WeRead Powered by ReaderPub
Hymni ecclesiae cover

Hymni ecclesiae

Chapter 28: IN QUADRAGESIMA.
Open in WeRead

Explore more books like this:

About This Book

A learned preface considers the distinct roles of psalms, canticles, and hymns in corporate devotion, arguing that true hymnody is difficult to compose and should arise from reverent tradition rather than hurried innovation. Following that argument, the volume offers a curated selection of Latin hymns drawn from historic breviaries and arranged for recognized feasts and seasons, combining measured poetic form with devotional sobriety. The collection emphasizes restraint, reverence, and the recovery of ancient liturgical language to supply solemn and suitable material for public and private worship.

IN EPIPHANIA DOMINI.

AD PRIMAS VESPERAS.

Quae stella sole pulchrior

Coruscat? haec Regis novi

Revelat ortus: haec Dei

Praesignat ad cunas iter.

Stat vatibus priscis fides;

En stella surgit ex Jacob;

Arrectus ad spectaculum

Eous orbis emicat.

Dum sidus admonet foris,

Lux fulget intus clarior;

Suadetque vi blanda magos

Signi datorem quaerere.

Segnes amor nescit moras:

Labor, pericla, nil movent:

Domum, propinquos, patriam,

Deo vocante, deserunt.

Micante dum nos allicis,

O Christe, stella gratiae;

Ne tarda coelesti sinas

Obstare corda lumini.

Qui lumen est, sit laus Patri;

Qui se revelat gentibus,

Sit laus perennis Filio:

Par sit tibi laus, Spiritus.

AD LAUDES.

Linquunt tecta Magi principis urbis,

Et parvae cupidis moenia Bethleem

Votis praecipiunt; jamque sub imo

Spe subnixa fides corde triumphat.

O qui laetitiae sensus, ut illis

Signans rursus iter stella refulsit:

Incumbensque domo lampade prona,

Infantem exhibuit matris in ulnis!

Non hic splendet ebur, non micat aurum;

Non velat rutilans purpura corpus:

Horrens his stabulum, regia; nudum

Hic praesepe, thronus, purpura, panni.

Reges pompa alios dives adornet:

Regnantem melius se probat ipse

In vili palea, paupere cultu,

Flectens imperio corda potenti.

Ad cunas humiles poplite curvo,

Praesens in Puero Numen adorant:

Et nos ad Puerum, digna propago

Patrum, plena fide corda feramus.

Regi castus amor porrigat aurum;

Castigata homini corpora myrrham;

Instar thuris erunt vota precesque:

Illo thure Deum rite fatemur.

Qui fons luminis est, gloria Patri:

Qui miro recreas lumine gentes,

Aequalis tibi sit gloria, Nate:

Amborum similis laus sit Amori.

AD VESPERAS.

Huc vos, o miseri: surda relinquite

Quae caeci colitis, mutaque numina:

Se vobis aperit splendida civitas,

Veri Numinis hospita.

En vestrae praeeunt primitiae Magi:

Vatum dicta patent: exitialibus

Errorum tenebris obsita gens diu,

Miro lumine spargitur.

Ambo sic populi, dissociabilis

Quos dudum paries separat, unicum

In corpus coeunt. Hoc proprium modo

Ambobus maneat decus!

O arcana Dei consilia! o tuo

Deturbata gradu, primus amor Dei,

Plebs Judaea! tuis gloria gentium

Damnis, vitaque nascitur.

Jam nativa oleae brachia decidunt,

Rami degeneres, germen adulterum,

Miraturque novos semine non suo

Arbor crescere surculos.

Nos radix oleae sustinet. Ah! cave,

Qui stas, ne sterili deficias fide.

Tu ramos veteres insere denuo:

Tu serva, Deus, insitos.

Qui nos membra sacri corporis efficit,

Sit laus summa Patri: laus quoque Filio,

Cujus membra sumus: quo vigor influit

Membris, laus tibi, Spiritus.

INTRA OCTAVAM EPIPHANIAE.

