WeRead Powered by ReaderPub
Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum cover

Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum

Chapter 184: Dē metū Ferulae.
Open in WeRead

About This Book

An instructional compendium of Latin colloquies presents short topical conversations and model phrases for learners, addressing greetings, household routines, meals, school life, study habits, seasons, religious festivals, games, and varieties of banquets. Entries combine practical everyday vocabulary with moral observations, etiquette for the table and classroom, and sketches of communal life intended for language practice. The material is organized into concise thematic units that facilitate repetition and oral drills while also offering commentary on pronunciation and orthography. The collection functions as a handbook for acquiring conversational Latinity and the social conventions associated with student life.

Dē Somnō plūs aequō extēnsō.

Vīnandus & Sebastiānus.

Vīnandus.Hui nōs miserōs, quid faciēmus nunc ?

Sebastiānus.Quid sīc ejulās ?

Vīnandus.Quidnī ejulārem ? surgendī hōra praeteriit.

Sebastiānus.Quam hōram putās ?

Vīnandus.Sextam, quā schola invīsenda est.

Sebastiānus.Sīs bonō animō, ea nōndum sonuit.

Vīnandus.Sonuit certē diū.

Sebastiānus.Id mihi nōn persuādēbis.

Vīnandus.Sī scholam accesserimus, tum ferulam nancīscēmur.

Sebastiānus.Semel nōbīs indulgēbit praeceptor.

Vīnandus.Indulsit mihi heri, dīcēns sē ultrā nōn condōnātūrum.

Sebastiānus.Nōndum mihi condōnāvit plāgam, ideō jam līber erō.

Vīnandus.Pete igitur tū scholam.

Sebastiānus.Nōn es congressūrus ?

Vīnandus.Nōn, sed tū ēmanendī mihi cōpiam flāgitā.

Sebastiānus.Quid causae afferam ?

Vīnandus.Dīc mē mātrī negōtium facessere.

Sebastiānus.Timeō nē posteā māter ambōs apud praeceptōrem mendāciī accūset.

Vīnandus.Id nē metuās, in mē sūmam sī quid īrāta fuerit.

Sebastiānus.Bene, tū luēs, ego minimē.

Vīnandus.Perīculum faciam.

Sebastiānus.Jaciās āleam, meā nihil rēfert.

Vīnandus.Tū abī, nam appetit septima hōra.

Sebastiānus.Abeō, tū in medium dormiās diem.

Vīnandus.Nōn hercle, pauxillum adhūc quiēscam, mox inde ērumpam.

Sebastiānus.Ego hinc discēdō, tū pigritiam ēdormiās. sed vidē nē cum perīculō.

Vīnandus.Ferulae ictum nōn timeō, vulnera nōn īnflīgit.

Dē morbō Socordiae, quem scholasticīs adscrībunt.

Valterus & Petrus.

Valterus.Salvē tū Epimenidēs, cūr tam diū Gymnasiō nōn interfuistī ?

Petrus.Morbus obstitit.

Valterus.Morbus ! cujus farīnae fuit ?

Petrus.Dolor nempe capitis et ventris.

Valterus.Conjiciō facile quid aegritūdinis fuerit.

Petrus.Quī hoc agnōscis ? an ex faciē meā ?

Valterus.Nōn, quia medicam artem nōn calleō.

Petrus.Unde aliās percipis ?

Valterus.Dīvīnō.

Petrus.Potes dīvīnāre, amābō dīc, quam putās fuisse mihi īnfirmitātem ?

Valterus.Eam quam adscrībunt scholasticīs, scīlicet dēsidiam.

Petrus.Minimē, tōtō caelō aberrās.

Valterus.Nē īnficiās īveris, per Herculem is fuit morbus.

Petrus.Peream sī ille fuerit.

Valterus.Estō, sed istō morbō plērumque succumbunt scholasticī, dum ā lūdō absunt.

Petrus.Assentiō, sed istīus cohortis ego nōn sum.

Valterus.Āh, quasi tē intus et in cute nōn nōscerem.

Petrus.Sī tālem mē aestimās, nōndum ā vertice ad pedēs mē nōvistī.

Valterus.Dum mē hic occupat morbus, dīcō mātrī, mē ex intestīnōrum dolōre labōrāre.

Petrus.Adhibet tum fidem tuīs dictīs ?

Valterus.Īlicō, et mollem collocat lectum, ōvōrumque sorbitiunculā lautā mē reficiēns.

Petrus.Sī tālem habērem mātrem, saepe mē aegrum simulārem, ut sorbitiunculā potīrer et lautīs bōlīs.

Valterus.Ego nōnnumquam tōtus sānus asserō mē īnfirmum, dum opiparī aliquid meum palātum suspīrat.

Petrus.Māter mea citius fustem, quam tālia mihi praebēret.

Valterus.Per Pollūcem mīror cūr scholasticī plūs aliīs socordiae sint obnoxiī.

