filia[TR1] Oceani, ultimi fluvii,

Protoque Eucrateque, Saoque Amphitriteque,

Eudoraque Thetisque, Galeneque Glauceque,

245

Cymothoë, Spioque, Toëque Haliaque amabilis

et Melita gratiosa et Eulimene et Agave,

Pasitheaque Eratoque, et Eunice roseis-brachiis,

Dotoque Protoque, Pherusaque Dynameneque,

Nesæaque et Actæa et Protomedia,

250

Doris et Panopia et formosa Galatea,

Hippothoëque amabalis et Hipponoë roseis-brachiis,

Cymodoceque, quæ fluctus in obscuro ponto

flatusque divinorum ventorum una-cum Cymatolege

facile mitigat et cum Amphitrite pulcris-talis,

255

Cymoque, Ejoneque, pulchreque-coronata Halimede,

Glauconomeque hilaris et Pontoporia,

Liagoreque et Evagore et Laomedia,

Polynomeque et Autonoë et Lysianasse

Evarneque, indole grata et specie inculpata,

260

et Psamathe, decora corpore, divaque Menippe,

Nesoque Eupompeque, Themistoque Pronoëque,

Nemertesque, quæ patris habet mentem immortalis.

Hæ quidem ex-Nereo inculpato procreatæ-sunt

filiæ quinquaginta, inculpata opera callentes.

265

Thaumas vero Oceani profundiflui filiam

duxit Electram: hæc autem celerem peperit Irim,

pulchricomasque Harpyias, Aëlloque Ocypetenque,

quæ sane ventorum flamina et aves una comitantur

pernicibus alis: similes-tempori enim volitant.

270

Phorco vero dein Ceto Græas peperit formosas

a partu canas, quas inde Græas vocant

immortalesque Dii humique incedentes homines,

Perphredoque pulchro-peplo, Enyoque croceo-peplo,

Gorgonesque, quæ habitant trans celebrem Oceanum,

275

in-extrema-parte ad noctem, ubi Hesperides argutæ,

Sthenoque Euryaleque Medusaque gravia perpessa.

Illa quidem erat mortalis, hæ autem immortales et senii expertes

duæ: cum una vero concubuit cærulea-cæsarie Neptunus

in molli prato et floribus vernis.

280

Ejus autem quum jam Perseus caput amputasset,

exsiluit Chrysaorque magnus et Pegasus equus.

Huic quidem cognomen erat, quoniam Oceani apud fontes

natus-erat, ille vero ensem aureum tenebat manibus suis.

Et-ille quidem cum-avolasset, relicta terra matre pecorum,

285

pervenit ad immortales: Jovis vero in domo habitat,

tonitruque fulgurque ferens Jovi prudenti.

Chrysaor autem genuit tricipitem Geryonem,

mistus Calliroæ filiæ nobilis Oceani.

Illum quidem armis-exuit vis Herculea,

290

boves apud flexipedes circumflua in Erythia:

die illo, ubi boves egit latas-frontes-habentes

Tirynthia in sacram, trajecto Oceano

Orthroque interfecto et bubulco Eurytione,

stabulo in obscuro, trans inclytum Oceanum.

295

Ipsam autem peperit aliud monstrum, intractabile, nihil simile,

mortalibus hominibus neque immortalibus Diis,

specu in concavo, divinam infracto-animo Echidnam:

dimidam quidem nympham nigris-oculis, pulcris-genis,

dimidiam contra ingentem serpentem, horrendumque magnumque,

300

[varium, crudivorum, divinæ sub cavernis terræ.

Illic vero ei specus est in-imo cava sub petra,

procul ab immortalibusque Diis mortalibusque hominibus:

ibi sane ei destinarunt Dii inclytas domos incolere.]

At coercebatur apud Arimos sub terra misera Echidna,

305

immortalis nympha et senii-expers diebus omnibus.

Huic vero Typhaonem aiunt mistum-esse concubitu,

vehementemque violentumque ventum, nigris-oculis puellæ:

ea vero gravida-facta peperit truces liberos:

Orthrum quidem primo canem peperit Geryoni.

310

Secundo iterum edidit-partu intractabilem, haud effabilem

Cerberum, crudivorum, Plutonis canem ænea-voce,

quinquaginta-capitum, impudentemque fortemque.

