The Project Gutenberg eBook of La kolonoj de la socio
Title: La kolonoj de la socio
Dramo en kvar aktoj
Author: Henrik Ibsen
Translator: Odd Tangerud
Release date: December 22, 2006 [eBook #20162]
Language: Esperanto
Credits: Produced by Andrew Sly
Noto de tekstpreparulo:
En ĉi tiu teatraĵo, la tradukisto uzas komencemajuskla “Vi” por
signifi norvega formala alparola pronomo.
HENRIK IBSEN
LA KOLONOJ DE LA SOCIO
Dramo en kvar aktoj
(Samfundets støtter 1877)
Tradukis: Odd Tangerud
Eldonejo JEC Scandinavia a/s
Postboks 54
N - 3401 Lier
Tel 32 85 50 03
Fax 32 85 50 82
ISBN 82 91 707-52-9
LA KOLONOJ DE LA SOCIO
ROLOJ:
- KONSULO BERNICK.
- SINJORINO BERNICK, lia edzino.
- OLAF, ilia filo, 13 jara.
- FRAŬLINO BERNICK, fratino de la konsulo.
- JOHAN TØNNESEN, pli juna frato de sinjorino Bernick.
- FRAŬLINO HESSEL, ŝia pli aĝa duonfratino.
- HILMAR TØNNESEN, kuzo de sinjorino Bernick.
- ADJUNKTO RØRLUND.
- GRANDKOMERCISTO RUMMEL.
- KOMERCISTO VIGELAND.
- KOMERCISTO SANDSTAD.
- DINA DORF, juna knabino en la domo de la konsulo.
- PLENRAJTIGITO KRAP.
- ŜIPKONSTRUISTO AŬNE.
- LA EDZINO DE GRANDKOMERCISTO RUMMEL.
- LA EDZINO DE POŜTESTRO HOLT.
- LA EDZINO DE DOKTORO LYNGE.
- FRAŬLINO RUMMEL.
- FRAŬLINO HOLT.
- BURĜOJ kaj ALIAJ LOĜANTOJ, FREMDAJ MARISTOJ, PASAĜEROJ sur VAPORŜIPO k.t.p.
(La agado okazas en la domo de konsulo Bernick en eta norvega ĉemara urbo.)
UNUA AKTO
(Spaca ĝarden-salono en la domo de konsulo Bernick. Maldekstre en la antaŭo pordo kondukas al la ĉambro de la konsulo; pli malantaŭe en la sama muro estas simila pordo. Meze sur la kontraŭa pordo estas pli granda enir-pordo. La fona muro estas preskaŭ tute el spegula vitro kun malferma pordo al larĝa ĝarden-ŝtuparo, super kiu estas etendita sunŝirmilan velon. Sube de la ŝtuparo vidiĝas parto de la ĝardeno, enkadrigita de krado kun mallarĝa enir-pordego. Ekstere kaj laŭ la krado laŭas strato, kies kontraŭa flanko havas malgrandajn hele-koloritajn lignajn domojn. Estas somero kaj varma sunbrilo. Kelkaj homoj foje preterpasas en la strato; oni haltas kaj interparolas; fariĝas komerco en vendejo situanta ĉe la angulo k.t.p.)
(Ene en la ĝardena salono sidas ĉirkaŭ tablo aro da sinjorinoj. Meze antaŭ la tablo sidas sinjorino Bernick. Ĉe ŝia maldekstra flanko sidas sinjorino Holt kun filino, kaj laŭvice sinjorino Rummel kaj fraŭlino Rummel. Dekstre de sinjorino Bernick sidas sinjorino Lynge, fraŭlino Bernick kaj Dina Dorf. Ĉiuj sinjorinoj estas okupataj pri manlaboro. Sur la tablo kuŝas grandaj amasoj da duone pretigitaj kaj prettonditaj linaĵoj kaj aliaj vestaĵoj. Pli fone, ĉe malgranda tablo sur kiu staras du florpotoj kaj glaso da suker-akvo, sidas adjunkto Rørlund legante el libro ore randita, tamen tiel ke nur opaj vortoj aŭdiĝas de la publiko. Ekstere en la ĝardeno kuras Olaf Bernick ĉirkaŭe pafante al celo per arko.)
(Post momento venas ŝipkonstruisto Aŭne kviete enen tra la pordo dekstre. Okazas ioma interrompiĝo de la legado; sinjorino Bernick kapsignas al li kaj montras al la pordo maldekstre. Aŭne trankvile iras tien kaj frapas kelkajn fojojn sur la pordon de la konsulo kviete kaj kun interspacoj. Plenrajtigito Krap, kun ĉapelo en la mano kaj paperoj sub la brako venas el tiu ĉambro.)
PLENRAJTIGITO KRAP
Ĉu estas vi, kiu frapas?
ŜIPKONSTRUISTO AŬNE
La konsulo serĉas min.
PLENRAJTIGITO KRAP
Li faris; sed ne povas akcepti Vin; li transdonis al mi — —
ŜIPKONSTRUISTO AŬNE
Al Vi? Mi preferus — —
PLENRAJTIGITO KRAP
— — transdonis al mi diri, ke Vi devas ĉesi pri tiuj sabat-tagaj
prelegoj por la laboristoj.
ŜIPKONSTRUISTO AŬNE
Ĉu? Mi pensis ke mi povus uzi mian libertempon — —
PLENRAJTIGITO KRAP
Vi ne devas uzi Vian libertempon por fari la laboristojn sentaŭgaj
en la labortempo. Lastan sabaton Vi parolis pri la damaĝo, kiun la
laboristoj ricevus de niaj novaj maŝinoj kaj de la nova labormetodo
en la ŝipfarejo. Kial Vi tion faras?
ŜIPKONSTRUISTO AŬNE
Tion mi faras por subteni la socion.
PLENRAJTIGITO KRAP
Strange! La konsulo diras, ke tio estas soci-disrompo.
ŜIPKONSTRUISTO AŬNE
Mia socio ne estas tiu de la konsulo, sinjoro plenrajtigito! Kiel
estro de la laborista asocio mi devas — —
PLENRAJTIGITO KRAP
Vi unue kaj ĉefe estas laborestro de la ŝipfarejo de konsulo
Bernick. Vi unue kaj ĉefe faru Vian devon al la socio, kiu nomiĝas
la firmao de konsulo Bernick; ĉar estas de tiu ke ni ĉiuj vivas.
— Jes, nun Vi scias kion la konsulo dirus al Vi.
ŜIPKONSTRUISTO AŬNE
La konsulo ne estus tion tiel dirinta, sinjoro plenrajtigito! Sed
mi ja komprenas kiun mi povas danki por tio ĉi. Estas la damnita
usona averiulo. Tiuj homoj volas progresigi la laboron, kiel ili
kutimiĝis tie transe, kaj tio —
PLENRAJTIGITO KRAP
Nu ja, nu ja; mi ne povas lasi min tiriĝi enen en detalojn. Nun Vi
konas la opinion de la konsulo; jen sufiĉe! Bonvolu returni al
la farejo; certe bezoniĝas; mi baldaŭ mem venos. — Pardonu
sinjorinoj!
(Li salutas kaj eliras tra la ĝardeno kaj malsupren laŭ la strato. Ŝipkonstruisto Aŭne eliras silente dekstre. La adjunkto, kiu dum la pasinta mallaŭta interparolo daŭrigis la legadon, baldaŭ poste finlegis la libron, kaj batfermas ĝin.)
ADJUNKTO RØRLUND
Jen, miaj karaj aŭskultantinoj, pri tio finite.
SINJORINO RUMMEL
Oh, kia instruplena rakonto!
SINJORINO HOLT
Kaj kun bona moralo!
SINJORINO BERNICK
Tia libro vere donas multon pripensindan.
