WeRead Powered by ReaderPub
Hymni ecclesiae cover

Hymni ecclesiae

Chapter 65: APOSTOLORUM.
Open in WeRead

Explore more books like this:

About This Book

A learned preface considers the distinct roles of psalms, canticles, and hymns in corporate devotion, arguing that true hymnody is difficult to compose and should arise from reverent tradition rather than hurried innovation. Following that argument, the volume offers a curated selection of Latin hymns drawn from historic breviaries and arranged for recognized feasts and seasons, combining measured poetic form with devotional sobriety. The collection emphasizes restraint, reverence, and the recovery of ancient liturgical language to supply solemn and suitable material for public and private worship.

AD OFFICIUM NOCT.

Pugnate, Christi milites,

Fortes fide resistite:

Immensa promisit Deus

Pio labori praemia.

Non ille fluxas ac leves

Palmas dabit vincentibus;

Sed lucis aeternae decus,

Et pura semper gaudia.

Mentes beatas excipit

Formosa Coelitum domus:

Hic turba, coelis altior,

Subjecta calcat sidera.

Caduca vobis praemia

Offert levis mundi favor:

Vultus ad astra tollite;

Hic ipse fit merces Deus.

Qui nos coronat, laus Patri,

Laus, qui redemit, Filio;

Alma juvans nos gratia,

Sit par tibi laus, Spiritus.

AD LAUDES.

Coelestis, O Jerusalem,

Mansura semper civitas,

O ter beati, quos tuis

Cives recondis moenibus!

Tu pacis aeternae domus,

Dilecta Sanctorum quies,

Sedes Deo fruentium,

Regis superni curia.

Hic in throno sedens Deus

Cunctos beat praesentia:

Hic sol perennis, splendido

Affulget Agnus lumine.

Hac sede, quo datur frui

Nil dulce turbat otium:

Hic unus est Sanctis labor

Dei vacare laudibus.

Huc certa nos spes evocat,

Huc vota tendant omnia:

Nec terreat brevis labor:

Aeterna quos merces manet.

Perennis o Sol patriae,

Jesu, tibi sit gloria,

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

Nov. 1.
IN FESTO OMNIUM SANCTORUM.

AD PRIMAS ET SECUNDAS VESPERAS.

Coelo quos eadem gloria consecrat,

Terris vos eadem concelebrat dies:

Laeti vestra simul praemia pangimus,

Duris parta laboribus.

Jam vos pascit Amor, nudaque Veritas;

De pleno bibitis gaudia flumine;

Illic perpetuam mens satiat sitim,

Sacris ebria fontibus.

Altis secum habitans in penetralibus,

Se Rex ipse suo contuitu beat;

Illabensque, sui prodigus, intimis

Sese mentibus inserit.

Altari medio, cui Deus insidet,

Agni fumat adhuc innocuus cruor:

Quae mactata Patri se semel obtulit,

Se jugis litat hostia.

Pronis turba senum cernua frontibus,

Inter tot rutili fulgura luminis,

Regnanti Domino devovet aurea,

Quae ponit, diademata.

Gentes innumerae, conspicuae stolas

Agni purpureo sanguine candidas,

Palmis laeta cohors, cantibus aemulis

Ter sanctum celebrant Deum.

Sit laus summa Patri, summaque Filio:

Sit par, sancte, tibi laus quoque, Spiritus,

Qui das pro meritis, optimus arbiter,

Te totum simul omnibus.

AD LAUDES.

Hymnis dum resonat curia Coelitum,

Hic flemus patriis finibus exules:

Hic suspensa tenemus

Mutis cantibus organa:

Quando mens misero libera carcere

Se vestris sociam coetibus inseret;

Et, caligine pulsa,

Coeli lucem habitabimus?

Obscurae fugient mentis imagines,

Cum stantes propius luminis ad jubar,

Nos verum sine nube

Ipso in fonte videbimus.

Nobis, sancta cohors, sis bona: fluctibus

Luctantes mediis quos modo respicis,

Da portus, duce Christo,

Da contingere prosperos.

