Colloquia, sive Confabulationes tyronum literatorum

Evergissus. — Nostra nōn diū amīcitia cōnstābit.

Hermannus. — Malī quid ipsam īnfrīgēret ?

Evergissus. — Mentīrī assuēscis.

Hermannus. — Mentīrī jocō ferendum est.

Evergissus. — Anguem minus ōdī, quam mendācium.

Hermannus. — Loqueris tū semper certa ?

Evergissus. — Aut sileō, aut quae mihi cōnstant, loquor.

Hermannus. — Jocārisne interdum ?

Evergissus. — Etiam saepissimē.

Hermannus. — Quī jocārī potes, sī vērō innīteris ?

Evergissus. — Nequit jocus per vērum, crēdis, fierī ?

Hermannus. — Vērum mordēre solet, et odium pārēre.

Evergissus. — Dēlectatne tum sermō falsus ?

Hermannus. — Nūgae quantō majōrēs, tantō exhilarant ūberius.

Evergissus. — Frūgī hominēs falsitāte et mendāciō nōn capiuntur.

Hermannus. — Nōn omnēs sunt Solōnēs, ut tū.

Evergissus. — Probī vēritāte sōlā tenentur.

Hermannus. — Attamen quandōque dum carpuntur, invītī eam recipiunt.

Evergissus. — Mendāciō dētestābilius in homine nihil esse potest.

Hermannus. — Lūsōrem, vel fūrem, vel latrōnem esse adhūc gravius est.

Evergissus. — Āh, minimē, longē ista excēdit mentīrī ipsum.

Hermannus. — Crēdat hoc Jūdaeus apella.

Evergissus. — Quī mentīrī audet, nihil sceleris intentātum relinquit.

Hermannus. — Ō tū mendāciī contemptor.

Evergissus. — Vulgō fertur, Fūrārī mendācium comitātur.

Hermannus. — Vulgī nōn est innītendum sententiae.

Thōmās. — Recēnsuistīne sacerdōtī peccāta tua ?

Jodocus. — Nōndum.

Thōmās. — Quandō exsequēris istud mūneris ?

Jodocus. — Adhūc sat restat temporis.

Thōmās. — Perāctō autem opere, dulce est quiēscere.

Jodocus. — Etiam ante labōrem quiēs est jūcunda.

Thōmās. — Sed nōn adeō dēlectat ut negōtiō exsecūtō.

Jodocus. — Assentiō.

Thōmās. — Ego nunc cōnfessum eō.

Jodocus. — Comitābor tē.

Thōmās. — Cui solēs dēlicta ēnārrāre, an plēbēiāriō nostrō ?

Jodocus. — Fēcī numquam, sed semper cuipiam monachōrum.

Thōmās. — Istud et mihi est mōris.

Jodocus. — Apud illōs plūs mihi est dēvōtiōnis.

Thōmās. — Et illī ipsī pecūniae nihil expetunt.

Jodocus. — Aliquid eōrum tamen acciperent, sī darētur.

Thōmās. — Timēsne etiam sacerdōtī peccāta dēnūdāre ?

Jodocus. — Metuēbam ōlim puer, nunc nōn.

Thōmās. — Metum quid tibi incutiēbat ?

Jodocus. — Dīcēbātur passim, quod ūnī ā cōnfessōre frontī clāvus īnfīgerētur.

Thōmās. — Istud et ipse audīvī, sed crēdēbam numquam.

Jodocus. — Cōnfitēris tū ex chartulā ?

Thōmās. — Cōnfiteor, aliās timor omnium mihi indūceret peccātōrum oblīviōnem.

Jodocus. — Prohibent tamen istud nōnnūllī cōnfessiōnem audientēs.

Thōmās. — Timent nē perdātur schedula, vērum eam deinde īlicō combūrō.

Jodocus. — Latīnēne reddis cōnfessiōnem ?

Thōmās. — Nōn, sed Germānicē loquor.

Jodocus. — Cōnfessor quādam vice nōlēbat ā mē Rōmānum audīre sermōnem.

Thōmās. — Fortassis pessimē intellēxit.

Jodocus. — Certē parum doctus fuit.

Vincentius. — Nunc post trīduum Pascha praestō erit.

Matthīās. — Vērum, sed illud trīduum nōndum lāpsum est.

Vincentius. — Ēlābētur dēnique citius, quam diēs ēsuriālēs hāctenus āctī.

Matthīās. — Magis autem et acerbius nunc ēsuriendum est.

Vincentius. — Id rēfert nihil, carcerī inclūsō egendum esset cibō.

Matthīās. — Ibi necessitās eum urgēret.

Vincentius. — Hī diēs trēs mihi abībunt pernīcissimē.

