UNUA AKTO

(La domo de doktoro Wangel. Tegmentita verando maldekstre. Ĝardeno antaŭe kaj ĉirkaŭe. Malsupre de la verando estas flagstango. Dekstre en la ĝardeno estas laŭbo kun tablo kaj seĝoj. Heĝa barilo kun malgranda enireja pordo en la fono. Malantaŭ la barilo estas vojo al la marbordo. Aleo laŭ la vojo. Inter la arboj vidiĝas la fjordo kaj altaj montodorsoj kaj montopintoj en la malproksimejo. Estas varma kaj brile klara somermateno.)

(Ballested, mezaĝa, vestita en malnova velurjako kaj kun larĝrandaĵa artistĉapelo, staras apud la flagstango ordigante la ŝnuron. La flago kuŝas sur la tero. Iom fore de li staras pentrostablo kun streĉita tolo. Flanke de ĝi kuŝas faldebla seĝo, penikoj, paletro kaj pentrista kesteto.)

(Bolette Wangel venas sur la verandon tra la malfermita ĝardenĉambra pordo. Ŝi portas grandan vazon kun floroj, kiun ŝi metas sur la tablon.)

BOLETTE
Nu, Ballested, — ĉu vi sukcesas ĝin suprentiri?

BALLESTED
Jes ja, fraŭlino. Estas simpla afero. — Pardonu, — ĉu vi atendas fremdulojn vizite hodiaŭ?

BOLETTE
Jes, ni atendas ĉefinstruiston Arnholm ĉi tien antaŭtagmeze. Li venis al la urbo ĉi-nokte.

BALLESTED
Arnholm? Atendu iomete —. Ĉu li ne nomiĝis Arnholm, tiu guvernisto ĉi tie antaŭ kelkaj jaroj?

BOLETTE
Jes. Ĝuste li.

BALLESTED
Jen, jen. Li do revenos ĉi tien denove.

BOLETTE
Ĝuste tial ni deziras flagi.

BALLESTED
Jes, estas ja vere konvene.

(Bolette iras en la ĝardenan ĉambron.)

(Iom poste Lyngstrand venas laŭ la vojo dekstre, kaj haltas interesate vidante la stablon kaj la pentristajn aĵojn. Li estas maldika, juna viro, simple vestita sed bonorde; kaj li aspektas malforte.)

LYNGSTRAND
(de ekstere de la heĝo) Bonan matenon.

BALLESTED
(turnas sin) Ho —! Bonan matenon. (Suprenlevas la flagon.) Jen, jen, — Nun leviĝas la balono. (Fiksas la ŝnuron, kaj iom ordigas ĉe la stablo.) Bonan matenon, estimato. Mi tamen ne havas la plezuron —

LYNGSTRAND
Aspekte vi estas pentristo, vi.

BALLESTED
Kompreneble. Ĉu mi ne ankaŭ estus pentristo?

LYNGSTRAND
Jes, mi vidas. — Ĉu vi permesas, ke mi eniru?

BALLESTED
Vi eble volas rigardi?

LYNGSTRAND
Jes, mi ege volus.

BALLESTED
Ho, ankoraŭ ne estas io konsiderinda por rigardi. Sed bonvolu. Proksimiĝu.

LYNGSTRAND
Dankon, dankon. (Li proksimiĝas tra la kradpordo.)

BALLESTED
(pentras) Jen la fjordo inter la insuloj, pri kiuj mi nun laboras.

LYNGSTRAND
Mi ja vidas.

BALLESTED
Sed mankas ankoraŭ la figuro. En la ĉi-tiea urbo neeblas trovi modelon.

LYNGSTRAND
Ĉu estu ankaŭ figuro?

BALLESTED
Jes. Ĉe tiu rifo en la antaŭo kuŝu duone morta marvirino.

LYNGSTRAND
Kial ŝi estu duone morta?

BALLESTED
Ŝi erare naĝis el la maro, kaj ne povas retrovi la vojon elen. Kaj nun ŝi kuŝas tie, kaj pereas en la sensala akvo, vi komprenas.

LYNGSTRAND
Nu, tiel.

BALLESTED
Estas la sinjorino en ĉi tiu domo, kiu donis al mi la ideon tion pentri.

LYNGSTRAND
Kion vi fine nomu la bildon?

BALLESTED
Mi intencas nomi ĝin “La fino de la marvirino”.

LYNGSTRAND
Konvenas bone. — Vi certe faros ion bonan el tio.

BALLESTED
(rigardas lin) Fakulo eble?

LYNGSTRAND
Pentristo, vi sugestas?

BALLESTED
Jes.