Petrus.In prōmptū causa est, quia ā labōre fēriantur, eumque fugiunt et exsecrantur omnēs.

Dē metū Ferulae.

Cornēlius & Chrīstiānus.

Cornēlius.Quō tū abīs ?

Chrīstiānus.Gymnasium litterārium versus.

Cornēlius.Istūc tibi nōn congrediar.

Chrīstiānus.Quid tē remorātur vel dētinet ?

Cornēlius.Quia (ut nōstī) lēctiōnibus diū nōn interfuī.

Chrīstiānus.Ēmanērēs ideō.

Cornēlius.Ita, quia male mihi metuō ā ferulā.

Chrīstiānus.Nōn est tibi quid commentī, quō tē excūsēs ?

Cornēlius.Vērī nihil habeō quod afferam.

Chrīstiānus.Vēra ubi dēsunt, falsīs ūtere, quō plāgās effugiās.

Cornēlius.Rogābō fortassis mātrem, ut praeceptōrem mihi reconciliet.

Chrīstiānus.Id age, et īlicō redeās.

Cornēlius.Vereor tamen mātrem petere, quia latet eam illa mea ā scholā absentia.

Chrīstiānus.Fūgit id mātrem tuam ? ubi locōrum tum ēgistī ?

Cornēlius.Cum nōnnūllīs commīlitōnibus avēs captātum.

Chrīstiānus.Prōh, quid audiō ? es tū avium captātor ?

Cornēlius.Nōn sum sed captiōnis spectātor.

Chrīstiānus.Jūxtā carpendus ut captātor es.

Cornēlius.Nunc quid faciam cōnsulis, quō ferulam ēvādam ?

Chrīstiānus.Certē cōnsiliō vacō.

Cornēlius.Sciō quid faciam.

Chrīstiānus.Quid fac audiam.

Cornēlius.Praeceptōris ferulam subībō, nē parentum fustēs recipiam.

Chrīstiānus.Id sī fēceris, prūdenter agēs.

Cornēlius.Praestat mollēs ferulae plāgās sustinēre, quam fustium gravēs morsūs.

Chrīstiānus.Istud tē sapere arguit, et pītuītae (ut vulgō fertur) nōn esse obnoxium.

Cornēlius.Corneae fibrae homō esset, quī nōn ācrem ferulam, quam viridēs fustēs ferre māllet, sī quid commeruisset.

Dē excūsātiōne absentiae ā lūdō litterāriō.

Laurentius & Crātō.

Laurentius.Quī fīat, nesciō, hodiē tōtus ā scholā abhorreō.

Crātō.Ego quoque.

Laurentius.Ō sī licēret jam ā librīs et lēctiōne nōs fēriārī.

Crātō.Id perquam vellem.

Laurentius.Perīculum faciēmus apud praeceptōrem dē impetrandā vacātiōne.

Crātō.Aegrē impetrābitur ōtiandī facultās, nam multī fuērunt diēs celebrēs.

Laurentius.Dīcēmus posthāc nōs fore ferventiōrēs in litterāriō labōre.

Crātō.Istud verbum apud eum nihil habēbit locī.

Laurentius.Unde hoc nōstis ?

Crātō.Quia illō verbō saepe ūsī sumus, neque umquam factō aequāvimus.

Laurentius.Pollicēmur nunc, cum perīculō cutis.

Crātō.Arrīdet mihi, sī et aliīs.

Laurentius.Sed sī lūdendī cōpiam nōbīs nōn concēdat praeceptor, ipse mihi fēriās faciam.

Crātō.Vidē sī fēceris, nē male cadat.

Laurentius.Quōmodo male caderet ?

Crātō.Quia crās ferulam sentiēs.

Laurentius.Ibi cōnsiliī sum plēnus.

Crātō.Fac et nōs participēs sī quid bonī cōnsiliī nōstī.

Laurentius.Praeceptōrem adeō vel ipse, vel per nūntium, et domī meae dētinērī dīcō negōtiō aliquō.

Crātō.Faciēmus et id nōs quoque tunc, tum ūnā exspatiābimur.

Laurentius.Sanciēmus inter nōs foedus, ut in scholīs ūnus alterīus afferat verbum.

Crātō.Placet, sed poena dīcātur in eum, quī tesseram frēgerit.

Laurentius.Poena sit, quod ē nostrō ēlīminētur cōnsortiō.

Crātō.Ratum sit et sancitum quod loqueris.

Quārē Schola dīcātur Lūdus.

Eberardus & Theodorīcus.

Eberardus.Quōrundam verbīs aliquandō percēpī, scholam dīcī lūdum, audīstīne et tū ?

Theodorīcus.Audīvī saepiusculē.

Eberardus.Quid tum cēnsēs ? aestimās vērum esse ?

Theodorīcus.Neutiquam certē.

Eberardus.Neque ego, cum in eā nōn lūdātur, sed percutiātur.

Theodorīcus.Tuae accēdō sententiae.

