Caelius Aufilenum et Quintius Aufilenam
flos Veronensum depereunt iuuenum,
hic fratrem, ille sororem. hoc est, quod dicitur, illud
fraternum uere dulce sodalicium.
5qui faueam potius? Caeli, tibi: nam tua nobis
perfecta †exigitur† unica amicitia,
C IN CELIVM ET QVINTIVM marg. G, Ω: spatium unius uersus in D, non item in O, ubi tamen prima littera uocabuli Celius omissa est
1 Ellius O Melius D: E elius C 2 ueron. GVenDa: treron. al. ueron. RB: treron. OCLa1 depereunt ed. Parm. 1473: depereret GOACLa1: depereret al. ant RBVen 5 qui a: cui Ω 6 perspecta a †exigitur†] est exigitur est G: est (ē R) igitur est ORVenA Laur. 33.12: est igitur CLa1a per facta exhibita est Lachm.: perspecta est signis Froehlich: perspecta eximie est H. A. Koch: perspecta egregie est Baehrens: perspecta est igni tum Palmer
CI
Multas per gentes et multa per aequora uectus
aduenio has miseras, frater, ad inferias,
ut te postremo donarem munere mortis
et mutam nequiquam alloquerer cinerem.
5quandoquidem fortuna mihi tete abstulit ipsum,
heu miser indigne frater adempte mihi,
nunc tamen interea haec prisco quae more parentum
tradita sunt tristi munere ad inferias,
accipe fraterno multum manantia fletu.
10CI FLETVS DE MORTE (AMORE D) FRATRIS marg. G, RVenADB Laurentiani: spatium in O non est, sed prima littera uocabuli Multas omissa est
1 Vltas O 2 seras Markland 4 mutam Ω: mutum D ne quicquam Ω 7 hec Oh: hoc Ω priscoque Ω 8 tristi Ω: om. D spatio relicto munere Ω: munera Dh: tristis munera Lachm.
CII
Si quicquam tacito commissum est fido ab amico,
cuius sit penitus nota fides animi,
CII cum CI continuant Ω: spatium in D, non item in O, ubi tamen prima littera uocabuli Si omissa est
1 I O taciti Heinsius: tacite Munro ab antiquo GO, non R 3 Post illorum distinguebat Munro 4 arpocratem Ω
CIII
Aut sodes mihi redde decem sestertia, Silo,
deinde esto quamuis saeuus et indomitus:
CIII cum CII continuant Ω, nullo spatio relicto
1 sext. Ω 2 est o Ω: est O: es o D 3 numi al. mimi B: mimi al. numi RVen: mīmi O
CIV
Credis me potuisse meae maledicere uitae,
ambobus mihi quae carior est oculis?
CIV cum CIII continuant Ω, nullo spatio relicto
1 uitae] Victi uel Vetti Starkie 3 non] nec Doering si om. O perdita O amare Ω: corr. Da 4 caupone Bodl. Lat. Class. e. 15 mostra Ven, D nondum correctus sed tua, Coponi, crimina nostra facis Wilkes secutus Vossium
CV
CV cum CIV continuant Ω, nullo spatio relicto
1 pipleium RC Laurentiani: pipileium GO scandere Da: scindere Ω 2 furcilis GOBLa1
CVI
CVI cum CV continuant Ω, nullo spatio relicto
1 bello Ald. I: obel(l)io Ω: fort. Obelli isse Balth. Venator: esse GOh Lachm.: ipse RVen et plerique: ire Schwabe qui uidet, esse quid credat Thomas
CVII
Si quoi quid cupido optantique optigit umquam
insperanti, hoc est gratum animo proprie.
quare hoc est gratum †nobis quoque† carius auro
quod te restituis, Lesbia, mi cupido.
5restituis cupido atque insperanti, ipsa refers te
nobis. o lucem candidiore nota!
