Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum

Petrus. — Appetit nunc tempus, quō nūllum tōtō annō est crūdēlius.

Matthaeus. — Quod illud est adeō impium ?

Petrus. — Paschatis putō diēs.

Matthaeus. — Sunt istī tibi immānēs et impiī ?

Petrus. — Utique nam magna solet fierī caedēs.

Matthaeus. — Habētur tum semper bellum hōc tempore ?

Petrus. — Nescīs istud ?

Matthaeus. — Ignōrō.

Petrus. — Nōstī Thuringiam regiōnem Germāniae Orientālis ?

Matthaeus. — Nōscō, ubi urbs Erphurdia est excellentior.

Petrus. — Ibīdem duo sunt locī : ūnus ab Hallēce, alter ā Vitulō nōmen sortītus.

Matthaeus. — Et quid posteā ?

Petrus. — Inter hōs circā Pascha ingēns bellum oritur.

Matthaeus. — Etiam annuō ?

Petrus. — Immō quotannīs duābus vicibus.

Matthaeus. — Tempore dīc quō ?

Petrus. — Circā Quadrāgēsimae auspicium, et fēriās paschālēs.

Matthaeus. — Cujus locī incolae ēvādunt victōrēs ?

Petrus. — Cum exōrdītur ēsuriāle tempus, illī dē Hallēce agnōminātī.

Matthaeus. — Quārē illī ?

Petrus. — Quia diēbus jejūniī piscis iste in coquīnīs et patinīs dominātur.

Matthaeus. — Quandō illī triumphant dē proeliō, quibus Vitulus agnōmen praebuit ?

Petrus. — Paschatis tempore.

Matthaeus. — Quī hoc ?

Petrus. — Nam sequentibus diēbus vīctitātur carnibus.

Matthaeus. — Lepidum audiō jocum.

Petrus. — Hoc quondam Erphurdiae agēns, nūgārī audīvī.

Matthaeus. — Satis festīnum dictērium.

Vīnandus. — Sabbatō proximō prīdiānus erit diēs fēstī Pentēcostēs.

Baptista. — Compertum id habeō.

Vīnandus. — Ventrī nostrō rūrsus bellum afferet.

Baptista. — Quāle bellum nārrās ?

Vīnandus. — Corporis bellum, jejūnium scīlicet.

Baptista. — Pulchrē jejūnium vocās bellum, quia ventrī odiōsum est.

Vīnandus. — Hāctenus tranquilla fuit carō nostra.

Baptista. — Unde ista sibi tranquillitās quam aestimās ?

Vīnandus. — Quia ā Paschatis diē nōn sēnsit jejūniī molestiam.

Baptista. — Corpus meum tum ōvīs, tum aliīs affatim est pāstum dēlicātīs bōlīs.

Vīnandus. — Sabbatō dēnuō in prīstinum ībimus.

Baptista. — Facile est ūnum diem abstinentiā peragere.

Vīnandus. — Ipsō diē Pentēcostēs accēdēs sacram Synaxīn ?

Baptista. — Incertus sum.

Vīnandus. — Quī sīc ? ego mē accingam, quō grātiam Spīritūs sānctī acquīram.

Baptista. — Facerem et id ipse quoque, sed ūnicum mē morātur.

Vīnandus. — Istud quidnam est ?

Baptista. — Invītus cōnfiteor.

Vīnandus. — Ego alicubi ignōtō mea dēlicta recēnseō, tum plūs audeō.

Baptista. — Parābō et mē, ut tēcum peccāta in sacrificulī aurem murmurem.

Vīnandus. — Hīs Spīritūs sānctī fēriīs nōbīs scholasticīs in prīmīs est scelerum sex ējicienda.

Baptista. — Vērē dīcis, ut Spīritus sānctus nōs invītat.

Vīnandus. — Sī is nōbīs praestō fuerit, sine sūdōre discēmus.

Baptista. — Ō utinam tum mihi adesset.

Vīnandus. — Peccāta exue, paenitentiam age, certē tē suō dōnābit mūnere.

Baptista. — Ēnītar prō vīribus.

Vīnandus. — Sīc faciās, et litterīs fīēs aptior alumnus.

Hierōnymus. — Quotnam diēs abhinc absunt fēriae sānctī Mārtīnī ?

Hermannus. — Opīnor octo.

Hierōnymus. — Quōdiē peragentur ?

Hermannus. — In macrā diē, scīlicet Veneris.

Hierōnymus. — Vespera tamen erit ipsō diē Jovis.

Hermannus. — Erit nī fallor.

Hierōnymus. — Ō tum adhūc bene nōbīscum agētur.

Hermannus. — Unde illud conjicis ?

Hierōnymus. — Nam tunc carnibus vēscentur hominēs.

Hermannus. — Illud nostrō stomachō nōn commodābit.