Matthīās. — Quō dēliciō eōs trānsigēs ?

Vincentius. — Spē vēscendī ōvīs paschālibus (ut vulgō fertur) post ipsōs.

Matthīās. — Pulchrē dīcis, nam spēs quandōque levat adversa.

Vincentius. — Ubi hodiē intereris pedum lōtiōnī ?

Matthīās. — Coenobium aliquod religiōsōrum accēdam.

Vincentius. — Quōrum ?

Matthīās. — Incertus sum, quōcumque vēnerō.

Vincentius. — Exspectās aliquem bōlum opiparum ?

Matthīās. — Utique in quibusdam coenobiīs mēnsae accumbitur.

Vincentius. — Cui monastēriō solēs interesse hōc diē ?

Matthīās. — Antōniō dīvō dicātīs aedibus.

Vincentius. — Ibīdem quid cōnsequēris lucrī ?

Matthīās. — Placentās duās trīticeās.

Vincentius. — Accumbit quīlibet istūc veniēns mēnsae ?

Matthīās. — Assidet, et ante ipsum calix vīnī pōnitur.

Vincentius. — Et quot placentae ?

Matthīās. — Cuilibet duae, deinde ūna inter duōs, dē quō rōdunt ut sitim excitent.

Vincentius. — Dēfert quisque duās sēcum domī.

Matthīās. — Quidnī ?

Vincentius. — Quotiēs calicēs vīnō replentur ?

Matthīas. — Tribus (nī fallor) vicibus.

Vincentius. — Lavanturne ibi pedēs ?

Matthīās. — Religiōsīs, sed advenīs dextra manus.

Vincentius. — Quis CHRĪSTĪ mūnus exsequitur ?

Matthīās. — Coenobiī antistes, quem vulgus praeceptōrem appellat, vir nostrā aetāte vērē litterātōrum Maecēnās.

Antōnius. — Hōc vesperī sī libet tibi, ūnā modicē bōlum ūnum aut alterum edēmus.

Michāēl. — Edere mihi nōn licet.

Antōnius. — Es forte crās sacrum CHRĪSTĪ corpus mandūcātūrus ?

Michāēl. — Ita stat sententia, sī dignē possem.

Antōnius. — Bōlus ac haustus ūnus vīnī tē nihil impediet.

Michāēl. — Nōnnihil edam, nē dēficiam corpore.

Antōnius. — Quō modō tē parāre solēs ad synaxim sūmendum ?

Michāēl. — Vesperī ōs colluō aquā, et eximō sī quid cibī inhaeret dentibus.

Antōnius. — Praestāret cor ā peccandī voluntāte pūrgāre.

Michāēl. — Quantum possum nē id neglegō.

Antōnius. — Ad dignē mandūcandum id cōnfert oppidō.

Michāēl. — Compertum habeō.

Antōnius. — Difficillimum est voluntātem peccandī rādīcitus excutere.

Michāēl. — Fit facile, sī Deī precātī fuerimus opitulāmen.

Antōnius. — Istud sēdulō invocō.

Michāēl. — Tum cōnfīde sacrāmentī sūmptiōnem tibi salūtī futūram.

Antōnius. — Nōstī quid faciēs, sī hostia summō adhaeserit palātō ?

Michāēl. — Sciō, pōtū dēpōnō, nōn digitō dētrahō.

Antōnius. — At, quam diū corpus CHRĪSTĪ in nostrō manet ventre ?

Michāēl. — Quoūsque hostiae māteria fuerit dēcocta.

Antōnius. — Estne expuendum illō diē in terram ?

Michāēl. — Ante cibum sūmptum vītandum est.

Antōnius. — Licēbit tum prandiō perāctō ?

Michāēl. — Concēdētur : satius tamen esset (vulgī sententiā) in parietem spūtum ēmittere.

Vīnandus. — Praeceptor erit nōbīs in prandiō convīva.

Crātō. — Vocārunt eum parentēs tuī ?

Vīnandus. — Ego ipsum heri nōmine parentum invītāvī.

Crātō. — Cujus reī grātiā ?

Vīnandus. — Id homō linguāx mox dīxisset.

Crātō. — Tū loquāce nōn es praestantior.

Vīnandus. — Expetis scīre causam ?

Crātō. — Utique cupiō.

Vīnandus. — Meā fit causā.

Crātō. — Facile persuādēbis mihi.

Vīnandus. — Mercēdem meae īnstrūctiōnis eī pendet pater.

Crātō. — Hoc ipsum oblectābit.

Vīnandus. — Sed aliud audiet, unde dolēbit.

Crātō. — Loquenturne eī parentēs tuī lapidēs ?

Vīnandus. — Dīcent mē ferulae alterīus subditūrum manūs.