Eberardus.Fortassis praeceptōrī est lūdus, quī ad nūtum nōs miserōs serit.

Theodorīcus.Istud lūdere Eumenidēs ferant.

Eberardus.Hercule scholam potius pistrīnum quam lūdum dīcerem.

Theodorīcus.Vērius istud nōminis ipsī convenīret Gymnasiō.

Eberardus.Sed age, dīc causam, cūr crēdis scholam dictam esse lūdum ?

Theodorīcus.Ēloquar, quantum ab aliīs didicī.

Eberardus.Erō audītor sēdulus.

Theodorīcus.Ut lūsor suō Thēseō saepe facētiās praebet, ita praeceptor animō amīcō tamquam lūdendō docēbit discipulōs.

Eberardus.Hoc certē perpaucī scholā praefectī faciunt.

Theodorīcus.Nōscō cute expertus.

Eberardus.Ō quam libēns scholās invīserem, sī blandiēns esset praeceptor !

Theodorīcus.Oportet blandīrī dīligentī, nōn dēsīdī et Endymiōnī, ut tibi.

Eberardus.Mīror an plūs prōdesset discipulīs benignitās vel sevēritās praeceptōris.

Theodorīcus.Istud nōn mīror vel haereō : nescīs libentius nōs sequī blandientem quam minantem ?

Eberardus.Habuistīne umquam lūdīmagistrum, quī lūdentis speciem īnstruendō exhibuit ?

Theodorīcus.Habuī, et quidem prīmō studiī meī tempore.

Eberardus.Studēbās sub istīus ferulā apprīmē dīligenter ?

Theodorīcus.Cōnātum quem potuī discendō adhibuī, ut solent elementārēs puerī, sī laudātī fuerint, et nōn ad ācrēs tractātī virgās.

Eberardus.Mīrum est, sī studiō incaluistī : licentiā tamen et blanditiīs solēmus fierī dēteriōrēs, ut Terentius inquit.

Theodorīcus.Nihil sceleris nōbīs permīsit praeceptor, sed in discendō nostrōs cōnātūs laude extulit.

Dē diē quā ōtiātur ā lēctiōne.

Jōannēs & Udalrīcus.

Jōannēs.Ō sīmus hilarēs, sodālēs cārissimī.

Udalrīcus.Ut sīc gestīs ?

Jōannēs.Nōn gestīrem hodiē, cum ā prandiō sit nōbīs ōtiandum ā lēctiōnibus ?

Udalrīcus.Illud et ipsī scīmus.

Jōannēs.Hanc diem fēlīciōrem omnibus aliīs jūdicō.

Udalrīcus.Et nōs nōn parum dēlectat.

Jōannēs.Bellē post merīdiem sōl lūcēbit.

Udalrīcus.Ita aurōra praedīxit.

Jōannēs.Prandiī igitur perāctā fābulā, sī omnibus est cordī, ūna rūsticābimur.

Udalrīcus.Cui id displicēret ?

Jōannēs.Vel sī vōbīs vīsum fuerit, in pōmēriō lūdēmus.

Udalrīcus.Parum intererit, quō nōs recreēmus locō, saltem in scholā nōn dēsideāmus.

Jōannēs.At adhūc incertī sumus, an ā lēctiōne vacābimus.

Udalrīcus.Istō nihil est certius.

Jōannēs.Sī facultās dīvagandī nōbīs dabitur, quid agēmus sciō.

Udalrīcus.Exprime.

Jōannēs.Arcum in rūs mēcum feram in columbās tēla ēmissūrus.

Udalrīcus.Sī velint sagittam tuam morārī.

Jōannēs.Nōnnumquam volandō ipsās ēnecāvī.

Udalrīcus.Hoc contigit perquam rārō.

Jōannēs.Quicquid avium cōnsecūtus fuerō, commūne erit.

Udalrīcus.Age tum convīvābimur.

Jōannēs.Ubi ? An in platēā ovium, ubi solēmus pōtitāre ā lūdō ?

Udalrīcus.Ibīdem torrēbimus avēs ā tē ēnectās.

Jōannēs.Sed ā symbolō per avēs ego immūnis erō.

Udalrīcus.Quicquid biberimus, nōs pendēmus, tū nōn teruncium dabis.

Jōannēs.Sīn nihil praedae et spoliī sagittae ā mē ēmissae attulerint, dē impendiō compōtātiunculae quid fīet ?

Udalrīcus.Compōtātiuncula nūlla inter nōs agētur.

Jōannēs.Dēdecēret ā dēambulandō siccīs palātīs nōs dīgredī.

Udalrīcus.Id laudābilius, quam sī madentēs pōtū, nūtantī gressū domum parentum repeterēmus.

Dē Aestāte.

Hermannus & Gīsbertus.

Hermannus.Placetne tibi mihi congredī rūsticātum ?

Gīsbertus.Rūsticārī nōndum cupiō.