LYNGSTRAND
Ne, mi ne estas. Sed mi fariĝos skulptisto. Mi nomiĝas Hans Lyngstrand.

BALLESTED
Nu, vi estas skulptisto? Jes ja, la arto skulpti ankaŭ estas bela arto. — Mi opinias, ke mi foje vidis vin sur la strato. Ĉu vi estas longe loĝinta ĉi tie?

LYNGSTRAND
Ne, nur du semajnojn. Sed mi provos trovi eblecon restadi la tutan someron.

BALLESTED
Ĝui la agrablan naĝejan vivon? Ĉu?

LYNGSTRAND
Jes. Mi provos regajni miajn fortojn.

BALLESTED
Ĉu malsana?

LYNGSTRAND
Jes, mi iom malsanetas. Sed ne estas danĝere. Estas nur ioma anheleco en la brusto.

BALLESTED
Ba! — bagatelaĵo! Tamen vi devus viziti iun spertan kuraciston.

LYNGSTRAND
Mi intencis foje demandi al doktoro Wangel.

BALLESTED
Jes, faru. (rigardas maldekstren) Jen denove venas vaporŝipo. Plenŝtopita de pasaĝeroj surborde. Estas ja mirinda kresko en la feriado la lastajn jarojn.

LYNGSTRAND
Jes, vere estas vigla trafiko, mi opinias.

BALLESTED
Venas ankaŭ amaso da somergastoj. Mi ofte timas, ke nia bela urbo perdu sian karakteron pro tiu fremdaĵo.

LYNGSTRAND
Ĉu vi naskiĝis en la urbo?

BALLESTED
Ne, tio ne. Sed mi akla — aklimatigis min. Mi sentas min ligita al la loko per la ligoj de tempo kaj kutimo.

LYNGSTRAND
Vi do loĝas ĉi tie longe?

BALLESTED
Nu, dek sep . ..dek ok jarojn. Mi venis kun la teatra grupo de Skive. Sed jen ni akiris financajn malfacilaĵojn. La grupo dissolviĝis, kaj disiris ĉiuj laŭ la vento.

LYNGSTRAND
Sed vi mem do restis?

BALLESTED
Mi restis. Kaj pri tio mi profitis. Tiam mi ĉefe laboris en la dekoracia fako, vi sciu.

(Bolette elvenas kun balancseĝo, kiun ŝi metas sur la verandon.)

BOLETTE
(parolas en la direkto de la ĝardena ĉambro) Hilde, — vidu ĉu vi povas trovi la broditan piedbenketon de patro.

LYNGSTRAND
(proksimiĝas al la verando kaj salutas) Bonan matenon, fraŭlino Wangel!

BOLETTE
(ĉe la relo) Ho ĉu, estas vi sinjoro Lyngstrand? Bonan matenon. Pardonu momenton, — mi nur — (eniras en la domon)

BALLESTED
Vi do konas la familion?

LYNGSTRAND
Ne sufiĉe. Mi nur renkontis la fraŭlinojn ie kaj ie ĉe aliuloj. Mi iomete parolis kun la sinjorino dum la lasta muzikado en la “La Videjo”. Ŝi diris, ke bonvole mi povus viziti ilin.

BALLESTED
Ho ja, — vi devus kultivi tiun konatecon.

LYNGSTRAND
Jes, mi ja intencas fari viziton. Viziteton. Se mi nun trovus okazon —

BALLESTED
Ho, ĉu — okazon — (rigardas maldekstren) Morto kaj plago! (kolektas siajn aĵojn) La vaporŝipo ja estas ĉe la kajo. Mi devas rapidi al la hotelo. Eble kelkaj el la novalvenantaj bezonas min. Mi ja ankaŭ praktikas kiel razisto kaj frizisto, vi sciu.

LYNGSTRAND
Aspekte vi estas tre multflanka.

BALLESTED
Oni devas scii ak — aklimatizi sin en diversaj fakoj en la urbetoj. Se vi foje bezonus ion pri hararo, — iom da pomado aŭ tiospecan, vi nur demandu pri dancinstruisto Ballested.

LYNGSTRAND
Dancinstruisto —?

BALLESTED
Estro de la “Kornasocio”, se vi bonvolas. Hodiaŭ ni koncertos supre en “La Videjo”. Adiaŭ, — adiaŭ! (Li foriras kun siaj pentraĵoj tra la barilpordo kaj daŭrigas dekstren.)

(Hilde elvenas kun la piedbenketo. Bolette alportas pliajn florojn. Lyngstrand salutas al Hilde, de sia staro en la ĝardeno.)