AD OFFICIUM NOCT.

Qua lapsu tacito stella loquacibus

Scintillat radiis, huc oculis Magi,

Huc desideriis, huc rapidis simul

Certant tendere passibus.

Ut ventum Solymam, non sine numine

Laetam stella facem, proh dolor! occulit;

Incertosque viae, ceu medio vagam

Cursu, destituit, ratem.

Illi, nil rabiem principis, invidas

Nil artes veriti, (tanta animis fides!)

Urbis per trepidae compita praedicant

Regem quaerere se novum.

Nec vos irrita spes decipiet, Magi;

Quo divina vocat pagina, tendite:

Illic quem sua plebs respuit, exteris

Regem nosse Deum datur.

Sit laus summa Patri, summaque Filio;

Amborum sit idem Spiritui decus,

Qui, dum stella pedes praevia dirigit,

Dux mentem melior monet.

IN OCTAVA EPIPHANIAE.

AD PRIMAS VESPERAS.

Clamantis ecce vox sonans

Deserta Judaeae quatit:

Mox ad Joannem confluunt,

Quos criminum moles gravat.

En ipse permistus reis

Accedit Agnus innocens;

Agnus suo qui sanguine

Piabit orbis crimina.

Sub nube carnis at suum

Lucerna Solem detegit;

Lymphis nec audet tingere,

A quo lavari debuit.

Parere sed fas est Deo,

Vel quando sese deprimit:

Hunc omne virtutum genus

Implere nempe sic decet.

Agnosce, Praecursor, tibi

Intus revelat quem Deus:

Tu mergis undis corpora,

Hic corda mundat Spiritu.

Mundi scelus qui diluis,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD OFFICIUM NOCT.

Non abluunt lymphae Deum,

Sed abluit lymphas Deus;

Carnisque contactu sacrae

Vim dat lavandi criminis.

Promissus ecce jam patet

Fons abluendis cordibus.

Res mira! tingitur caro,

Mentisque labes tollitur.

His tincta nam canalibus

Regis supremi purpura

Tinctos cruentat, et nivis

Instar dat esse candidos.

Foecunda sancto Spiritu

Virgo Deum nobis parit:

Foecunda sancto Spiritu,

Nunc unda nos parit Deo.

Mundi scelus qui diluis,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD LAUDES ET VESPERAS.

Emergit undis, et Deo

Fundit preces homo Deus:

Patet polorum regia,

Adest repente Spiritus.

Instar columbae, vertici

Illapsus insidet sacro;

Summi Patris vox personat:

Dilectus hic est Filius.

Christi dicata corpore

Sic quem lavacra consecrant,

Hic nascitur proles Dei;

Coelum precanti panditur.

Castis fit, expers sordium,

Columba simplex moribus:

Divinus hunc intus regit,

Agit, fovetque Spiritus.

O Christe, sacri gurgitis

Quos abluisti fontibus,

Tuo cruore candidos

Fac nulla labes inquinet.

Mundi scelus qui diluis,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN DOMINICIS AB OCTAVA EPIPHANIAE,
Ad Praesentationem Domini, nisi prius occurrat Septuagesima.

AD PRIMAS VESPERAS.

Verbum quod ante secula

Sinu paterno nasceris,

Recens homo sub tempore

E Virginis prodis sinu.

Fatale rumpis vinculum,

Quo nos Adamus nexuit:

Reddis quod ille perdidit:

Spes illa tecum nascitur.

Jam dura discis perpeti

Quae ferre par sontes fuit:

Orbis saluti, fletibus

Praeludis in cunis puer.

Fis pauper, indigentia

Et nos tua ditescimus:

Luges; tuis et lacrymis

Totum lavas mundi scelus.

Pannis opertus vilibus

Lates, recumbens in specu:

Homo, superbis! et Deum

Panni, specus non dedecent.

A Patre missus, perditi

Qui factus es mundi salus,

Jesu, perire ne sinas

Tot quos emis laboribus.

