WeRead Powered by ReaderPub
Hymni ecclesiae cover

Hymni ecclesiae

Chapter 37: IN FESTO TRINITATIS.
Open in WeRead

Explore more books like this:

About This Book

A learned preface considers the distinct roles of psalms, canticles, and hymns in corporate devotion, arguing that true hymnody is difficult to compose and should arise from reverent tradition rather than hurried innovation. Following that argument, the volume offers a curated selection of Latin hymns drawn from historic breviaries and arranged for recognized feasts and seasons, combining measured poetic form with devotional sobriety. The collection emphasizes restraint, reverence, and the recovery of ancient liturgical language to supply solemn and suitable material for public and private worship.

AD PRIMAS VESPERAS ET OFFICIUM NOCT.

Dum spargit aram sanguine

Jesus salutis hostia,

Praesens doloris aemulum

Maria pectus immolat.

Caput cruentum Filii

Matris coronat verticem:

Clavis iisdem figitur

Christus cruci, Christo parens.

O passionis mutuae,

Jesu, Maria, conscii!

Alterna vobis vulnera

Inferre tandem parcite.

Quem vos doletis, noster est

Error, furorque criminum:

Totum scelus fatentibus

Partem doloris reddite.

Qui natus es de Virgine,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD LAUDES.

Illaesa, te, puerpera,

Non fecerat matrem dolor;

Nascente quem nesciveras,

Orbata sentis Filio.

Dum te salutat ultimum,

Natoque tradit alteri,

Natumque tradit alterum,

In morte Christum parturis,

Non ejulantem cernimus,

Non ungue vellentem comas:

Silensque plus novit pati

Virtus dolore fortior.

Qui natus es de Virgine,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN TEMPORE PASCHALI,
Usque ad Ascensionem Domini.

AD OFFICIUM NOCT.

Adeste, Coelitum chori,

Laetum sonantes canticum,

Dum liber inter mortuos,

Christus sepulchrum deserit.

Frustra sepulcro milites

Apponit insanus furor:

Frustra specus gens perfida

Firmat sigillis ostium.

Inanis absistat metus:

Hinc nemo corpus auferet,

Sed vi reviviscet sua

Qui sponte mortem pertulit.

Clausa, sigillis integris,

Exire spelunca potest,

Quem matris alvo Virginis

Effudit illaesus pudor.

Ridebat hunc turpi trabe

Vesana pendentem cohors:

Descendat, inquit, et Deum

Illi Patrem fatebimur.

At tu, paternis obsequens

Ad usque mortem legibus,

Orbem sacerdos victima

Toto piabas sanguine.

Non ille descendit cruce;

Plus fecit; ecce mortuus

Se reddit ipse lumini,

Deo natum jam credite.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Sit laus Patri; laus Filio,

Qui nos, triumphata nece,

Ad astra secum dux vocat:

Compar tibi laus, Spiritus.

AD LAUDES.

Aurora lucis dum novae

Spargit polum fulgoribus,

Victoris Agni jubilans

Orbis triumphos personet.

Fuso Redemptor sanguine

Piavit orbis crimina:

Scissoque sanctuarium

Patere dat velamine.

Granum solo reconditum

Iners manere non potest;

Vix mortuum jam germinat:

Hinc quanta pullulat seges!

Non destruuntur funere,

Sed seminantur corpora;

Fecit resurgendi viam

Surgens ab inferis Deus.

Affixa cum Christo cruci,

Christo caro commortua,

Et ipsa surget splendidis

Christi decora dotibus.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Sit laus Patri; laus Filio,

Qui nos, triumphata nece,

Ad astra secum dux vocat:

Compar tibi laus, Spiritus.

AD PRIMAM, TERTIAM, SEXTAM, ET NONAM.

(In finem Hymnorum.)

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Sit laus Patri; laus Filio,

Qui nos, triumphata nece,

Ad astra secum dux vocat:

Compar tibi laus, Spiritus.

AD VESPERAS.

Forti tegente brachio,

Evasimus rubrum mare,

Tandemque durum perfidi

Jugum tyranni fregimus,

Nunc ergo laetas vindici

Grates rependamus Deo;

Agnique mensam candidis

Cingamus ornati stolis.

Hujus sacrato corpore,

Amoris igne fervidi,

Vescamur atque sanguine:

Vescendo, vivimus Deo.

Jam Pascha nostrum Christus est,

Hic agnus, haec est victima,

Cruore cujus illitos

Transmittit ultor Angelus.

O digna coelo victima,

Mors ipsa per quam vincitur,

Per quam refractis inferi

Praedam relaxant postibus.