Tertio Hydram rursus genuit perniciosa scientem,

Lernæam, quam enutrivit Dea albis-ulnis Juno,

315

implacabiliter irascens robori Herculeo.

Atque eam quidem Jovis filius occidit sævo ferro

Amphitryoniades cum bellicoso Jolao,

Hercules, ex-consiliis Mineræ prædatricis.

Illa vero Chimæram peperit, spirantem inexpugnabilem ignem,

320

trucemque magnamque, perniciemque validamque.

Hujus autem erant tria capita: unum quidem terribilis leonis,

alterum capellæ, tertium vero serpentis, robusti draconis.

[Ante leo, pone vero draco, in-medio autem capra,

horrende efflans ignis vim ardentis.]

325

hanc quidem Pegasus occidit et strenuus Bellerophontes.

At ea sane Sphingem perniciosam peperit, Cadmeis perniciem,

ab-Orthro compressa, Nemeaeumque leonem,

quem sane Juno cum-enutravisset, Jovis veneranda uxor,

in arvis collocavit Nemeæ, cladem hominibus.

330

ibi sane hic commorans damno-afficiebat genera hominum,

dominans Treto Nemeæ monte atque Apesanti:

sed ipsum vis domuit roboris Herculei.

Ceto vero minimum-natu cum-Phorcyne concubitu mista

peperit sævum serpentem, qui obscuræ in-latibulis terræ

335

finibus in amplis aurea mala custodit.

Hæc quidem Cetus et Phorcynis soboles est.

Tethys autem Oceano Flumina peperit vorticosa,

Nilumque Alpheumque et Eridanum profundis-vorticibus,

Strymonem, Mæandrumque et Istrum pulchrifluum,

340

Phasinque Rhesumque, Acheloum argenteis-vorticibus

Nessumque, Rhodiumque Haliacmonemque, Heptaporumque

Granicumque et Æsepum, divumque Simoënta,

Peneumque et Hermum, amœneque-fluentem Caïcum,

Sangariumque magnum, Ladonemque Partheniumque,

345

Evenumque et Ardescum, divumque Scamandrum.

Peperit autem filiarum sacrum genus, quæ per terram

viros tondent, cum Apolline rege,

et Fluminibus: hanc vero a Jove sortem habent,

Pithoque Admeteque, Jantheque Electraque,

350

Dorisque Prymnoque et Urania Deæ-similis,

Hippoque Clymeneque, Rhodiaque Calliroëque,

Zeuxoque Clytieque, Idyiaque Pasithoëque,

Plexaureque Galaxaureque, amabilisque Dione

Melobosisque, Thoëque et formosa Polydora,

355

Cerceïsque indole amabilis, Plutoque magnis-oculis,

Perseisque Janiraque, Acasteque Xantheque,

Petraeaque amabilis, Menestoque Europaque,

Metisque Eurynomeque, Telestoque croceo-peplo

Chyreisque, Asiaque et amabilis Calypso,

360

Eudoreque, Tycheque et Amphiro Ocyroëque,

et Styx, quæ sane ipsarum excellentissima est omnium.

Hæ vero Oceano et Thetye prognatæ-sunt,

majores-natu filiæ. Multæ quidem sunt et aliæ.

Ter mille enim sunt teneris-malleolis Oceanitides,

365

quæ sane multum-dispersæ terram et profunditates lacus

undique pariter obeunt, Dearum splendida proles.

Tot vero etiam alii fluvii cum-strepitu fluentes,

filii Oceani, quos peperit veneranda Tethys:

quorum nomina difficile est omnium mortalem virum proloqui,

370

sed singuli noverunt, quicumque circum-habitant.

Thia autem Solemque magnum lucidamque Lunam

Auroramque, quæ omnibus terrestribus lumen-præbet

immortalibusque Diis, qui cœlum latum tenent,

peperit, compressa Hyperionis in concubitu.

375

Crio autem Eurybia peperit in concubitu mista,

Astræumque magnum Pallantemque diva Dearum,[TR2]

Persenque, qui omni eminebat peritia.

Astræo vero Aurora ventos peperit validos,

Argesten, Zephyrum, Boreamque velocem-viatorem

380

et Notum, in concubitu Dea cum-Deo congressa.