Hermannus.Ego autem anhēlō māximē, quia aestātis amoenitās advēnit.

Gīsbertus.Est tibi aestās ? mihi hībernāculum adhūc immorātur.

Hermannus.Hui, nōn pudet tē hībernāculō nunc īnfidēre temporis ?

Gīsbertus.Minimē, cum ācre sit frīgus.

Hermannus.Rūs hinc abeō, vīsum quō modō campī flōreant.

Gīsbertus.Abī, mē comitem nōn habēbis.

Hermannus.Aliquō tamen diērum, quō tibi integrum erit, rūs ūnā invīsēmus.

Gīsbertus.Sī vacāverit, nōn renuam.

Hermannus.Eundem in campum mihi est lātum frondēs redolentēs.

Gīsbertus.Tālēs vix ortās reperiās.

Hermannus.Inveniam complūrēs, nam diū flōruērunt.

Gīsbertus.Dēferēsne eās deinde vēnum clāmandō per platēās, hīc frondēs redolentēs ?

Hermannus.Aestimās tālia mē agere ?

Gīsbertus.Quō aliās ferās ipsās ?

Hermannus.Domum versus, ut ibi nōbīs redoleant.

Gīsbertus.Hoc negōtiī quis tibi dedit ?

Hermannus.Māter.

Gīsbertus.Tum vāde, ōcius exsequere.

Hermannus.Satis temporis ad vesperam restat.

Gīsbertus.Audīn’ tū hāc aestāte quid agēs, dum nimius fuerit aestus ?

Hermannus.Domī mē in umbrā continēbō.

Gīsbertus.Inamoenum est domī latitāre āere calidō et blandientī.

Hermannus.Nōn īnficiās eō.

Gīsbertus.Cūr tum sub tēctō domī tempus teris ?

Hermannus.Oportet per parentēs.

Gīsbertus.Plūs aequō cūriōsī et molestī sunt parentēs, quī tē eō tempore domī coercent, ut nusquam prōripiās.

Hermannus.Meī commodī sunt sollicitī.

Gīsbertus.Istud domī dēsidēre, quid cōnferre tibi potest ?

Hermannus.Nōn parum prōdest.

Gīsbertus.Explicā.

Hermannus.Domī cochleae agendō vītam, calceōs nōn dēterō, neque ā sōle exūror, ut fuscus fīam.

Gīsbertus.Per Herculem istud multum accommodat.

Dē Autumnō.

Jasperus & Jācōbus.

Jasperus.Adest rūrsus tempus istud pestiferum, et hiemem redūcēns.

Jācōbus.Quod tempus putās ?

Jasperus.Autumnāle, cujus hodiē prīmus est diēs, fēstum sānctī Bartholomaeī.

Jācōbus.Vocās tū istud tempus pestiferum ?

Jasperus.Vocō, quia numquam magis quam hōc tempore, morbō succumbunt hominēs.

Jācōbus.Sī vērum fatērī vīs, nūllō nōn tempore tōtīus annī labōrātur dolōribus corporis.

Jasperus.Praecipuē tamen Autumnī diēbus.

Jācōbus.Nesciō, laus superīs, ego numquam īnfirmitātem sēnsī in Autumnō.

Jasperus.Praeter istud incommodum, et frūgem tamen aliquam sēcum affert.

Jācōbus.In quō est frūgifer ?

Jasperus.Quia vīnum prōfert.

Jācōbus.In hōc certē laudem merētur.

Jasperus.Alia quoque commoda habet.

Jācōbus.Quaenam ? dīc.

Jasperus.Abigit pūlicēs suō frīgore, quī nōs nocte in aestāte verminārunt.

Jācōbus.Certē nōn omnibus illōs dēpellit.

Jasperus.Quī sentiunt pūlicēs in Autumnō ?

Jācōbus.Vetulae mulierēs semper sub vestibus quaeritant eōs.

Jasperus.Apud illās perpetuum habent hospitium.

Jācōbus.Adde, et pediculī.

Jasperus.Autumnus etiam nucum addūcit messem.

Jācōbus.Istās nōn admodum moror.

Jasperus.Nārrā quid causae siet ?

Jācōbus.Quia adimunt vōcis sincēritātem.

Jasperus.Eam restituit aqua pūra et calida.

Jācōbus.Sed ā cibō abhorreō, quī mē aquam pōtāre cōgit.

Jasperus.Suprā commūnem hominum fortem sapis.

Jācōbus.Nunc mē nāsō suspendis.

Jasperus.Nōn, quia hominēs saepe aliqua edunt, etiam unde perniciem sunt acceptūrī, istud tū fugitūrum tē dīcis.

Dē Hieme.

Vilhelmus & Geōrgius.

Vilhelmus.Āh, āh, quantum frīgeō.

Geōrgius.Frīgēs nunc temporis ?

Vilhelmus.Nōnne et tū frīgore premeris ?