Crātō. — In quōnam Gymnasiō mīlitābis ?

Vīnandus. — Nōn in triviālī, sed ubi studentēs agunt nūdīs capitibus.

Crātō. — In byrsāne ?

Vīnandus. — Ibīdem scīlicet.

Crātō. — Cūr nostram dēseris palaestram litterāriam ?

Vīnandus. — Pudet mē grandaevum assidēre tīrunculīs litterāriīs.

Crātō. — Nōn puduit tamen Jūdaeōs assidēre puerō Iēsū.

Vīnandus. — Etiam aetās mea exigit, ut graviōra petam studia.

Crātō. — Vidē ut prīmam et rudem prius calleās ērudītiōnem.

Vīnandus. — Sī quid meīs dēfuerit rudīmentīs, tempus addet.

Crātō. — Sed forsan nōn omnis schola.

Vīnandus. — Nōlī mihi tūtor esse.

Crātō. — Nostīne cūr Gymnasia ista Philosophica Byrsae vocentur ?

Vīnandus. — Doceās mē, auscultābō.

Crātō. — Ā byrsā (quod nōnnūllīs crumēna est) quia crumēnam exigunt.

Vīnandus. — Quī hoc ?

Crātō. — Quia gradūs inānium nōminum magnō in ipsīs veniunt.

Petrus. — Heus tū, audīstīne umquam prōverbium, ‘ ōdit figulus figulum ’ ?

Urbānus. — Hīsce hausī auribus saepiusculē.

Petrus. — Nōsti quid velit ?

Urbānus. — Nōvī diūtissimē.

Petrus. — Explicā ut audiam.

Urbānus. — Id est, quisque artis suae ōdit rīvālem.

Petrus. — Haec inter dēditōs litterīs etiam est simultās ?

Urbānus. — Est inter studentēs et nōs, quōs Beānōs vocant.

Petrus. — Crēdisne tū, cornua nōs gerere, ut ipsī garriunt ?

Urbānus. — Ignōrō, nam mēipsum nōn nōscō.

Petrus. — Nēmō persuādēbit mihi.

Urbānus. — Ipsī tamen dīcunt, et sē ōlim ea habuisse.

Petrus. — Nūgantur et nōs hircum olēre.

Urbānus. — Istud est facilius crēditū.

Petrus. — Ais et tū, unde conjicis ?

Urbānus. — Sordēmus ā frustīs pānis dēlinītīs, quae saepe ad diem in sinū gessimus.

Petrus. — An nōs līberant ab bis duōbus vitiīs, dum cornua nōbīs tollunt ?

Urbānus. — Sīc habet fidēs ipsōrum.

Petrus. — Fidēs ista vānior est mulierum crēdulitāte.

Urbānus. — Ipse fortassis brevī experiar.

Petrus. — Tollentur tibi cornua ?

Urbānus. — Auferentur simul et sorditiēs.

Petrus. — Ō sī licēret mē esse spectātōrem.

Urbānus. — Ego quoque spectāre māllem, quam ferre.

Petrus. — Vīdistīn’ quandōque spectāculum istud ?

Urbānus. — Nusquam integrē.

Petrus. — Tractābunt tē ut asinum inter sīmiās.

Urbānus. — Jaciam āleam, nōn tamen dē capite agitur.

Cornēlius. — Āh, sī licēret nōbīs diūtius stertere.

Petrus. — Hoc et ego optārem.

Cornēlius. — Mē sopor oppidō adhūc gravat.

Petrus. — Et mihi oculī sunt cōnstrictī.

Cornēlius. — Spūtō ipsōs liniās, et aperientur.

Petrus. — Prōderitne ?

Cornēlius. — Fac perīculum et percipiēs.

Petrus. — Incipiō ūtī vīsū.

Cornēlius. — Sed surgēmusne ?

Petrus. — Tuae mē subscrībam sententiae.

Cornēlius. — Frīgus est ācre.

Petrus. — Sēnsī dum ē lōdīce extendī manum.

Cornēlius. — Praestāret nīdō tepidō immorārī, quam ā cubitū resurgere.

Petrus. — Probē monēs.

Cornēlius. — Frīgus nōn minus ac culter laedit.

Petrus. — Istud nāsus meus et manūs loquuntur.

Cornēlius. — Pauxillum temporis adhūc sub centōne agēmus.

Petrus. — Hoc sī tacuissēs, prōtulissem.

Cornēlius. — Interulam et caligās sub lōdīcem pōne, quō incalēscant.

Petrus. — Hāc nocte indūsiō indormīvī.

Cornēlius. — Nequeō somnum capere, nisi tōtus mē exuerō.

Petrus. — Ō dēliciās hominis !