HILDE
(ĉe la relo, ne reen salutante) Bolette diris, ke hodiaŭ vi kuraĝis enen veni.

LYNGSTRAND
Jes, mi permesis al mi eniri.

HILDE
Vi faris vian matenan promenadon, ĉu?

LYNGSTRAND
Ho ne, — ne longan promenadon hodiaŭ.

HILDE
Ĉu vi naĝis?

LYNGSTRAND
Jes, mi banis min tempeton. Mi vidis vian patrinon. Ŝi eniris sian bandometon.

HILDE
Kiu faris?

LYNGSTRAND
Via patrino.

HILDE
Nu tiel, nu. (Ŝi metas la benketon antaŭ la balancseĝon.)

BOLETTE
(kvazaŭ interrompante) Ĉu vi ne vidis la boaton de patro tie sur la fjordo?

LYNGSTRAND
Jes, ŝajnis al mi, ke velboato stiriĝis ĉi-direkten.

BOLETTE
Certe estas patro. Li vizitis malsanulojn sur la insuloj. (Ŝi ordigas ion sur la tablo.)

LYNGSTRAND
(staras sur la unua ŝtupo de la ŝtuparo de la verando) Ho, kiel per floroj beligite —!

BOLETTE
Jes, ĉu ne estas bele?

LYNGSTRAND
Ho, vere delikate. Aspektas kvazaŭ estas solenaĵo en la domo.

HILDE
Jes, tamen estas.

LYNGSTRAND
Mi komprenis. Estas la datreveno de via patro, ĉu?

BOLETTE
(averte al Hilde) Hm — hm!

HILDE
(senatente) Ne, tiu de patrino.

LYNGSTRAND
Nu tiel, — Estas tiu de via patrino.

BOLETTE
(mallaŭte, kolere) Ĉu do, Hilde —!

HILDE
(same) Lasu min! (al Lyngstrand) Vi iros hejmen nun por matenmanĝi, ĉu?

LYNGSTRAND
(malsupreniras) Jes, mi devus meti ion en la stomakon.

HILDE
Vi certe trovas la regalon bona tie en la hotelo?

LYNGSTRAND
Mi ne plu loĝas en la hotelo. Estas tro multekoste por mi.

HILDE
Kie vi do nun loĝas?

LYNGSTRAND
Nun mi loĝas ĉe sinjorino Jensen.

HILDE
Kiu sinjorino Jensen?

LYNGSTRAND
La akuŝistino.

HILDE
Pardonu, sinjoro Lyngstrand, sed efektive mi havas aliajn farendaĵojn nun ol —

LYNGSTRAND
Ho, mi ja ne devus tiel paroli.

HILDE
Kion do?

LYNGSTRAND
Tion, kion mi diris.

HILDE
(rigardas lin mezure; neindulge) Mi ne komprenas vin.

LYNGSTRAND
Ne, ne. Sed mi do diru adiaŭ al la fraŭlinoj ĝis venonte.

BOLETTE
(venas sur la ŝtuparon) Adiaŭ, adiaŭ, sinjoro Lyngstrand. Vi vere devas pardoni nin hodiaŭ —. Sed iam poste, — kiam vi havas bonan tempon — kaj kiam vi havas la emon, — vi absolute faru viziton por vidi patron kaj — kaj ankaŭ nin aliajn.

LYNGSTRAND
Jes, multan dankon. Mi vere deziras fari tion.

(Li salutas kaj eliras tra la kradpordo. Preterpasante sur la vojo ekstere maldekstre, li salutas ankoraŭ unu fojon al la verando.)

HILDE
(duonlaŭte) Adiaŭ, sinjoro! Bonvolu saluti sinjorinon Jensen de mi.

BOLETTE
(mallaŭte, tiras ŝian brakon) Hilde —! Petolaĉa infano! Ĉu vi tute freneziĝas! Li povus ja aŭdi vin!

HILDE
Pa, — ĉu vi opinias, ke mi atentas pri tio.

BOLETTE
(rigardas dekstren) Jen venas patro.

(Doktoro Wangel, en vojaĝkostumo kaj kun valizo en la mano, venas laŭ la vojeto de dekstre.)

WANGEL
Jen mi revenas, knabinetoj!

(Li eniras tra la barilpordo.)

BOLETTE
(iras al li renkonte malsupre en la ĝardeno) Ho, bone ke vi venas.

HILDE
(Ankaŭ ŝi iras al li.) Ĉu vi ĉion finis por hodiaŭ, paĉjo?

WANGEL
Ho ne, poste mi devos iomete labori en la oficejo. — Diru, — ĉu Arnholm venis?