Qui natus es de Virgine,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD OFFICIUM NOCT.

Fac, Christe, nostri gratia,

Defuncte tot laboribus,

Ut mente grata, sic piis

Hos praedicari cantibus.

Castae parentis in sinu

Inclusus ardebas pati:

Aeternus ut discas mori,

Mortale corpus induis.

Vix natus, imbellis puer,

Acuta sentis frigora;

En vile pro molli thoro

Foenum tibi supponitur.

Amore te facis reum:

Fers sponte poenas innocens;

Nec eximis te legibus,

Supremus ipse legifer.

Qui primus excisa cruor

E parte stillat corporis,

Membris micans ex omnibus,

Torrentis instar proruit.

Qui mucro lactentes necat,

Idem tuum pectus fodit,

Et quo cadebant parvuli,

Hoc tu cadebas vulnere.

Exul Deus prompta fuga

Tuae saluti consulis;

Intras Pharon verax Deus,

Mistus Diis mendacibus.

Qui natus es de Virgine,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD LAUDES.

Divine, crescebas, Puer,

Crescendo discebas mori:

Haec destinata tunc erant

Mortis tuae praeludia.

Satus Deo, volens tegi,

Elegit obscurum Patrem:

Qui fecit aeternas domos,

Domo latet sub paupere.

Coelum manus quae sustinent,

Fabrile contrectant opus;

Supremus astrorum Parens

Fit ipse vilis artifex.

Tremenda cujus praepetes

Mandata portant Spiritus,

Cui pronus orbis subditur,

Se sponte fabro subjicit.

Qui natus es de Virgine,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD VESPERAS.

Christus tenebris obsitam

Lustrando Judaeam docet:

Gens obstinato pectore

Christum docentem respuit.

Sese Deum signis probat;

Surgunt sepulcris corpora;

Erepta muto vox redit,

Claudo gradus, caeco dies.

Gens dura, flecti nescia,

Aures sacris sermonibus

Obturat; et solem fugit,

Amore noctis perdita.

Nos lumen ambimus, Patris

In quo refulget claritas:

Ne mentibus subrepere

Tetram sinas caliginem.

Nunquam recedas a piis,

Lux sempiterna, cordibus;

Te veritate fulgeant,

Te caritate ferveant.

Qui natus es de Virgine,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN SABBATO ANTE SEPTUAGESIMAM.

AD VESPERAS.

Te laeta, mundi Conditor,

Unum manet semper quies:

Festiva coelestes choros

Semper decent praeconia.

Nos, sanctitate perdita,

Poenalis expectat labor:

Hymnos ne dulces patriae

Moesti canamus exules?

Qui te piis placabilem

Spondes futurum fletibus,

Lugere da longi, Pater,

Delicta, causas exili

Verum salubrem temperet

Spe nixa moerorem fides;

Tu mox quieti nos tuae,

Laetisque reddes canticis.

Sit summa Patri gloria,

Ejusque soli Filio,

Sancto simul cum Spiritu,

Nunc, et per omne seculum.

IN
DOMINICIS A SEPTUAGESIMA
AD QUADRAGESIMAM.

AD OFFICIUM NOCT.

Rebus creatis nil egens,

Temet beatus, nunc tuo

Prodis ab arcano, Deus,

Mundoque das primordia.

Tu cuncta quae non sunt vocas,

Et illa se sistunt tibi;

Miroque concentu, suo

Dant conditori gloriam.

At mundus e sinu tuo

Dum prodit aspectabilis,

Augustiorem cogitas

Mundum, Creator, alterum.

Illum Redemptor artifex

Virtutibus condet suis,

Sparsoque terris omnibus

Verbi potentis semine.

Illum, peractis seculis,

Coelo locabit; et throni

Mensaeque consortem suae

Deo redonabit Patri.

Utrique mundo qui praees,

Utrumque conserva, Pater:

Utrumque, Fili, dirige:

Utrumque, Flamen, consecra.

AD LAUDES.