Geōrgius.Nōn, sed tōtus caleō.

Vilhelmus.Praestantius mē vestītus es.

Geōrgius.Id sānē parum est, sed crepidae mē calēre faciunt.

Vilhelmus.Facile frīgus pellit, cui crepidae sunt et chīrothēcae subductae pellibus.

Geōrgius.Oportet et corpus multīs opperīrī indūmentīs.

Vilhelmus.Quid faciam nesciō, male ad hiemem īnstrūctus sum.

Geōrgius.Quī hoc fit ?

Vilhelmus.Indūmentī mihi nihil est, nisi quam cōnspicis.

Geōrgius.Vērē nōn bene tibi cum hieme conveniet.

Vilhelmus.Sī in patriā agerem, in caelō essem.

Geōrgius.Quārē ?

Vilhelmus.Dum ibīdem essem, hiemem nōn sēnsī.

Geōrgius.Nōn tum scholam invīsistī ?

Vilhelmus.Aestāte quidem, sed hieme post fornācem latuī.

Geōrgius.Quid ēgistī ? torrēbāsne pōma in fornācem ?

Vilhelmus.Utique et pira quandōque.

Geōrgius.Mīrum quod parentēs tibi indulsērunt.

Vilhelmus.Libentissimē, sed istam nōn habēbō hīc lautitiam.

Geōrgius.Vereor quod nōn.

Vilhelmus.Āh, quantum mihi ferendum erit vice dēliciārum, quās in patriā habuī.

Geōrgius.Tibi ipsī es vātēs.

Vilhelmus.Dabit Deus hīs quoque fīnem.

Geōrgius.Sed sērius fortassis quam vellēs.

Vilhelmus.Et haec ōlim (ut inquit Poēta) meminisse juvābit.

Geōrgius.Mehercle dulcius nihil est, quam āctōrum recordārī labōrum, quōs superāvimus.

Vilhelmus.Multōs tamen quandōque vīdī (ut 2. Aenēidōs dē Aenēā scrībit Vergilius) quī lacrimandō habitam miseriam recēnsuērunt.

Geōrgius.Stultī hominēs quī victam calamitātem lacrimīs prōsequuntur.

Dē Vēre.

Gerhardus & Brūnō.

Gerhardus. —Unde tanta fluviōrum cōpia ?

Brūnō.Nix altīs in montibus līquitur.

Gerhardus.Fortassis.

Brūnō.Sīc est.

Gerhardus.Tempus expetit, quia vēr adest.

Brūnō.Nōn adesset vēr, cum sīmus in mārtiō mēnse ?

Gerhardus.Nunc agricolae redeunt ad agrōs colendōs.

Brūnō.Labor etiam rūrsus incumbit equīs.

Gerhardus.Satis per hiemem quiēvērunt.

Brūnō.Inertiam ipsīs arātrum expellet.

Gerhardus.Fuistīne hīsce diēbus in pōmāriīs ?

Brūnō.Istīc nihil est quod agam.

Gerhardus.At fortassis violās quaesīssēs.

Brūnō.Nōn sum violārum, sed librōrum amātor.

Gerhardus.Putābam violās ā rūsticīs egestās.

Brūnō.Hae tuō nāsō et ōrī conveniunt.

Gerhardus.Bona verba, quaesō.

Brūnō.Ut loqueris, ita et respōnsum accipis.

Gerhardus.Fateor, meō ipsīus gladiō cadō.

Brūnō.Incidistī in foveam quam fēcistī.

Gerhardus.Post aliquot diēs redolēbunt pōmāria violīs.

Brūnō.Post multōs, nōn paucōs certē.

Gerhardus.In diēs jam ē terrā ērumpunt.

Brūnō.Vīdistīn’ aliquās ?

Gerhardus.Vīdī complūsculās.

Brūnō.Ego hōc vēre nūllam.

Gerhardus.Sī quās reperiam, ad tē feram.

Brūnō.Id facitō, sī tē nōn gravābit.

Gerhardus.Nōn mē dēgravat obsequium amīcō exhibendum.

Brūnō.Facile amīcōs tibi parābis (teste Cōmicō) sī obsequiīs cōnferendīs aliīs dēlectāris.

Gerhardus.Īnservīre amīcīs mihi dēlicium est.

Brūnō.Id hominem decet (ut alius inquit Cōmicus) ut hominī alterī Deus sit, id est, praestet auxilium et commodum.

In fēstō sānctī Gallī.

Nīcolāus & Vīnandus.

Nīcolāus.Appetit nunc diēs sānctī Gallī, quō scholasticī dēlectārī solent.

Vīnandus.Ego certē ipsīus adventū nunc doleō.

Nīcolāus.Solēbās tamen plūs aliīs gaudēre ob diem istum.

Vīnandus.Fateor, sed nunc secus mēcum agitur.

Nīcolāus.Amābō dīc, quis tibi est scrūpulus ?