CVII cum CVI continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in Da, quod corr. D sic suppleuit AD LESBIAM
1 quoi quid Ribbeck: quic(d O)-quid Ω: vquicquam Dah 2 insperati Heinsius 3 nobis quoque codd. quod ita retinebat Blaydes ut post quoque interpungendum censeret, non post gratum: nobisque hoc Statius: nobisque est Haupt: Lido quoque ego ed. 1: quouis quoque Baehrens carior auro Gul. S. Walker, quod cum sequentibus coniungebat 5 inspiranti O: inspirati Bod. Lat. Class. e. 15: num inopinanti? 6 o luce codd. nisi quod aluce est in Bod. Lat. Class. e. 15 7 quis me uiuit uno uno felicior D post magis spatium in D ab dis] me est Ω: hac est Oh 8 optandus uita dicere codd.: magis hac quid Optandum uita Al. Guarinus: m. hac res Optandas uita Lachm.: magis hac rem Optandam in uita Postgate: num istac Optandam uita?
CVIII
Si, Comini, arbitrio populi tua cana senectus
spurcata impuris moribus intereat,
non equidem dubito quin primum inimica bonorum
lingua excerpta auido sit data uulturio,
5CVIII cum CVII continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in Da, quod corrector D sic suppleuit IN QVENDAM
1 sic Al. Guarinus: Sic homini populari arbitrio tua cana Ω: Sic homini arbitrio tua cana D: Sic homini arbitrio populari cana s. ed. antiq. saec. xv: Si, Comini, populi arbitrio tua c. Statius 4 excerpta scripsi: exercta O: exerta Ω: excepta D: execta a, Lachm.
CIX
Iucundum, mea uita, mihi proponis amorem
hunc nostrum inter nos perpetuumque fore.
di magni, facite ut uere promittere possit,
atque id sincere dicat et ex animo,
5CIX cum CVIII continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in Da, quod corr. D sic suppleuit AD LESBIAM
1 amorem D: amore Ω 5 perducere codd.: producere ed. Trinc. 6 eterne O: aternum D m pr. alternum Bod. Lat. Class. e. 15, Turnebus, cf. Carm. Epigr. 1296, Buecheler
CX
Aufilena, bonae semper laudantur amicae:
accipiunt pretium, quae facere instituunt.
tu, quod promisti, mihi quod mentita inimica es,
quod nec das nec fers, saepe facis facinus.
5aut facere ingenuae est, aut non promisse pudicae,
Aufilena, fuit: sed data corripere
CX cum CIX continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in Da, quod corr. D sic suppleuit AD AVFILFNAM
1 et 6 Auffilena GORVen: aut fillena O 3 promisti Bod. Lat. Class. e. 15: promisisti Ω tu, promisisti mihi quod mentita, inimica es Munro 4 nec fers codd.: et fers B. Guarinus, Munro. Post saepe distinguebat Munro 5 promisse Parthenius: promissa codd. 7 effectis scripsi: efficit Ω: effecit C, Paris. 7989, Carpentoractensis et Bodl. Lat. Class. e. 15: officiis Bergk 8 toto Da: tota Ω: totam Westphal
CXI
Aufilena, uiro contentam uiuere solo,
nuptarum laus ex laudibus eximiis:
CXI cum CX continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in D, quod corr. D sic suppleuit AD AVFILENAM
1 Auffilenam GVen Laurentiani: Aut fillenam O contentas Scal., Lachm. 2 sic Passeratius: laus est laudibus eximiis codd.: laus est laudibus ex nimiis Baehrens 3 par Dap: pars Ω 4 parere add. Doering et Schmidt (cf. Carm. Epigr. 980.6). Post fratres Bod. Lat. Class. e. 15 et ed. Pr. supplerunt efficere, Heyse suscipere, Rossbach concipere
CXII
CXII cum CXI continuant Ω, nullo spatio relicto
1 es Ald. I: est codd. neque Ω: nec D: nam p Scal. homõ qui scripsi, cf. LXXXI.2: homoque RVenAC Laurentiani: homo GO: homo sed D Bod. Lat. Class. e. 15: homo est qui Scal.: homost quin Schwabe: est cum Palmer fort. homost cui Descendis 2 descendit Ω: descendat a: te scindit Haupt: descendis Parthenius es] est G Munro scribebat Mutus homo es, Naso, neque tecum mutus homost qui descendit; Naso, mutus es et pathicus, E. B. Birks mulus, Baehrens mundus, ego nullus
CXIII
Consule Pompeio primum duo, Cinna, solebant
Maeciliam: facto consule nunc iterum
CXIII cum CXII continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in D, quod corr. sic suppleuit AD CINNAM
1 cina a molebant Maehly 2 Meciliam G: Mecilia Ω: Mucillam Pleitner, Schwabe 3 milia GO in imum Carpentoractensis, fortasse recte, ut sit idem quod ad minimum 4 singula ed. antiquissima saec. xv, uulgo: singulum Ω
CXIV
Firmanus saltu non falso Mentula diues
fertur, qui tot res in se habet egregias,
aucupium omne genus, piscis prata arua ferasque.
nequiquam: fructus sumptibus exsuperat.