Hierōnymus. — Immō plūrimum prōderit.

Hermannus. — Effāre quōmodo ?

Hierōnymus. — Quicquid jūsculī vel carnis ā mēnsīs levārint, nōbīs ad forēs cantantibus impartient.

Hermannus. — Ad istud certē ōllam mihi parābō.

Hierōnymus. — Sī tibi placuerit, invicem tunc temporis ōstiātim canēmus.

Hermannus. — Oppidō mihi arrīdet.

Hierōnymus. — Sed quicquid obsōniī, vel aeris nōbīs datum fuerit, commūne erit.

Hermannus. — Cōnferētur in illīus vesperae nostrum convīvium.

Hierōnymus. — Sed quā hōrā ēgrediēmur precātum stipem ?

Hermannus. — Postquam octāva sonuerit.

Hierōnymus. — Illud temporis plānē integrum erit nostrae precātiōnī.

Hermannus. — Conveniet māximē, nam eō tempore dē mēnsā tolluntur patinae.

Hierōnymus. — Annō abhinc proximō tantum accēpī alimentī, quō octo vīctitābam diēs.

Hermannus. — Ō sī ea nunc redīret fortūna !

Hierōnymus. — Spērandum est, et Deō cōnfīdendum.

Hermannus. — Quis illīus nōn anhēlāret adminiculum ?

Hierōnymus. — Multī suum exoptant praesidium, vērum īnserviunt ipsī inīquē.

Hermannus. — Hī cōnsequentur grātiam ejus ad Graecōrum Kalendās.

Kiliānus. — Precor tibi diem candidum.

Theodorīcus. — Tālem et tibi optō.

Kiliānus. — Xenium fac mihi praebeās.

Theodorīcus. — Hui, tam citō ! vix novī annī diēs illūxit.

Kiliānus. — Hodiē vērum est tempus dandī xeniola.

Theodorīcus. — Hodiē incipit, sed diū dūrat.

Kiliānus. — Fateor, sed tamen quī alterī dare volunt, nōn diuturnam moram agunt.

Theodorīcus. — Exspectā, quō ad ipsum strūxerō.

Kiliānus. — Nōn optō strēnam farīnāceam.

Theodorīcus. — Lautior mihi nōn est alia.

Kiliānus. — Sed pudēret mē amīcum mellītō mūnusculō salūtāre.

Theodorīcus. — Quī id fit ?

Kiliānus. — Quia timērem nē ab ipsō nauseāret.

Theodorīcus. — Vānum metuis, sī bonus esset, bonī cōnsīderet.

Kiliānus. — Verbīs fortassis, at corde sperneret.

Theodorīcus. — Is persōnātus amīcus esset.

Kiliānus. — Honestius est panniculum ēmūnctōrium largīrī vice xeniī.

Theodorīcus. — Est quidem, sed tāle mūnus nōn omnibus in prōmptū est.

Kiliānus. — Dē interulā aut pannī ulnā plūra cōnficiuntur.

Theodorīcus. — Sed saepe plūris cōnstat cōnficiendī sūmptūs, quam pannus.

Kiliānus. — Cultrōs vīdī quandōque inter amīcōs missitārī.

Theodorīcus. — Illōs ego nōn mitterem.

Kiliānus. — Cūr ?

Theodorīcus. — Quia vulgō dīcitur, cultrōs amīcitiam rumpere.

Kiliānus. — Solidē istī tū accēdis dictō ?

Theodorīcus. — Nōn tōtus cōnsentiō.

Kiliānus. — Attamen nōnnihil ipsī fidem praebēs.

Theodorīcus. — Faciō, ut solent hī, quī quicquid audiunt, ex ōrāculō prōlātum putant.

Kiliānus. — Es tū illīus farīnae homō ?

Theodorīcus. — Nesciō. Mēipsum nōn nōscō.

Kiliānus. — Sed strēnulam mihi fac mittās.

Theodorīcus. — Crās ultrō tibi cōnferam, interim spē vīvās.

Mārtīnus. — Fēriābimurne post merīdiem ā lēctiōnibus ?

Nīcolāus. — Nōn compertum habeō.

Mārtīnus. — Ego eā spē dūcor.

Nīcolāus. — Vidē nē vānam spem foveās.

Mārtīnus. — Certus sum, spē nōn frūstrābor.

Nīcolāus. — Praestāret fidējussōrem habēre.

Mārtīnus. — Tam sciō quam nōmen meum.

Nīcolāus. — Ēloquere quī sciās.

Mārtīnus. — Est mihi adulēscēns domī, quī prīmum jam scholam invīset.

Nīcolāus. — Hoc quid afferet nōbīs ?

Mārtīnus. — Ipse ā praeceptōre cōpiam ōtiandī nōbīs impetrābit.