Cornēlius. — Ajunt inde vermēs gignī, sī diū noctūque vestēs corporī adhaeserint.

Petrus. — Expers metūs illīus sum, quia saepe mūtō līneum indūmentum.

Cornēlius. — Sat nūgātum est, surgendum est tandem.

Petrus. — Hui, vellem mē indūtum esse.

Cornēlius. — Festīnēmus, nōs cingendō vestibus.

Petrus. — Age, uter citius erit īnstrūctus.

Cornēlius. — Caligae mē morantur.

Petrus. — Et ego calceōs nōn reperiō.

Erasmus. — Salvē sodālium jūcundissime.

Adolphus. — Salvē et tū quoque.

Erasmus. — Quōmodo tibi convēnit cum parentibus tuīs ?

Adolphus. — Quī tū istud quaeritās ?

Erasmus. — Eō, quia ipse apud meōs longius dūrāre nequeō.

Adolphus. — Nōlunt tē alere ?

Erasmus. — Alerent mē bene, sed numquam tranquillē.

Adolphus. — Forte plāgīs tē saepe domant.

Erasmus. — Nōn, sed mē semper īnscītiae arguunt.

Adolphus. — Unde ipsī tuae perītiae perīculum habent ?

Erasmus. — Māter aestimat mē jūxtā īnscium manēre.

Adolphus. — Mōre Andabatārum id fortassis conjicit.

Erasmus. — Ideō aliō mē cōnferam ē patriā.

Adolphus. — Exsulābisne ?

Erasmus. — Invīsam quid aliīs in urbibus rērum gerātur.

Adolphus. — Sed fac ut ērudītior redeās.

Erasmus. — Omne movēbō saxum.

Adolphus. — Id decet : nam patriam regredī imperītum, extrēmum est vitiōrum.

Erasmus. — Accinge tē, mēcum proficīscere.

Adolphus. — Placēret mihi, sī parentibus vīsum esset.

Erasmus. — Nōn possēs sciō ā mātre abesse.

Adolphus. — Quī hoc nōstī ?

Erasmus. — Nōnnumquam mammillās tē sūgere oportet.

Adolphus. — Assem sūmerem, et mātris dēvovērem cōnspectum.

Erasmus. — Sī tibi līberum fuerit, hōc vesperī mihi adsīs.

Adolphus. — Dabis nōbīs monimentum discessūs ?

Erasmus. — Largiar, et crās prīmā lūce hinc ancoram solvam.

Adolphus. — Precābor parentēs meōs, quō convenīre liceat.

Erasmus. — Istud facitō et veniās, bellōs homunculōs agēmus.

Adolphus. — Sī per parentēs potuerō, nōn ēmanēbō.

Jōannēs. — Tū veterāne mīles, assidēs adhūc librīs ?

Jācōbus. — Aliud nihil agere possum commodius.

Jōannēs. — Tranquillam nunc sūmerēs vītam, ōtiandō et pōtandō.

Jācōbus. — Nūlla mihi tranquillior est vīta, quam litterāria.

Jōannēs. — Satis nunc scientiae habēs.

Jācōbus. — Scientiās vix priōribus labiīs attigī.

Jōannēs. — Nunc tuum ipsīus encōmium tacēs.

Jācōbus. — Loquor quod rēs est.

Jōannēs. — Tamen omnēs tuōs commīlitōnēs perītiā excellis.

Jācōbus. — Facile est amūsōs praecellere.

Jōannēs. — Sī tua mihi esset ērudītiō, librōs rārō salūtārem !

Jācōbus. — Tum certē tibi ipsī impōnerēs.

Jōannēs. — Nōn moror philosophiae fastīgium.

Jācōbus. — Et ego nōllem aliīs esse imperītior.

Jōannēs. — Precor ēdissere, quandō quis satis scientiae habeat ?

Jācōbus. — Quod quaeris, meī ingeniī vīrēs excēdit.

Jōannēs. — Respondeās saltem, quantum per Minervam potueris.

Jācōbus. — Respondeō, quandō nihil ignōrat.

Jōannēs. — Tuō jūdiciō (ut audiō) nūllus fieret doctus.

Jācōbus. — Nōn capiō quid velīs.

Jōannēs. — Quia illī quī habentur passim ērudītī, adhūc multa ignōrant, ut artēs ipsās manuāriās.

Jācōbus. — Nescīre illās litterīs dēditum rēfert nihil.

Jōannēs. — Spērās etiam tē ōlim cōnsecūtūrum scientiae mētam ?

Jācōbus. — Sī Nestoris audiō sententiam, tunc numquam.

Jōannēs. — Quid Nestor dīxit dē scientiārum mētā ?

Jācōbus. — Retulit sē et senem fierī, et in diēs prius ignōta discere.