Qui nos creas solus, Pater,

De pristino lapsos statu

Non solus instauras: simul

Nostros labores exigis.

Delicta poenitentibus

Clemens relaxas; improbos

Vocas morantes, et viam

Erroris urges linquere.

Scelus remordet; intimo

Pectus dolore scinditur:

Ultoris et partes Dei

Exercet in semet nocens.

Vitare plagas admonet

Aegre recepta sanitas;

Et arctiorem sensuum

Hortatur ad custodiam.

Divina non scrutabilis

O altitudo consili!

Sic vel malorum providus

Educis e sinu bona.

At obstinatis vindicem

Iram reservas: mergitur

Scelestus orbis; unicus

Noe superstes effugit.

Hic, praeco poenitentiae,

Novi sequester foederis,

Servator orbis et parens,

Christi figuram praetulit.

Sit laus Patri, laus Filio;

Utrumque qui nectis Deus,

Utrique compar, sit tibi

Laus sempiterna, Spiritus.

AD VESPERAS.

Vos ante Christi tempora,

Christi fideles asseclae,

Verenda justorum cohors,

Primique credentum patres:

Vestram quis o dignis queat

Efferre laudibus fidem?

Crebros anhelantis spei

Quis explicet suspiritus?

Hic exules, hic advenae,

Mundi figuram spernitis:

Non littera, sed spiritu,

Promissa pensatis bona.

Intenta mens uni Deo

Respectat aeternas domos:

Fac, Christe, nos veram quoque

Desiderare patriam.

Sit laus Patri; laus Filio:

Utrumque qui nectis Deus,

Utrique compar, sit tibi

Laus sempiterna, Spiritus.

IN QUADRAGESIMA.

AD OFFICIUM NOCT.

Quod lex adumbravit vetus,

Quod ipse sacravit novi

Christus minister foederis,

Decurrimus jejunium.

Utamur ergo parcius

Verbis, cibis et potibus,

Somno, jocis; et arctius

Perstemus in custodia.

Intenta mens cupidinis

Fraenet rebelles impetus;

Ne cordis arcem, janua

Qua se dat, hostis occupet.

Omnes ad aram cernuo

Vultu precemur supplices:

Ploremus, atque vindicem

Flectamus iram Judicis.

Judex tremende, nos premit

Immensa moles criminum:

Immensa sed, clemens Pater,

Parcendo vinces crimina.

Nos, testa quamquam fictilis,

Opus tuum sumus tamen:

Perire ne plebem sinas

Christi redemptam sanguine.

Quod fecimus sana malum;

Auge bonum quod poscimus:

Da corde contrito, Deus,

Tuam mereri gratiam.

Praesta, beata Trinitas;

Concede, simplex Unitas,

Ut fructuosa sint tuis

Jejuniorum munera.

AD LAUDES.

Solemne nos jejunii

Nunc tempus ad planctum vocat;

Plorat sacerdos; flebili

Clamore templa personant.

Lugubris at frustra sonus

Ad Numen iratum venit,

Ni corde pulsus intimo

Sensum doloris indicet.

Nil frontibus sparsus cinis,

Nil scissa vestis proderit,

Ni fracta scindantur simul

Vivo dolore pectora.

Vultum rigantes fletibus

Flectamus iram Numinis,

Quae criminis nostri memor,

Intentat ultrices minas.

O juste Judex! o Deus!

Sis lentus ad poenam, Pater:

Das poenitendi tempora,

Et cor simul da poenitens.

Praesta, beata Trinitas;

Concede, simplex Unitas;

Ut fructuosa sint tuis

Jejuniorum munera.

AD VESPERAS.

Audi, benigne Conditor,

Nostras preces cum fletibus,

In hoc sacro jejunio

Fusas quadragenario.

Scrutator alme cordium,

Infirma tu scis virium;

Ad te reversis exhibe

Remissionis gratiam.

Multum quidem peccavimus;

Sed parce confitentibus:

Ad nominis laudem tui

Confer medelam languidis.