Nīcolāus. — Quā arte ?

Mārtīnus. — Largiendō ipsī pauxillulum nummōrum.

Nīcolāus. — Putās illud quod introitum vulgō appellitant ?

Mārtīnus. — Istud ipsum volō.

Nīcolāus. — Sat habeō.

Mārtīnus. — Vērum, nōstīn’ unde mōs ille pervēnerit ?

Nīcolāus. — Audīvī numquam orīginem.

Mārtīnus. — Dīcam hujus cōnsuētūdinis fontem, sī tē audīre nōn taeduerit.

Nīcolāus. — Audīre gestiō.

Mārtīnus. — Quī apud artificēs mēchanicōs tīrōnēs sunt, istīus artificiī classī aliquid pendere cōguntur.

Nīcolāus. — Vīdī quandōque in ipsōrum artificum conciliābulō.

Mārtīnus. — Istō mūnusculō favōrem sibi vindicant aliōrum.

Nīcolāus. — Etiam in ipsōrum album referuntur.

Mārtīnus. — Nōn secus et novus litterārum tīrō et praeceptōrem et nōs dēmerētur.

Nīcolāus. — Quō ?

Mārtīnus. — Praeceptōrem pauxillō aeris, nōs vērō ōtiō mediī diēī.

Vincentius. — Heus tū, paucīs tē volō.

Vilhelmus. — Quis mē vocat ?

Vincentius. — Ēn, ego tē vocō.

Vilhelmus. — Quid est quod mē vīs ?

Vincentius. — Facilis rēs est.

Vilhelmus. — Exprime ocius.

Vincentius. — Quī sit quod ita pallēs ?

Vilhelmus. — Palleō ? id ipse ignōrō.

Vincentius. — Pallēs nōn secus ac aegrōtārēs.

Vilhelmus. — Sānē nihil sentiō dolōris, grātiā Deō.

Vincentius. — Unde tum pallor ille oritur ?

Vilhelmus. — Color hic mihi est nātīvus.

Vincentius. — Nōn adeō pallēscunt hominēs ā nātūrā.

Vilhelmus. — Quī nōstī ? esne medicus ?

Vincentius. — Nōn, sed conjectūrā assequor, tē chartīs nimium addictum.

Vilhelmus. — Litterīs tōtum trānsigō ōtium quod habeō.

Vincentius. — Sī id agis, tibi ipsī obes.

Vilhelmus. — Hoc nōn spērō, quod mihi dēsim studendō.

Vincentius. — Prōdes forte animae, sed corporī nocēs.

Vilhelmus. — Mālō animae quam corporis prōfectum.

Vincentius. — Bellē dīcis, sed corporī dēbilī et animae tandem vīs perimitur.

Vilhelmus. — Perītī istud nōn asserunt.

Vincentius. — Quid tum dīcunt ?

Vilhelmus. — Ad tenuem lancem, litterās melius imbibī.

Vincentius. — Concēdō, sed tamen oportet corporis cūram nōn tōtam omittere.

Vilhelmus. — Neque hoc faciō.

Vincentius. — Extrēmum dēmentiae esset, abstinentiā immodicā suum fraudāre genium.

Vilhelmus. — Praestat tamen alimōnia animae quam corporis.

Vincentius. — Ēnervātīs autem corporis vīribus, fulcīmentum animae et virtūtibus tollitur.

Vilhelmus. — Īnficiās nōn eō, cum corpus sit animae prōmptuārium.

Antōnius. — Hui lūdis tū tesserīs ?

Laurentius. — Hoc tuā quid rēfert ?

Antōnius. — Lūdus iste nōn scholasticōrum est.

Laurentius. — Quōrum tum est ?

Antōnius. — Nebulōnum, helluōnum, et histriōnum.

Laurentius. — Vīdī ego complūrēs litterārum tīrōnēs hōc ūtī lūdō.

Antōnius. — Nihilō fuēre meliōrēs.

Laurentius. — Anne pejōrēs eōs fuisse cēnsēs ?

Antōnius. — Hercule nōn sōlum pejōrēs, sed et pessimōs.

Laurentius. — Tū nōstī, quia tertius Catō es.

Antōnius. — Rīdē ut libet, vēra loquor.

Laurentius. — Nihil lūdendum et scholasticīs arbitrāris ?

Antōnius. — Lūdendum et ipsīs quandōque, sed aliud lūsūs genus.

Laurentius. — Age, quī lūdus ?

Antōnius. — Lūdī nempe honestī, et verēcundī.

Laurentius. — Quī illī sunt ?

Antōnius. — Quōs ōlim Cūmānī suōs docuērunt līberōs.

Laurentius. — Quālēs istī trādidērunt puerīs ?

Antōnius. — Natāre, dīmicāre, et certāre luctandō.

Laurentius. — Nūllōs aliōs ?