Jōannēs. — Quem Platō litterātum cēnsuit ?

Jācōbus. — Eum, quī omnium scientiārum esset utcumque gnārus.

Hadriānus. — Ō quam occupātissimī omnēs crās erimus domī nostrae !

Chrīstophorus. — Unde istae occupātiōnēs ?

Hadriānus. — Permultī apud nōs prandēbunt.

Chrīstophorus. — Facient tuī parentēs sōlī sūmptum ?

Hadriānus. — Utique, solēmus hōc diē annuō vīcīnōs excipere convīviō.

Chrīstophorus. — Gentīlēs Rōmānōs imitāminī.

Hadriānus. — Solēbantne et illī inter sē sollemne agitāre convīvium ?

Chrīstophorus. — Solēbant, sī Valeriō Māximō crēdātur.

Hadriānus. — Et quōs invītābant ?

Chrīstophorus. — Sōlōs amīcōs.

Hadriānus. — Apud pōcula quid tractābant ?

Chrīstophorus. — Annī spatiō inter sē ortam invidiam lēniēbant.

Hadriānus. — Nī fallor, et eā grātiā nōbīs mōs ille est.

Chrīstophorus. — Facile crēdiderō.

Hadriānus. — Mihi autem crās plūs aliīs sūdandum erit.

Chrīstophorus. — Quod tibi commendātur mūnus ?

Hadriānus. — Aliīs accumbentibus standum mihi erit ad cyathōs.

Chrīstophorus. — Est illud tibi molestum ?

Hadriānus. — Nōn molestum admodum, sed labōriōsum.

Chrīstophorus. — Convīvae tibi interdum calicēs exsorbendōs dabunt.

Hadriānus. — Certē istās dēliciās nōn efflāgitō.

Chrīstophorus. — Tamen aliquōrum palāta juvant.

Hadriānus. — Cantharus quō pōcula impleō, et patinārium tollere, mē onerābunt.

Chrīstophorus. — Nōn licēbit tibi fessō, alterī trādere in dēcursū lampadem ?

Hadriānus. — Tum omnēs mē incūsārent dēsidiae.

Chrīstophorus. — Simulārēs tē aegrōtāre.

Hadriānus. — Absit istud, quia tunc lautīs prīvārer bōlīs.

Chrīstophorus. — Minimē, nescīs dēlicātiōra porrigī aegrīs ?

Aemerīcus. — Quippiam tē rogārem, sī scīrem nōn recūsātūrum.

Chrȳsantus. — Sī potuerō, haud difficilis erō.

Aemerīcus. — Poteris facile, sī tē nōn gravāverit.

Chrȳsantus. — Gravābit mē nēquāquam, sī praestāre possum.

Aemerīcus. — Doceās mē ōrō, quibus verbīs vīnum afferam mēnsae, mercātum vel lātum forīs.

Chrȳsantus. — Nihil ac libēns fēcerō.

Aemerīcus. — Loquere tū ut vīnum afferēns, ego ac mēnsae accumbēns respondēbō.

Chrȳsantus. — Faciam, tū vidē commodē respondeās.

Aemerīcus. — Auspicāre.

Chrȳsantus. — Hoc vīnī prōsit bibentibus.

Aemerīcus. — Et tibi afferentī.

Chrȳsantus. — Istud vīnī bibentibus nōn obsit.

Aemerīcus. — Neque tibi addūcentī.

Chrȳsantus. — Vīnum quod apportō, sit vōbīs omnibus salūtiferum.

Aemerīcus. — Et tibi apportantī salūtem praebeat.

Chrȳsantus. — Merum hoc quod forīs tulī, fēlīx sit vōbīs pōtus.

Aemerīcus. — Neque īnfēlīx sit tibi nūntiō.

Chrȳsantus. — Hic Bacchicus pōtus vōbīs omnibus fortūnātus sit.

Aemerīcus. — Tālis sit et tibi id nōbīs precantī.

Chrȳsantus. — Hoc vīnī Deus salūbre faciat.

Aemerīcus. — Idem et tibi reddat.

Chrȳsantus. — Fēlīcissimō ōmine haec Bacchica bibite mūnera.

Aemerīcus. — Et tū quoque fēlīcī auspiciō dē ipsīs sūmitō.

Chrȳsantus. — Hās vīneae dōtēs optō vōbīs omnibus secundās.

Aemerīcus. — Grātiam habē, neque tibi sint minus salūtiferae.

Crātō. — Audīn’ tū hōrologium ?

Valterus. — Audiō, quid inde ?

Crātō. — Scīs quota sonat hōra ?

Valterus. — Aestimō nōna.

Crātō. — Sī addideris ūnam, vēra loquēris.