Post hos vero Aurora stellam peperit Luciferum mane-genita,

astraque fulgentia, quibus cœlum cinctum-est.

Styx vero peperit Oceani filia, Pallanti mista,

Zelum et Nicen pulcris-malleolis, in ædibus;

385

et Robur atque Vim, præclaros peperit filios,

quorum non est seorsim a-Jove domus, neque ulla sedes,

nec via, quin illis Deus præeat,

sed semper prope Jovem graviter-tonantem sedent.

Sic enim consuluit Styx, incorruptibilis Oceanitis,

390

die illo, quando omnes Olympius fulgurator

immortales vocavit Deos ad latum Olympum:

dixit autem, quisquis una secum Deorum, contra-Titanas pugnet,

nulli se ademturum præmia, sed honorem quemque

habiturum, quem antea inter immortales Deos.

395

Illum vero dixit, qui honoris-expers fuerit sub Saturno et immunis,

ad honores ac præmia se provecturum, ut æquum est.

Venit autem sane prima Styx incorruptibilis in-Olympum

cum suis filiis sui per consilia patris.

Eam vero Jupiter honoravit, eximiaque dona dedit.

400

Ipsam enim quidem constituit, Deorum magnum ut-sit jusjurandum,

filii autem diebus omnibus sui inquilini ut-sint.

Similiter vero omnibus continuo, sicuti pollicitus-erat,

perfecit: ipse autem prævalet atque imperat.

Phœbe vero etiam Cœi perjucundum venit ad torum;

405

gravida-facta autem deinde Dea Dei in concubitu,

Latonam cæruleo-peplo peperit, blandam semper,

mitem hominibus atque immortalibus Diis,

[blandam ab initio, suavissimam in Olympo.]

Peperit vero Asteriam claram, quam olim Perses

410

duxit in amplam domum, sua ut-vocaretur uxor.

[Illa autem gravida-facta Hecaten peperit, quam præ omnibus

Jupiter Saturnius honoravit: dedit vero ei splendida dona,

potestatem ut-habeat terræque et infructuosi maris.

Ea autem etiam stellato sub cœlo sortita-est honorem,

415

immortalibusque Diis honorata est maxime.

[Etenim nunc, quando alicubi aliquis terrestrium hominum

faciens sacra pulchra secundum ritum expiat,

invocat Hecaten: ingensque eum sequitur honor

facillime, cui benevola certe Dea suscipit preces:

420

atque illi divitias largitur, quoniam facultas sane ei adest.]

Quotquot enim Terra Cœloque prognati-sunt

et honorem sorte-acceperunt, illorum habet sortem omnium,

neque quidquam ei Saturnius per-vim-ademit, neque abstulit,

quæcumque sortita-est Titanas inter priores Deos,

425

sed habet, sicut primum ab initio facta-est distributio.

Nec, quia unigenita est, minus Dea sortita-est honoris,

[et potestatem in terraque et cœlo atque in mari:]

sed insuper etiam multo plus, quoniam Jupiter honorat eam.

Cui vero vult, magnifice præsto-est atque eum juvat:

430

inque concione inter-homines eminet, quem voluerit:

quando autem ad bellum exitiosum armantur

viri, tum Dea adest, quibus voluerit,

victoriam benevole ut-præbeat et laudem porrigat:

inque judicio reges apud venerandos sedet:

435

eximia vero etiam, quando viri in-certamine colluctantur,

ibi dea et his præsto-est atque eos juvat.

Qui-vicerit vero virtute et robore, pulcrum præmium

facile fert, gaudensque parentibus gloriam parat.

Bona autem equitibus adesse, quibus voluerit:

440

et his qui cæruleum mare trajectu-difficile exercent:

vota-faciunt vero Hecatæ, et valde-sonanti Neptuno.

Facile etiam prædam inclyta Dea dedit copiosam;

facile autem abstulit apparentem, volens animo.

Bona item in stabulis cum Mercurio pecus ad-augendum;

445

armentaque-boum gregesque magnos caprarum,

gregesque lanigerarum ovium, animo certe volens,

ex paucis copiosos-reddit et ex multis pauciores reddit.

Ita sane etiam unigenita ex matre (exsistens)

omnes inter immortales honorata-est muneribus.