Antōnius. — Nūllōs quōs audierō.

Laurentius. — Numquam charta lūsōria, vel tālis ?

Antōnius. — Minimē gentium.

Laurentius. — Etiamne inter convīvia cum amīculō ?

Antōnius. — Nusquam locōrum.

Laurentius. — Nimium sapuērunt.

Antōnius. — Sī semel et iterum concessissent, male cecidisset.

Laurentius. — Nōnnumquam lūdere, ferendum esse.

Antōnius. — Audīstīn’ Platōnem dīcentem, nōn parvum incommodum esse cōnsuētūdinem inīquam ?

Laurentius. — Cōnsuētūdō diūtinō et frequentī cōnātū fit, nōn rārō tentandō.

Lūdovīcus. — Placetne tibi mihi congredī ?

Pantaleōn. — Quō ?

Lūdovīcus. — Ignōrās ? ōstiātim petītum decimās nostrās.

Pantaleōn. — Decimās quid vocās ?

Lūdovīcus. — Stipem, quae nōbīs pauperibus ā dīvitibus ērogātur.

Pantaleōn. — Est illa nōbīs vice decimārum ?

Lūdovīcus. — Utique est.

Pantaleōn. — Mihi nōn fit vērisimile.

Lūdovīcus. — Pinguis Minervae homō es, quod ista nōn capis.

Pantaleōn. — Haud capiō, rogō apertius mihi dīcās.

Lūdovīcus. — Obsecundābor, tū auscultā.

Pantaleōn. — Advertam dīligenter.

Lūdovīcus. — Nōstī agrōrum dominōs oportēre suīs, aut paroeciānīs, aut prīncipibus pendere decimās ?

Pantaleōn. — Nōscō per parentēs meōs.

Lūdovīcus. — Nōn secus oportet et dīvitēs illōs, dē suīs bonīs pendere nōbīs stipem.

Pantaleōn. — Certē sī oportēret eōs, tum numquam recūsārent.

Lūdovīcus. — Dum renuunt, ipsīs lūditur.

Pantaleōn. — Immō plūs lūditur nōbīs, quam ipsīs.

Lūdovīcus. — Longē aberrās.

Pantaleōn. — Dēlīrō dīcis : venter mihi famē perit.

Lūdovīcus. — Dīvitum incommodum longē est gravius.

Pantaleōn. — Dīc, quod illud est ?

Lūdovīcus. — Deī incidunt īram, quod pietātis nōn sunt cultōrēs.

Pantaleōn. — Istud nōn aestimant.

Lūdovīcus. — Sed ōlim ante jūdicem Deum acerbē sentient.

Pantaleōn. — Interim indūtiīs fruuntur ?

Lūdovīcus. — Miserae indūtiae sunt, quās certum sequitur tormentum.

Pantaleōn. — Sōlācium tamen est dīlātiōne fruī, etiam mōmentāneā.

Gīsbertus. — Ut sīc dēsīdētis ? surgite pigerrimī.

Petrus. — Quid cōnābimur ?

Gīsbertus. — Collūdēmus nōnnihil ?

Petrus. — Mālumus hīc in grāmine viridī quiēscere.

Gīsbertus. — Endymiōnum est, nōn adulēscentum, ita grāminī incumbere.

Petrus. — Attamen dulce est.

Gīsbertus. — Jūcundius mihi est lūdere, quam torpēre.

Petrus. — Age, lūdendō concertēmus.

Gīsbertus. — Pilamne jaciendō invicem ?

Petrus. — Cui est pila ? nōbīs deest.

Gīsbertus. — Ēn, hīc duās habeō.

Petrus. — Molliōrem et leviōrem accipiēmus.

Gīsbertus. — Bellē dīcis, nam ista minus afferet dolōris.

Petrus. — Sed sortiēmur perīculī et lūdī comitēs.

Gīsbertus. — Lūdēmus, ut pīla scrobibus impellātur.

Petrus. — Tum sors mittātur, quis incipiat.

Gīsbertus. — Scrobis prius adscrībātur cuilibet.

Petrus. — Quisque accipiat quam velit, suprēma erit mea.

Gīsbertus. — Advolve pilam, in cujus scrobem ceciderit, eam in aliōs prōjiciet.

Petrus. — Papae, meam incidit, fugite hinc.

Gīsbertus. — Ho, ho, nēminem tetigistī, notula tibi appingātur crētā.

Petrus. — In calceum fīge mihi crētae līneam.

Gīsbertus. — Dēmum adjice foveīs pilam.

Petrus. — Nunc tuae intrūdam foveae.

Gīsbertus. — Sī fēceris, tē prīmum prōjiciam.

Petrus. — Vidēn’ ? age quae libet.

Gīsbertus. — Fuge, aut tē jactū petam.