Vīnandus.Facilis est, et tamen plūrimum mē male habet.

Nīcolāus.Fortassis causam probē augurārer.

Vīnandus.Sī conjectūrā cōnsequī potes, dīcam.

Nīcolāus.Perīculī conjiciendī faciam.

Vīnandus.Age, audiam.

Nīcolāus.Nōn licet tibi prōsternātiōnī gallī adesse.

Vīnandus.Hercule rem acū tetigistī.

Nīcolāus.Sed cedo, quid impedīmentī erit ?

Vīnandus.Māter aes mihi largīrī recūsat.

Nīcolāus.Sīs animī praesentis, istī reī facile medēbor.

Vīnandus.Quī mihi succurrēs ?

Nīcolāus.Mūtuum tibi solidum aeris dabō.

Vīnandus.Sī fēceris, nōn diū carēbis ipsō.

Nīcolāus.Estne tibi animus labōrāre ut tū gallum ēnecēs, et (ut ajunt) rēx efficiāris ?

Vīnandus.Istud honōris nōn cupiō, ubi nihil est lucrī.

Nīcolāus.Vellem mē posse ipsīus caedem peragere.

Vīnandus.Vīnō tē dōnābō, sī ipsī mortem intuleris.

Nīcolāus.Omne movēbō saxum, quō ipsum acerbius aliīs tangam.

Vīnandus.Spectātor erō.

Nīcolāus.Sed interim nōn oblīvīscāris vīnī mihi modo prōmissī.

Vīnandus.Dō fidem mē praestitūrum prōmissa.

Nīcolāus.Ego sī gallum interfēcerō, lautum exhibēbō vōbīs convīvium.

Vīnandus.Quid ā tē immūne accipiēmus ?

Nīcolāus.Duōs gallōs gallīnāceōs ad verū coctōs, et vīnī mēnsūrās quattuor.

Vīnandus.Sat erit.

Nīcolāus.Spērō quod aliquid vīnī mihi dōnābitur, tum minus impendiī faciam.

Dē fēstō sānctī Lambertī.

Paulus & Thōmās.

Paulus.Rūrsus mātrem īrātam reddam.

Thōmās.Quō ipsam offendēs ?

Paulus.Rogitandō pecūniam.

Thōmās.Pecūniā quid egēs, cum vīctum habeās ?

Paulus.Aliīs egeō quam vīctū.

Thōmās.An nōn, quibus indigēs, praebent tibi parentēs ?

Paulus.Quid nī ?

Thōmās.Cūr tum aes expetis ?

Paulus.Lūdīmagistrō ut manūs farciam.

Thōmās.Cujus reī grātiā ?

Paulus.Lambertī fēriae expostulant.

Thōmās.Ecce nisi dīxissēs, oblītus fuissem.

Paulus.Numquid et tū modicō aere ipsum dōnābis ?

Thōmās.Quod moris est, ipse nōn intermittam.

Paulus.Solet fierī, sed ignōrō an meritō.

Thōmās.Forte praemiī locō est ?

Paulus.Pretium seorsum exsolvitur.

Thōmās.Quod nunc dandum est, forte mūnus aestimat praeceptor.

Paulus.Id mūneris crēbrius pendimus.

Thōmās.Nōstīne, saepe dandum amīcīs, nē intereat grātia ?

Paulus.Praeceptor mūnere istō nōn amīcus, sed inimīcus redditur.

Thōmās.Explōrātum unde habēs ?

Paulus.Sciō aliquōs quī plūs cēterīs ipsī cōnferunt mūnuscula, et illōs acerbius corrigit, et in eōs animadvertit.

Thōmās.Quōs saevius tractat, illōs prae aliīs dīligit.

Paulus.Istud dīligere Eumenidēs ferant.

Thōmās.Cessā imprecārī praeceptōrī.

Paulus.Quid tū ipsī dabis ? ego solidō eum exhilarābō.

Thōmās.Nummum praestārēs (quem indoctī album vocant) tū opulentus es, ego obolum ūnum aut alterum dabō.

Dē ēligendō Epīscopō.

Jaspar & Melchior.

Jaspar.Intererisne diē lūnae Gymnasiō litterāriōs ?

Melchior.Sīc crēdō.

Jaspar.Cui tuam dabis vōcem ?

Melchior.Quid hoc est vōcem dare ?

Jaspar.Id est, quem ēligēs in epīscopum ?

Melchior.Inconcinna est locūtiō.

Jaspar.Dictū venustiōrem.

Melchior.Cui tuum dabis suffrāgium ?

Jaspar.Poterisne et aliō pactō ēloquī ?

Melchior.Possum, in cujus persōnam ēligendam tū cōnsentiēs ?

Jaspar.Memoriae istās recondam ōrātiōnēs. Ego suffrāgābor tibi.

Melchior.Nē facitō.

Jaspar.Cūr ? istum nōn dēsīderās magistrātum ?

Melchior.Nōn, quia frūgis nihil affert.