A quo cuncta fluunt, maxima laus Patri;

Qui mundum reparat, maxima Filio:

Et quo pectora flagrant,

Sit laus maxima Flamini.

Nov. 21.
IN PRAESENTATIONE BEATAE MARIAE VIRGINIS.

AD PRIMAS VESPERAS.

Quam pulchre graditur filia Principis,

Templi cum properat limina tangere!

Praeludit meliori,

Quam mox offeret hostiam.

E matris gremio, Numinis in sinum

Infans non dubiis passibus advolat;

Virgo Numinis ara,

Aris victima sistitur.

Sponso membra Deo mollia devovet;

Cordis virginei dedicat intima:

Verbo debita mater,

Verbo viscera consecrat.

Tecum cuncta Deo prodiga dum voves,

Numen, Virgo, tui pectoris incola,

Quanto foenore pensat

Terrae quae bona despicis?

Quid nos illaqueant improba gaudia?

Cur nos jam pigeat vincula rumpere?

Dux est Virgo sacerdos,

Fas sit quo properat sequi.

Ergo nunc tua gens se tibi consecrat;

Ergo nostra manes portio, tu, Deus,

Qui de Virgine natus,

Per nos saepe renasceris.

Sit laus summa Patri, summaque Filio,

Sit par, sancte, tibi gloria, Spiritus,

Si nos intus aduris,

Puro corde litabimur.

AD OFFICIUM NOCT.

Infans pulsa recens matris ab ubere,

Abscondi tacitis quaerit in atriis;

Templum Virgo futura,

Templi crescit in aedibus.

In blanda requie, plena negotio,

Uni nota Deo vivere cogitat;

Hic pro lacte parentis

Sugit Numinis ubera.

Sic aurora novi nuntia luminis,

Primo mane latet nubibus obsita;

Mox solem paritura,

Plenum qui referat diem.

Sol in virgineo pectore praeviis

Ardorem radiis suscitat intimum:

Hoc foecunda calore

Virtus insita germinat.

Ut fert prima novis munera frondibus

Arbos irrigui fontis in alveo;

Fructum Virgo datura,

Sese floribus induit.

Sit suprema tibi gloria, Trinitas;

Quo Virgo teneram se vovet hostiam,

Puri Flamen amoris,

Fac nos jam tibi vivere.

AD LAUDES.

O sancte Sanctorum Deus,

Quam pura sese devovet

Ignota prisco foederi,

Tuas ad aras hostia!

Afflata puro Numine,

Taedas jugales respuens

Maria, vinclo perpetis

Se castitatis obligat.

Prolis coaeternae Patri

Futura mater, sic sui

Parare Sponso Virginum

Festinat aulam pectoris.

Fallacis aevi ludicra

Perosa, nesciri studet;

Solo, placere cui cupit,

Deo frui beatior.

Hinc quanta posthac Virginum

Surrexit in terris seges!

Laus quanta, despectae prius

Adjecta continentiae!

Quotquot pudoris aemulae

Matris prement vestigia,

Tot illa post se Filii

Dux sistet ad Regis thronum.

Sit laus Patri, laus Filio

Qui Virgines sponsat sibi;

In quo litantur hostiae

Par sit tibi laus, Spiritus.

COMMUNE SANCTORUM.

APOSTOLORUM.

AD OFFICIUM NOCT.

Supreme, quales, Arbiter,

Tibi ministros eligis,

Tuas opes qui vilibus

Vasis amas committere!

Haec nempe plena lumine

Tu vasa frangi praecipis;

Lux inde magna rumpitur,

Ceu, nube scissa, fulgura.

Totum per orbem nuntii,

Nubes velut, citi volant:

Verbo graves, Verbo Deo,

Tonant, coruscant, perpluunt.

Christum sonant: versae ruunt

Arces superbae daemonum:

Circum tubis clangentibus,

Sic versa quondam moenia.

Fac, Christe, coelestes tubae

Somno graves nos excitent:

Accensa de te lumina

Pellant tenebras mentium.

Uni sit et trino Deo

Suprema laus, summum decus,

De nocte qui nos ad suae

Lumen vocavit gloriae.

AD LAUDES.