BOLETTE
Jes, li venis ĉi-nokte. Ni informiĝis en la hotelo.

WANGEL
Do vi lin ankoraŭ ne vidis?

BOLETTE
Ne. Sed li certe vizitos nin antaŭtagmeze.

WANGEL
Jes, li certe faros.

HILDE
(tiras lin) Paĉjo, rigardu do.

WANGEL
(rigardas al la verando) Jes, mi ja vidas, infano. — Estas ja vere pompe.

BOLETTE
Jes, ni bele ornamis, ĉu ne?

WANGEL
Jes, vere, vere. — Ĉu — ĉu ni estas solaj en la domo nun?

HILDE
Jes, ŝi eliris —

BOLETTE
(interrompas) Patrino naĝas.

WANGEL
(Rigardas amike al Bolette kaj frapetas ŝian kapon. Poste li diras iom hezite:) Aŭskultu nun, knabinetoj, — ĉu vi volas lasi ĉion ĉi stari tiel la tutan tagon? Kaj ankaŭ la flagon supre la tutan tagon?

HILDE
Ho, tion vi do povas imagi, paĉjo!

WANGEL
Hm, — nu ja. Sed vi do —

BOLETTE
(okulumas kaj kapsignas al li) Vi ja komprenas, ke ni ĉion faris por lernejestro Arnholm. Kiam tia bona amiko la unuan fojon venas por viziti vin —

HILDE
(ridetas kaj tiretas lin) Pensu, — li ja estis la instruisto de Bolette, patro!

WANGEL
(kun duonrido) Vi du estas vere paro da petoluloj — Nu, nu, — estas ja funde tute nature, ke vi memoras ŝin, kiu ne plu estas inter ni. Sed tamen. Jen, Hilde. (donas al ŝi la valizon) Portu ĝin en la oficejon. — Nu, knabinetoj, — mi tion ne ŝatas. Ne la manieron, vi komprenas. Ke ni tiel ĉiun jaron — Nu, — kion diri! Eble ne povas fariĝi alimaniere.

HILDE
(volas iri tra la ĝardeno maldekstren, sed haltas, turnas sin kaj montras) Vidu la sinjoron, kiu tie venas. Certe estas la lernejestro.

BOLETTE
(rigardas tien) Tiu? (ridas) Ho ne! Ĉu vi opinias, ke tiu aĝulo estas Arnholm!

WANGEL
Nu, atendu, infano. Jes, efektive estas li! — Jes, certe tiel estas!

BOLETTE
(tien fiksrigardas; mallaŭte, surprizite) Jes, je Dio, ĉu ne ankaŭ mi opinias —!

(Lernejestro Arnholm, en eleganta antaŭtagmeza kostumo, kun oraj okulvitroj kaj maldika bastono venas ekstere sur la vojo de maldekstre. Li aspektas iom streĉe, rigardas en la ĝardenon, salutas amikece kaj eniras tra la barilpordo.)

WANGEL
(iras al li renkonte) Bonvenon, kara lernejestro! Koran bonvenon reen al la antaŭa loko!

ARNHOLM
Dankon, dankon, doktoro Wangel. Milfojan dankon al vi.

(Ili vigle mansalutas kaj kune iras tra la ĝardeno.)

ARNHOLM
Kaj jen la infanoj! (mansalutas al ili kaj rigardas ilin) Tiuj du mi malfacile rekonus.

WANGEL
Certe ne, mi opinias.

ARNHOLM
Nu, jes, eble tamen Bolette. — Jes, Bolette mi estus rekonanta.

WANGEL
Apenaŭ, mi opinias. Pasis ja nun ok . ..naŭ jaroj de kiam vi vidis ŝin lastfoje. Nu, ĉi tie okazis ja multaj ŝanĝoj dum tiu tempo.

ARNHOLM
(ĉirkaŭrigardas) Ŝajnas al mi ke ne. Escepte ke la arboj kreskis konsiderinde — kaj estas konstruita jena laŭbo —

WANGEL
Nu ja, tiel ekstere —

ARNHOLM
(ridetas) Kaj kompreneble ke vi nun havas du grandajn fianĉpretajn filinojn en la domo.

WANGEL
Ho, fianĉpreta estas ja nur la unua.

HILDE
(duonlaŭte) Aŭskultu do patron!

WANGEL
Sed nun mi proponas, ke ni eksidu sur la verando. Tie estas pli malvarmete ol ĉi tie. Bonvolu.

ARNHOLM
Dankon, dankon, kara doktoro.

(Ili supreniras. Wangel proponas por Arnholm lokon en la balancseĝo.)

