WeRead Powered by ReaderPub
Hymni ecclesiae cover

Hymni ecclesiae

Chapter 73: JUSTORUM.
Open in WeRead

Explore more books like this:

About This Book

A learned preface considers the distinct roles of psalms, canticles, and hymns in corporate devotion, arguing that true hymnody is difficult to compose and should arise from reverent tradition rather than hurried innovation. Following that argument, the volume offers a curated selection of Latin hymns drawn from historic breviaries and arranged for recognized feasts and seasons, combining measured poetic form with devotional sobriety. The collection emphasizes restraint, reverence, and the recovery of ancient liturgical language to supply solemn and suitable material for public and private worship.

AD LAUDES.

O Sacerdotum veneranda jura!

Ceu vices Christi teneant, salutis

Arbitri, claudunt, reserantque nobis

Atria coeli.

Omne pendentes scelus in statera

Cum reum solvunt, Deus ipse solvit;

Cum ligant sontem, Deus ipse sontis

Vincula nectit.

Quam manus morbis adhibent peritas!

Cum secant, semper pia dextra caedit;

Cum fovent, semper pia lenit ungens

Vulnera dextra.

Verba dum promunt, populos fidelis

Excipit vocem, cupidus doceri;

Nempe divinae sacra verba legis

Mente recondunt.

Irruens prompti cohibere fulmen,

Stant ab adverso, Dominumque placant,

Vindices in nos quoties ab alto

Depluit iras.

Dum Sacerdotes tua sacra tractant,

Christe, fac sacris quibus applicasti,

Consonent mores, populique fiat

Forma Sacerdos.

Luminis splendor, Patris una proles,

Christe, te pronus veneretur orbis,

Qui Sacerdotes per Amoris almi

Flamen inungis.

ABBATUM, MONACHORUM, ET ANACHORETARUM.

AD PRIMAS VESPERAS.

Felices nemorum pangimus incolas,

Certo consilio quos Deus abdidit,

Ne contagio secli

Mores laederet integros.

Ut te possideant, quem sitiunt Deum,

Urbes, regna, suos, se quoque deserunt:

Totus viluit orbis,

Dum coelestia cogitant.

Nudi, prompti, alacres, liberi ab omnibus,

Ad luctam pugiles ocius advolant;

Ut vastum mare tranent,

Prudentes onus exuunt.

Aeternas ut opes, certaque gaudia

Securi rapiant, omnia ludicra

Sano pectore temnunt,

Confisi melioribus.

Illis summa fuit gloria, despici;

Illis divitiae, pauperiem pati;

Illis summa voluptas,

Longo supplicio mori.

Fac nos, summe Deus, quae patimur mala

In poenam scelerum ferre libentius;

Et tellure relicta,

Immortalia quaerere.

Aeternus sit honos ingenito Patri;

Sit par unigenae gloria Filio:

Sacri nexus amoris,

Laus compar tibi, Spiritus.

AD LAUDES.
Pro Coenobita.

O pulchras acies, castraque fortia,

Quae spes, una fides, unus amor regit!

Omnes lege sub una,

Uno sub duce militant.

Heu! quantis rapiunt astra laboribus!

Pusant perpetuis questibus aethera,

Per jejunia longa

Vires corporis atterunt.

Abbatum, etc.

Votis unanimes, vi quoque fletuum

Instant, et socias ingeminant preces

Et concordibus armis

Vim coelo simul inferunt.

Haec vis grata Deo: sic amat optimus

Vinci per lacrymas, per gemitus, Pater:

Sic duris reseratur

Coelum conditionibus.

Fervent quando die cuncta tumultibus,

Altum turba silet: cetera dum tacent,

Hi per cantica rumpunt

Noctis longa silentia.

Exercet vigiles continuus labor;

Incumbunt operi non resides manus;

Tellus culta colonis

Victum suppeditat suis.

Quin regina sui mens quoque subditur,

Rectorisque studet nutibus obsequi:

Nil servat sibi juris,

Capto liberior jugo.

Aeternus sit honos ingenito Patri:

Sit par unigenae gloria Filio:

Sacri nexus amoris,

Laus compar tibi, Spiritus.

Pro Anachoreta.

Quid tu, relictis urbibus,

Mortalium consortia

Timens fugis? quid tu vides,

Solusque tecum cogitas?

Mentis volatu libero,

Percurris aeternas domos;

Et quae negas mortalibus,

Transfers Deo commercia.