ADJUNKTO RØRLUND
Ho jes; ĝi estas bonfara kontraŭeco al tio, kion ni bedaŭrinde
ĉiutage povas vidi, kaj en gazetoj kaj en periodaĵoj. Ĉi tiu
ŝminkita eksteraĵo, kiun la grandaj socioj vidigas, — kion ĝi
vere kaŝas? Vantecon kaj putrecon, se mi povas min tiel esprimi.
Neniu morala fundamento sub la piedoj. Per unu vorto, — ili estas
kalkumitaj tombejoj, tiuj grandaj socioj nuntempe.
SINJORINO HOLT
Jes tutcerte.
SINJORINO RUMMEL
Ni ja nur bezonas rigardi al la usona ŝipanaro, kiu nun troviĝas
ĉi tie.
ADJUNKTO RØRLUND
Nu, pri tia kanajlaro el la homaro mi ne degnas paroli. Sed eĉ en la
plej altaj tavoloj, kiel statas tie? Dubo kaj fermanta maltrankvilo
en ĉiuj lokoj; malpaco en la animoj kaj necerteco en ĉiuj rilatoj.
Kiel ja estas subfosita la familia vivo tie? Kiel ja esprimas sin
aŭdacaj deziroj renversi eĉ la plej gravajn verojn?
DINA
(sen suprenrigardi) Tamen ĉu ne ankaŭ multaj grandaj faroj okazas?
ADJUNKTO RØRLUND
Grandaj faroj —? Mi ne komprenas —
SINJORINO HOLT
(surprizita) Sed, Dio, Dina —!
SINJORINO RUMMEL
(sammomente) Tamen, Dina, kiel Vi do povas —?
ADJUNKTO RØRLUND
Mi opinias ke ne estus sane se tiaj faroj trovis enlason ĉe ni. Ne,
ni ĉi-hejme devas danki al Dio, ke statas ĉe ni kiel estas. Certe
kreskas fiherboj inter la tritiko ankaŭ ĉi tie, bedaŭrinde; sed
ĝin ni sincere klopodas sarki plej eble bone. Gravas ke ni tenu la
socion pura, miaj sinjorinoj, — teni ekstere ĉion tion neprovitan,
kiun senpacienca tempo volas trudi al ni.
SINJORINO HOLT
Kaj el tio bedaŭrinde troviĝas pli ol sufiĉe.
SINJORINO RUMMEL
Jes, pasintan jaron pendis de hareto, ke ni ricevus fervojon al la
urbo.
SINJORINO BERNICK
Nu, tion ja Karsten sukcesis malhelpi.
ADJUNKTO RØRLUND
La providenco, sinjorino Bernick. Vi povas esti certa, ke Via edzo
estis ilo en la mano de iu pli alta, kiam li rifuzis okupiĝi pri tiu
kaprico.
SINJORINO BERNICK
Kaj tamen li spertis sufiĉe da malico el la gazetoj. Sed ni tute
forgesas danki Vin, sinjoro adjunkto. Vere estas tre afable de Vi, ke
Vi oferas tiom da tempo por ni.
ADJUNKTO RØRLUND
Ho nu, nun dum la lerneja ferio —
SINJORINO BERNICK
Ja, ja, tamen estas ja ofero, sinjoro adjunkto.
ADJUNKTO RØRLUND
(lokigas sian seĝon pli proksimen.) Ne parolu pri tio, kara
sinjorino. Ĉu Vi mem ne faras oferon por la bona afero? Kaj ĉu Vi
ĝin ne donas ĝoje? Tiuj morale koruptitaj, por kies plibonigo Vi
laboras, estas rigardendaj kiel vunditaj soldatoj sur batalkampo;
Vi, karaj sinjorinoj estas la diakoninoj, la kompatemaj fratinoj,
kiuj ŝirkolektas ĉarpion por tiuj malfeliĉaj vunditoj, metas la
bandaĝon milde sur la vundon, kuracas kaj sanigas ilin —
SINJORINO BERNICK
Certe estas granda donaco de graco vidi ĉion en tia bela lumo.
ADJUNKTO RØRLUND
Multo estas denaska tiurilate; sed multo eblas esti akirata. Gravas
vidi la aferojn en la lumo de sincera vivotasko. Jes, kion nun Vi
diras, fraŭlino Bernick? Ĉu Vi ne trovis kvazaŭ pli sekuran
fundamenton kiam Vi oferis vin al la tasko instrui?
FRAŬLINO BERNICK
Aĥ, mi ne scias kion respondi. Ofte kiam mi iras tie en la lerneja
ĉambro, mi deziras esti ege fore sur la sovaĝa maro.
ADJUNKTO RØRLUND
Nu aŭdu, estas la malkvieto, kara fraŭlino. Sed kontraŭ tiaj
maltrankvilaj gastoj oni devas fermi la pordon. La sovaĝa maro, —
tion Vi kompreneble ne pensas litere; Vi pensas pri la granda ondanta
homa socio, kie multaj submergiĝas. Kaj ĉu Vi vere tiom alte
taksas la vivon, kiun Vi aŭdas zumi kaj brui ekstere? Rigardu
nur la straton. Tie la homoj iras en la sunbrulo, ŝvitantaj kaj
baraktantaj kun siaj etaj aferoj. Por ni vere estas pli kontentige
sidi malvarmete ĉi tie interne turnante la dorson al tiu flanko,
de kie venas la perturbo.
FRAŬLINO BERNICK
Jes, Dio, vi ja eble tute pravas —
ADJUNKTO RØRLUND
Kaj en domo kia tiu ĉi, — en bona kaj pura hejmo, kie la familia
vivo montras sin en la plej bela aspekto, — kie paco kaj konkordo
regas — — (al sinjorino Bernick) Al kio Vi aŭskultas, sinjorino?
SINJORINO BERNICK
(turnita al la plej antaŭa pordo maldekstre) Kiel laŭtvoĉaj ili
fariĝas tie interne.
ADJUNKTO RØRLUND
Ĉu io aparte okazas?
SINJORINO BERNICK
Mi ne scias. Mi aŭdas ke estas iuj ene ĉe mia edzo.
(Hilmar Tønnesen, kun cigaro en la buŝo, envenas tra la pordo dekstre, sed haltas je la vido de tiom da sinjorinoj.)
HILMAR TØNNESEN
Ho, pardonu — (volas retiri sin)
SINJORINO BERNICK
Ne, Hilmar, proksimu do; vi ne ĝenas. Ĉu vi ion volas?
HILMAR TØNNESEN
Ne, mi nur volis enrigardi. Saluton, sinjorinoj. (al sinjorino
Bernick) Nu, kio do fariĝos?
SINJORINO BERNICK
Pri kio?
HILMAR TØNNESEN
Bernick estas ja kunvokinta kunvenon.
SINJORINO BERNICK
Ĉu? Pri kio do?
HILMAR TØNNESEN
Ho, estas ja denove tiu fervoj-sensencaĵo.
SINJORINO RUMMEL
Ne, ĉu eblas?
SINJORINO BERNICK
Bedaŭrinda Karsten, ĉu li havu eĉ pliajn malagrablaĵojn —
ADJUNKTO RØRLUND
Sed kiel ni komprenu tion ĉi, sinjoro Tønnesen? Konsulo Bernick jam
lastan jaron konigis, ke li ne volas havi iun fervojon.
HILMAR TØNNESEN
Jes, tion ankaŭ mi opinias; sed mi renkontis plenrajtigiton Krap,
kaj li rakontis, ke la fervoja afero denove traktiĝos, kaj ke
Bernick havas kunvenon kun tri el la monhavantoj en la urbo.
SINJORINO RUMMEL
Jes, ĉu ne estas kiel ŝajnis al mi, ke mi aŭdis la voĉon de
Rummel.
HILMAR TØNNESEN
Jes, kompreneble Rummel kunestas, kaj ankaŭ komercisto Sandstad el
la deklivo kaj Mikkel Vigeland, — “Mikelo Sanktulo”, kiel oni nomas
lin.