450

Fecit autem eam Saturnius altricem-juvenum, qui post eam

oculis adspexerunt lumen multa-contuentis Auroræ.

Sic ab initio nutrix puerorum est: hi igitur sunt honores.

Rhea autem compressa a-Saturno peperit illustres liberos,

Vestam, Cererem, et Junonem aureis-calceamentis,

455

fortemque Plutonem, qui sub terra domos incolit,

immite cor habens, et valde-sonantem Neptunum,

Jovemque sapientem, Deorum patrem atque etiam hominum,

cujus etiam a tonitru concutitur lata terra.

Et illos quidem deglutiebat Saturnus magnus, quicumque

460

utero ex sacro matris ad genua venerat,

hæc agitans, ne quis clarorum Cœli-filiorum

alius inter immortales haberet regium decus.

Adierat enim ex-Terraque et Cœlo stelligero,

quod sibi fatale-esset suo a filio domari,

465

quamvis robusto (exsistenti), Jovis magni per consilia:

ideoque hic non vanam-speculationem habuit, sed insidias-struens

filios suos devorabat: Rheam autem tenebat luctus gravis.

Sed quando jam Jovem erat Deorum patrem atque etiam virorum

paritura, tum tandem caris supplicabat parentibus

470

suis, Terræque et Cœlo stellato,

consilium ut-conferrent, quo-pacto clam pareret

filium carum, ulcisceretur vero furias patris sui

contra-filios, quos devoraverat ingens Saturnus versutus.

Illi vero filiæ dilectæ bene quidem auscultarunt atque morem-gesserunt,

475

et ei commemorarunt, quæcumque constitutum-esset fieri

circa Saturnum regem et filium magnanimum.

Miserunt autem in Lyctum, Cretæ in pinguem tractum

cum minimum-natu filiorum esset paritura,

Jovem magnum: hunc quidem sibi suscepit Terra vasta

480

Creta in lata educandum enutriendumque.

[Tum eum pervenit ferens celerem per noctem nigram,

primum ad Lyctum: abscondit autem ipsum manibus prehensum

antro in excelso, divinæ sub latebris terræ,

Ægeo in monte, denso, silvoso.]

485

Illi autem fasciis-involutum magnum lapidem in-manus-dedit

Cœli-filio, præpotenti, Deorum priori regi:

quem tum arreptum manibus suam condidit in-alvum

miser, nec cogitavit animo, quod sibi in-posterum

pro lapide suus filius invictus et securus

490

superesset, qui ipsum mox esset vi et manibus domitum

honore expulsurus, ipse vero inter immortales regnaturus.

Celeriter autem deinde robur et splendida membra

crescebant illius regis: inversis vero annis,

Terræ consilio astuto circumventus,

495

suam sobolem iterum emisit magnus Saturnus versutus,

victus artibus vique filii sui.

Primum vero evomuit lapidem, ultimo devoratum:

hunc quidem Jupiter defixit in terram spatiosam

Pytho in divina, sub amfractibus Parnassi,

500

monumentum ut-sit in posterum, miraculum mortalibus hominibus.

Solvit vero patruos perniciosis a vinculis

Cœligenos, quos vinxerat pater ex-amentia:

qui ipsi retulerunt gratiam beneficiorum,

dederuntque tonitru atque candens fulmen

505

et fulgur: antea vero immanis Terra ea occultaverat:

quibus confisus, mortalibus et immortalibus imperat.

Puellam vero Japetus pulcris-malleolis Oceanidem

duxit Clymenen et eundem lectum conscendit.

Ipsa vero ei Atlantem magnanimum peperit filium:

510

peperit præterea præclarum Menœtium atque Prometheum

varium, versutum, amentemque Epimetheum,

qui noxa ab-initio fuit hominibus inventoribus:

primus enim sane Jovis fictam suscepit mulierem

virginem. Flagitiosum vero Menœtium late-videns Jupiter

515

in Erebum demisit feriens ardente fulmine,

propter improbitatemque et fortitudinem insolentem.

Atlas vero cœlum latum sustinet dura ex necessitate,

finibus in terræ, e-regione Hesperidum argutarum,

stans, capiteque et indefessis manibus.