Praesens choris coelestibus,

Sacro quietus otio,

Totus tuendo Numini,

Totus colendo tu vacas.

Quam pura, qui te diligunt,

O Christe, libant gaudia!

Te propter antris abditos

Sinu recondis in tuo.

Aeterna laus et gloria

Uni sit et trino Deo,

Terrena qui calcantibus

Se prodigus dat praemium.

JUSTORUM.

AD PRIMAS ET SECUNDAS VESPERAS.

Summi pusillus grex Patris,

Timore mentem solvite:

Sui paternus vos amor

Vult esse regni compotes.

En regnat inter Coelites,

Qui vixit olim seculo

Ignotus, exosus sibi,

Qui pauper, et sciens pati.

Angusta poenitentiae

Ingressus, et viam crucis,

Per dura Christum praelia,

Per damna non timet sequi.

Carnem terit jejuniis;

Linguam domat silentio:

In pauperum, parcus sibi,

Abscondit et spargit sinu.

Sapore verbi pascitur;

Totoque legem pectore

Scrutatus, orat pervigil:

Mens celsa versatur polo.

Hac surgit ad coelum via:

Et nos eadem da, Pater,

Da, Nate, da cum Spiritu,

Ad te venire semita.

AD OFFICIUM NOCT.

Non parta solo sanguine

Ornat beatos purpura:

Sunt incruenta, quae suos

Habent triumphos, praelia.

Non iste flammas, non cruces;

Non sensit uncos pectines:

Crudelis et durus sibi

Se morte lenta conficit.

Si lictor illi defuit,

Si vincla, fustes, ungulae;

Parata pro Christo mori

Hoc supplet omne caritas.

Corpus subegit castitas,

Et liberam mentem fides:

Amor supernis ignibus

Totam litavit hostiam.

Venis apertis omnibus

Qui vellet ultro erumpere,

Fraudatus optata via,

It fusus in fletum cruor.

Da, Christe, sic nos vivere,

Discamus ut semper mori:

Da, post brevis vitae dies,

Vitae perennis gaudia.

Fons sanctitatis, O Deus

Aeterna Justorum quies,

Honor tibi, laus, gloria,

Nunc et per omne seculum.

AD LAUDES.

Qui te, Deus, sub intimo

Amans recepit pectore,

Non ille terras amplius

Suspirat, oblitus sui.

Quid ergo gaudes nectere

Tristes moras amantibus?

Terris retardas exules

Cives polo quos destinas.

Hinc fervet in dies amor;

In vota toti diffluunt;

Ad astra festinantibus

Fit poena vita longior.

Vix iste tardi corporis

Pondus molestum sustinet;

Prae mortis occupat diem,

Ardens Deo se jungere.

Fons sanctitatis, O Deus

Aeterna Justorum quies,

Honor tibi, laus, gloria,

Nunc et per omne seculum.

VIRGINUM.

AD PRIMAS VESPERAS.
Pro Martyre.

O vos cum citharis dulce sonantibus,

Coetus Angelici, dicite Virginem;

Nunc aptate tubas, sumite tympana,

Christi dicite Martyrem.

Vestris illa fuit debita coetibus,

Quae mortalis adhuc, nobilis aemula,

Ut vos exprimeret, dedidicit genus,

Virgo corporis immemor.

Quid non cogis amor? Fortiter ambiit

Sponso virgineum fundere sanguinem:

Obliti meminit tunc bene corporis,

Praeclarae sitiens necis.

Sic qua parte minor, vos supereminet,

Immortale genus, quae potuit mori,

Et per damna sui corporis, integram

Testari Domino fidem.

Patri maxima laus, maxima Filio,

Amborumque sacro gloria Flamini,

Cujus praesidio praelia sustinent,

Spreto funere, Virgines.

Pro non Martyre.

Vos O virginei cum citharis chori,

Agni deliciae, pars gregis optima,

Sponsum virgineo progenitum sinu

Puris tollite laudibus.

Haec est sacra dies, obvia qua suo

Cum plena rutilans lampade jungitur

Sponso, stansque throno proxima concinit

Virgo cantica Virgini.

Solo digna Deo conjuge, respuit

Mortales thalamos: ut semel obligat

Sese fida suo, quem bene deperit,

Ultro se Deus obligat.

Purum ne maculent pectus imagines,

In se tota sui corporis immemor

Mens sese recipit; nil oculi vident,

Surdis nil sonat auribus.

Aegro vix sua sunt pabula corpori,

Ardet mille modis ante diem mori:

Quidquid mors rapiet, jam sibi praeripit;

Unus fit Deus omnia.