ADJUNKTO RØRLUND
Hm —
HILMAR TØNNESEN
Pardonu, sinjoro adjunkto.
SINJORINO BERNICK
Kaj nun estis ja tie ĉi tiel bone kaj trankvile.
HILMAR TØNNESEN
Nu ja, miaparte mi ne bedaŭrus, ke ili komencus denove kvereli.
Estus ja ioma amuzado.
ADJUNKTO RØRLUND
Nu, tiajn amuzadojn mi pensas, ke oni povas senesti.
HILMAR TØNNESEN
Tio estas laŭ natura emo. Certaj naturoj bezonas foje ŝirantaj
bataloj. Sed de tio la etburĝa vivo ne havas multe oferenda, kaj ne
estas por ĉiu donita — (foliumas la libron de la adjunkto) “La
virino kiel la servantino de la socio”. Kia sensencaĵo estas tio?
SINJORINO BERNICK
Dio, Hilmar, tion vi ne diru. Vi sendube ne legis tiun libron.
HILMAR TØNNESEN
Ne kaj mi ne intencas legi ĝin.
SINJORINO BERNICK
Vi verŝajne ne bone fartas hodiaŭ.
HILMAR TØNNESEN
Ne, mi ne fartas.
SINJORINO BERNICK
Ĉu vi eble ne bone dormis ĉi-nokte?
HILMAR TØNNESEN
Ne, mi dormis vere malbone. Mi faris promenadon hieraŭ vespere pro
mia malsano. Poste mi paŝadis al la klubo kaj legis vojaĝpriskribon
pri la norda poluso. Estas io hardanta en tio sekvi la homojn en ilia
lukto kontraŭ la elementoj.
SINJORINO RUMMEL
Sed tio ne bone efikis al Vi, sinjoro Tønnesen.
HILMAR TØNNESEN
Ne; ĝi malbone efikis; la tutan nokton mi turnadis duondorme
sonĝante, ke min persekutis abomena rosmaro.
OLAF
(kiu envenis supre sur la ĝardena ŝtuparo) Ĉu persekutis vin
rosmaro, onklo?
HILMAR TØNNESEN
Mi tion sonĝis, vi stultulo! Sed ĉu vi daŭre ĉirkaŭiras ludante
per tiu ridinda arko? Kial vi ne havigis al vi veran pafilon?
OLAF
Jes, mi volus, sed —
HILMAR TØNNESEN
Ĉar vera pafilo, tiu do havas iun sencon; ĉiam estas io
nervostreĉa kiam oni estas pafonta.
OLAF
Kaj tiam mi povus pafi ursojn, onklo. Sed patro ne permesos al mi.
SINJORINO BERNICK
Vi ne devas meti tiaĵojn en lian kapon, Hilmar.
HILMAR TØNNESEN
Hm, — tiela parencaro edukiĝas hodiaŭ! Oni parolas pri sporto kaj
sporto, — Ho Dio, — sed ĉio estas nur ludo; neniam serioza urĝo
al tio hardanta, kio troviĝas en kuraĝa renkonto okulon al okulo
antaŭ la danĝero. Ne staru celante al mi per la arko, vi stultulo;
vi povus malpreni.
OLAF
Ne, onklo, ĝi ne havas sagon.
HILMAR TØNNESEN
Vi ne povas scii; ĝi tamen povas havi sagon. Forprenu ĝin, mi
diras! — Kial pro diablo vi neniam vojaĝis transen al Ameriko en iu
el la ŝipoj de via patro? Tie vi povus vidi ĉason al bizonoj aŭ
lukto kontraŭ la ruĝuloj.
SINJORINO BERNICK
Tamen Hilmar do —
OLAF
Tion mi volonte farus, onklo; kaj eble mi renkontus onklon Johan kaj
onklinon Lona.
HILMAR TØNNESEN
Hm —; sensencaĵo.
SINJORINO BERNICK
Nun vi povas reen iri en la ĝardenon, Olaf.
OLAF
Panjo, ĉu mi ankaŭ povos eliri sur la straton?
SINJORINO BERNICK
Jes; sed ne tro foren.
(Olaf kuras elen tra la kradpordo.)
ADJUNKTO RØRLUND
Vi ne devus meti tiajn kapricojn en la kapon de la infano, sinjoro
Tønnesen.
HILMAR TØNNESEN
Ne, kompreneble, li devas iri ĉi tie kaj fariĝi fornosidulo, kiel
tiom da aliuloj.
ADJUNKTO RØRLUND
Sed kial Vi mem ne transvojaĝos?
HILMAR TØNNESEN
Mi? Kun mia malsano? Nu, tio kompreniĝas; ĝin oni ne multe
konsideras en la urbo. Sed tamen, — oni havas ja certajn devojn al
la socio al kiu oni apartenas. Devas almenaŭ esti iuj kiuj tenas
la standardon alte. Uŝ, nun li denove krias!
LA SINJORINOJ
Kiu krias?
HILMAR TØNNESEN
Nu ja, mi ne scias. Ili estas iom laŭtvoĉaj tie interne, kaj tio
igas min nervoza.
SINJORINO RUMMEL
Certe estas mia edzo, sinjoro Tønnesen. Sed mi diru al Vi, li tiom
kutimiĝis paroli en grandaj kunvenoj —
ADJUNKTO RØRLUND
Ankaŭ la aliaj ne estas mallaŭtaj, ŝajnas al mi.
HILMAR TØNNESEN
Ne, Dio gardu, kiam temas pri defendo de la monujo, jen —; ĉio ja
rezultas en kalkulo de bagatelaĵoj ĉi tie. Uŝ!
SINJORINO BERNICK
Estas almenaŭ pli bone ol pasinte, kiam ĉio foruziĝis en amuzadoj.
SINJORINO LYNGE
Ĉu vere estis tiel malbone pasinte?
SINJORINO RUMMEL
Jes, Vi kredu, sinjorino Lynge. Nomu Vin feliĉa, ke Vi tiam ne
loĝis ĉi tie.
SINJORINO HOLT
Jes, vere okazis ŝanĝoj! Ho, kiam mi pensas pri miaj knabinaj
tagoj —
SINJORINO RUMMEL
Ho pensu nur antaŭ dekkvar — dekkvin jaroj. Dio gardu nin kia vivo
estis ĉi tie! Tiam ekzistis kaj la pilk-klubo kaj la muzik-asocio —
FRAŬLINO BERNICK
Kaj la drama-asocio. Ĝin mi bone memoras.
SINJORINO RUMMEL
Jes, estas tie ke via teatraĵo prezentiĝis, sinjoro Tønnesen.
HILMAR TØNNESEN
(iras al la fono) Nu, kio, kio —!
ADJUNKTO RØRLUND
Teatraĵo de studento Tønnesen?
SINJORINO RUMMEL
Jes, estis longe antaŭ ol Vi venis ĉi tien, sinjoro adjunkto.
Cetere ĝi prezentiĝis nur unu fojon.
SINJORINO LYNGE
Ĉu ne estis en tiu teatraĵo, ke Vi aktoris kiel amorantino, laŭ
kio Vi diris, sinjorino Rummel?
SINJORINO RUMMEL
(ekrigardas post la adjunkto) Mi? Tion mi vere ne memoras,
sinjorino Lynge. Sed mi bone memoras la bruantaj sociaj aranĝoj en
la familioj.
SINJORINO HOLT
Jes, mi eĉ scias pri la domoj, kie ili prezentis du grandajn
tagmanĝojn semajne.
SINJORINO LYNGE
Kaj ankaŭ venis ĉi tien vojaĝanta aktor-grupo laŭdire.
SINJORINO RUMMEL
Jes, tio estis ja la plej malbona —!
