The Project Gutenberg eBook of Gevoel en verstand
Title: Gevoel en verstand
Author: Jane Austen
Translator: Gonne Loman-van Uildriks
Release date: July 1, 2008 [eBook #25946]
Most recently updated: January 3, 2021
Language: Dutch
Credits: Produced by Branko Collin, Jeroen Hellingman, and the
Online Distributed Proofreading Team at https://www.pgdp.net
Wereldbibliotheek
Onder leiding van L. Simons
Maatschappij voor Goede en Goedkoope Lectuur—Amsterdam
Jane Austen’s Roman
Gevoel en Verstand
Vertaald door G. van Uildriks
1922
Jane Austen (1775–1817)
Voor allen, die over uitgevers en publiek te klagen hebben, is deze schrijfster, tijdgenoote van onze Betje Wolff en Aagje Deken, een troostend voorbeeld, mits zij een even zuiver talent hebben als deze Engelsche domineesdochter, die in het dorpje Steventon in Hampshire geboren en getogen werd, en er haar eerste 26 jaren sleet. Want haar eerste twee romans, Pride and Prejudice en het hier in Nederlandsche vertaling aangebodene Sense and Sensibility schreef zij tusschen de jaren 1796 en ’98, maar kon er eerst in 1811 en 1813 een uitgever voor vinden. Nog een derden roman had zij inmiddels geschreven Northanger Abbey, en toen, ontmoedigd(?) de pen maar laten rusten.
Doch toen eindelijk haar twee oudste romans verschenen waren, duurde het niet lang of onder de schrijvers van haar tijd werd haar werk geprezen en gretig gelezen (éen van hen heeft later bekend, een harer boeken 17 maal te hebben gelezen!) en nadat tusschen 1811 en ’16 zij nog drie romans bij de drie oudere gevoegd had (Mansfield Park, Emma en Persuasion) kon zij over haar roep gerust zijn. De beroemde en gretig gelezen schrijfsters van haar tijd zijn vergeten; haar werk leeft nog, even frisch als toen het geboren werd.
Zijn groote eigenschap is de fijne ironische observatie van het burgerlijk leven van haar tijd en haar vermogen dit zonder eenigen romantischen kunstgreep boeiend te maken. Haar menschen en haar omgeving leven voor ons in een volkomen zuiverheid, en in haar tijd, waarin men alles romantiseerde, kwam dit als een zoo groote verrassing, dat zelfs de romantische grootmeester Walter Scott er haar met ijver om prees. Er is weinig Engelsch werk, dat ons zoo aandoet om zijn verwantschap met den geest van onze eigen Nederlandsche letterkundige kunst als het hare. De geestigheid van Betje Wolff is guller en meesleepender, maar Jane Austens werk staat zuiverder in zijn afwezigheid van alle sentimentaliteit. Als teekenaressen van de burgerklasse uit haar eigen omgeving wedijveren beiden, zonder dat men een van beiden den eerepalm zou durven toekennen boven de andere.
“Haar fijne toets” en ondeugendheid van beschrijving zullen, naar wij vertrouwen, ook onze lezers waardeeren, in de voortreffelijke vertaling van Mevr. Van Uildriks, die tot ons leedwezen, de uitgaaf niet meer mocht beleven.
Redactie W.B.