Petrus. — Sī audēs, jaciās.

Gīsbertus. — Audeō majōra, ēn, tāctus es.

Petrus. — Et tē rūrsus ad sūrās laesī.

Gīsbertus. — Vix crēdō, nam sēnsī penitus nihil.

Cornēlius. — Nōn decet aliīs lūdentibus nōs ita dēfīdere.

Jācōbus. — Praestat spectātōrem esse, quam ignāvum collūsōrem.

Cornēlius. — Auspicēmur et nōs duo lūdum cognitum.

Jācōbus. — Quem agēmus cōnsulis lūdum ?

Cornēlius. — Globulārem.

Jācōbus. — Cum globulīs quōs Omnia vocant ?

Cornēlius. — Impolītum est istud verbum.

Jācōbus. — Nōstī tū aliud venustius ?

Cornēlius. — Ipse dīcerem globulōs missilēs per pollicēs.

Jācōbus. — Et istam memoriā recondam ōrātiōnem.

Cornēlius. — Fīat fossiculus, in quem globulī mittantur.

Jācōbus. — Tibi culter est, effode terram.

Cornēlius. — Praescrībe tū lūdī carcerēs.

Jācōbus. — Hōc signō ligneolō.

Cornēlius. — Praemitte tū globulum, ego deinde.

Jācōbus. — Ēn istīc mē feriās.

Cornēlius. — Sī possum, nōn sinam tē ibīdem dūrāre.

Jācōbus. — Tē exspectābit globulus.

Cornēlius. — Vidēs ? ubi nunc sistis ?

Jācōbus. — Semel sum ā tē prōpulsus, id nihil aestimō.

Cornēlius. — Dēnique tria vīcī, tū nōndum lucrātus es.

Jācōbus. — Istīs tribus nihil addēs lucrī.

Cornēlius. — Rēs ipsa loquētur.

Jācōbus. — Quibus Fortūna prius aspīrat, tandem adversātur.

Cornēlius. — Mox sex numerābō.

Jācōbus. — Ipse praeveniam tē.

Cornēlius. — Āh, nunc mihi timeō.

Jācōbus. — Ecce et mihi tria sunt.

Cornēlius. — Ego rūrsus tribus tē excellō.

Jācōbus. — Nōn diū numerō superior manēbis.

Cornēlius. — Istud experiar.

Jācōbus. — Tuīs cōnātibus ipse obsistam.

Cornēlius. — Ēnitēre quantum potes.

Udalrīcus. — Eāmus dēambulātum rūs versus.

Vīnandus. — Rūrī quid tractābimus ?

Udalrīcus. — Ibi et ambulandō, et collūdendō nōs oblectābimus.

Vīnandus. — Quod lūdī genus exercēbimus ?

Udalrīcus. — Torquēbimus globum per ānulum ferreum.

Vīnandus. — Age, properē eāmus.

Udalrīcus. — Sed audī, in lūdō globī ānulāris perītior mē es.

Vīnandus. — Rārus certē ipsum exerceō.

Udalrīcus. — Attamen vidēbō quid et ego possim.

Vīnandus. — Globum prōme.

Udalrīcus. — Ēn tibi ferreum ānulum, terrae īnfīge.

Vīnandus. — Flagellum et mihi praebē.

Udalrīcus. — Sortiēmur, quis prius lūdet.

Vīnandus. — Ego cultrum sūrsum jaciam, tū ēlige.

Udalrīcus. — Sēligam alterum cultellī latus, signum ubi impressum est.

Vīnandus. — Latus plānum sūrsum vergit, exōrdīrī est meum.

Udalrīcus. — Age, placet, incipe.

Vīnandus. — Ictū prīmō globum per ānulum pellam.

Udalrīcus. — Sī fēceris eris mihi magnus Apollō.

Vīnandus. — Rīdēre sine, vidēbis mē virum.

Udalrīcus. — Ah, ah, nōndum tē expertum aspiciō.

Vīnandus. — Nescīs verbum Vergiliī, nēminem ubīque fēlīcī lūdere dextrā ?

Udalrīcus. — Ut ego, ita per ānulum agitārēs globum.

Vīnandus. — Rōbur tibi est majus quam mihi.

Udalrīcus. — Hic nōn rōbur, sed et prōmptitūdō valet.

Vīnandus. — Nunc bellē ānulum penetrābit.

Udalrīcus. — Vel ā latere praeterībit.

Vīnandus. — Istud ipsī prohibēbō.

Udalrīcus. — Clausīs oculīs aptius tē lūderem.

Vīnandus. — Verbīs tū magnus es, sed factīs nūllus.

Geōrgius. — Ō vōs cicōniārum prōlēs.

Volfgangus. — Sumus prōlēs cicōniārum ?

Geōrgius. — Estis, quia longissima habētis crūra.