SINJORINO HOLT
(maltrankvila) Hm, hm —
SINJORINO RUMMEL
Nu, aktoroj? Ne, tion mi tute ne memoras.
SINJORINO LYNGE
Jes, tiuj homoj laŭdire faris tiom da petolaĵoj. Kiel efektive
statas pri tiuj historioj?
SINJORINO RUMMEL
Ho, vere estas nenio, sinjorino Lynge.
SINJORINO HOLT
Kara Dina, donu al mi tiun linaĵon.
SINJORINO BERNICK
(samtempe) Kara Dina, eliru kaj petu al Katrine enporti la kafon.
FRAŬLINO BERNICK
Mi iru kun vi, Dina.
(Dina kaj fraŭlino Bernick eliras tra la plej supera pordo maldekstre.)
SINJORINO BERNICK
(ekstaras) Kaj nun vi pardonu al mi momenton, miaj sinjorinoj; mi
pensas, ke ni trinku kafon tie ekstere.
(Ŝi eliras sur la ĝardenan ŝtuparon kaj pretigas tablon; la adjunkto staras ĉe la pordo kaj parolas kun ŝi. Hilmar Tønnesen sidas tie ekstere fumante.)
SINJORINO RUMMEL
(mallaŭte) Dio, sinjorino Lynge, kiel Vi timigis min!
SINJORINO LYNGE
Mi?
SINJORINO HOLT
Jes, sed estis ja Vi mem kiu komencis, sinjorino Rummel.
SINJORINO RUMMEL
Mi? Ne, kiel Vi povas tion diri, sinjorino Holt? Venis eĉ ne vivanta
vorto el mia buŝo.
SINJORINO LYNGE
Sed kio do estas?
SINJORINO RUMMEL
Kiel povis Vi komenci paroli —! Pensu, — ĉu Vi ne vidis, ke Dina
ĉeestas?
SINJORINO LYNGE
Dina? Sed Dio gardu, ĉu estas io pri —?
SINJORINO HOLT
Kaj eĉ ĝuste en tiu ĉi domo! Ĉu Vi do ne scias, ke estis la
frato de sinjorino Bernick —?
SINJORINO LYNGE
Ĉu li? Mi ja scias nenion; mi estas ja tute nova —
SINJORINO RUMMEL
Ĉu Vi do ne aŭdis ke —? Hm — (al la filino) Iru en la ĝardenon,
vi Hilda.
SINJORINO HOLT
Kaj ankaŭ vi, Netta. Kaj estu ĝentilaj al la bedaŭrinda Dina, kiam
ŝi revenas.
(Fraŭlino Rummel kaj fraŭlino Holt eliras en la ĝardenon.)
SINJORINO LYNGE
Nu, kio do estis pri la frato de sinjorino Bernick?
SINJORINO RUMMEL
Ĉu Vi ne scias ke li estis tiu en la terura afero?
SINJORINO LYNGE
Ĉu studento Tønnesen estis en terura afero?
SINJORINO RUMMEL
Ne, je Dio, la studento estas ja ŝia kuzo, sinjorino Lynge. Mi
parolas pri la frato —
SINJORINO HOLT
— la perditulo Tønnesen —
SINJORINO RUMMEL
Johan li nomiĝis. Li fuĝis al Ameriko.
SINJORINO HOLT
Devis fuĝi, pripensu.
SINJORINO LYNGE
Kaj li do estis en terura afero?
SINJORINO RUMMEL
Jes, estis io tia —; kiel mi do nomu ĝin? Estis io pri la patrino
de Dina. Ho, mi memoras kvazaŭ tio estus hodiaŭ. Johan Tønnesen
tiam estis en la oficejo de maljuna sinjorino Bernick; Karsten
Bernick ĵus estis veninta de Parizo, — ankoraŭ ne estis
fianĉiĝinta —
SINJORINO LYNGE
Nu, sed tiu terura historio?
SINJORINO RUMMEL
Jes, vidu, — tiun vintron la aktora trupo de Møller ĉeestis en la
urbo —
SINJORINO HOLT
— kaj en tiu trupo estis la aktoro Dorf kaj lia edzino. Ĉiuj junaj
homoj profunde ĉarmiĝis de ŝi.
SINJORINO RUMMEL
Jes, Dio scias kiel ili povis trovi, ke ŝi estas bela. Sed jen la
aktoro Dorf revenis hejmen malfrue iun vesperon —
SINJORINO HOLT
— tute neatendite —
SINJORINO RUMMEL
— Kaj li trovas —; ne; tio vere ne estas rakontinda.
SINJORINO HOLT
Ne, sinjorino Rummel, li trovis nenion, ĉar la pordo estis ŝlosita
interne.
SINJORINO RUMMEL
Jes, estas ja tio kion mi diras; li trovis la pordon ŝlosita. Kaj
pensu, sinjorino, tiu, kiu estis interne, devas salti tra la
fenestro.
SINJORINO HOLT
Tute supre de mansardo!
SINJORINO LYNGE
Kaj tiu estis la frato de sinjorino Bernick?
SINJORINO RUMMEL
Jes, efektive estis.
SINJORINO LYNGE
Kaj post tio li fuĝis al Ameriko?
SINJORINO HOLT
Jes, li ja devis fuĝi, komprenu.
SINJORINO RUMMEL
Ĉar poste malkovriĝis io preskaŭ same malbona; imagu, li estis
atencinta la kason —
SINJORINO HOLT
Sed tion oni ne certe scias, sinjorino Rummel; eble estis nur
onidiroj.
SINJORINO RUMMEL
Sed nun aŭdu do —! Ĉu tio ne estis konata en la tuta urbo? Ĉu
maljuna sinjorino Bernick ne preskaŭ bankrotis pro tiu afero? Tion
mi ja aŭdis de Rummel mem. Sed Dio gardu mian buŝon.
SINJORINO HOLT
Nu, al sinjorino Dorf la mono almenaŭ ne iris, ĉar ŝi —
SINJORINO RUMMEL
Ja, Dorf forvojaĝis de edzino kaj de infanoj. Sed la sinjorino tamen
estis tiel aŭdaca resti ĉi tie tutan jaron. Montri sin en la teatro
ŝi ne plu kuraĝis; sed ŝi vivtenis sin lavante kaj kudrante por
homoj —
SINJORINO HOLT
Kaj ŝi provis komenci danc-lernejon.
SINJORINO RUMMEL
Tio kompreneble ne sukcesis. Kiuj gepatroj volus konfidi siajn
infanojn al iu tia? Sed ne daŭris longe pri ŝi; la bela sinjorino
ne estis kutimita al laboro; kaptiĝis ŝia brusto, kaj ŝi mortis.
SINJORINO LYNGE
Hu, estas vere teruraj historioj!
SINJORINO RUMMEL
Jes, kredu, estis severe elteni por la familio Bernick. Estas la
malluma makulo en la suno de ilia feliĉo, kiel Rummel iam esprimis
sin. Tial neniam parolu pri tiuj aferoj ĉi tie en la domo, sinjorino
Lynge.
SINJORINO HOLT
Kaj pro Dio ankaŭ ne pri la duonfratino!
SINJORINO LYNGE
Jes, sinjorino Bernick havas ja ankaŭ duonfratinon?
SINJORINO RUMMEL
Havis — feliĉe; ĉar nun la parenceco certe estas finita inter la
du. Jes, ŝi estis iu precipa! Imagu, ŝi fortondis la harojn, kaj
iris en viraj botoj en pluva vetero.
SINJORINO HOLT
Kaj kiam la duonfrato — la perdita subjekto — estis forkurinta,
kaj la tuta urbo kompreneble ŝokiĝis pro li, — ĉu Vi scias kion
ŝi tiam faras? Ŝi vojaĝas transen al li!
SINJORINO RUMMEL
Jes, kaj la skandalo, kiun ŝi faris antaŭ ol forvojaĝi, sinjorino
Holt!