WANGEL
Jen, jen. Vi nun sidu trankvile por ripozi. Ĉar vi aspektas iom streĉe post la vojaĝo.

ARNHOLM
Ho, ne gravas. En ĉi tiu ĉirkaŭaĵo —

BOLETTE
(al Wangel) Ĉu ni alportu sodakvon kaj sukon en la ĝardenĉambron? Ĉi tie baldaŭ fariĝos tro varme.

WANGEL
Bone, knabinetoj, faru! Alportu sodakvon kaj sukon. Kaj eble konjakon.

BOLETTE
Ĉu ankaŭ konjakon?

WANGEL
Nur iometon. Se iu dezirus.

BOLETTE
Nu ja, do. Hilde, malsupreniru al la oficejo kun la valizo.

(Bolette iras en la ĝardenĉambron fermante la pordon post si. Hilde prenas la valizon kaj iras maldekstren tra la ĝardeno malantaŭ la domo.)

ARNHOLM
(kiu postrigardis Bolette per la okuloj) Estas vere iu belega —. Estas du belegaj knabinoj, kiuj jen kreskis por vi.

WANGEL
(eksidas) Jes, vi trovas.

ARNHOLM
Jes, estas eĉ surprize pri Bolette. Ja ankaŭ pri Hilde. — Sed nun pri vi mem, kara doktoro. Ĉu vi intencas loĝi ĉi tie vian tutan vivdaŭron?

WANGEL
Ho jes, estos tiel. Ĉi tie mi naskiĝis kaj brediĝis, kiel oni diras. Ĉi tie mi vivis feliĉe kun ŝi, kiu forpasis de ni tiel frue. Ŝi kiun vi konis, kiam vi lastfoje vizitis nin, Arnholm.

ARNHOLM
Jes — jes.

WANGEL
Kaj nun mi vivas ĉi tie feliĉa kun ŝi, kiun mi ricevis anstataŭe. Mi devas diri, ke entute la sorto estis bona al mi.

ARNHOLM
Sed neniun infanon en via dua geedziĝo?

WANGEL
Ni ricevis knabeton antaŭ du — du kaj duona jaro. Sed ni ne havis lin longe. Li mortis je la aĝo de kvar . ..kvin monatoj.

ARNHOLM
Via edzino, ŝi ne estas hejme hodiaŭ?

WANGEL
Jes, ŝi certe baldaŭ venos. Ŝi malsupreniris por preni banon. Ŝi naĝas ĉiun tagon je ĉi tiu tempo. En kiu ajna vetero.

ARNHOLM
Ĉu pro iu malsano?

WANGEL
Ne vere malsano. Sed ŝi estas strange nervoza la lastajn jarojn. Kompreneble, nur foje. Mi vere ne kapablas kompreni kio estas al ŝi. Sed bani sin en la maro estas kvazaŭ ŝia kora ĝojo, komprenu.

ARNHOLM
Tion mi memoras de pasinte.

WANGEL
(kun preskaŭ nerimarkebla rideto) Vi ja konas Ellida de la tempo, kiam vi estis instruisto en Skjoldvik.

ARNHOLM
Kompreneble. Ŝi ofte vizitis la pastran domon. Kaj mi ankaŭ ofte renkontis ŝin, kiam mi vizitis ŝian patron en la lumturo.

WANGEL
Kredu, tiu tempo profunde stampis ŝin. La urbanoj ne povas tion kompreni. Ili nomas ŝin “La sinjorino el la maro”.

ARNHOLM
Ĉu?

WANGEL
Jes. Kaj tial —. Parolu vi kun ŝi pri pasintaj tagoj, kara Arnholm. Estus vere bone por ŝi.

ARNHOLM
(rigardas lin dubeme) Ĉu vi havas veran kialon por tion opinii?

WANGEL
Certe jes.

VOĈO DE ELLIDA
(aŭdata ekstere en la ĝardeno dekstre) Ĉu estas vi, Wangel!

WANGEL
(ekstaras) Jes, kara.

(Sinjorino Ellida Wangel, kun granda ŝalo ĉirkaŭ si kaj kun malseka hararo disfalanta sur la ŝultroj, venas el inter la arboj ĉe la laŭbo. Lernejestro Arnholm ekstaras.)

WANGEL
(ridetas kaj etendas la manojn al ŝi) Nu, jen la sinjorino el la maro!

ELLIDA
(malrapide supreniras sur la verandon kaj kaptas liajn manojn) Dank' al Dio, ke mi revidas vin! Kiam vi venis?

WANGEL
Ĵus nun. Antaŭ momento. (montras al Arnholm) Sed vi do salutu pasintan konaton —!