Volfgangus. — Hoc tuā nihil rēfert.

Geōrgius. — Sī audētis, ego pūmilīō ūnum quemvīs vestrum ad saltandum lacessō, et prōvocō.

Volfgangus. — Et ipse in harēnam tēcum dēscendam.

Geōrgius. — Hōc saltandī mōre mē imitāre.

Volfgangus. — Praesileās, faciam perīculum.

Geōrgius. — Ter sōlum saliās post cursum factum.

Volfgangus. — Mētam signā lapide aut lignō.

Geōrgius. — Ēn, hīc cōnstitī.

Volfgangus. — Eam facile assequar mētam.

Geōrgius. — Id post cursum jactitā.

Volfgangus. — Nunc virī aspice saltum.

Geōrgius. — Āh, saltum indignum juvene tālī.

Volfgangus. — Prō vīribus cōnātus sum.

Geōrgius. — Vīrēs tibi (ut videō) sunt imbēcillēs.

Volfgangus. — Rūrsus experiar quid possim.

Geōrgius. — Semel vīcī, nōn alterum tibi concēdam saltum.

Volfgangus. — Sī nunc nōn assequor mētam, palmam dabō.

Geōrgius. — Libēns permittō, tandem tentā.

Volfgangus. — Vidēs mē paene assecūtum mētam tuam ?

Geōrgius. — Assecūtus es, sed nōn longius trānspōnis.

Volfgangus. — Sat est quod attigī.

Geōrgius. — Dēnuō tibi cōnsequendam pōnam mētam aliam.

Volfgangus. — Vix remōtius collocābis.

Geōrgius. — Pudēret mē sī nōn quālibet vice distantius saltārem.

Volfgangus. — Tē virum dīcam, sī ostenderis.

Geōrgius. — Vidēs ? paene prolongāssem.

Volfgangus. — Quod paene fit (ut vulgō dīcitur) id tamen nōn cōnsequitur vōtum.

Gerhardus. — Cessēmus ōrō dē hōc lūdō torquendī globum per ānulum.

Crātō. — Repetēmus tum aedēs nostrās ?

Gerhardus. — Ut vīsum fuerit vōbīs.

Crātō. — Esset nimis tempestīvum.

Gerhardus. — Lūdī aliud genus incipiāmus.

Crātō. — Quāle aestimās auspicandum ?

Gerhardus. — Mihi ex diūtinō īnflexū genua dolent.

Crātō. — Eō praestāret in grāmine dēcumbere.

Gerhardus. — Id mē pudēret, sed currendō ipsa reficiam.

Crātō. — Hoc fatīgat, nōn recreat.

Gerhardus. — Currere vīrēs excitat, quās ēnervāvit torpor.

Crātō. — Multī currendō crūra īnfrēgērunt, quī torpendō tūtī fuissent.

Gerhardus. — Equī in stabulīs diūtius sistendō, crūrum vīrēs āmittunt.

Crātō. — Aliud equīs et hominī competit.

Gerhardus. — Quemlibet vestrum ad parem cursum irrītō.

Crātō. — Et ego currendō tēcum palaestram ineō.

Gerhardus. — Aliquō pretiolō currēmus.

Crātō. — Quid dēpōnēmus ?

Gerhardus. — Victus pendet bīnās vīnī mēnsūrās.

Crātō. — Mēnsūrās cervisiae, nōn vīnī exsolvet.

Gerhardus. — Ut libet, quī prīmus portae adfuerit, vīcit.

Crātō. — Sed ūnā cursum inchoēmus.

Gerhardus. — Adsīs, meō adstā laterī : dum clāmāverō, currēmus alacriter.

Crātō. — Astō, curre, nōn retinē mē veste.

Gerhardus. — Ho, ho, vīcī, vīcī.

Crātō. — Nisi cecidissem, mē nōn praecurrissēs.

Gerhardus. — Gaudeō mē ēvīcisse tē : utcumque prīmus attigī mētam, id rēfert nihil.

Crātō. — Facile est vincere sōlum currentem.

Gerhardus. — Fortūna victōriam largīrī solet.

Philippus. — In doctissimī hominis aedibus nunc fuī.

Hierōnymus. — Doctissimī ! age, quis iste est ?

Philippus. — Ecclēsiae nostrae rēctor, quem vulgus pāstōrem appellitat.

Hierōnymus. — Prōh, istum doctissimum exīstimās ?

Philippus. — Nōn magnae esset ērudītiōnis, cum grandēs legat et habeat librōs !

Hierōnymus. — Librōrum acervus et pretiōsitās doctum nōn arguit virum.

Philippus. — Vulgus tamen persuāsum habet, grandium librōrum lēctōrem, perītum admodum esse.

Hierōnymus. — Tōtō errat caelō id crēdendō.

Philippus. — Errōrem illum mihi ostende.