SINJORINO HOLT
Tŝŝ, ne parolu pri tio.
SINJORINO LYNGE
Dio, ĉu ŝi ankaŭ faris skandalon?
SINJORINO RUMMEL
Jes, nun Vi aŭdu, sinjorino Lynge. Bernick estis ĵus sin
fianĉiĝinta al Betty Tønnesen; kaj ĝuste kiam li venis kun ŝi ĉe
la brako enen al ŝia onklino por informi —
SINJORINO HOLT
La gefratoj Tønnesen estis orfaj, Vi sciu —
SINJORINO RUMMEL
— kaj Lona Hessel ekstaras de la seĝo kie ŝi sidas, kaj donas al
la ĝentila, kulturita Karsten Bernick vangofrapon, ke resonis en li.
SINJORINO LYNGE
Ne, nun mi neniam —!
SINJORINO HOLT
Estas tute certe.
SINJORINO RUMMEL
Kaj ŝi pakis sian kofron kaj forvojaĝis al Ameriko.
SINJORINO LYNGE
Sed do ŝi ja mem estus havinta inklinon al li.
SINJORINO RUMMEL
Jes, kredu ke ŝi havis. Ŝi imagis ke fariĝus paro el tiuj du, kiam
li revenus el Parizo.
SINJORINO HOLT
Jes, imagu, ke ŝi kredus tiaĵon! Bernick, — tiu juna bonkonduta
grandmonda sinjoro, — perfekta galantulo, — favorato de ĉiuj
virinoj —
SINJORINO RUMMEL
— kaj tamen deca, sinjorino Holt; kaj tiel morala.
SINJORINO LYNGE
Sed pri kio okupiĝis tiu fraŭlino Hessel en Ameriko?
SINJORINO RUMMEL
Nu, vidu, super tio kuŝas, kiel Rummel iam esprimis sin, vualo, kiu
ne estas levinda.
SINJORINO LYNGE
Kion tio signifas?
SINJORINO RUMMEL
Ŝi ja ne plu havas iun rilaton kun la familio, Vi komprenu; sed tiom
scias ja la tuta urbo, ke ŝi kantis por mono en la gastejoj tie —
SINJORINO HOLT
— kaj ŝi faris prelegojn en la salonoj —
SINJORINO RUMMEL
— kaj ŝi eldonis nenormalan libron.
SINJORINO LYNGE
Ĉu vere —!
SINJORINO RUMMEL
Ho jes, Lona Hessel efektive estas unu el la sunmakuloj en la familia
feliĉo de la Bernikoj. Sed nun Vi ja scias pri la aferoj, sinjorino
Lynge. Je Dio, mi nur parolis pri tio ĉi, por ke Vi gardu Vin.
SINJORINO LYNGE
Jes, pri tio Vi povas esti certa ke mi faru. — Sed tiu bedaŭrinda
Dina Dorf! Mi vere sentas bedaŭron por ŝi.
SINJORINO RUMMEL
Nu, por ŝi estis ja pura feliĉo. Imagu se ŝi restus en la manoj de
la gepatroj! Ni ĉiuj kompreneble zorgis pri ŝi, admonis ŝin plej
eble bone. Post ioma tempo fraŭlino Bernick decidigis, ke ŝi venu
en ĉi tiun domon.
SINJORINO HOLT
Sed malfacila infano ŝi ĉiam estis. Imagu, — ĉiuj la malbonaj
ekzemploj. Tia infano ja ne estas kiel unu el niaj propraj; oni devas
preni ŝin per la bono, sinjorino Lynge.
SINJORINO RUMMEL
Tŝŝ, — jen ŝi. (laŭte) Jes, tiu Dina vere estas diligenta
knabino. Nu, ĉu vi venas, Dina? Ni sidas ĉi tie formetante la
kudraĵojn.
SINJORINO HOLT
Ho, kiel bonodoras via kafo, dolĉa Dina. Tia antaŭtagmeza taso da
kafo —
SINJORINO BERNICK
(ekstere sur la ĝardena ŝtuparo) Bonvolu, sinjorinoj!
(Fraŭlino Bernick kaj Dina estas jam helpinta al la servistino enporti la kafaĵojn. Ĉiuj sinjorinoj prenas lokon tie ekstere; ili parolas supermezure amike al Dina. Iom poste ŝi iras en la salonon kaj serĉas sian manlaboron.)
SINJORINO BERNICK
(ekstere apud la kafotablo) Dina, ĉu ne ankaŭ vi —?
DINA
Ne, dankon; mi ne volas.
(Ŝi eksidas kun sia kudraĵo. Sinjorino Bernick kaj la adjunkto interŝanĝas kelkajn vortojn; momenton poste li eniras en la salonon.)
ADJUNKTO RØRLUND
(improvizas pretekston por iri al la tablo kaj diras mallaŭte:)
Dina.
DINA
Jes.
ADJUNKTO RØRLUND
Kial Vi ne volas sidi tie ekstere?
DINA
Kiam mi envenis kun la kafo, mi povis vidi sur la fremda sinjorino,
ke ili estis parolintaj pri mi.
ADJUNKTO RØRLUND
Kaj ĉu Vi ne ankaŭ vidis, kiel amike ŝi kondutis al Vi tie
ekstere?
DINA
Sed tion mi ne toleras!
ADJUNKTO RØRLUND
Vi havas obstinan animon, Dina.
DINA
Jes.
ADJUNKTO RØRLUND
Sed kial Vi kondutas tiel?
DINA
Mi ne estas alia.
ADJUNKTO RØRLUND
Ĉu Vi ne povus konduti alimaniere?
DINA
Ne.
ADJUNKTO RØRLUND
Kial ne?
DINA
(rigardas lin) Mi ja apartenas al la morale perdituloj.
ADJUNKTO RØRLUND
Fi, Dina!
DINA
Ankaŭ patrino apartenis al la morale perdituloj.
ADJUNKTO RØRLUND
Kiu parolis al Vi pri tiaĵoj?
DINA
Neniuj; ili neniam parolas. Kial ili tion ne faras? Ĉiuj ili
kondutas al mi tiel konvene, kvazaŭ mi rompiĝus, se —. Ho, kiom mi
malamas tiun bonkorecon.
ADJUNKTO RØRLUND
Kara Dina, mi bone komprenas, ke Vi sentas premon ĉi tie, sed —
DINA
Jes, se mi povus iri longe foren. Mi certe helpus min mem antaŭen,
se mi ne vivus inter homoj, kiuj estas tiel — tiel —
ADJUNKTO RØRLUND
Kiel kiaj?
DINA
Tiel decaj kaj tiel moralaj.
ADJUNKTO RØRLUND
Tamen Dina, tion Vi ne pensas.
DINA
Ho, Vi bone komprenas kiel mi pensas. Ĉiun tagon Hilda kaj Netta
venas, por ke mi prenu ilin kiel modelojn. Mi neniam povos fariĝi
tiel deca kiel ili. Mi ne volas tiel fariĝi. Ho, se mi estus longe
fore, mi certe fariĝus saĝa.
ADJUNKTO RØRLUND
Vi ja estas saĝa, kara Dina.
DINA
Kiel tio helpas min ĉi tie?
ADJUNKTO RØRLUND
Do vojaĝi —. Ĉu Vi pensas serioze pri tio?
DINA
Mi ne restus tagon pli longe, se Vi ne estus.
ADJUNKTO RØRLUND
Diru Dina, — kial Vi vere tiel volonte estas kune kun mi?
DINA
Ĉar Vi lernigas al mi tiom da belaĵoj.
ADJUNKTO RØRLUND
Belaĵoj? Ĉu Vi nomas tion kion mi povas lernigi al Vi belaĵoj?
DINA
Jes. Aŭ vere — Vi lernigas al mi ion; sed kiam mi aŭdas vin
paroli, mi ekrigardas tiom da belaĵoj.