Jaspar.Satis praemiī mihi esset honor iste.

Melchior.Ipse honōris istīus avidus nōn sum.

Jaspar.At pulchrum est dīcī epīscopus.

Melchior.Vērum, sed miserum est cēnsum nōn exspectāre.

Jaspar.Sī epīscopus fierem, spērārem adhūc mē in magnum ēvāsūrum virum.

Melchior.Unde istud spērārēs ?

Jaspar.Ex mōribus Gentīlium.

Melchior.Quōs istī habuērunt mōrēs ?

Jaspar.Ab hīs quae in juventūte alicui accidērunt, sūmpsērunt futūrae fortūnae condiciōnem.

Melchior.Fīēbant etiam quandōque vōtī compotēs ? vel semper frūstrābantur spē ?

Jaspar.Quidnī ? saepissimē.

Melchior.Exemplum ūnum ēloquere.

Jaspar.Platōnī in cūnīs dormientī, apēs in ōs mel ingessērunt, ex quō haruspicēs eum fore virum fācundum dīxērunt, quod sīc factum est.

Melchior.Mīrum quod audiō, sed haud et aegrē crēdibile est.

Dē ēligendō Rēge.

Henrīcus & Jācōbus.

Henrīcus.Hodiernō vesperī ubi tuī cēnābunt parentēs ?

Jācōbus.Ubi aliās, nisi domī nostrae ?

Henrīcus.Nōn aliquō sunt vocātī convīvae ?

Jācōbus.Quō hodiē invītātī essent ?

Henrīcus.Ad amīcōrum lancēs.

Jācōbus.Forīs cēnāre eōs pudēret hōc diē.

Henrīcus.Apud honestōs convīvam agere nōn est pudendum.

Jācōbus.Fateor.

Henrīcus.Cūr tum dīcis quod eōs pudēret ?

Jācōbus.Quia nōn solent hanc vesperam sollemnem forīs peragere.

Henrīcus.Quī fīat cedo ?

Jācōbus.Nōbīscum frontem domī exporrigunt.

Henrīcus.Ecquid voluptātis domī habētis ?

Jācōbus.Multum certē.

Henrīcus.Fortassis rēgem inter vōs dēcernitis.

Jācōbus.Id ipsum facimus scīlicet.

Henrīcus.Dīlēctūne, an forte ?

Jācōbus.Chartulīs pilleō impositīs.

Henrīcus.Suntne omnēs īnscrīptae litterīs ?

Jācōbus.Sunt, et quidem nōminibus magistrātuum.

Henrīcus.Adest etiam rēgīnae scrīptus titulus ?

Jācōbus.Est, sed vel mātrī, vel ancillīs vindicantur.

Henrīcus.Fortūna quem rēgem fēcerit, quid pendet ?

Jācōbus.Hodiernō vesperī ā sūmptū est immūnis.

Henrīcus.Immūnis ? quis tum vīnī exsolvit cyathōs ?

Jācōbus.Pōtū omnī nōs aliī rēgem dōnāmus, sed ipse aliō tempore suō aere geniāle parat nōbīs convīvium et rēgium.

Dē fēstō Nātālī Chrīstī.

Geōrgius & Gīsbertus.

Geōrgius.Ego numquam tōtō annō plūs gaudeō, quam nunc temporis.

Gīsbertus.Ego vērō numquam magis doleō.

Geōrgius.Dolēs tū tempore adeō laetō ?

Gīsbertus.Nōn dolērem in tantō frīgore ?

Geōrgius.Ipse tōtus laetor, ob fēstōrum diērum adventum et cōpiam.

Gīsbertus.Quid fēriae tibi commodant ?

Geōrgius.Ōtiābimur ā lēctiōnibus abundē.

Gīsbertus.Quot diēs ?

Geōrgius.Fermē quattuordecim.

Gīsbertus.Quandō incipient istae vacātiōnēs nostrae ?

Geōrgius.Ā prīdiānō Thōmae, et ad alterum Circumcīsiōnis diem dūrant.

Gīsbertus.Et interim nōn vīsimus scholam ?

Geōrgius.Accēdimus quandōque, sed sōlum cantātum.

Gīsbertus.Quae cantābimus ?

Geōrgius.Reddenda istīs sacrīs diēbus in templō.

Gīsbertus.Istōs cantūs nōvī abhinc bienniō.

Geōrgius.Annī curriculō mihi excidērunt memoriā.

Gīsbertus.Oportet ut sterilissima sit tibi memoria.

Geōrgius.Tālia mihi cūra nōn sunt, dīligentius lūsus quam ista cōgitō.

Gīsbertus.Scholasticum id dēdecet.

Geōrgius.Canenda bis diēbus habēsne scrīpta ?

Gīsbertus.Habeō, et cum mūsicīs concentibus.

Geōrgius.Exscrībenda mihi ipsa accommodēs.

Gīsbertus.Libentissimē.