Coelestis aulae Principes,

Sacri duces exercitus,

Bissena mundi lumina,

Olim futuri judices;

Mersis gravi caligine,

Per vos dies renascitur:

Quos vanus error luserat,

Illustrat alma Veritas.

Non vi, nec armis militum,

Fandi nee ullis artibus;

Verbo sed irrisae Crucis,

Christo rebelles subditis.

Quibus gemebat subditus,

Rumpuntur orbis vincula:

Jam gaudet, excusso jugo,

Liber Dei sub legibus.

Vulgata terris omnibus

Per vos Dei mysteria:

Sic vestra terris omnibus

Praeclara facta personant.

Uni sit et trino Deo

Suprema laus, summum decus,

De nocte qui nos ad suae

Lumen vocavit gloriae.

AD SECUNDAS VESPERAS.

Quem misit in terras Deus,

Ut morte nos servet sua,

Amoris his fidos sui

Vos eligit vicarios.

Occisus Agnus a lupis,

Vos misit agnos ad lupos:

Mores ferinos exuunt,

Agni repente de lupis.

Quae victimarum caedibus

Tellus madebat impiis,

Vestris eam sudoribus,

Vestro piastis sanguine.

Hoc rore facta pinguior,

Quot illa fructus protulit!

Quae, quanta surrexit seges!

Et ista nos seges sumus.

Quam si bonus respexeris,

Qui das rigatis crescere,

Frumenta nos coelestibus

Matura condes horreis.

Uni sit et trino Deo

Suprema laus, summum decus,

De nocte qui nos ad suae

Lumen vocavit gloriae.

EVANGELISTARUM.

AD PRIMAS ET SECUNDAS VESPERAS ET AD OFFICIUM NOCT.

Christi perennes nuntii,

Retecta qui coelestibus

Scriptis Dei mysteria

Totum per orbem spargitis:

Olim sub umbris condita

Vates sacri quae viderant,

Umbris procul cedentibus,

Vidistis haec pleno die.

Humana quae tulit Deus,

Divina quae gessit homo,

Seris legenda posteris,

Dictante scripsistis Deo.

Loco remotos, tempore,

Vos rexit idem Spiritus;

Vestris adhuc in paginis

Nobis loqui non desinit.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Sit laus Patri; laus Filio,

Qui nos, triumphata nece,

Ad astra secum dux vocat:

Compar tibi laus, Spiritus.

AD LAUDES.

Sinae sub alto vertice,

Coelo tonante, lex data:

Inter tubas et fulgura

Praesens minabatur Deus.

Nunc, temperato Numine,

Per vela carnis blandius

Amat videri, languidis

Se lumen aptans sensibus.

Insculpta saxo lex vetus

Praecepta, non vires dabat:

Inscripta cordi lex nova

Quidquid jubet, dat exequi.

Scripsistis hanc fida manu;

Hanc voce, voci consonis

Hanc praedicastis moribus;

Signastis hanc et sanguine.

Afflante divo Spiritu,

Quae verba vitae traditis,

Haec ille nostris imprimat

Delenda nunquam cordibus.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Sit laus Patri, laus Filio

Qui nos, triumphata nece,

Ad astra secum dux vocat:

Compar tibi laus, Spiritus.

UNIUS MARTYRIS.

AD PRIMAS VESPERAS.

Ex quo, salus mortalium,

Fluxit sacer Dei cruor;

Homo redemptus aemulum

Deo litavit sanguinem.

Non jam crucis Christi pudet:

Quin surgit ingens gloria

Deum fateri mortuum,

Pro mortuo mori Deo.

Hoc iste plenus spiritu

Ridet minas, ridet neces;

Tuaque fretus dextera,

Tibi, Redemptor, militat.

Parata spectans praemia,

Securus ad poenas volat:

Sic pugnat, ut speret mori,

Et morte mortem vincere.

Unus tot armatas manus

Stupente lassat judice;

Et tortus ipsis qui cadit

Torquentibus fit fortior.

Da, Christe, tanti militis

Aequare facta fortia;

Da sustinere pro tuo,

Quodcumque durum, nomine.