520

Hanc enim ipsi sortem destinavit prudens Jupiter.

Ligavit vero indissolubilibus-compedibus Promethea versutum,

vinculis duris mediam in columnam affigens.

Et ei aquilam immisit expansis-alis: at hæc hepar

comedebat immortale; id autem crescebat tantum ubique

525

noctu, quantum toto die edisset extentis-alis avis.

Hanc quidem sane Alcmenæ formosis-malleolis fortis filius

Hercules occidit, malam vero pestem profligavit

ab-Japetionida, et liberavit eum ab ægritudine:

non invito Jove Olympio in-alto-imperante,

530

quo Herculis Thebis-geniti gloria esset

major etiam quam antea super terram multos-pascentem.

His igitur is venerabundus honorabat præclarum filium:

quamvis iratus remisit iram, quam prius habuerat,

eo-quod certasset consilio cum præpotente Saturnio.

535

Etenim quando disceptabant inter se Dii mortalesque homines

Meconæ, ibi tum magnum bovem volente animo

divisum proposuit, Jovis mentem fallens.

Hic enim carnesque et intestina cum pingui adipe

in pelle deposuit, tegens ventre bubulo;

540

illic rursum ossa alba bovis dolosa arte

rite-disponens deposuit, tegens candida arvina.

Jam tum ipsum allocutus-est pater hominumque Deorumque:

Japetionida, omnium illustrissime regum,

o amice, quam inique partitus-es portiones!

545

Sic dixit eum carpens Jupiter perpetua consilia sciens.

Hunc vero vicissim allocutus-est Prometheus vafer,

leniter arridens; dolosæ autem non obliviscebatur artis:

Jupiter gloriosissime, maxime Deorum sempiternorum,

harum elige utram tibi in pectoribus animus suadet.

550

Dixit igitur dolosa-cogitans. Jupiter autem æterna consilia sciens[TR3]

cognovit certe nec ignoravit dolum: mala autem spectabat animo

hominibus mortalibus, quæ etiam perficienda erant.

Manibus vero hic utrisque sustulit album adipem.

[Irascebatur autem mente: ira vero ejus circumvenit animum,

555

ut vidit ossa alba bovis disposita dolosa arte.]

Ex illo vero tempore immortalibus super terram genera hominum

adolent ossa alba odoratis in aris.

Hunc autem valde indignatus allocutus-est nubicogus Jupiter:

Japetionida super omnibus rebus consilia sciens,

560

o amice, nondum sane dolosæ oblitus-es artis.

Sic dixit irascens Jupiter æterna consilia sciens:

ex illo tempore sane deinceps, doli memor semper,

non dabat miseris ignis vim insatiabilis

mortalibus hominibus, qui super terram habitant.

565

Sed ipsum decepit egregius filius Japeti,

furatus indomiti ignis eminus-apparentem splendorem

in concava ferula: momordit vero sane intus-in animo

Jovem in-alto-tonantem, et ad-iram commovit eum carum cor,

ubi vidit inter-homines ignis procul-apparentem splendorem.

570

Protinus autem pro igne struxit malum hominibus.

E-terra enim conformavit perceleber Vulcanus

virginis pudicæ simulacrum Saturnii per consilia.

Cinxit vero et adornavit Dea lucidis-oculis Minerva

candida veste: capiti vero calyptram

575

artificiosam manibus imposuit, mirum visu:

[circum vero ei serta, recens-florentis floribus herbæ

amœna, imposuit capiti Pallas Minerva:]

circum vero ei coronam auream caput posuit,

quam ipse fecerat inclytus Vulcanus,

580

elaborans manibus, gratificans Jovi patri.

In hac autem artificiosa multa cælata-erant, mira visu,

belluæ, quales continens multas alit atque mare.

Harum ille multas in-ea-posuit, (gratia vero resplendebat magna,)

mirabiles, animantibus similes vocalibus.

585

At postquam effecit pulchrum malum pro bono,

eduxit, ubi alii erant Dii atque homines,

ornatu gestientem Palladis splendidis-oculis, forti-patre-prognatæ.

Admiratio autem cepit immortalesque Deos mortalesque homines,

ubi viderunt dolum exitiosum, inexplicabilem hominibus.