Sic corpus extra conteri

Dona per abstinentiam,

Jejunet ut mens sobria

A labe prorsus criminum.

Praesta, beata Trinitas;

Concede, simplex Unitas,

Ut fructuosa sint tuis

Jejuniorum munera.

AD COMPLETORIUM.

O splendor aeterni Patris,

Tu, Christe, qui verus dies,

Et vera lux de lumine,

Mentis fugas caliginem:

En solis abcessit jubar,

Noctisque succedunt vices:

Qui prosperum donas diem,

Da tuta noctis otia.

Si clausa torpent lumina,

Suspiret ad te mens vigil;

Potente, qui te diligunt,

Servos tuere dextera.

Tu, quos molesti corporis

Gravis retardat sarcina,

Fac mentis alis libero

Sursum volatu tendere.

O spes salutis unica,

Votis adesto supplicum:

Defende quos mercatus es,

Mercede fusi sanguinis.

Deo Patri sit gloria,

Ejusque soli Filio,

Sancto simul cum Spiritu,

Nunc, et per omne seculum.

IN
FESTO QUINQUE PLAGARUM
CHRISTI.

Feria Sexta post Cineres.

AD PRIMAS ET SECUNDAS VESPERAS.

Prome vocem, mens, canoram,

Plange tristi carmine;

Dic Crucifixi dolores,

Mortui dic vulnera,

Innocens quae sponte Christus

Pro reis fert victima.

Caesus immiti furore

Nostra propter crimina,

Nos suo livore sanat,

Nos jacentes erigit;

Et fovet plagas tumentes,

Et cruentas alligat.

Trans manus pedesque fixus,

Nostra rumpit vincula:

Totque fontes sunt salutis,

Quot fluit plagis cruor;

Et quibus clavis tenetur,

Nos tenet fixos cruci.

Mortui pectus sacratum

Vulneratur lancea;

Inde sanguis mistus unda

Fervidus prolabitur:

Ad lavacrum praebet undam,

Ad coronas sanguinem.

Fac, Redemptor, hauriamus

His aquas de fontibus;

Poculum sint ac medela,

Sint et olim praemium;

Ut redemptus te per omne

Laudet orbis seculum.

AD OFFICIUM NOCT.

Lugete, pacis Angeli:

Mortalis en ultro Deus,

Culpae gerens imaginem,

Poenam nocentum sustinet.

Amoris O miraculum!

O cordis humani stupor!

Insons Deus neci datur;

Pigebit et sontes pati?

Nos sempiternis crux tua

O Christe, flammis eruit:

Hic ure vindex, hic seca,

Parcas in aeternum modo.

Caro reclamat; sed Patris

Urget voluntas: nos tua

Virtute da fortes sequi,

Jesu, quod exemplo doces.

Livore sanatos tuo,

Tuoque lotos sanguine,

Peccando ne novam sinas

Parare nos tibi crucem.

Qui Filium tradit, Patri,

Natoque sit laus victimae:

Par sit tibi laus, qui sacram

Succendis aram, Spiritus.

AD LAUDES.

Quae te pro populi criminibus nova

Insontem properat perdere caritas?

Quid non pro misera gente luis volens

Factus victima Pontifex?

Clavi qui geminum transadigunt pedem,

Captivos laqueo daemonis eruunt;

Transfixaeque manus excutiunt vetus,

Quo mundus premitur, jugum.

Obstetrix penitus lancea perforat,

Quo nos parturiat, pectus amabile:

Hoc quae fonte fruit, nos aqua, nos cruor,

Sanat, liberat, abluit.

O vitae latices, vivida frumina!

O sacros aditus pectoris intimi!

O petrae solidae tuta foramina!

O cordis penetralia!

Te si nostra, Pater, crimina provocant,

Nati sacra lubens vulnera respice,

Cum noster laceras objiciet tuis

Judex fulminibus manus.

Fac per saeva, Pater, vulnera, per cruces,

Sic aeterna tuos quaerere gaudia,

Ut cum Prole tibi jugiter, ac tuo

Reddant Spiritui decus.