Aeterne tu Verbi Pater,

Aeterne Fili par Patri,

Et par utrique Spiritus,

Tibi, Deus, sit gloria.

AD OFFICIUM NOCT.

Felix morte tua, qui cruciatibus

Coelo difficilem rumpere amas viam,

Et signare cruore

Quam Christo dederas fidem!

Poenis victa quibus deficeret fides,

Tu poenas avida mente praeoccupas:

Cui non sufficit una,

Ambis innumeras neces.

Te pro lege sua magnanimum mori,

Te Christus pugilem spectat ab aethere:

Ne succumbere possis,

Tecum praelia sustinet.

Et nos delicias, vana per otia,

Gens infida Deo, quaerimus anxii:

Quid torpemus? inertes

Sanguis Martyris excitat.

Semper maxima laus ingenito Patri:

Semper laus genito maxima Filio:

Sacri nexus amoris,

Sit laus par tibi, Spiritus.

AD LAUDES.

Jam non te lacerant carnificum manus,

Inter qui recubas Coelituum choros:

Nunc pro carcere caeco

Fulgentes habitas domos.

Non jam vincla manus, non cohibent pedes;

Tu liber superum regna perambulas:

Quot plagis laniatus,

Coelo tot radiis nites.

Nec te dira fames, nec sitis amplius,

Nec probrosa premit te modo nuditas,

Nunc te lumine puro

Pascit Christus et induit.

Sic tu Martyribus dexter ades, Deus,

Ut quos mors perimit, gloria vindicet;

Confundisque tyrannum

Dum quos deprimit, elevas.

Semper maxima laus ingenito Patri:

Semper laus genito maxima Filio:

Sacri nexus amoris,

Sit laus par tibi, Spiritus.

PLURIUM MARTYRUM.

AD PRIMAS VESPERAS.

Christi Martyribus debita nos decet,

Virtutis memores, promere cantica;

Quos nec blanditiis, nec potuit minis

Fallax vincere seculum.

Coelestis Patriae mens inhians bonis,

Mundi spernit opes fluxaque gaudia:

Vitae quin etiam, prae Domini lucro,

Jacturam facilem putant.

Non vultus metuunt carnificum truces:

Foetas suppliciis despiciunt manus:

Enses, flagra, rotas, omnia perpeti

Victrix edocuit fides.

O incredibilem vim patientiae!

Non, artus laceros qui cruciat dolor,

Extorquet gemitum, non querimoniam

Agnis mitibus elicit.

Ergo nunc propior, Christe, tibi sedet

Palmis turba nitens usque virentibus,

Victorumque gerens praemia, nobiles

Multo sanguine laureas.

Sit laus summa Patri, summaque Filio;

Sit par, sancte, tibi gloria, Spiritus,

Cujus praesidio praelia sustinent,

Contempta nece, Martyres.

AD OFFICIUM NOCT.

Fortes cadendo Martyres,

Quos empta fuso sanguine

Coelestis ornat purpura,

Junctis canamus vocibus.

Acti procellis omnibus,

Sui cruoris flumine

Vehuntur, et Christo duce,

Portus beatos occupant.

Saevit tyrannus, allicit;

Temnunt minas, temnunt preces,

Deum minantem dum timent,

Dum munerantem diligunt.

Quem lictor insanus sitit,

Quem caecus effundit furor,

Amor sacerdos prodigum

Christo cruorem consecrat.

Et ille mixtus sanguini

Quem fudit in ligno Deus.

Fundentibus placabilem

Orare non cessat Deum.

Implere vos omnes decet

Passo Deo quod defuit:

Per tot neces laeso Patri,

Fit plena Christus hostia.

Sit laus Patri, laus Filio;

Par sit tibi laus, Spiritus,

Qui praeliantes roboras

Palmisque donas Martyres.

AD LAUDES.

Quam, Christe, signasti viam

Primus profuso sanguine,

Per hanc tui te fortiter

Ducem sequuntur milites.

Fossus manus, fossus pedes,

Ovans ad astra transvolas;

Et membra trunci Martyres

Addunt triumpho se tuo.