ADJUNKTO RØRLUND
Kio do estas por Vi belaĵo?
DINA
Tion mi neniam pripensis.
ADJUNKTO RØRLUND
Pripensu do nun. Kio do estas por Vi belaĵo?
DINA
Belaĵo estas io granda — kaj tre fora.
ADJUNKTO RØRLUND
Hm. — Kara Dina, mi kore sentas zorgon pro Vi.
DINA
Nur tio?
ADJUNKTO RØRLUND
Vi certe bone scias kiel nedireble kara Vi estas por mi.
DINA
Se mi estus Hilda aŭ Netta, Vi ne timus observigi tion al aliuloj.
ADJUNKTO RØRLUND
Ho Dina, Vi ne povas facile prijuĝi la mil konsiderojn —. Kiam viro
estas starigita kiel morala subteno por la socio en kiu li vivas,
jen —; oni ne povas esti tro singardema. Se mi nur estus certa, ke
oni ĝuste komprenus kaj interpretus miajn motivojn —. Sed egale;
Vi devas esti kaj estos helpata supren. Dina, ĉu estas
interkonsento, ke kiam mi venos — kiam la kondiĉoj permesos al mi
veni — kaj mi diros: jen mia mano, — Vi volos akcepti ĝin kaj
fariĝi mia edzino? — Ĉu Vi tion promesas al mi Dina?
DINA
Jes.
ADJUNKTO RØRLUND
Dankon, dankon! Ĉar ankaŭ por mi —. Ho Dina, mi tenas Vin kara —.
Tŝŝ; iu venas. Dina, pro mi, — eliru al la aliuloj.
(Ŝi eliras al la kafotablo. En la sama momento venas grandkomercisto Rummel, komercisto Sandstad kaj komercisto Vigeland el la antaŭa ĉambro maldekstre, sekvataj de konsulo Bernick, kiu tenas amaseton da paperoj en la mano.)
KONSULO BERNICK
Nu; do la afero estas decidita.
KOMERCISTO VIGELAND
Jes, je la nomo de Dio, lasu ĝin nun tia.
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Ĝi estas decidita, Bernick! Vorto de norvego staras fikse kiel la
rokoj de la Dovre montaro, tion vi scias!
KONSULO BERNICK
Kaj neniu perfidos; neniu retiros sin, kia ajn opozicio ni renkontos.
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Ni staras kaj falas kune, Bernick!
HILMAR TØNNESEN
(kiu venas de la ĝardena pordo) Falas? Permesu, ĉu ne estas la
fervojo, kiu falas?
KONSULO BERNICK
Ne, kontraŭe, ĝi estos iranta —
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
— per vaporo, sinjoro Tønnesen.
HILMAR TØNNESEN
(pli proksime) Ĉu?
ADJUNKTO RØRLUND
Kiel?
SINJORINO BERNICK
(ĉe la ĝardena pordo) Sed, kara Karsten, kio do vere estas —?
KONSULO BERNICK
Ho, kara Betty, kiel tio do interesas vin? (al la tri sinjoroj) Sed
nun ni devas ellabori la listojn, ju pli frue, des pli bone. Estas
memsekvo, ke ni kvar subskribas unue. La pozicio, kiun ni havas en la
socio, devigas nin streĉi nin tiel foren kiel eblas.
KOMERCISTO SANDSTAD
Kompreneble, sinjoro konsulo.
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Fariĝos, Bernick; ĵurite.
KONSULO BERNICK
Jes ja, mi ne dubas pri la rezulto. Ni devas agi ĉiu en sia rondo de
konatuloj; kaj se ni fine povos montri al vigla partopreno en ĉiuj
tavoloj de la socio, sekvos de si mem, ke ankaŭ la komunumo devos
kontribui.
SINJORINO BERNICK
Tamen, Karsten, vi nepre devas veni por rakonti al ni —
KONSULO BERNICK
Ho kara Betty, estas io en kio sinjorinoj ne povas trovi komprenon.
HILMAR TØNNESEN
Vi tamen zorgos pri la fervoja afero?
KONSULO BERNICK
Jes, kompreneble.
ADJUNKTO RØRLUND
Sed lastan jaron, sinjoro konsulo —?
KONSULO BERNICK
Lastan jaron estis tute alia afero. Tiam temis pri marborda linio —
KOMERCISTO VIGELAND
— kiu estus tute superflua, sinjoro adjunkto; ĉar ni ja havas
vapor-ŝipojn —
KOMERCISTO SANDSTAD
— kaj kiu fariĝus ekstreme multekosta, —
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
— jes kaj kiu malutilus al gravaj interesoj en nia urbo.
KONSULO BERNICK
La esenca afero estis, ke ĝi ne utilus al la pli granda socio. Tial
mi kontraŭis ĝin, kaj tial la intern-landa linio elektiĝis.
HILMAR TØNNESEN
Jes, sed tiu ne tuŝos la urbojn en nia regiono.
KONSULO BERNICK
Ĝi tuŝos nian urbon, mia kara Hilmar; ĉar nun ni konstruos
flankan fervojon ĉi tien.
HILMAR TØNNESEN
Aha; nova elpensaĵo do.
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Jes, ĉu ne estas bonega elpensaĵo? Ĉu?
ADJUNKTO RØRLUND
Hm —
KOMERCISTO VIGELAND
Ne estas neinde, ke la providenco aranĝis la terenon por flanka
fervojo.
ADJUNKTO RØRLUND
Ĉu vere ke tiel estas, sinjoro Vigeland?
KONSULO BERNICK
Jes, mi devas konfesi, ke ankaŭ mi rigardas tion kiel providencan
aranĝon, ke mi ĉi tiun printempon veturis laŭvale en komerco, kaj
hazarde mi venis en valon, kie mi neniam antaŭe estis. Frapis min
kvazaŭ fulmo, ke tie ni povus konstrui flankan fervojon al ni.
Mi dungis inĝenieron por inspekti la terenon; jen mi havas la
intertempajn kalkulojn kaj taksojn; nenio kontraŭas.
SINJORINO BERNICK
(daŭre kune kun la sinjorinoj ĉe la ĝardena pordo) Sed, kara
Karsten, ke vi tenis ĉion tion kaŝita por ni.
KONSULO BERNICK
Ho, mia bona Betty, vi tamen ne povus kapti la veran konekson. Cetere
mi ne priparolis tion al iu ajn vivanta homo antaŭ hodiaŭ. Sed nun
la decida momento venis; nun ni agu nekaŝite kaj plenforte. Jes, eĉ
se mi metu ĉiun mian ekziston sur tiun aferon, mi realigu ĝin.
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Ni kune, Bernick; pri tio vi fidu.
ADJUNKTO RØRLUND
Ĉu Vi do atendas tiom multe el tiu ĉi entrepreno, sinjoroj?
KONSULO BERNICK
Jes, tion mi devus pensi. Kia levstango tio estu por nia tuta socio!
Imagu nur la vastajn arbarejojn, kiuj fariĝos atingeblaj; imagu la
riĉajn erc-ejojn, kiujn ni povos ekspluati; imagu la riveron kun
aro da akvofaloj laŭvice en la valo! Kia fabrikado tie povos esti
efektivigata!
ADJUNKTO RØRLUND
Kaj vi ne timas, ke pli ofta interrilato kun malvirta ekstera
mondo —?