Fac, o Christe, tuae Virginis aemulos,

Hac nos ire tibi qua graditur via:

Qui gens sancta sumus, moribus integris

Fac soli tibi vivere.

Da te, summe Pater, tollere laudibus

Da te, Christe, sequi, laurea Virginum:

Fac incensa tuis, Spiritus, ardeant

Flammis frigida pectora.

AD OFFICIUM NOCT.
Pro Martyre.

Virginum robur, Deus, atque custos:

Sexus imbellis, medios per enses,

Dum faves, quas non superat virili

Pectore mortes!

Pro tuis aris animosa Virgo

Molle dat poenis lacerare corpus:

Non suos sentit, memor o! tuorum,

Christe, dolorum.

Non graves plagae, validi nec ictus

Integram possunt violare mentem:

Quin sacri crescit magis obstinatus

Ardor amoris.

Sponsa dilecto placitura Sponso,

Despicit ruptum laniata corpus:

Est suus truncis honor et venustas

Est sua membris.

Omnis a recto fluit ille splendor:

Christe, sic olim cruce tensus alta,

Obsequens Patri, laceros placebas

Horridus artus.

Summa laus Patri, genitoque Verbo;

Et tibi compar, utriusque Nexus:

Fac tibi semper placeamus uni

Moribus aequis.

Pro non Martyre.

Coelestis aula panditur:

En sponsus; omnes obviae

Exite Sponso Virgini,

Exite, sponsae Virgines.

Haec nuptialis est dies,

Quae, longa post suspiria,

Dat omnibus, dat singulis

Jam plenius frui Deo.

Quae casta vobis gaudia,

Quos afflet ignes, dicite:

Ab ore cujus purior

Torrens voluptas effluit?

Hunc propter unum viluit

Superba regum purpura:

Dotata quae sponso Deo,

Quid Virgo terris ambiat?

O virginales nuptiae,

Per quas caro fit spiritus!

O dulce vinclum, jungitur

Quo mens Deo, menti Deus!

Sit laus Patri, laus Filio

Sit par tibi laus, Spiritus,

Divina qui perennibus

Firmas sigillis foedera.

AD LAUDES.
Pro Martyre.

Quid sacram, Virgo, generosa Martyr,

Ambiunt frontem duplices coronae?

Nempe non unum gemino reportas

Hoste triumphum.

Mollior fregit neque te voluptas;

Impotens flexit neque te tyrannus:

Tu graves poenas, pariterque blandos

Vincis amores.

Liliis Sponsus recubat, rosisque:

Tu, tuo semper bene fida Sponso,

Et rosas martyr, simul et dedisti

Lilia virgo.

Summa laus Patri, genitoque Verbo;

Et tibi compar, utriusque Nexus:

Fac tibi semper placeamus uni

Moribus aequis.

Pro non Martyre.

Non vana dilectum gregem

Pavere mundi gaudia,

Nec pura fallax pectora

Imago lusit seculi.

Sed haec tuarum propria

Sunt, Christe, sponsarum bona,

Te semper, et tecum tuis

In te potiri gaudiis.

Castis vicissim tu tibi

In cordibus thorum struis:

Interque flammas intimo

Amans quiescis in sinu.

Hic unus est sponsis amor,

Unusque tecum spiritus;

Beasque sponsus singulas,

In teque transformas, Deus.

Te deprecamur supplices,

Nostris ut addas sensibus,

Nescire prorsus omnia

Corruptionis vulnera.

Sit laus Patri, laus Filio:

Sit par tibi laus, Spiritus,

Divina qui perennibus

Firmas sigillis foedera.

AD SECUNDAS VESPERAS.
Pro non Martyre.

O virgo, pectus cui sacrum,

Amoris expers improbi,

Intus suis ardoribus

Sanctus perussit Spiritus!

Non te voluptas dulcibus

Fallax venenis molliit,

Solas amantem persequi

Coelestis Agni nuptias.

Sic ille natus Virgine

Suo decore ceperat,

Ut ejus ardens ignibus

Mundana cuncta temneres.

Beata cui nunc, Coelitum

Inter canentium choros,

Coelo licet perennibus

Sponsi potiri gaudiis.

Aeterne sponse Virginum,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

SANCTARUM MULIERUM.

AD PRIMAS VESPERAS.

Ad nuptias Agni Pater

Matres et innuptas vocat:

O te beatam, cui thorus

Interque sponsas sors datur!