Valterus. — Sonat decimam ?

Crātō. — Accelerā tū domum versus.

Valterus. — Tardus nōn ībō.

Crātō. — Apparā mēnsam ante patris adventum.

Valterus. — Timeō nē tam citō possim.

Crātō. — Vēnī, juvābō tē.

Valterus. — Āh, levā mihi labōrem.

Crātō. — Faciam, sed aliā vice et mē auxiliō afficiēs.

Valterus. — Experiēris mē dīligentiōrem quam putās.

Crātō. — Linteum quō mēnsa sternitur, ferās, ego pānem quaeram.

Valterus. — Linteum nōndum ab hesternā cēnā ēvacuātum est.

Crātō. — Īlicō effunde, sī quid intus est quisquiliārum.

Valterus. — Ēn fēcī, mēnsam sternō.

Crātō. — Pānis nōndum est dēcorticātus.

Valterus. — Ego celerrimē ipsum perpoliam.

Crātō. — Cōnferō mē ēductum cervisiam.

Valterus. — Vāde vorāns viam.

Crātō. — Rūrsus praestō sum.

Valterus. — Quadrās porrige.

Crātō. — Aereās, vel ligneās ?

Valterus. — Ligneās prīmum.

Crātō. — Circinum in medium mēnsae pōnās.

Valterus. — Tū tālis sīs memor.

Crātō. — Cuilibet quadrae frustum pānis appōne.

Valterus. — Et tū singulīs pōculum adde cervisiae.

Crātō. — Quid nunc restat ?

Valterus. — Calicēs vīnī ēlue.

Crātō. — Satis mātūrē istud fīet vīnō allātō.

Valterus. — Mox aderit quī vīnum afferet.

Balthasar. — Tū saltās nunc, ego potius flērem.

Lībōrius. — Flērēs forte siccīs oculīs.

Balthasar. — Certē oculīs madentibus.

Lībōrius. — Nōn tamen vāpulās.

Balthasar. — Aliud est quod mihi lacrimās excuteret.

Lībōrius. — Dum nihil est sēcrētī, effāre.

Balthasar. — Ēsuriē mihi crepitat venter.

Lībōrius. — Ēsurīs tū ā prandiō ?

Balthasar. — Jejūnī est ēsurīre.

Lībōrius. — Forte nōndum es prānsus.

Balthasar. — Nōn tantillum.

Lībōrius. — Dēnegābant tibi parentēs vīctum ?

Balthasar. — Et ā cibō et pōtū mē arcēbant.

Lībōrius. — Graviterne eōs offendistī ?

Balthasar. — Nihil commeruī, nisi quod mēnsā sublātā, domum vēnī.

Lībōrius. — Ubi tam sērus fuistī morātus ?

Balthasar. — Templa dīversa obambulāvī ōrandī grātiā.

Lībōrius. — Vix tantum religiōnis tibi esse crēdō.

Balthasar. — Dēvōtiōnis nihil mihi vindicō.

Lībōrius. — Sed age, cōgitur ille ēsurīre, quī post sūmptum prandium vēnerit ?

Balthasar. — Aedēs nostrae, perāctā prandiī fābulā, nūllī vīctum praebent.

Lībōrius. — Certē tum post plaudite apud vōs venīre, miserum est.

Balthasar. — Mē hodiē veniente domum, dē prandiō conclāmātum fuit.

Lībōrius. — Nōn rūrsus tibi sternēbātur mēnsa ?

Balthasar. — Nēquāquam, sed fuste ego sternēbar terram versus.

Lībōrius. — Saturāberis etiam inde ?

Balthasar. — Nōn in stomachō, sed in corpore plāgīs.

Lībōrius. — Ita nōllem saturārī.

Balthasar. — Et ego ēsurīre mālō, quam saepe illō pāscī cibō.

Petrus. — Nōstī quid sequentī hebdomadā nōbīs incumbit labōris ?

Cornēlius. — Carpēmus ūvās, ut opīnor.

Petrus. — Libēns faciam.

Cornēlius. — Ō quantum ūvārum ego dēvorābō !

Petrus. — Et ego illīs nōn abstinēbō.

Cornēlius. — Videndum tamen est, nē eārum ēsus nōbīs male cadat.

Petrus. — Quī male caderent ?

Cornēlius. — Multī nocte lectum concacant.

Petrus. — Nōvī aliquōs quī caligās implēvērunt ventris olētō.

Cornēlius. — Ego in diē saepe exonerābō alvum.

Petrus. — Eris tum nocte līber, crēdis.

Cornēlius. — Spērō.

Petrus. — At in nocte prīmum fit dīgestiō.

Cornēlius. — Ego postquam cūnās dēfervī, numquam lectum olētō foedāvī.