Geōrgius.Plūrimum laetor, quod nunc temporis adeō mītis est āēr, et nōn acerbum frīgus.

Gīsbertus.Et ego gaudeō, aliās in mātūtīnīs precibus frīgore perīrem.

Geōrgius.In lectō mē continērem, sī frīgus saevīret.

Gīsbertus.Āh, propter novum Rēgem nātum nihil velīs patī ?

Geōrgius.Dūrum est ā tepidō nīdō discēdere.

Dē tempore Bacchānālī.

Michāēl & Vilhelmus.

Michāēl.Quot hebdomadae nunc intersunt, inter fēriās Nātālēs Chrīstiānās et Quadrāgēsimam ?

Vilhelmus.Opīnor novem.

Michāēl.Hui tot ?

Vilhelmus.Ita relātū aliōrum accēpī.

Michāēl.Cujus verbīs habēs ?

Vilhelmus.Virī cujusdam apprīmē doctī.

Michāēl.Tum longum erit carnisprīvium.

Vilhelmus.Tacē, obsecrō, verbum istud barbarum.

Michāēl.Carnisprīvium nōn est verbum venustum et Latīnum ?

Vilhelmus.Minimē, sed māximē impolītum.

Michāēl.Dīc polītiōrem dictiōnem aliquam.

Vilhelmus.Tempus Bacchānāle.

Michāēl.Cūr ita appellās tempus hoc ?

Vilhelmus.Quia ōlim in sacrificiīs Bacchī īnsāniēbant ita, ut hōc tempore furiunt.

Michāēl.Īnsāniēbant, sacrificandō Bacchō Deō Gentīlēs ?

Vilhelmus.Vīvēbant in omnī luxū et dēmentiā.

Michāēl.Estne tibi aliud verbum quō hoc tempus appellēs ?

Vilhelmus.Fēstum vel tempus Lupercāle etiam potest dīcī.

Michāēl.Quid novī verbī affers ?

Vilhelmus.Novum nōn est, sed ā veteribus historicīs prōditum.

Michāēl.Ā quibus ?

Vilhelmus.Ā Valeriō Māximō.

Michāēl.Cūr illud nōmen huic tribuis temporī ?

Vilhelmus.Ob mōrem Gentīlium.

Michāēl.Quis is erat mōs ?

Vilhelmus.Pāstōrēs pecorum currēbant hōc tempore nūdī, habentēs pellēs inmānibus in honōrem Pānōs Deī pāstōrum.

Michāēl.In quod commodum istī sacrificābant ?

Vilhelmus.Crēdēbant quod ab ovibus pelleret lupōs : hinc vocātum est tempus Lupercāle.

Michāēl.Fīēbant etiam vōtī compotēs ?

Vilhelmus.Ignōrō, nam tunc temporis vītam nōn ēgī.

Dē Quadrāgēsimā.

Sevērīnus & Philippus.

Sevērīnus.Poētārum nōn semper vānae sunt fābulae.

Philippus.Certē mē jūdice parum habent vērī.

Sevērīnus.Habent meā sententiā saepe nihil praeter vēritātem.

Philippus.Probēs id, aliō quī fidem tibi nōn habeō.

Sevērīnus.Dē Fortūnā fābulantur, quod rotae īnsistat.

Philippus.Nōtum habuī diū.

Sevērīnus.Istud vērācissimē dīcunt.

Philippus.Fac mihi persuādeās.

Sevērīnus.Hāctenus per aliquot diēs cūrāvimus cutem dēlicātissimē.

Philippus.Praetereā quid ?

Sevērīnus.Et nunc īnstat tempus quō corpus rūrsus mācerābimus.

Philippus.Aestimās forte jejūniī tormentum.

Sevērīnus.Putō istud, nam carnēs prohibentur, quae sōlae pāscunt corpus.

Philippus.Etiam piscēs multōs sagīnant.

Sevērīnus.Nervōs adeō nōn rōborant, ut carō.

Philippus.Immō videās nōnnūllōs pinguiōrēs ex piscibus, quam aliōs ē carnibus.

Sevērīnus.Quī istī sunt ?

Philippus.Monachī in coenobiīs, ubi Pȳthagoricē mēnsa īnstruitur.

Sevērīnus.Crassa illōrum capita et ventrēs obēsī certē ē piscibus nōn fīunt, vel exsurgunt.

Philippus.Forte extrā līmen monastēriōrum vēscuntur crūdīs carnibus.

Seuērīnus.Sciō, et vīdī, nōn sōlum crēdō.

Philippus.Et mihi vīsum est crēberrimē.

Sevērīnus.In hīsce sēmiseptem hebdomadibus ēsuriālibus quō vēsceris cibō ?

Philippus.Pisīs et pirīs in fornāce tostīs.

Sevērīnus.Fīcubus istīs, quī rūsticīs mel sapiunt ?

Philippus.Ita, illōs ad pānem edō cum nucibus.