ELLIDA
(donas la manon al Arnholm) Jen vi do estas. Bonvenon! Kaj pardonu ke mi ne estis hejme.

ARNHOLM
Ho, mi petas. Vi do ne pensu pri ceremoniaĵoj.

WANGEL
La akvo estas freŝa hodiaŭ, ĉu?

ELLIDA
Freŝa! Je Dio, ĉi tie la akvo neniam estas freŝa. Malvarmeta kaj malvigliga. Uŝ, la akvo estas malsana ĉi tie en la fjordoj.

ARNHOLM
Malsana?

ELLIDA
Jes, malsana. Kaj mi opinias, ke ĝi malsanigas ankaŭ nin.

WANGEL
(ridetas) Nu, vi ja rekomendas la banejon.

ARNHOLM
Mi kredus, ke vi, sinjorino Wangel, havus apartan rilaton al la maro mem kaj al ĉio kio apartenas al ĝi.

ELLIDA
Ho jes, eble. Eĉ mi mem ja kredas. — Sed ĉu vi vidas kiel bele la knabinetoj ornamis por vi?

WANGEL
(embarasata) Hm —. (rigardas sian horloĝon) Mi ja baldaŭ devas —

ARNHOLM
Ĉu vere estas por mi —?

ELLIDA
Kompreneble. Ni ja ne tiel ornamas ĉiutage. — Uh, — kiel sufoke varme estas sub tiu ĉi plafono! (malsupreniras en la ĝardenon) Venu ĉi tien! Ĉi tie estas almenaŭ iometa venteto. (Ŝi eksidas en la laŭbo.)

ARNHOLM
(eniras) Ŝajnas al mi, ke la venteto estas sufiĉe freŝa.

ELLIDA
Jes, vi, kiu kutimiĝis al la naŭza ĉefurba aero. Tie estas vere terure dum la somero, laŭdire.

WANGEL
(kiu ankaŭ iris en la ĝardenon) Hm, kara Ellida, vi devas nun sola konversacii kun nia gasto dum tempeto.

ELLIDA
Ĉu aferoj?

WANGEL
Jes, mi devas iri al la oficejo. Kaj mi ja ankaŭ devas ŝanĝi vestojn. Sed ne daŭros longe —

ARNHOLM
(eksidas en la laŭbo) Ne trorapidu, kara doktoro. Via edzino kaj mi certe scios pasigi la tempon.

WANGEL
(kapsignas) Ho, jes, — mi fidas. Nu, — ĝis revido! (Li iras tra la ĝardeno maldekstren.)

ELLIDA
(post mallonga silento) Ĉu ne ŝajnas al vi, ke estas bone sidi ĉi tie?

ARNHOLM
Nun mi sidas bone.

ELLIDA
La laŭbo nomiĝas mia laŭbo. Ĉar estas mi, kiu farigis ĝin. Aŭ pli ĝuste Wangel — por mi.

ARNHOLM
Kaj ĉi tie vi do kutimas sidi?

ELLIDA
Jes, ĉi tie mi pleje sidas dumtage.

ARNHOLM
Kun la knabinetoj?

ELLIDA
Ne, la knabinetoj — ili estas sur la verando.

ARNHOLM
Kaj Wangel mem?

ELLIDA
Ho, Wangel, li iras tien kaj ĉi tien. Foje al mi kaj foje al la knabinetoj.

ARNHOLM
Ĉu estas vi kiu deziras tian aranĝon?

ELLIDA
Mi opinias, ke ĉiuj partoj kontentiĝas per tiu aranĝo. Ni povas ja ĵeti la parolon transen unu al la alia — kiam ni foje trovas ion por diri.

ARNHOLM
(post ioma pensado) Kiam mi pasinte frekventis viajn lokojn —. Ekstere en Skjoldvik mi pripensas —. Hm, — estas nun longe de tiam —.

ELLIDA
Estas pli ol dek jaroj de kiam vi vizitis nin tie.

ARNHOLM
Jes, proksimume. Sed kiam mi prezentas al mi la bildon de vi tie ekstere en la lumturo — La paganino, kiel la maljuna pastro nomis vin, ĉar via patro laŭ li baptigis vin per ŝipnomo kaj ne per kristana homa nomo —

ELLIDA
Jes, kaj kiel do?

ARNHOLM
Mi tute ne estus kredinta renkonti vin ĉi tie kiel sinjorino Wangel.