5CXIV cum CXIII continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in Da, quod corr. D sic suppleuit DE SALIO
1 Formianus Scal.: Firmano Munro saltu Palladius, Lachm.: saluis GOha Laurentiani: salius CABD: salius an saluis sit in R non dispexi: saltus Auantius, quo scripto Mentula uocatiuus erit mensula Ω: corr. hp 2 qui quot BLa1p 3 aucupium Woelfflin: aucupiam Ω: an cupiam Oh: aucupia p, Munro 4 ne (nec O) quicquam Ω exsuperat C: exuperat Ω 5 quare, concedo, sit diues Morgenstern domnia Baehrens 6 saltum O: saltem Ω, quod retinebat Pleitner modo codd. quod Munro ablatiuum faciebat: domo Lachm.: bono Riese: modulo Schmidt saltus l. commoda, dum ipse egeat Postgate fort. dum domi ipse egeat
CXV
Mentula habet instar triginta iugera prati,
quadraginta arui: cetera sunt maria.
cur non diuitiis Croesum superare potis sit,
uno qui in saltu totmoda possideat,
5prata arua ingentes siluas saltusque paludesque
usque ad Hyperboreos et mare ad Oceanum?
CXV cum CXIV continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in Da, sed sine titulo
1 habes Lachm. instar (istar O) Ω: noster Muretus: iusti Statius: iusta h.e. iuxta Scaliger: bostar i. e. boum stationem siue βοοστασιν (Callim. Del. 102) ego 3 potis sit Da: potuisset Ω 4 tot moda (monda A) Ω: tot modi al. da Ven: tot bona Auantius 5 iugentis O saltusque (saltus AC) paludesque (plaudesque O) Ω: altasque paludes D: latasque p. Rossbach: salsasque p. Bergk 7 ipsest Froehlich: ipse si Ω: ipse est a ultro ed. 1473: ultor Ω: lustro Scaliger: multo Bruner: mutto ego
CXVI
Saepe tibi studioso animo uenante requirens
carmina uti possem mittere Battiadae,
qui te lenirem nobis, neu conarere
telis infestum mittere in usque caput,
5hunc uideo mihi nunc frustra sumptum esse laborem,
Gelli, nec nostras hic ualuisse preces.
CXVI cum CXV continuant Ω, nullo spatio relicto: spatium in Da, quod corr. D sic suppleuit AD GELIVM
1 studiose a (m. pr.) requires codd. ueniam ante requirens Hermes 2 batriade Ω 3 leniret al. rem Ven: leniret a 4 sic Lachm.: telis (celis O) infesta mitteremusque Ω infestum D: inusque Parmensis 716 telis infestans icere mi usque caput Birt: num telis infestatum icere in usque c.? 6 hic Dap Lachm.: hinc Ω: huc Muretus inualuisse Birt 7 euitamus Dh: euitabimus Ω amicta Ω, nisi quod O habet amitha: amictu hp Lachm. Scripsi amictei, cf. basiei VII.9 Olim conieceram at hic iam uel ἀθικτοι uel ἀμικτι 8 affixus Ω: afflixus Ven noḅịṣstris Ven dabis Ω
Finito libro referamus gracia Christo Amen O: Explicit Catulli Veronensis libellus G: Deo gratias amen RVen: Catulli Veronensis liber finit (explicit La1) BLa1
FRAGMENTA
II
Hunc lucum tibi dedico consecroque, Priape,
qua domus tua Lampsaci est quaque Priape.
Terentianus Maurus 2755-2758, Atil. Fortunatianus p. 317 Gaisf. et p. 349, Marius Victorinus p. 163 Gaisf. et p. 207, Censorinus p. 97 Iahn.