Lex nuptiarum caritas;

Dos magna, paupertas, tibi,

Calcare fallaces opes,

Caduca corde spernere.

Te multus oblectat labor,

Fusaeque jejunam preces:

Te poenitentem lacrymae,

Te cura pauperum juvat.

Quacumque confixam sibi,

Per probra sponsam, per cruces

Trahit Magister; et sequi

Despecta gaudes, et pati.

Beata quae sponso Deo

Castis adhaeret vinculis:

Sic corpus unum possumus,

Sic unus esse spiritus.

Hoc praestet almo cum Patre,

Natoque nobis Spiritus,

Qui trinus ac unus Deus

Regnat per omne seculum.

AD OFFICIUM NOCT.

Adeste, sanctae Conjuges;

En illa fortis Femina,

Ornata quae virtutibus

Inter triumphat Coelites.

Blandos ut hostes vinceret,

Hanc fortitudo vestiit:

Ut prosit intuentibus,

Coelestis ornavit decor.

Non vana pompa seculi

Sensus fefellit, nec malis

Gliscens voluptas artibus

Virile pectus molliit.

Non illa luxu vestium,

Non crine torto splenduit:

Cultu nitens sed simplice,

Puris placebat moribus.

Se sub serenis vultibus

Austera virtus occulit:

Timet videri, ne suum,

Dum prodit, amittat decus.

Pascenda coelesti cibo,

Sacris studebat litteris;

Templo frequens, sed sedula

Redibat ad curam domus.

Agni vocans ad nuptias,

Tibi, Pater, sit gloria:

Sit aequa Nato, nec minor

Laus utriusque Flamini.

AD LAUDES.

Ardet Deo quae Femina,

Latere frustra cogitat:

Quot indigos haec sublevat,

Tot proditur praeconibus.

Prodesse quaerit omnibus,

Curis honestis anxia;

Patrona custos virginum,

Secunda mater orphanis.

Pannis latentem vilibus

Christum fovebat hospitem:

Quas dura subtraxit sibi,

Opes refundit prodiga.

Pacem domi, pacem foris

Alto colit silentio;

Lites amat componere,

Ut una mens sit omnibus.

Aeterne tu Verbi Pater,

Aeterne Fili par Patri,

Et par utrique Spiritus,

Tibi, Deus, sit gloria.

AD SECUNDAS VESPERAS.

O jam beata, quae suo

Tandem soluta corpore,

Vinclis perennioribus

Uni Deo conjungitur!

Per quos gradus coelum petit,

Hac ire vos omnes docet,

Junctae jugali vinculo,

Et vos solutae Conjuges.

Insignis et nos Feminae

Sequi decet vestigia,

Magnum vel ipsis quae fuit

Virtutis exemplum viris.

Queis arsit illa, fac, Deus,

Flagremus et nos ignibus;

Eoque, quo te vis coli,

Amore fac mens te colat.

Aeterne tu Verbi Pater,

Aeterne Fili par Patri,

Et par utrique Spiritus,

Tibi, Deus, sit gloria.

IN OFFICIO DEDICATIONIS ECCLESIAE.

AD OFFICIUM NOCT.

Patris aeterni Soboles coaeva,

Dum tuae sacros pia plebs honores

Aedis instaurat, Deus alme, nostris

Annue votis.

Hic sacri fontis latices ab ortu

Inditi purgant maculam reatus:

Hic et infusum nova membra Christo

Chrisma coaptat.

Hic sua pascit populos fideles

Carne, qui mundi scelus omne tollit

Agnus, et fusi pretium cruoris

Ipse propinat.

Hic salus aegris animis paratur:

Hic reos judex facilis relaxat,

Atque lethalem rediviva pellit

Gratia culpam.

Cujus in coelo thronus est perennis,

Incolit parvam Deus altus aedem:

Hic adorator sibi quisque sedem

Praeparat astris.

Nullus hanc turbo quatit, irruentis

Nulla vis nimbi, rapidive fluctus:

Cedit hanc contra furor inferorum

Irritus omnis.

Laus Deo, virtus, honor, et potestas

Una sit Patri, parilique Proli:

Par sit amborum tibi nexus omni,

Spiritus, aevo.

AD LAUDES.

Urbs beata, vera pacis

Visio, Jerusalem,

Quanta surgit! celsa saxis

Conditur viventibus:

Quae polivit, haec coaptat

Sedibus suis Deus.