Petrus. — Neque ipse, ut māter testis est.

Cornēlius. — Acuistī cultrum tuum ?

Petrus. — Heri subēgī in cōticulā.

Cornēlius. — Per quot diēs carpēmus ūvās ?

Petrus. — Nesciō, istud cōpia vel turba dēcerpentium admonēbit.

Cornēlius. — Sī mēnsis spatiō dūrāret, nōn mē gravāret.

Petrus. — Quid ais ? omnium rērum est satietās.

Cornēlius. — Aliquot ūvās cēlābō sub vestem, et domī dēpōnam.

Petrus. — Quō ? ad arculam tuam ?

Cornēlius. — Sīc, et dum cubitum ībō, semper ūnam aut alteram edam.

Petrus. — Ō tū dēlicātī palātī homō !

Cornēlius. — Partiar tēcum, sī apud mātrem mē nōn prōdes.

Petrus. — Harpocratem agam bellissimē.

Cornēlius. — Quam diū forte sōlus fueris.

Petrus. — Silēbō bellissimē.

Bartholomaeus. — Ho, ho, quid ego novī vīdī.

Aegīdius. — Quid ? quid ? exprime.

Bartholomaeus. — In forō quippiam vīdī, quō gaudēbam.

Aegīdius. — Audiam quid ?

Bartholomaeus. — Mātūra cerasa.

Aegīdius. — Vix crēdō.

Bartholomaeus. — Sānē erant ligneolō circumligata.

Aegīdius. — Quantī vēniēbant ?

Bartholomaeus. — Ligneolum forte vīgintī continēns cerasa, terunciō vēndēbātur.

Aegīdius. — Tantī ego nōn edam cerasa.

Bartholomaeus. — Sī nummus mihi esset, mercārer īlicō.

Aegīdius. — Exspectā, mox vīlius vēnient.

Bartholomaeus. — Exspectāre vix queō, ita gula mihi prūrit.

Aegīdius. — Eme ipsa, sī aes in numerātō habēs.

Bartholomaeus. — Coeāmus rogō solidō.

Aegīdius. — Fīet posthāc, dum minōris vēndentur.

Bartholomaeus. — Timeō dēsinat cerasōrum messis, antequam mē ipsīs exsaturāverō.

Aegīdius. — Metuis nē caelum ruat.

Bartholomaeus. — Quam diū crēdis adhūc erit ipsōrum mercātus ?

Aegīdius. — Ad sēsquimēnsem.

Bartholomaeus. — Nunc in caelō sum, interim nummātus ēvādam.

Aegīdius. — Istud mihi nōn est spērandum.

Bartholomaeus. — Colligis tū ē cerasīs nucleōs ?

Aegīdius. — Cōnservō utique.

Bartholomaeus. — At in quem ūsum ? an tū pār vel impār lūdās ?

Aegīdius. — Nōn, sed ut ipsōs dem praeceptōrī.

Bartholomaeus. — Locum tibi dīcam, ubi permultōs reperiēs nucleōs ceraseōs.

Aegīdius. — Ubinam ?

Bartholomaeus. — In olētī reconditōriō.

Aegīdius. — Istīc tū eōs lege.

Bartholomaeus. — Ego ipsīs nōn egeō.

Aegīdius. — Et mihi satis magna illōrum est cōpia.

Franciscus. — Nunc virent campī, nunc fōrmōsissimus annus.

Augustīnus. — Haud falsa nārrās.

Franciscus. — Segetēs nunc adolēscunt.

Augustīnus. — Mox adolēvērunt.

Franciscus. — Vīdistī etiam et fabās virēre ?

Augustīnus. — Utique ante diēs complūsculōs.

Franciscus. — Sēnsistī etiam ipsās flōrēre in capite tuō ?

Augustīnus. — Quōmodo fabārum germen caput meum perciperet ?

Franciscus. — Mīrāris hoc ?

Augustīnus. — Admīror māximē, cum in agrīs, nōn meō crēscant capite.

Franciscus. — Āh, certē jūs fabārum nusquam magis, quam in tuō cerebrō oritur.

Augustīnus. — Cerebrum meum tamen nōn est satum fabīs.

Franciscus. — Aequē vīs ipsārum ibīdem refīdet.

Augustīnus. — Quid vocās vim fabārum ?

Franciscus. — Vīs eārum est, obtūsum reddere quod tangunt.

Augustīnus. — Forte ingenia eōrum quī ipsīs vēscuntur.

Franciscus. — Sīc : ideō Pȳthagorās jussit abstinēre ab illīs.

Augustīnus. — Vērō nōn dissonat.

Franciscus. — Habēs compertum, cūr dīcātur, ‘ Fabīs virentibus furere mōrōs ’ ?