590

[Ex illa enim genus est mulierum,

Illius enim perniciosum est genus et gens mulierum feminearum.]

clades ingens, quæ mortales inter homines habitant,

perniciosæ paupertatis non comites, sed luxus.

Veluti vero cum in alveariis tectis apes

595

fucos pascunt, malorum participes operum;

illæque quidem per totum diem ad solem occidentem

[diurnæ] laborant, figuntque favos albos,

hi vero intus permanentes coopertis in alveariis,

alienum laborem suum in ventrem metunt:

600

ita vero similiter viris rem-malam mortalibus mulieres

Jupiter altitonans dedit, participes operum

molestorum: alterum autem præbuit malum pro bono:

qui nuptias refugiens et anxia opera mulierum,

non uxorem-ducere velit, gravemque attigerit senectutem,

605

ob-inopiam senectutem-foventis, is autem non victus indigens

vivit, mortui tamen possessionem inter se dividunt

remoti-cognati. Cui vero contra nuptiarum conditio contigerit,

pudicam autem habuerit conjugem, firmam in-mente,

huic tamen etiam post hominum-memoriam malum cum-bono certat,

610

ut-adsit: qui vero adeptus-fuerit noxium genus mulierum,

vivit in pectore gestans perpetuum mœrorem

animo et cordi, et immedicabile malum est.

Adeo non licet Jovis fallere consilium neque effugere.

Neque enim Japetionides innocens Prometheus

615

illius evitavit gravem iram, sed per necessitatem eum,

quamvis multiscium (exsistentem), magnum vinculum coercet.

Briareo vero ubi primum pater iratus-erat animo

Cottoque atque Gyæ, ligavit forti vinculo,

fortitudinem immanem admirans atque etiam formam

620

et magnitudinem: collocavit autem eos sub terram latam:

ibi illi dolores habentes sub terra habitantes,

sedent in extrema-plaga, magnæ in finibus terræ,

usque valde, mœrentes, corde magnum luctum habentes;

sed ipsos Saturniusque et immortales Dii alii,

625

quos peperit pulchricoma Rhea Saturni in amore,

Terræ consiliis reduxerunt in lucem iterum:

ipsa enim eis cuncta longius recensuit,

cum illis victoriamque et splendidam gloriam eos accepturos-esse.

Diu enim pugnarunt, laborem animum-cruciantem habentes,

630

Titanesque Dii et quotquot e-Saturno nati-sunt,

contra sese-invicem per validas pugnas:

hi quidem ab alta Othry, Titanes gloriosi,

illi vero sane ab Olympo, Dii datores bonorum:

quos peperit pulchricoma Rhea Saturno concumbens;

635

illi igitur tum inter-se pugnam animum-excruciantem habentes,

continenter pugnabant decem totos annos.

Neque ullus erat contentionis gravis exitus neque finis

alterutris; æqualiter autem finis extendebatur belli.

Sed quando jam illis præbuit congruentia omnia,

640

nectarque ambriosamque, quibus Dii ipsi vescuntur,

[omnium in pectoribus augebatur animus generosus.

Ubi vero nectar gustarunt et ambrosiam amabilem,]

jam tum ipsos sic affatus-est pater hominumque Deorumque:

Audite me, Terræque et Cœli inclyti liberi,

645

ut dicam quæ me animus in pectore jubet.

Jam enim admodum diu adversi nobis-invicem

victoriæ et imperii gratia pugnavimus dies omnes,

Titanesque Dii et quotquot e-Saturno nati-sumus.

Vos vero magnamque vim et manus invictas

650

ostendite Titanibus contrarii in pugna tristi,

memores amicitiæ placidæ, quam-multa perpessi

ad lucem redieritis, molesto a vinculo,

nostra per consilia, e caligine obscura.

Sic dixit: hunc vero rursum excepit Cottus egregius:

655

venerande, non ignota loqueris: sed et ipsi

scimus, quod tibi excellat quidem mens, excellat autem intellectus,

depulsor vero immortalibus damni sis horrendi.

Retro vero acerbis a vinculis,

tua providentia e caligine tenebrosa

660

venimus, Saturni fili rex, insperata passi.

Ideo et nunc intentoque animo et prudenti consilio

vindicabimus imperium vestrum in gravi conflictu,

pugnantes cum-Titanibus in acribus præliis.