Singulis ex margaritis

Singulae portae nitent:

Murus omnis fulget auro,

Fulget unionibus:

Angularis petra Christus

Fundat urbis moenia.

Ejus est sol caesus Agnus,

Ejus est templum Deus:

Aemulantes hic beati

Puriores Spiritus,

Laude jugi Numen unum

Terque Sanctum concinunt.

Hinc et inde sunt aperta

Civitatis ostia:

Quisquis ambit huc venire,

Inserique moenibus,

Ante duris hic probari

Debuit laboribus.

Sit perennis laus Parenti;

Sit perennis Filio:

Laus tibi, qui nectis ambos,

Sit perennis, Spiritus,

Chrisma cujus nos inungens

Viva templa consecrat.

AD PRIMAS ET SECUNDAS VESPERAS.

Ecce sedes hic Tonantis,

Ecce coeli janua:

Hic sacerdos, ara, templum,

Hic Deus fit hostia;

Incruenta morte jugis

Hic amor litat Deum.

Qualis ara, quanta sedes

Ipsius capax Dei!

Quem nec universa terra,

Omne nec coelum capit,

Orbe parvo se coarctans,

Hic latere sustinet.

Quam libenter hic pudicis

Inserit se cordibus!

Hic amantis tota Christi

Exerit se caritas:

Hic Pater caros sedere

Gestit inter filios.

Hinc facesse quem profana

Polluit contagio,

Neu sacrum transire limen

Inquinatus audeas:

Ultor adstat cum flagellis

Puniens sontes Deus.

Sit perennis laus Parenti;

Sit perennis Filio:

Laus tibi, qui nectis ambos,

Sit perennis, Spiritus,

Chrisma cujus nos inungens

Viva templa consecrat.

DOXOLOGIAE.

Deo Patri sit gloria,

Ejusque soli Filio,

Sancto simul cum Spiritu,

Nunc et per omne seculum.

IN NATIVITATE DOMINI.

Qui natus es de Virgine,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN EPIPHANIA DOMINI.

Qui te revelas Gentibus,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN OCTAVA EPIPHANIAE.

Mundi scelus qui diluis,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN TEMPORE PASCHALI.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Sit laus Patri; laus Filio,

Qui nos, triumphata nece,

Ad astra secum dux vocat:

Compar tibi laus, Spiritus.

IN ASCENSIONE DOMINI.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Qui victor ad coelum redis,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN OCTAVA ASCENSIONIS.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Venture Judex seculi,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

POST OCTAVAM ASCENSIONIS.

Da, Christe, nos tecum mori;

Tecum simul da surgere:

Terrena da contemnere;

Amare da coelestia.

Qui Patris ad dextram sedes,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN DIE PENTECOSTES.

Sit laus Patri; laus Filio:

Par sit tibi laus, Spiritus,

Afflante quo mentes sacris

Lucent et ardent ignibus.

IN ANNUNCIATIONE DOMINI.

Mundo redemptor qui venis,

Fili, tibi laus maxima

Cum Patre: nec tibi minor

Laus, utriusque Spiritus.

IN FESTO CORPORIS CHRISTI.

Qui carne nos pascis tua,

Sit laus tibi, Pastor bone,

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN TRANSFIGURATIONE DOMINI.

Qui, nube rupta, te palam

Natum vocavit, laus Patri;

Tibique Nato; nec minor

Laus utriusque Flamini.

IN SUSCEPTIONE SANCTAE CRUCIS.

Qui per crucem nos liberas,

Fili, tibi laus maxima

Cum Patre: nec tibi minor

Laus, utriusque Spiritus.

IN APOSTOLIS.

Uni sit et trino Deo

Suprema laus, summum decus,

De nocte qui nos ad suae

Lumen vocavit gloriae.

IN EVANGELISTIS.

Fons sanctitatis, o Deus,

Aeterna Sanctorum quies,

Te laudet omnis spiritus,

Nunc et per omne seculum.

IN UNO MARTYRE.

Fortem coronans militem,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN PLURIBUS MARTYRIBUS.

Sit laus Patri, laus Filio;

Par sit tibi laus, Spiritus,

Qui praeliantes roboras,

Palmisque donas Martyrum.

IN PONTIFICIBUS.

Supreme Christe Pontifex,

Jugis tibi sit gloria,

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN DOCTORIBUS.

Qui vera lux es mentium,

Jesu, tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.

IN PRESBYTERIS.

Jesu, Sacerdotum decus,

Jugis tibi sit gloria

Cum Patre, cumque Spiritu,

In sempiterna secula.