto por eso,
Qu’ anque me deras martirio
Por vir de ti, queridiña,
Com’ un año recibírao.
Nada me distrai, Rosiña,
Da pena que por ti sinto;
De día como de noite
Este meu corazonciño
Contigo de cote fala
Porqu’ eu falar ben ó sinto;
Un falar tan amoroso
Que m’ estremeço d’ oílo.
¡Ay!, qu’ extrañeza me causa
E soidás e martirio,
Pois así cal el che fala
Quixera falar contigo
Cal outros tempos dichosos
D’ os nosos amores finos.
Cántas veces nos xuramos
Cando lavabas no río
Ó pe d’ un alto salgueiro
Antre risas e sospiros:
«¡Xa nunca máis separarnos,
Xa nunca máis desunirnos!»
Mais aqueles xuramentos
Tal como rosas d’ espiño
Lixeiriños s’ espallaron
A un sopro d’ os ventos fríos.
Ora có mar de por medio
¡Adiós, amantes cariños!
Nin ti me ves nin te vexo
Aló na beira do río,
Naquelas crariñas noites
De folga pó-los domingos.
As amoriñas maduran
Nas silveiras d’ os camiños,
Naçen as froriñas brancas
Por antr’ as canas do millo.
O río pasa-que-pasa,
Cantan nas pónlas os xilgaros,
Todo está verd’ e frondoso,
Todo está fresco e frorido;
Sólo nos, Rosa, faltamos
Naqueles verdes campiños.
Rosiña, dame un consolo
Par’ este dolor qu’ eu sinto.
¡Ay, qu’ os recordos me matan!
¡Ay, qu’ acabarán comigo!
Di s’ inda me queres moito,
Mandamo á decir pretiño;
Dime si gárdal’ o pano
Que che din por San Benito
Qu’ ó merquei na quinta feira
Por doce cartos e pico.
Dime tamén si deprendes
Pó-la cartilla de Cristus
Á ler como m’ ofreceches
Para ler os meus escritos,
Qu’ en sabendo algunhas letras
Dempois irás traducindo.
Eu xa lle perdín ó medo
A escribiduras e libros,
Pois fago uns palotes netos
De qu’ eu mesmo m’ adimiro,
Tan grandes como fungueiros
E máis gordos si non minto.
Adiós, espresiós che mando
Pó-lo burro de Camilo,
Que non sei cal che dirá
Estas cousas que ll’ exprico;
Mais sabe, miña Rosiña,
Rosiña de doçe olido,
Que si ti xa ler souperas
Os palotes qu’ eu escribo,
Escribírache unha carta
Nas alas d’ un paxariño.