Christus sepulcri faucibus

Emersus ad lucem redit;

Hostem retrudit tartaro,

Coelique pandit intima.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Sit laus Patri; laus Filio,

Qui nos, triumphata nece,

Ad astra secum dux vocat:

Compar tibi laus, Spiritus.

AD COMPLETORIUM.

Jesu, redemptor seculi,

Qui tertio post funera

Redux ab inferis die,

Mortem resurgendo necas.

Nox atra jam terras premet,

Mergetque somno lumina:

Hostis furorem perfidi,

Artesque coecas disjice.

Ut justa dum curas Ievat,

Et corpus instaurat quies:

Sic membra somnus occupet,

Ne corda torpor opprimat.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Sit laus Patri; laus Filio,

Qui nos, triumphata nece,

Ad astra secum dux vocat:

Compar tibi laus, Spiritus.

IN ASCENSIONE DOMINI.

AD PRIMAS ET SECUNDAS VESPERAS.

Opus peregisti tuum:

Te, Christe, victorem necis

Aeterna, quam reliqueras,

Coelo reposcit gloria.

Jam nube vectus fulgida,

Terras jacentes despicis:

Educta longo carcere

Regem sequuntur agmina.

Mirante turma coelitum,

Panduntur aeternae fores;

Ovansque sublimem Patris

Homo Deus scandis thronum.

Illic patronus, pontifex,

Pacis sequester, quem tua

Semel profudit caritas,

Offerre pergis sanguinem.

Illinc adornas et foves

Ecclesiam sponsus tuam;

Cunctisque vitam dividis,

Infusa ceu mens, artubus.

Illinc tot inter praelia

Periclitantem sustines;

Das militanti vincere,

Palmam triumphanti paras.

Quo, Christe, praecedis caput,

Huc integrum corpus vocas:

Vestigiis tritam tuis

Fac membra sectentur viam.

Qui victor ad coelum redis,

Jesu, tibi sit gloria,

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD OFFICIUM NOCT.

Promissa, tellus, concipe gaudia;

Te fausta coelo conciliat dies:

Deus tumentes ponet iras:

Sancta tuus Mediator intrat.

Tu, Christe, victor mortis et inferi,

Cruore partam suscipe gloriam:

Procede, regna, sume sceptrum:

Subjicitur tibi totus orbis.

Quid obstupentes suspicitis polo,

O vos, euntem, discipuli, Deum?

Ut nunc Redemptor, scandit astra,

Sic veniet metuendus ultor.

O Christe, dextrae qui Patris assides,

Fac nos triumphi participes tui:

Certamen urget: militemus,

Et duce te, superemus hostem.

Laus summa Patri, qui Genitum polo

Pads perennis suscipit obsidem:

Laus, qui triumphat, summa Nato:

Par tibi laus, utriusque Nexus.

AD LAUDES.

Jesu, nostra redemptio,

Amor et desiderium,

Deus creator omnium,

Homo in fine temporum.

Quae te vicit clementia,

Ut nostra ferres crimina,

Crudelem mortem patiens,

Ut nos a morte tolleres?

Inferni claustra penetrans,

Tuos captivos redimens,

Victor triumpho nobili,

Ad dextram Patris residens.

Ipsa te cogat pietas

Ut mala nostra superes

Parcendo, et voti compotes

Nos tuo vultu saties.

Tu esto nostrum gaudium,

Qui es futurus praemium:

In te sit nostra gloria

Per cuncta semper secula.

IN OCTAVA ASCENSIONIS.

AD PRIMAS VESPERAS.

Felix dies mortalibus,

Qua per profusum sanguinem

Homo Deus clausas diu

Intravit aeternas domos!

Nos membra, quo nostrum caput,

Quo dux praeivit, ibimus:

Si jungat una mens simul,

Nos una junget gloria.

Discessit et suis adest,

Praesente semper Spiritu,

Miscens suo se corpori

Omnes in artus influit.

At illa quae! qualis dies!

Dies tremenda sontibus,

Dum sede descendens sua

Redibit ultor criminum.

Damnatus insons a reis

Partes resumet judicis,

Ad cujus ora contrement

Dijudicandi judices.

Ut morte dignos solveret,

Morti volens se subdidit:

Cui mors Dei non proderit,

Vindicta qualis imminet!

Quem noxa lethalis premit,

Praevertat iram Numinis;

Largisque prudens debitos

Extinguat ignes fletibus.

Venture Judex seculi,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD OFFICIUM NOCT.

Sensus quis horror percutit?

Coelum profundum scinditur:

Christum sedentem nubibus

Hinc inde stipant agmina.