1 locum quattuor codices Censorini 2 silua suppleuerunt Itali: fort. cella
IV
Animula miserula properiter abiit.
Non. 517, Diomedes 496 G., 513 Keil
abit codices Nonii: obiit codices Diomedis: abiit Lachm.
V
Lucida qua splendent carchesia mali.
Non. 546, a quo uersus tamquam Catulli Veronensis allatus est. Cinnae ascribunt Isidorus Orig. xix. 2. 10 et Schol. Lucani v. 418, quorum ille scribit Lucida confulgent alti carchesia mali, hic L. cum fulgent summi c. m.
VI
Schol. Veronensia in Verg. Aen. viii. 34 in Hageni Appendice Seruiana p. 439 Carbasus et masculino et feminino genere dictus est. Catullus cannubiae———carbasus— | ros
VII
Seruius ad Verg. G. ii. 95 Hanc uuam (Rhaeticam) Cato praecipue laudat in libris quos scripsit ad filium: contra Catullus eam uituperat et dicit nulli rei esse aptam miraturque cur eam laudauerit Cato. Cf. Mart. xiv. 100 et E. Ω. B. Nicholson, Keltic Researches, p. 152.
VIII
Plinius Hist. Nat. xxviii. 19 Hinc Theocriti apud Graecos, Catulli apud nos proximeque Vergili incantamentorum amatoria imitatio.
IX
Seruius ad Verg. Aen. iv. 409 Sic etiam Horatius ‘Vade, uale; caue ne titubes mandataque frangas,’ nam caue ue longa est, nec uocalis sequitur ut in bucolico ‘uale, uale, inquit, Iolla.’ Sed dicimus a tertia esse coniugatione imperatiuum, ut ‘cauo, cauis.’ Hinc etiam Catullus cauere dixit. Cf. Cat. L. 18, 19, LXI. 152.
X
Seruius ad Verg. Aen. v. 610 Notandum sane etiam de Iride arcum genere masculino dicere Vergilium: Catullus et alii genere feminino ponunt, referentes ad originem, sicut haec Attis et haec Gallus legimus.
haec Cattis plerique codices Seruii, unde Sittl scribendum credidit cattis, Thilo et Hagen cattus ediderunt. Lachm. Attis dedit, quem sequor. et sic scriptum est in codice Seruiano F et a correctore codicis L. Vide Catull. LXIII.
XI
Seruius ad Verg. Aen. vii. 378 Catullus hoc turben dicit ut hoc carmen.
Ad LXIV. 107 referebat Spengel. Tibullus pro Catullo scribebant Nansius, Nicolaus Loensis, R. Vnger.
XII
Varro de L. L. vii. 50 Vesperugo stella quae uespere oritur, a quo eam Opilius scribit Vesperum; itaque dicitur †alterum† ‘Vesper adest,’ quem dicunt Graeci διεσπεριον.
alternum Riese h.e. ἀμοιβαῖον, fortasse alternatim. Ad Catull. LXII.1 primus referebat Vulpius, dein Baehrens et Riese.
XIII
Varro de L. L. vi. 6 Nox quod, ut Catulus (Catullus aliquot codices) ait, omnia nisi interueniat sol pruina obriguerint, quod nocet, nox.
Hunc locum Varronis primus Baehrens ad Catullum, sed in opere deperdito neque inter carmina reuocabat: ego ad Catulli LXII. 32 sqq. ubi uersus nonnulli exciderunt.
XIV
[et Lario imminens Comum]
Codex Vibii Sequestris Mus. Brit. Add. 16986 post In athamatia lacus lune tenuia ligna accendit ex quo bibens aut insanit aut sopitur haec habet minoribus litteris tanquam perscripta pagina addita Lacus comi Catullus et Lario iminens Comum.
Fragmentum dubium et fortasse ad Petrarcham referendum, qui in Itinere Syriaco p. 559 ed. Basil. haec habet Nam hoc Mediolano proximum, Latio (l. Lario) imminens, Alpibus adiacens, Comum est, non Cume. Fuit inter libros quos legit Petrarcha Vibius Sequester, teste de Nolhac, Pétrarque et l’Humanisme pp. 133, 302.