Sic dixit: collaudarunt vero Dii, datores bonorum,

665

sermone audito: bellumque cupiebat animus

magis etiam quam antea: pugnam vero lugubrem ciebant

omnes, feminæque et mares, die illo,

[Titanesque Dii et quotquot Saturno prognati-sunt,]

quosque Jupiter ex-Erebo sub terra misit ad lucem,

670

acresque fortesque, vires immensas habentes.

Horum centum quidem manus ab humeris erumpebant

omnibus simul, capita vero unicuique quinquaginta

ex humeris enata-erant in robustis artubus.

Hi cum Titanibus oppositi-fuere in pugna luctuosa,

675

rupes ingentes validis in manibus gestantes

[Titanes vero ab-altera-parte confirmabant phalanges]

alacriter, manuumque viriumque simul opus ostentabant

utrique; horrende vero insonuit pontus immensus,

terra autem valde stridebat, ingemiscebat vero cœlum latum

680

quassatum, penitusque concutiebatur amplus Olympus

ab impetu immortalium, concussio vero pervenit gravis

ad Tartarum tenebricosum, pedumque acris fragor,

immodici tumultus ictuumque fortium:

ita igitur in sese-mutuo jaciebant tela lamentabilia.

685

Vox autem utrorumque pervenit ad cœlum stellatum

adhortantium: at illi congrediebantur magno cum clamore.

Neque sane amplius Jupiter cohibebat suum robur, sed jam ipsius

statim quidem robore implebatur animus, atque etiam omnem

ostendebat vim: simul vero sane a cœlo atque ab Olympo

690

fulgurans incedebat continuo: fulmina autem

confertim una-cum tonitruque et fulgure volabant

manu a robusta, sacram flammam circumvolventia,

crebra; circum vero terra alma reboabat

ardens, crepitabatque undique igne valde immensa silva.

695

Fervebatque terra tota, et Oceani fluenta,

pontusque immensus: illos autem circumdedit calidus vapor

Titanes terrestres; flamma vero ad aërem divinum pervenit

ingens: oculos vero visu-privabat quantumvis fortium

splendor radians fulminisque fulgurisque.

700

Incendium autem ingens corripuit chaos: videbatur vero coram

oculis adspicienti atque auribus vocem audienti

eodem-modo, ac si terra et cœlum latum superne

miscebantur: talis enim maximus strepitus excitabatur

illius quidem dirutæ, hujus autem ex-alto proruentis.

705

Tantus fragor erat Deorum certamine confligentium.

Simul vero venti motumque pulveremque una cum-strepitu-excitabant

tonitruque fulgurque et ardens fulmen,

tela Jovis magni, ferebantque fremitum clamoremque

in medium utrorumque: strepitus igitur intolerabilis excitabatur

710

horrendi certaminis; robur autem apparebat operum.

Inclinata vero est pugna: prius autem sibi-mutuo imminentes,

constanter pugnabant in forti prælio.

Illi vero sane inter primos pugnam acrem ciebant,

Cottusque Briareusque Gyasque insatiabilis belli.

715

Hi igitur trecentas petras robustis e manibus

mittebant frequentes, obumbrarunt autem jaculis

Titanas, atque hos quidem sub terram late-patentem

miserunt et vinculis molestis alligarunt,

cum-vicissent manibus superbi licet essent,

720

tantum infra sub terram, quantum cœlum distat a terra:

par enim spatium a terra ad Tartarum caliginosum.

Novem enim noctesque et dies ærea incus

cœlitus delabens decimo die ad terram perveniret:

novem vero rursus noctesque et dies ærea incus

725

ex terra descendens decimo die ad Tartarum perveniret.

Quem circa æreum septum ductum-est: circum vero ipsum nox

tripliciter fusa-est circa collum: sed superne

terræ radices sunt et infructuosi maris:

illic Dii Titanes sub caligine tenebrosa

730

absconditi-sunt consiliis Jovis nubicogi.

[loco in putrido, ubi vastæ ultima loca sunt terræ.]

His non exeundum est, portas enim imposuit Neptunus

æreas, murusque circuit utrimque.

Illic Gyas Cottusque et Briareus magnanimus

735

habitant, custodes fidi Jovis ægida-tenentis.