Feralis ad sonum tubae

Mors jussa reddit mortuos,

Quos ad tribunal Judicis

Urgent coactos Angeli.

Pios locans ad dexteram,

Repellit ad laevam reos:

Novit gregem Pastor suum,

Oves ab haedis segregat.

Ad Judicis sedent latus,

Quicumque, spretis omnibus,

Fugere mundum pauperes,

Deum secuti pauperem.

Crux ante Judaeis probrum,

Ludibrium crux gentibus,

Terror reis, probis amor,

Summo micabit aethere.

Fixere quem dirae trabi,

Cernrent, pavebunt, ingement:

Vultu beabit quo suos,

Hoc territabit impios.

Fac, Christe, ne mores bonos

Contage mundus inquinet:

Secerne nos ab improbis

Ne misceamur sontibus.

Venture Judex seculi,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD LAUDES ET VESPERAS.

Nobis, olympo redditus

Qui, Christe, sedes praeparas,

Nos exules in patriam

Trahas amoris nexibus.

Bonis abundans omnibus,

Ingens eris merces, Deus.

Quam longa pro poena brevi

Tuos manebunt gaudia!

Tunc ore nudo, qualis es,

Quantusque, te videbimus,

Amabimus te jugiter,

Te jugiter laudabimus.

Si quos amas, non deseris,

Nostrae salutis obsidem

Mittas ab altis sedibus,

Qui nos adoptet, Spiritum.

Venture Judex seculi,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN VIGILIA PENTECOSTES.

AD OFFICIUM NOCT.

O Christe, qui noster poli

Praecursor intras regiam,

Quos hic jacentes respicis,

Sursum voca, sursum rape.

Ad illa fac nos currere,

Amore casto gaudia,

Terrena quae mens non capit,

Quae sola perspicit fides:

Ubi laborum praemium

Dat ipse se suis Deus;

Et ut beatos expleat,

In omnibus fit omnia.

Qui nos ad istam gratia

Ducat potenti gloriam,

Nunc e supernis sedibus

Emitte nobis Spiritum.

Qui patris ad dextram sedes,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD LAUDES.

Supreme Rector coelitum,

Qui morte devicta potens,

Cruore signatam tuo

Ad astra pandis semitam:

Alto benignus e throno,

E Patris almi dextera,

Quos hic relinquis orphanos,

Non intueri desinas.

Nos, Christe, tot doloribus

Quos parturisti, respice;

Quos obstetrice lancea

Apertus effudit sinus.

Parta tuis laboribus

Jam tu potiris gloria:

Nunc hora; promissum Patris

Nunc mitte nobis Spiritum.

Qui Patris ad dextram sedes,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN DIE PENTECOSTES.

AD PRIMAS VESPERAS.

Veni, superne Spiritus:

Purgata Christi sanguine,

Tuique terra jam capax,

Expandit arentes sinus.

Christi petentis aethera

Exsolve promissam fidem,

Et nostra praesens igneo

Munda lavacro pectora.

Lugemus amissum Patrem;

Te nostra tangat orbitas:

Solare moestos; anxiis

Spem redde, qui solus potes.

Docere quae Christus rudes

Prudens alumnos distulit,

Haec praeparatis insere

Novus magister mentibus.

Olim per umbras vatibus

Retecta paucis veritas,

Nunc orbe toto dissitis

Per te patescat gentibus.

Divina jam nos unctio

Informet omnes: hactenus

Mutis aratam litteris

Inscribe legem cordibus.

Sit laus Patri; laus Filio:

Utrumque qui nectis, Deus,

Utrique compar, sit tibi

Decus perenne, Spiritus.

AD OFFICIUM NOCT.

Inter sulphurei fulgura turbinis,

Flammarumque globos et sonitum tubae,

Antiquam veteri, monte Sina super,

Legem das populo, Deus.

His infida probas corda pavoribus;

Et peccare vetas, aut pretium mori:

Verum terribiles quid parient minae?

Quo tantus recidet tremor?

En fumantis adhuc montis ad infima

Plebs oblita datam continuo fidem,

Brutam perfida plebs effigiem colit,

Veri Numinis in locum.

Heu mens nostra, Deus, te sine quid potest?

Lucem prome animis; cordis aheneam

Molli duritiem; redde, potes, Deus,

Voci nos dociles tuae.

Sit laus summa Patri, summaque Filio;

Sit par, alme, tibi laus quoque, Spiritus,

Per quem legis amor cordibus insitus

Dat quod lex jubet, exequi.

AD LAUDES.