Omnes in ostro splendidi

Tuum tribunal ambiunt:

Accepta monstrant vulnera,

Et per tot ora supplicant.

Audire si nos respuis,

Quos criminum moles gravat;

Audi tuos, qui sanguinem

Fudere pro te, Martyres.

Fac, si tyrannus deficit,

Ne blandiendo mollius

Frangat voluptas pectora,

Ipsis tyrannis saevior.

Aeterne tu Verbi Pater,

Aeterne Fili par Patri,

Et par utrique Spiritus,

Tibi, Deus, sit gloria.

PONTIFICUM.

AD PRIMAS ET SECUNDAS VESPERAS.

Christe, Pastorum caput atque princeps,

Praesulis festam venerata lucem,

Debitis supplex tua templa votis

Turba frequentat.

Ille non vano tenuit tremendam

Spiritu sedem, proprio nec ausu:

Sed sacrum jussus, Domino vocante,

Sumpsit honorem.

Strenuum bello pugilem superni

Chrismatis pleno tuus unxit intus

Spiritus cornu, posuitque sanctam

Pascere gentem.

Fit gregis pastor, pater atque forma:

Laetus impendit sua, seque; servus

Omnium, curis gravis, omnibusque

Omnia factus.

Pro reis orat, reficit gementes,

Erigit lapsos, tenebrasque pellit;

Fit potens verbo, docet alta, pravum

Conterit hostem.

Fac ut illius precibus juvemur,

Christe, fac Patrem, pariterque tecum

Spiritum jugi celebremus hymno

Omne per aevum.

AD OFFICIUM NOCT.

Christe, decreto Patris institutus

Pontifex summo, tibi, qui fideles

Quos legis, formas populis regendis

Ipse ministros:

Hunc juvat festo celebrare cantu,

Qui licet magnis meritis abundans,

Flens et invitus, duce te, tremendum

Sumpsit honorem.

Noverat quantis pateat periclis

Ille, qui summos apices adeptus,

Omnium curas, sibi raptus uni,

Sustinet omnes.

Fecerat fervens amor inquietum:

Quo gregis cari pia cura poscit,

Advolat promptus: mora non euntem

Ulla retardat.

Dux iter, vita praeeunte, monstrat;

Comprobat factis sua dicta magnis;

Et domum sanctam bene olente Christi

Implet odore.

Lux erat caeco, columen labanti,

Una spes lapso, misero levamen,

Providus cunctis pater, omnibusque

Omnia factus.

Christe, Pastorum bonus ipse Pastor,

Qui greges pascis proprio cruore,

Fac ut aeterne subeant opima

Pascua vitae.

AD LAUDES.

Jesu, Sacerdotum decus,

In hac die, qua gloria

Sanctum coronas Praesulem,

Votis adesto supplicum.

Sui probatus praemium

Amoris, et pignus tui,

A Patre traditos tibi

Accepit agnos pascere.

Hos novit, et praeit vocans

In tuta quemque pascua,

Victumque praebet: audiunt

Sequuntur, et vivunt oves.

Quam sentit errantem jugis,

Hanc nocte quaerit ac die;

Et gaudet inventam suo

Portans ovili reddere.

Arcet frementes bestias,

Lupi retundit impetus,

Dolosque fallit, vel mori

Caro paratus pro grege.

Offert frequentem victimam

Cum plebe Pastor innocens,

Secumque devotum gregem

Pius Sacerdos immolat.

Supreme Christe Pontifex,

Jugis tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

DOCTORUM.

AD PRIMAS VESPERAS.

O qui perpetuus nos monitor doces,

Vox aeterna Patris, Christe, vicarios

Doctores, patrias cum remeas domos,

Nobis quam bene suppetis!

Hi semper vigilant, ne quid adulterum

Corrumpat fidei virgineum decus:

Laedi vel leviter non patitur fides,

His custodibus integra.

Infames abolent relliquias Deum:

Errores abigunt, crimina dedocent;

Christo restituunt, quos male credulos

Mendax hiserat haeresis.

Patrum canitiem, tot venerabiles

Rugas objiciunt, unde nitet fides:

Quae sunt prisca, docent; quae nova, subruunt.