Hierōnymus. — Multī librōs habent, quōs neque legunt, neque lēctōs intellegunt.

Philippus. — Quārē tunc eōs mercātī sunt ?

Hierōnymus. — Ut sē exōrnent, tamquam oppidō gnārōs.

Philippus. — Stultī quī pecūniam nōn retinent.

Hierōnymus. — Emendō librōrum supellectilem doctī sibi nōmen conciliant.

Philippus. — Sī hoc scīrem, doctum mē vocātum īrī, tōtā rē paternā librōs emerem.

Hierōnymus. — Apud populum philosophus dīcerēris.

Philippus. — Utrum praestāre crēdis, complūrēs habēre librōs, et indoctum esse, vel perītum, et pauculōs librōs ?

Hierōnymus. — Perītum esse praevalet, et modicōs possidēre cōdicēs.

Philippus. — Perītia ē memoriā citō ēlābitur, in librīs autem diūtius dūrat.

Hierōnymus. — Praestantius tamen est (ut inquit Erasmus) ingenium habēre doctum, quam librōs ērudītōs.

Philippus. — Sed ē memoriā ēlāpsa scientia, ubi rūrsus acquīrētur, sī cōpia librōrum dēerit ?

Hierōnymus. — Ubīque extant bibliothēcae litterāriae.

Antōnius. — Es tū in hōc lūdō litterāriō dūrātūrus longius ?

Jōannēs. — Minimē, sed aliō mē cōnferam.

Antōnius. — Quō locōrum ?

Jōannēs. — Ubi melius erit cōnsultum meō prōfectuī in litterīs ?

Antōnius. — Vidē nē praestantiōra quaerēns, vīliōra incidās.

Jōannēs. — Prōvidēbō strēnuē.

Antōnius. — Sed nōstī quis sit praeceptor ēligendus ?

Jōannēs. — Īnstar caecī, quī mihi arrīdet, illī mē subdō.

Antōnius. — Ementium habērēs mōrem, quī nihil emunt, nisi diū ante perspectum habeant.

Jōannēs. — Praeceptōrem, ut rem vēnum expositam, licetne perspicere ?

Antōnius. — Duo sunt, per quae praeceptor utrīsque (ut ajunt) bracchiīs amplexandus cognōscitur.

Jōannēs. — Quae illa sunt ? ēdissere precor.

Antōnius. — Sī ērudītē docet, et discipulōs litterātōs reddit.

Jōannēs. — Ērudītiōnem praeceptōris ignōtī quōmodo percipiam ?

Antōnius. — Audiendō eum docentem, vel aliōs dē ipsō cōnsulendō.

Jōannēs. — Ego indoctus jūdiciī sum expers.

Antōnius. — Perītiōrēs, quī vir sit, facile tibi ostendent.

Jōannēs. — Jūdicantne etiam discipulī dē praeceptōris industriā ?

Antōnius. — Haerēs in illō ? nescīs prōverbium vulgō ūsūrpātum, discipulī doctrīnam ex praeceptōris pendēre perītiā ?

Jōannēs. — Audīvī interdum, Quālis praeceptor, tālēs et fierī discipulōs.

Antōnius. — Quid tum adhūc suspēnsō es animō ?

Jācōbus. — Ut ita ergā praeceptōrem tē habēs ?

Laurentius. — Tuā quid rēfert ?

Jācōbus. — Nihil.

Laurentius. — Quid nī ? tum sileās.

Jācōbus. — Inīquum vidēns, tacēre nequeō.

Laurentius. — Est istud inīquum, obloquī praeceptōrī ?

Jācōbus. — Certē parum decet.

Laurentius. — Pār parī referre licet.

Jācōbus. — Praeceptōrī nōn reluctandum, sed tacendum est.

Laurentius. — Dīcō ut tū, inīqua obticēre nequeō.

Jācōbus. — Taciturnitās decorat juvenem, praecipuē ad praeceptōris verba.

Laurentius. — Vēcors esset, quī ad plāgās obmūtēsceret.

Jācōbus. — Quī obmurmurat, plūs ictuum recipit.

Laurentius. — Juvat mē tamen verbīs ulcīscī, sī factus nōn concēditur.

Jācōbus. — At miserum est verbīs emere verbera.

Laurentius. — Istās parvī pendō plāgās.

Jācōbus. — Illī īnfēlīcis ter succēdit, quī praeceptōrem nōn venerātur.

Laurentius. — Tālem hominem quis venerārētur ?

Jācōbus. — Sit fortūnae cujuscumque, dēnique praeceptor noster est.

Laurentius. — Nōn diū sibi discipulus erō.

Jācōbus. — Dē tuō nōn plōrābit discessū.

Laurentius. — Et ego gaudēbō mē ab eō līberārī.