Augustīnus. — Prōverbium sciō, sed nōn causam.

Franciscus. — Haec est causa, quia per ipsa īnfatuāta cerebra hominis faciunt furere.

Augustīnus. — Tunc eās numquam dēgustābō.

Franciscus. — Etiam odōre perceptae gestīre faciunt mōrōs.

Augustīnus. — Nunc tūtus esse nequeō.

Franciscus. — Olfactum occlūde alterīus reī odōre.

Augustīnus. — Cujus reī suādēs ?

Franciscus. — Olētī vetulae aniculae.

Augustīnus. — Id facitō vice meā.

Franciscus. — Ipse amōris sum līber.

Augustīnus. — Quī hoc ?

Franciscus. — Saepe nāvigō Anticyrās, et edō nasturtium.

Bernardus. — Quandō ē lectō tū tē māne corripis ?

Conrādus. — Statūtum mihi tempus nōn habeō.

Bernardus. — Licet dum tibi ad tuum dormīre nūtum ?

Conrādus. — Hīsce diēbus quōs sacrōs habēmus.

Bernardus. — Trānsigis tunc cubandō longius tempus, quam aliō diē ?

Conrādus. — Etiam, quia plūs per scholam vacat.

Bernardus. — Mātūtīnīs sacrificiīs nōn solēs interesse ?

Conrādus. — Soleō, sed nōn nisi in praecipuīs sānctōrum fēstīs et summīs.

Bernardus. — Diēbus autem operōsīs quandō ā cubitū surgis ?

Conrādus. — Ad hōram quīntam.

Bernardus. — Invīsis eā hōrā scholam ?

Conrādus. — Nōn, sed templum accēdō.

Bernardus. — In templō quid exsequeris ?

Conrādus. — Sacrificiō missae intersum.

Bernardus. — Cottīdiēne audīs missam ?

Conrādus. — In diēs certē, sī licet per negōtia.

Bernardus. — Ego numquam, nisi diē fēstō vel dominicō.

Conrādus. — Ideō etiam in litterīs nequīs prōgredī.

Bernardus. — Aestimās id esse causae ?

Conrādus. — Sciō vērācissimē.

Bernardus. — Unde nōstī ?

Conrādus. — Ēvangelium dīcit, ‘ Sī prīmum quaesierimus rēgnum Deī, omnia nōbīs dabuntur ’.

Bernardus. — Nōnnūllōs tamen vīdī perītissimōs ēvādere, et rārissimē aedem sacram invīsērunt.

Conrādus. — Fortūna illōrum diū nōn dūrābit.

Bernardus. — Quantumvīs autem scīvērunt, inopēs tamen ūsque mānsēre.

Conrādus. — Sint tibi exemplō, et tū frequentius ōrā.

Bernardus. — Faciam, tū tuae admonitiōnis grātiam habeās.

Conrādus. — Vidēbis pauxillulō temporis prōgressum ubīque fēlīciōrem tē habitūrum.

Bernardus. — Pārēbō tuīs jussīs.

Albānus. — Salvē.

Lycurgus. — Et tū quoque.

Albānus. — Negōtiī quid geris ?

Lycurgus. — Equidem ōtium, nōn negōtium agō.

Albānus. — Tū rārus librōs tractās.

Lycurgus. — Nōn semper eadem sunt agenda.

Albānus. — Crēdēbam tē nihil quam chartās revolvere.

Lycurgus. — Cūr id persuāsum habuistī ?

Albānus. — Quia longē praecellis aliōs perītiā.

Lycurgus. — Scientia nōn sōlum legendō acquīritur.

Albānus. — Quō tum aliō modō ?

Lycurgus. — Etiam precandō, et grātiam dīvīnam implōrandō.

Albānus. — Tamen rārō templīs intersunt ferventēs studiō.

Lycurgus. — Māne, dum tū stertis in nīdō calidō, ipsī Deō serviunt.

Albānus. — Ego etiam singulīs diēbus ōrō, perlegō folia multa.

Lycurgus. — Labiīs forte murmurās, sed cor aliud volvit.

Albānus. — Et corde ōrō quantum concēditur.

Lycurgus. — Et ōrāre et studēre simul oportet.

Albānus. — Putābam habitā grātiā dīvīnā labōre opus nōn esse.

Lycurgus. — Minimē, prōverbium est, Cum Diīs manum admovē.

Albānus. — Quid illud sibi vult adagium ?

Lycurgus. — Id est, cum grātiā dīvīnā etiam labōrandum esse.

Albānus. — Posthāc igitur ferventius et ōrābō, et chartīs impallēscam.

Lycurgus. — Scientia datur ā praeceptōribus, ā librīs, et grātiā dīvīnā.