Servant depositum Dei.

Sit suprema tibi gloria, Veritas,

Quae per scripta Patrum, quando foris sonas,

Mentes interius muta doces, simul

Et te cordibus inseris.

AD OFFICIUM NOCT.

Jam nunc, quae numeras tot tibi vindices.

Effer sidereum, Relligio, caput;

Quot sunt mota tibi praelia, nobiles

Tot nectis tibi laureas.

Cum per mille neces impietas furit,

Opponis valido pectore Martyres;

Cum per mille dolos decipit haeresis,

Doctores tibi suscitas.

Quando sparsa lues undique criminum,

Hi gliscens vitium protinus amputant:

Quando plurima nox mentibus incubat,

Hi plenum revehunt diem.

Firmant instabiles, et dubios regunt:

Monstrant tuta procul littora naufragis:

Nobis, qui vehimur caeca per aequora,

Lucent perpetuae faces.

Quae dixere tuis consona sensibus,

Nostris illa, Deus, cordibus imprimas:

Quos terris colimus, quos sequimur duces,

Fac nos moribus assequi.

Sit suprema tibi gloria, Veritas,

Quae per scripta Patrum, quando foris sonas,

Nullo vocis egens corda doces sono,

Et te mentibus inseris.

AD LAUDES.

Vos succensa Deo splendida lumina,

Vos sal, nos homines quo sapimus Deum;

Aevum, puri animo, moribus integri,

Quo condimur in alterum.

Per vos Relligio, tutaque Veritas

Per vos virgineis fulget honoribus:

Per vos Christus amat pandere divites

Thesauros sapientiae.

Vestris unda fluit pura canalibus;

Christi floret ager; munda nitet seges:

Lac aptum pueris, et solidum viris

Cauti sufficitis cibum.

Hi sunt, summe Deus, qui tibi militant;

Hi sunt, qui stabiles aedificant domos:

Una docta cohors arma tenet manu,

Muros construit altera.

Vicistis stygias vos quibus haereses,

Haec nos accipimus tela superstites:

His pugnamus adhuc, nec dubio exitu;

His armis quoque vincimus.

Sit suprema tibi gloria, Veritas,

Quae per scripta Patrum, quando foris sonas,

Nullo vocis egens corda doces sono,

Et te mentibus inseris.

PRESBYTERORUM.

AD PRIMAS ET SECUNDAS VESPERAS.

Quantis micas honoribus,

Coelo Sacerdos addite,

Cum, praemiorum prodigus,

Totum tibi dat se Deus!

Partis labore plurimo

Quot clarus es virtutibus,

Tot fulgurantem gloria

Ornant coronae verticem.

Quos parturisti Numini,

Te filii nunc ambiunt;

Tuoque laetis cantibus

Certant triumpho plaudere.

Christus tuum fit praemium,

Quem consecrasti victimam:

Dehinc aperto Numine

Te pascet esca Coelitum.

Adhuc sacerdos, hostiam

Gratam Deo, nos devove;

Undisque mersos naufragis,

Duc ad salutis littora.

Jesu, Sacerdotum decus,

Jugis tibi sit gloria,

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

AD OFFICIUM NOCT.

Jam satis fluxit cruor hostiarum,

Pristinae cessent holocausta legis:

Christe, quos formas, meliora libant

Sacra ministri.

Elicit flammas Elias ab alto,

Mysta nunc major jubet, et potenti

Obsequens verbo Deus adstat aris,

Hostia factus,

Pingue libamen, novus et Sacerdos,

Orbe jam toto Deus immolatur:

Se manu nostra litat incruento

Funere Christus.

Tale nil priscis Patribus tributum,

Angelis nusquam data par potestas:

Se manu nostra Deus ipse cunctis

Praebet in escam.

Christe, fac semper tua sacra puro

Corde tractemus, manibusque puris;

Caritas aptos tua nos tremendis

Applicet aris.

Luminis splendor, Patris una proles,

Christe, te pronus veneretur orbis,

Qui sacerdotes per Amoris almi

Flamen inungis.