Jācōbus. — Praeceptōrēs nōn secus ac parentēs sunt colendī.

Laurentius. — Sānē per Herculem, id ego fēcī numquam.

Jācōbus. — Ego autem majōrī amōre praeceptōrem, quam parentēs sum prōsecūtus.

Laurentius. — Ō ingrāte parentibus !

Jācōbus. — Praeceptor scientiam mihi praebet, quod nequeunt parentēs.

Laurentius. — Ab ipsīs autem vītam habēs, et quod homō es.

Jācōbus. — Id parum est : quid enim vīta est sine litterārum perītiā ?

Laurentius. — Nescīs, vītā nihil est nōbilius ?

Jācōbus. — Sed vīta nostra, imperītī sī fuerimus, nōn vīta, sed mors est vērius, sī quid Aristotelī fideī datur.

Sevērīnus. — Vīdistī, quam fervidē tentōria ērigunt mercātōrēs ?

Balthasar. — Vīdī, quid deinde ?

Sevērīnus. — Nūndinārum appetunt fēriae.

Balthasar. — In illō mihi nihil metitur.

Sevērīnus. — Sed ipse nōnnihil commodī spērō.

Balthasar. — Quō nōmine ?

Sevērīnus. — Ab amīcīs mūnera nūndināria exspectō.

Balthasar. — Āh, exspectāre miserum est.

Sevērīnus. — Satius tamen exspectāre, quam nihil habēre speī.

Balthasar. — Quī spē vīvit, miseram agit vītam.

Sevērīnus. — Nōn omnēs spē frūstrantur.

Balthasar. — Plūrēs certē quam vōtī compotēs fīunt.

Sevērīnus. — Nūndināria mūnera quotannīs hīs nūndinīs mihi largiuntur affatim.

Balthasar. — Fortūnātior mē es, cui nōn teruncius datur.

Sevērīnus. — Tū aliēnus es, ego incola et cīvis sum.

Balthasar. — Sī in patriā agerem, etiam dē nūndinīs gaudērem.

Sevērīnus. — Exspectō nunc, et calceōs, et tiāram mē acceptūrum.

Balthasar. — Quis ista ubi mercābitur ?

Sevērīnus. — Cognātī et agnātī meī, quī ex aliēnīs adsunt oppidīs.

Balthasar. — Vidē, nē mercimōniīs impedītī tuī oblīvīscantur.

Sevērīnus. — Ego ipsōs saepe admoneō, et interpellō.

Balthasar. — Rogāre mendīcōrum est.

Sevērīnus. — Nōn stipem rogō, sed mūnus nūndinārum.

Balthasar. — Parum interest.

Sevērīnus. — Sit utcumque, ego libēns accipiō ea mūnuscula.

Balthasar. — Certē dēsiperēs, sī data recūsārēs.

Gīsbertus. — Nautae nunc suās īnstruunt nāvēs passim.

Andrēās. — Quō concessūrī sunt ?

Gīsbertus. — Francfordiam versus.

Andrēās. — Appropinquatne tempus nūndinārum ?

Gīsbertus. — Mox in foribus erit anteā, quam istūc venient.

Andrēās. — Nōn putāssem adhūc eās pulsāre forēs.

Gīsbertus. — Ō quam vellem et mē istūc posse concēdere.

Andrēās. — Ibīdem tibi quid exsequendum esset.

Gīsbertus. — Praeter quam ignōta perlūstrārem loca, prōrsus nihil.

Andrēās. — Pigrior ego essem, quam quod eō tenderem, ubi nihil esset quod agerem.

Gīsbertus. — Dulce est peragrāsse variās urbēs.

Andrēās. — Praestat tamen quandōque in patriā mānsisse.

Gīsbertus. — Francfordiam Hercule accēderem, nisi aliquā memorārentur.

Andrēās. — Quae tē dētinent ?

Gīsbertus. — Sānē multa, praecipuē tamen duo.

Andrēās. — Quae illa sunt ?

Gīsbertus. — Prīmum viāticī carentia.

Andrēās. — Num id pater tibi suppeditāret ?

Gīsbertus. — Nimiō cōnstat, ego juvenis quantum ipse sūmptūs in dēversōriīs facerem ?

Andrēās. — Fidem dō, sed quod est alterum impedīmentum ?

Gīsbertus. — Dīcunt in itinere eum, cui numquam vīsa est Francfordia, tractārī ut asinum inter sīmiās.

Andrēās. — Et istud nōnnumquam vīdī quōmodo aquae immergēbantur.

Gīsbertus. — Post illud et multantur crēdō pecūniā.

Andrēās. — Forte aureum īnsūmunt convīviō, id parum est.

Gīsbertus. — Certē nōn parum est, quia difficilis acquīsītū est pecūnia.

Andrēās. — Tibi et tuī similibus nihil obest.