Audimur: almo Spiritus

Descendit e sinu Patris,

Aegrisque fert mortalibus

Promissa coeli munera.

Quot proditur miraculis

Praesentis adventus Dei!

Jam tota sublimi domus

Repente flatu personat.

Puro caducus aethere,

Candentis ad linguae modum,

In considentum verticem

Ignitus imber depluit.

Quae flamma summas alluit

Innoxio tactu comas,

Haec gliscit arcanis simul

In pectus et mentem viis.

Stupente turba gentium,

Linguis loquuntur omnibus,

Vatum crepant oracula;

Quidquid profantur, ignis est.

Inter profandum, Spiritus

In audientes irruit,

Instincta quo passim nova

Surgit Prophetarum seges.

Sit laus Patri; laus Filio:

Par sit tibi laus, Spiritus,

Afflante quo mentes sacris

Lucent et ardent ignibus.

AD TERTIAM.

Veni, Creator Spiritus,

Mentes tuorum visita,

Imple superna gratia

Quae tu creasti pectora.

Qui Paracletus diceris,

Donum Dei altissimi,

Fons vivus, ignis, caritas,

Et spiritalis unctio;

Tu septiformis munere,

Dextrae Dei tu digitus,

Tu rite promissum Patris,

Sermone ditans guttura:

Accende lumen sensibus,

Infunde amorem cordibus,

Infirma nostri corporis

Virtute firmans perpeti.

Hostem repellas longius,

Pacemque dones protinus;

Ductore sic te praevio,

Vitemus omne noxium.

Per te sciamus da Patrem,

Noscamus atque Filium,

Te utriusque Spiritum

Credamus omni tempore.

Sit laus Patri; laus Filio;

Par sit tibi laus, Spiritus,

Afflante quo mentes sacris

Lucent et ardent ignibus.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Quo vos Magistri gloria, quo salus

Invitat orbis, sancta cohors, Dei

Portate verbum: vos reposcit

Prima seges, pia cura fratrum.

Proh! quanta messis protinus extitit!

Ter mille verbum concipiunt viri:

Deoque maturante, reddunt

Multiplicem, bona terra, fructum.

Compuncta passim pectora fletibus

Moerent amaris, atque piaculo

Ardent salutaris lavacri

Praeteritas abolere labes.

At non Hebraeis limitibus sacer

Haerebit ardor. Sol habitabiles

Qua lustrat oras, hac triumphis

Materies patet ampla vestris.

Jam mille divum templa solo ruunt:

Cedit superbae vis sapientiae,

Cedunt tyranni, victa cedit

Carnificum rabies furentum.

Novum potentis gratia Spiritus

Creavit orbem: nos quoque, nos tuae

Succendat ardor caritatis,

Alme Deus, renovetque totos.

Laus summa Patri, summaque Filio;

Sit, sancte, compar laus tibi, Spiritus,

Quo dua mitescunt, novasque

Concipiunt pin corda flammas.

AD COMPLETORIUM.

Adsis superne Spiritus,

Pater benigne pauperum:

Sinuque fundas uberi

Promissa terris munera.

Dum nox creati luminis

Jubar tenebris obruit,

Splendere tu non desinas,

Lux increata mentium.

Tu cordis hospes intimus.

Dulcis laborum tu quies;

Tu fletibus quos elicis

Divina misces gaudia.

Totius o fons gratiae,

Certare da nos fortiter:

Certantibus da vincere,

Vincentibus da praemium.

Sit laus Patri, laus Filio:

Par sit tibi laus, Spiritus,

Afflante quo mentes sacris

Lucent et ardent ignibus.

IN FESTO TRINITATIS.

AD PRIMAS VESPERAS.

Ter sancte, ter potens Deus,

Incomprehensa Trinitas:

O lux perennis! propriis

O ter beata gaudiis!

O vera semper Unitas!

O una semper Veritas!

O sancta semper, quae bonum

Diffundis omne, Caritas!

Te densa circum nubila,

Te circum inaccessum jubar,

Quod intus ardent Angeli

Circum trementes cernere.

Te confitetur in tuo

Et plebs renata nomine;

Firmaque praelibat fide

Amor quod ambit praemium.

Da posse quod jubes, Pater:

Da scire, Fili, quod doces:

Fac corde toto, Spiritus,

Nos velle quod probas bonum.

Praesta, Pater piissime,

Patrique compar Unice,

Sancto simul cum Spiritu,

Regnans per omne seculum.

AD OFFICIUM NOCT.

Sublime Numen, ter potens, ter maximum,

Incomprehensum lucis immensae jubar,

Simplex et unus, et tribus constans Deus,

Te res creatae laude jugi concinant.