IN DOMINICA PASSIONIS.

Quinta Quadragesimae.

AD PRIMAS VESPERAS.

Fando quis audivit, Dei

Quis grande dicat brachium?

Perculsa mens confunditur;

Stupet fides, vox deficit.

Ab orbe, Jesu, condito

Occisus Agnus, nunc Patri

Priscis adumbratam sacris

Ardes litare victimam.

At cur humi stratus jaces?

Quis iste moerentis pavor?

Quis iste qui toto fmit

Sudor cruentus corpore?

Hunc vis doloris exprimit,

Horrorque teter criminum:

Vices nocentum sustinens,

Iram reformidas Patris.

Te terret objectus calix:

At ille, ni totum bibas,

Per sempiterna nos manet

Exhauriendus secula.

Vincet pavorem caritas;

Vincet voluntas patria:

Temet potestati, Deus,

Tradis tenebrarum volens.

Et jam flagellis, ictibus,

Ludibriis, spinis, cruci,

Piacularis hostia,

Voves adorandum caput.

Qui Filium tradit, Patri,

Natoque sit laus victimae;

Par sit tibi laus, qui sacram

Succendis aram, Spiritus.

AD OFFICIUM NOCT.

Opprobriis, Jesu, satur,

Ligni fatiscens pondere,

Ferale, verus Isaac,

Mactandus ascendis jugum.

Clavis statim trabalibus

Fixus manus, fixus pedes,

Sublime terris omnibus

Attolleris spectaculum.

In nos o aeterni Patris

Incomprehensa caritas!

Insons cruentae Filius

Pro sontibus morti datur.

Illo lavari sanguine

Opportuit mundi scelus;

Talem severa Numinis

Poscebat ira victimam.

Crux debitae nos vinculo

Damnationis eximit;

Et pacis aeterno ligat

Terras polumque foedere.

Qui Filium tradit, Patri,

Natoque sit laus victimae;

Par sit tibi laus, qui sacram

Succendis aram, Spiritus.

AD LAUDES.

Dum, Christe, confixus cruci

Agis supremos spiritus,

Fas nos salubri figere

Intenta ligno lumina.

Anguis veneno perfidi

Inflicta nobis vulnera,

Pendentis e celsa trabe

Sanabit aspectus Dei.

Hic nos olympo parturis;

Hic Martyres formas tuos;

Hic ultimo sanctam fidem

Fundas amoris pignore.

Hinc cuncta terrarum, suo,

Regnator ut sedens throno,

Utrinque protensae manus

Virtute divina trahis.

Nos ergo coelestis thronum

Sinas adire gratiae,

Pedemque complexos crucis

Tuo rigari sanguine.

O spes salutis omnium,

Crux vera mundi gloria,

Infixa semper haereas

Imisque regnes cordibus.

Qui Filium tradit, Patri,

Natoque sit laus victimae.

Par sit tibi laus, qui sacram

Succendis aram, Spiritus.

AD VESPERAS.

Vexilla Regis prodeunt:

Fulget crucis mysterium,

Quo carne carnis Conditor

Suspensus est patibulo.

Quo vulneratus insuper

Mucrone diro lanceae,

Ut nos lavaret crimine,

Manavit unda et sanguine.

Impleta sunt quae concinit

David fideli carmine,

Dicens: In nationibus

Regnavit a ligno Deus.

Arbor decora et fulgida,

Ornata Regis purpura,

Electa digno stipite

Tam sancta membra tangere.

Beata cujus brachiis

Secli pependit pretium,

Statera facta corporis,

Praedamque tulit tartari.

O Crux, ave, spes unica;

Hoc Passionis tempore,

Auge piis justitiam,

Reisque dona veniam.

Te, summa Deus Trinitas,

Collaudet omnis spiritus:

Quos per Crucis mysterium

Salvas, rege per secula.

IN COMPASSIONE BEATAE MARIAE.

Feria Sexta post Dominicam Passionis.