KONSULO BERNICK
Ne; estu tute trankvila, sinjoro adjunkto. Nia eta laborema loko
kuŝas, laŭdo al Dio, nuntempe sur sana morala fundo; ni ja ĉiuj
kunhelpis por dreni ĝin, se mi rajtas tion diri; kaj tion ni faros
estonte, ĉiu siamaniere. Vi, sinjoro adjunkto daŭrigos Vian
benoriĉan agadon en la lernejo kaj en la hejmoj. Ni, la homoj de la
praktika laboro, subtenas la socion disvastigante bonfarton en plej
eble vastan rondon; — kaj niaj virinoj, — jes, nur proksimiĝu,
miaj sinjorinoj; Vi bonvole devas aŭdi — niaj virinoj, mi diras,
niaj edzinoj kaj filinoj, — jes, agadu neĝenitaj en la servo de
bonfarado, miaj sinjorinoj, kaj cetere estu helpo kaj komforto por
Viaj proksimuloj, kiel mia kara Betty kaj Marta estas por mi kaj Olaf
— (ĉirkaŭrigardas) Nu, kie estas Olaf hodiaŭ?
SINJORINO BERNICK
Ho, nun dum la feritagoj ne eblas teni lin hejme.
KONSULO BERNICK
Do li certe estas malsupre ĉe la maro! Vidu, li ne finos antaŭ ol
okazos akcidento.
HILMAR TØNNESEN
Bah — eta ludo kun la naturfortoj —
SINJORINO RUMMEL
Kiel bele de Vi, ke Vi havas tiom da familia sento, sinjoro Bernick.
KONSULO BERNICK
Nu, la familio estas ja la kerno de la socio. Bona hejmo, honestaj
kaj fidelaj amikoj, eta dense kunligita rondo, kie neniuj
maltrankviligaj elementoj enĵetas sian ombron —
(Plenrajtigito Krap envenas de dekstre kun leteroj kaj gazetoj.)
PLENRAJTIGITO KRAP
Eksterlandaj poŝtaĵoj, sinjoro konsulo; — kaj telegramo el New
York.
KONSULO BERNICK
(prenas) Ah, de la ŝipa societo de “Indian Girl”.
GRANDKOMERCISTO RUMMEL
Nu, la poŝto venis? Jes, do mi petas permeson.
KOMERCISTO VIGELAND
Jes, ankaŭ mi.
KOMERCISTO SANDSTAD
Adiaŭ, sinjoro konsulo.
KONSULO BERNICK
Adiaŭ, adiaŭ, miaj sinjoroj. Kaj memoru do nian kunvenon hodiaŭ
posttagmeze je la kvina.
LA TRI SINJOROJ
Jes; bone; kompreneble. (Ili foriras dekstre.)
KONSULO BERNICK
(Li legis la telegramon) Ne, tio ĉi estas vere pure usona! Vere
ŝoka —
SINJORINO BERNICK
Dio, Karsten, kio estas?
KONSULO BERNICK
Jen, vidu, sinjoro Krap; legu!
PLENRAJTIGITO KRAP
(legas) “Faru nur plej etan riparon, sendu ‘Indian Girl’ transen tuj
kiam flosebla; bona sezono; okaze naĝas sur la kargo.” Nu, tion mi
diru —
KONSULO BERNICK
Naĝas sur la kargo! Tiuj sinjoroj bone scias, ke kun tia kargo la
ŝipo sinkos funden kiel ŝtono, se io okazos.
ADJUNKTO RØRLUND
Jen ni vidas kiel statas en tiuj laŭdataj grandaj socioj.
KONSULO BERNICK
Vi pravas; eĉ ne respekto por homa vivo, tuj kiam profito venas en
la ludon. (al Krap) Ĉu “Indian Girl” estos mar-preta post kvar —
kvin tagoj?
PLENRAJTIGITO KRAP
Jes, se komercisto Vigeland akceptas, ke ni haltigas la laboron sur
“La Palmo” intertempe.
KONSULO BERNICK
Hm, tion li ne faros. Nu, bonvolu tralegi la poŝtaĵojn. Aŭdu, ĉu
Vi ne vidis Olaf tie sur la kajo?
PLENRAJTIGITO KRAP
Ne, sinjoro konsulo. (Li iras en la plej antaŭan ĉambron
maldekstre.)
KONSULO BERNICK
(denove legas la telegramon) Riski la vivon de dek ok homoj! Por tio
tiuj sinjoroj ne hezitas —
HILMAR TØNNESEN
Nu, estas la destino de maristo spiti la elementojn; devas esti io
nervostreĉa en tio, kun maldika tabulo inter si kaj la abismo —
KONSULO BERNICK
Jes, mi dezirus vidi tiun ŝipposedanton ĉe ni, kiu povus decidigi
sin al tiaĵo! Eĉ ne unu, eĉ ne unu sola — (ekvidas Olaf) Nu,
laŭdo al Dio, la knabo ĉeestas.
(Olaf kun fiŝŝnuro en la mano venis kurante laŭ la strato kaj enen tra la ĝardena pordego.)
OLAF
(ankoraŭ en la ĝardeno) Onklo Hilmar, mi malsupreniris kaj rigardis
la vapor-ŝipon.
KONSULO BERNICK
Ĉu vi nun denove iris sur la kajon.
OLAF
Ne, mi nur estis en boato. Sed imagu, onklo Hilmar; venis surkajen
tuta aro da cirkistoj kun ĉevaloj kaj bestoj; kaj estis multaj
pasaĝeroj.
SINJORINO RUMMEL
Ho, ĉu ni vere vidos cirkon!
ADJUNKTO RØRLUND
Ni? Tion mi ne supozas.
SINJORINO RUMMEL
Ne, kompreneble ne ni, sed —
DINA
Mi ŝatus vidi cirkon.
OLAF
Jes, ankaŭ mi.
HILMAR TØNNESEN
Vi estas stultulo. Ĉu tio estas io rigardinda? Nura dreso. Ne,
kontraŭe estas io alia vidi la gaŭĉon flugi trans la Pampo sur sia
spireganta mustango. Sed Dio gardu, ĉi tie en la urbetoj —
OLAF
(tiras la jupon de fraŭlino Bernick) Onklino Marta, vidu, vidu —
jen ili venas!
SINJORINO HOLT
Jes, je Dio, jen ni havas ilin.
SINJORINO LYNGE
Hu, la teruraj homoj!
(Multaj pasaĝeroj kaj aro da urbanoj venas supren laŭ la strato.)
SINJORINO RUMMEL
Jes, certe estas arlekenoj el la ĝusta specio. Rigardu tiun en la
griza robo, sinjorino Holt; ŝi portas la valizon sur la dorso.
SINJORINO HOLT
Jes, imagu, ŝi portas ĝin sur la ombreltenilo! Kompreneble ŝi
estas la edzino de la direktoro.
SINJORINO RUMMEL
Kaj jen estas la direktoro mem; tiu kun la barbo. Nu, li ja aspektas
kiel rabisto. Ne rigardu lin, Hilda!
SINJORINO HOLT
Ankaŭ vi ne, Netta.
OLAF
Panjo, la direktoro salutas al ni.
KONSULO BERNICK
Kion do?
SINJORINO BERNICK
Kion vi diras, infano?
SINJORINO RUMMEL
Jes, je Dio, jen ankaŭ la virino salutas!
KONSULO BERNICK
Ne, tio estas do tro senhonta!
FRAŬLINO BERNICK
(kun nevolonta ekkrio) Ah —!
SINJORINO BERNICK
Kio estas, Marta?
SINJORINO BERNICK
Ho ne, nenio; ŝajnis nur al mi —
OLAF
(krias el ĝojo) Vidu, vidu, jen venas la aliuloj kun la ĉevaloj kaj
la bestoj! Kaj jen ankaŭ la usonanoj! Ĉiuj la maristoj sur “Indian
Girl” —
(Oni aŭdas “Yankee Doodle” akompanata de klarneto kaj tamburo.)
HILMAR TØNNESEN
(kovras la orelojn) Uf, uf, uf!
ADJUNKTO RØRLUND
Mi kredas, ke ni izolu nin iomete, miaj sinjorinoj; tio ĉi ne estas
io por ni. Ni reiru al nia laboro.