Tu Trinitatis fons inexhaustus, Pater,

Filique nascens Patris aeterno sinu,

Ac sancte manans e duobus Spiritus,

Nil vos in una dividit substantia.

Persona triplex: una jungit Unitas,

In Patre semper Natus; in Nato Pater;

Uterque sacro semper est in Spiritu;

In Patre semper, inque Nato Spiritus.

Sed nullus horum quemlibet vincit, gradu

Vel major extat, vel prior potentia:

Aequale regnum, parque majestas trium,

Origo nulli dignius confert bonum.

Rerum creator, laus tibi, vivens Pater:

Laus aequa, mundum qui redemit, Filio:

Quo nos supernis ignibus succendimur,

Compar in aevum Flamini sit gloria.

AD LAUDES.

O luce quae tua lates,

Beata semper Trinitas,

Te confitemur, credimus,

Pioque corde quaerimus.

O sancte sanctorum Pater!

O Nate de Deo Deus!

O caritatis vinculum,

Jungens utrumque, Spiritus!

Ut se videt totum Pater,

Coaeva Proles nascitur;

Amorque quo se diligunt,

Et ipse procedit Deus.

Est totus in Nato Pater,

In Patre totus Filius;

Natoque plenus ac Patre

Inest utrique Spiritus.

Quod Natus est, hoc Spiritus;

Hoc est uterque quod Pater:

Tres una summa Veritas:

Tres una summa Caritas.

Aeterna Patri gloria,

Natoque sit cum Spiritu,

Qui vivit et regnat Deus

In seculorum secula.

IN FESTO CORPORIS CHRISTI.

AD OFFICIUM NOCT.

Sacris solemniis juncta sint gaudia,

Et ex praecordiis sonent praeconia:

Recedant vetera, nova sint omnia,

Corda, voces, et opera.

Noctis recolitur coena novissima,

Qua Christus creditur agnum et azyma

Dedisse fratribus, juxta legitima

Priscis indulta patribus.

Post agnum typicum, expletis epulis,

Corpus Dominicum datum discipulis,

Sic totum omnibus, quod totum singulis,

Ejus fatemur manibus.

Dedit fragilibus corporis ferculum;

Dedit et tristibus sanguinis poculum,

Dicens: Accipite quod trado vasculum;

Omnes ex eo bibite.

Sic sacrificium istud instituit,

Cujus officium committi voluit

Solis Presbyteris, quibus sic congruit

Ut sumant, et dent ceteris.

Panis angelicus fit panis hominum:

Dat panis coelicus figuris terminum:

O res mirabilis! manducat Dominum,

Pauper, servus, et humilis.

Te, trina Deitas, unaque, poscimus;

Sic nos tu visita sicut te colimus:

Per tuas semitas duc nos quo tendimus,

Ad lucem quam inhabitas.

AD LAUDES.

Verbum supernum prodiens,

Nec Patris linquens dexteram,

Ad opus suum exiens,

Venit ad vitae vesperam.

In mortem a discipulo

Suis tradendus aemulis,

Prius in vitae ferculo

Se tradidit discipulis.

Quibus sub bina specie

Carnem dedit et sanguinem;

Ut duplicis substantiae

Totum cibaret hominem.

Se nascens dedit socium,

Convescens in edulium:

Se moriens in pretium,

Se regnans dat in praemium.

O salutaris Hostia,

Quae coeli pandis ostium:

Bella premunt hostilia;

Da robur, fer auxilium.

Qui carne nos pascis tua,

Sit laus tibi, Pastor bone,

Cum Patre cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Pange, lingua, gloriosi

Corporis mysterium,

Sanguinisque pretiosi

Quem in mundi pretium,

Fructus ventris generosi,

Rex effudit gentium.

Nobis datus, nobis natus

Ex intacta Virgine,

Et in mundo conversatus,

Sparso verbi semine,

Sui moras incolatus

Miro clausit ordine.

In supremae nocte coenae

Recumbens cum fratribus.

Observata lege plene,

Cibis in legalibus,

Cibum turbae duodenae

Se dat suis manibus.

Verbum caro panem verum

Verbo carnem efficit:

Fitque sanguis Christi merum;

Et si sensus deficit,

Ad firmandum cor sincerum

Sola fides sufficit.

Tantum ergo Sacramentum

Veneremur cernui;

Et antiquum documentum

Novo cedat ritui:

Praestet fides supplementum

Sensuum defectui.

Genitori, genitoque

Laus et jubilatio,

Salus, honor, virtus quoque

Sit et benedictio:

Procedenti ab utroque

Compar sit laudatio.