ELLIDA
Ne, ĉar tiam Wangel ja ankoraŭ ne estis —. Tiam ja ankoraŭ vivis la unua patrino de la knabinoj. Ilia vera patrino —

ARNHOLM
Nu jes, jes. Sed eĉ se tiel ne estus —. Eĉ se li estus libera kaj ne ligita, — mi meniam imagus, ke okazus tiel.

ELLIDA
Ankaŭ mi ne. Vere neniam — tiam.

ARNHOLM
Wangel estas ja ĝentila. Honesta. Kore bonvola al ĉiuj homoj —

ELLIDA
(varme kaj kore) Jes, li vere estas!

ARNHOLM
— sed ŝajnas al mi, ke li estas tiel ege malsimila al vi.

ELLIDA
Vi pravas. Li ja estas.

ARNHOLM
Nu, sed kiel okazis? Kiel okazis!

ELLIDA
Ho kara Arnholm, ne demandu min pri tio. Mi ne kapablas klarigi la aferon. Kaj se mi povus, vi ne kapablus percepti kaj kompreni eĉ eron el tio.

ARNHOLM
Hm —. (iomete pli mallaŭte) Ĉu vi iam konfidis ion pri mi al via edzo? Mi kompreneble aludas al la vana paŝo, — al kiu mi lasis min ravi.

ELLIDA
Ne. Ĉu vi tion pensus? Neniun vorton mi diris al li pri — pri tio al kio vi aludas.

ARNHOLM
Mi ĝojas. Ĉar premis min la penso ke —

ELLIDA
Vi tute ne bezonas. Mi nur diris al li la veron, ke mi multe ŝatis vin, kaj ke vi estis la plej fidela kaj bona amiko por mi tie ekstere.

ARNHOLM
Dankon. Sed diru nun, — kial vi neniam skribis al mi post mia forvojaĝo?

ELLIDA
Mi pensis, ke eble dolorigus al vi aŭdi ion de iu, kiu — kiu ne povis proksimiĝi al vi tiel, kiel vi deziris. Estus ja rekte reŝiri ion embarasan, mi pensis.

ARNHOLM
Hm —. Jes, jes, vi certe pravas.

ELLIDA
Sed kial vi mem neniam skribis?

ARNHOLM
(rigardas ŝin kaj ridetas duone riproĉe) Mi? Fari la komencon? Eble suspektigi min por enkonduki ion novan. Post rifuzo tia, kian mi spertis?

ELLIDA
Ho ne, mi ja bone komprenas. — Ĉu vi neniam poste pensis pri alia rilato?

ARNHOLM
Neniam. Mi restas fidela al miaj memoroj.

ELLIDA
(duone ŝercante) Ho, ĉu! Forpelu la malnovajn, tristajn memorojn. Vi prefere devus pensi fariĝi feliĉa edzo, mi opinias.

ARNHOLM
Do devus baldaŭ okazi, sinjorino Wangel. Memoru ke, — mi ja jam atingis la trideksepan, verdire.

ELLIDA
Nu, ja, des pli da kaŭzo por vi rapidi. (Ŝi iomete silentas, poste diras serioze kaj mallaŭte) Sed aŭskultu nun, kara Arnholm, — mi nun diru al vi ion, kion mi tiam ne kapablus eldiri, eĉ se mia vivo estus en veto.

ARNHOLM
Kio do tio estas?

ELLIDA
Kiam vi faris — la vanan paŝon, kiel vi ĵus diris, — tiam mi ne kapablis respondi al vi alimaniere ol mi faris.

ARNHOLM
Mi scias. Vi nur havis bonan amikecon por oferti al mi. Mi ja scias.

ELLIDA
Sed vi ne scias, ke mia tuta animo kaj ĉiuj miaj pensoj estis tiam en alia loko.

ARNHOLM
Tiam!

ELLIDA
Jes, ĝuste.

ARNHOLM
Sed tio ja ne eblas! Vi eraras pri la tempo! Mi opinias, ke tiam vi eĉ ne konis sinjoron Wangel.

ELLIDA
Mi ne parolas pri Wangel.

ARNHOLM
Ne Wangel? Sed tiam, — ekstere en Skjoldvik —. Mi ne memoras unu solan homon tie, kiun mi opinius povus kapti vian atenton.

ELLIDA
Ne, ne, — mi kredas. Ĉar ĉio estis tute freneza.

ARNHOLM
Sed rakontu do al mi pri tio ĉi!

ELLIDA
Ho, sufiĉas ja, ke vi scias, ke tiam mi estis jam ligita. Kaj nun vi ja scias.

ARNHOLM
Kaj se vi tiam ne estus ligita?

ELLIDA
Kio do?

ARNHOLM
Ĉu via respondo al mia letero estus alia.