SINJORINO BERNICK
Ĉu ni eble antaŭen tiru la kurtenojn?
ADJUNKTO RØRLUND
Jes, jen ĝuste kion mi pensis.
(La sinjorinoj trovas siajn sidlokojn ĉe la tablo; la adjunkto fermas la ĝardenan pordon kaj antaŭen tiras la kurtenojn al ĝi kaj al la fenestroj; fariĝas duone mallume en la ĉambro.)
OLAF
(kiu ŝtele rigardas) Panjo, nun la direktor-edzino staras ĉe la
akvokrano lavante sian vizaĝon.
SINJORINO BERNICK
Ĉu! Meze sur la vendoplaco!
SINJORINO RUMMEL
Kaj tio dum brile hela tago!
HILMAR TØNNESEN
Nu, se mi vojaĝis en dezerto kaj trovis cisternon, ankaŭ mi ne
hezitus —. Uf, tiu terura klarneto!
ADJUNKTO RØRLUND
Estas vere evidenta kaŭzo por la polico por procedi.
KONSULO BERNICK
Nu do; kun eksterlandanoj oni ne devas esti tro severa; tiuj homoj ja
ne havas la enradikitan senton de deco, kiu tenas nin ene inter la
ĝustaj baroj. Lasu ilin nur devojiĝi. Kiel tio afektas nin? Tiu
ĝena konduto, kiu kontraŭas kutimon kaj bonajn morojn, feliĉe ne
rilatas al nia socio, se mi rajtas tiel paroli. — Jen kio!
(La fremda sinjorino rapide envenas tra la pordo dekstre.)
LA SINJORINOJ
(timigite sed mallaŭte) La rajdistino! La direktoredzino!
SINJORINO BERNICK
Dio, kion tio signifu!
FRAŬLINO BERNICK
(eksaltas) Ah —!
LA SINJORINO
Bonan tagon, kara Betty! Bonan tagon, Marta! Bonan tagon bofrato!
SINJORINO BERNICK
(ekkrie) Lona —!
KONSULO BERNICK
(ekretiriĝas) Je mia vivo —!
SINJORINO HOLT
Sed Dio kompatu —!
SINJORINO RUMMEL
Vere ne eblas —!
HILMAR TØNNESEN
Nu! Uf!
SINJORINO BERNICK
Lona —! Ĉu vere —?
FRAŬLINO HESSEL
Ĉu estas mi? Jes, efektive ke estas mi; Vi bonvole povas
ĉirkaŭbraki min por tio.
HILMAR TØNNESEN
Uf; uf!
SINJORINO BERNICK
Kaj nun vi venas ĉi tien kiel —?
KONSULO BERNICK
— kaj vere volas ludi rolon —?
FRAŬLINO HESSEL
Ludi rolon? Kiel ludi rolon?
KONSULO BERNICK
Jes, mi pensas — kun la rajdistoj —
FRAŬLINO HESSEL
Hahaha! Ĉu vi estas freneza, bofrato? Ĉu vi kredas, ke mi apartenas
al la rajdistoj? Ne; vere faris mi multajn artaĵojn, kaj arlekenis
multmaniere —
SINJORINO RUMMEL
Hm —
FRAŬLINO HESSEL
— sed akrobataĵojn sur ĉevaldorso mi neniam faris.
KONSULO BERNICK
Do ne —
SINJORINO BERNICK
Ah, dank' al Dio!
FRAŬLINO HESSEL
Ne, ni venis ĝuste kiel aliaj decaj homoj, — tamen kun dualoka
bileto, sed al tio ni estas kutimitaj.
SINJORINO BERNICK
Vi diras ni?
KONSULO BERNICK
(paŝon pli proksimen) Kiuj ni?
FRAŬLINO HESSEL
Mi kaj la infano, kompreneble.
LA SINJORINOJ
(ekkrie) La infano!
HILMAR TØNNESEN
Kio!
ADJUNKTO RØRLUND
Nu, jen io direnda —!
SINJORINO BERNICK
Sed kion vi aludas, Lona?
FRAŬLINO HESSEL
Kompreneble mi aludas al John; mi ja ne havas alian infanon ol John,
mi scias, — aŭ Johan, kiel vi nomis lin.
SINJORINO BERNICK
Johan —!
SINJORINO RUMMEL
(mallaŭte al sinjorino Lynge) La perdita frato!
KONSULO BERNICK
(hezite) Ĉu Johan kunvenis?
FRAŬLINO HESSEL
Nu jes; nu jes; mi ja ne vojaĝas sen li. Sed vi aspektas tiel
triste. Kaj vi sidas en krepusko kudrante ion blankan. Ĉu estas
morto en la familio?
ADJUNKTO RØRLUND
Fraŭlino, vi trovas vin en la asocio por morale perditaj —
FRAŬLINO HESSEL
(duonlaŭte) Kion vi diras? Tiuj belaj, silentemaj sinjorinoj
estus —?
SINJORINO RUMMEL
Ne nun mi diru —!
FRAŬLINO HESSEL
Ah, komprenas, komprenas! Sed diable, estas ja sinjorino Rummel! Kaj
jen ankaŭ sinjorino Holt! Nu, ni tri ne juniĝis de post lastfoje.
Sed aŭskultu nun bonuloj; lasu nun la morale perditaj atendi
almenaŭ tagon; ili ne plimalboniĝos pro tio. Ĝoja momento kiel
tiu ĉi —
ADJUNKTO RØRLUND
Hejmenveno ne ĉiam estas ĝoja momento.
FRAŬLINO HESSEL
Ĉu? Kiel vi legas vian biblion, pastoro?
ADJUNKTO RØRLUND
Mi ne estas pastoro.
FRAŬLINO HESSEL
Nu; tamen tia vi certe fariĝos. — Sed fi, fi, fi, — tiu ĉi morala
linaĵo odoras tiel putre, — ĝuste kiel mortotuko. Mi kutimiĝis al
la aero sur la prerioj, mi; mi diru.
KONSULO BERNICK
(sekigas la frunton) Jes vere estas iom naŭze ĉi ene.
FRAŬLINO HESSEL
Atendu, atendu; ni tamen elvenu el la tomba kelo. (tiras la kurtenojn
flanken) Plenan taglumon ni havu, kiam la knabo venos. Kaj vi vidos
knabon kiu forlavis la infanecon —
HILMAR TØNNESEN
Uf!
FRAŬLINO HESSEL
(malfermas pordon kaj fenestrojn) — Nu, tio signifas, kiam li
estos sin lavinta — tie supre en la hotelo; ĉar sur la
vapor-ŝipo li fariĝis malpura kiel porko.
HILMAR TØNNESEN
Uf, uf!
FRAŬLINO HESSEL
Uf? Jes vere, ĉu ne estas —! (montras al Hilmar kaj demandas al
la aliuloj) Ĉu li daŭre drivas dirante sian uf?
HILMAR TØNNESEN
Mi ne drivas; mi estas ĉi tie pro mia malsano.
ADJUNKTO RØRLUND
Hm, miaj sinjorinoj, mi opinias ke ne —
FRAŬLINO HESSEL
(ekvidante Olaf) Ĉu tiu estas la via, Betty? — Donu la
manegon, knabo! Aŭ ĉu vi timas vian maljunan, malbelan onklinon?
ADJUNKTO RØRLUND
(metante sian libron sub la brakon) Miaj sinjorinoj, mi opinias ke ne
estas animstato por pluen labori hodiaŭ. Sed morgaŭ ni ja denove
kunvenos?
FRAŬLINO HESSEL
(dum la fremdaj sinjorinoj levas sin por adiaŭi) Jes, tion ni faru.
Mi ĝuste estos sur la loko.
ADJUNKTO RØRLUND
Vi? Permesu, fraŭlino, kion Vi volas fari en nia asocio?
FRAŬLINO HESSEL
Mi volas aerumi, sinjoro pastoro.