ELLIDA
Kiel mi povas scii? Kiam Wangel venis, la respondo estis ja alia.

ARNHOLM
Pro kio do diri al mi, ke vi estis ligita?

ELLIDA
(ekstaras kvazaŭ en timo kaj maltrankvilo) Ĉar mi bezonas iun al kiu konfidi min. Ne, ne, sidu.

ARNHOLM
Via edzo do nenion scias pri la afero?

ELLIDA
Mi unue konfesis al li, ke mia animo iam estis en alia loko. Ion pli li ne postulis scii. Kaj ni poste neniam tuŝis la aferon. Funde estis ja nur frenezaĵo. Kaj rompiĝis ja baldaŭ — iamaniere.

ARNHOLM
(ekstaras) Nur iamaniere? Ne tute!

ELLIDA
Jes, jes, certe! Ho, Dio, kara Arnholm, tute ne estas kiel vi imagas. Estas io tute nekomprenebla. Mi ne scias kiel mi povus tion rakonti. Vi nur opinius, ke mi estus malsana. Aŭ ke mi estus tute freneza.

ARNHOLM
Kara sinjorino, — nun vi vere devas plene eldiri.

ELLIDA
Nu ja! Mi provos. Kiel povos vi, prudenta homo, klarigi al vi, ke — (rigardas eksteren kaj interrompas) Atendu ĝis poste. Jen vizitanto venas.

(Lyngstrand venas sur la vojo de maldekstre kaj iras en la ĝardenon. Li havas floron en la butontruo kaj portas grandan belan bukedon, volvitan per papero kaj silka rubando. Li haltas kaj hezitas iom necerta ĉe la verando.)

ELLIDA
(el la laŭbo) Ĉu la knabinojn vi serĉas, sinjoro Lyngstrand?

LYNGSTRAND
(turnas sin) Ho, la sinjorino jen? (salutas kaj proksimiĝas) Tiel ne estas. Ne la fraŭlinojn, sed vin mem, sinjorino Wangel. Vi ja permesis al mi veni por viziti vin —

ELLIDA
Jes, certe mi faris. Vi estas ĉiam bonvena.

LYNGSTRAND
Multan dankon. Kaj ĉar tiel feliĉe okazas, ke estas solenaĵo en la domo hodiaŭ —

ELLIDA
Nu, tion vi scias?

LYNGSTRAND
Jes, ja. Kaj tial mi volis permesi al mi donaci al sinjorino Wangel ĉi tiun —

(Li kapsalutas kaj etendas la bukedon.)

ELLIDA
(ridetas) Sed kara sinjoro Lyngstrand, ĉu ne estas pli bone doni viajn belajn florojn al lernejestro Arnholm mem? Ĉar estas ja vere li, kiu —

LYNGSTRAND
(rigardas al ambaŭ necerte) Pardonu, — sed mi ne konas tiun fremdan sinjoron. Estas nur — Mi venas pro la datreveno, sinjorino.

ELLIDA
Datreveno? Vi eraras, sinjoro Lyngstrand. Ne estas datreveno en la domo hodiaŭ.

LYNGSTRAND
(ridetas intime) Ho, mi ja scias. Sed mi ne pensis ke estu tiel sekrete.

ELLIDA
Kion vi scias?

LYNGSTRAND
Ke estas la dat — la datreveno de la sinjorino.

ELLIDA
Mia?

ARNHOLM
(rigardas ŝin demande) Hodiaŭ? Ne, certe ne.

ELLIDA
(al Lyngstrand) Kial vi tiel pensas?

LYNGSTRAND
Fraŭlino Hilde malkovris tion. Mi preterpasis iom pli frue hodiaŭ. Kaj mi demandis al la fraŭlinoj, kial ili tiel bele ornamas per floroj kaj flagoj —

ELLIDA
Nu bone?

LYNGSTRAND
— kaj fraŭlino Hilde respondis: Jes, ĉar hodiaŭ estas la datreveno de — de patrino.

ELLIDA
De patrino —! Nu tiel.

ARNHOLM
Aha! (Li kaj Ellida rigardas sin reciproke kompreneme.) Jes, ĉar la juna sinjoro do tion scias, sinjorino Wangel —

ELLIDA
(al Lyngstrand) Jes, ĉar vi ja nun tion scias —

LYNGSTRAND
(denove ofertas la bukedon) Permesu al mi gratuli —

ELLIDA
(akceptas la florojn) Koran dankon al vi. — Bonvolu sidiĝi momenton, sinjoro Lyngstrand.

(Ellida, Arnholm kaj Lyngstrand eksidas en la laŭbo.)

ELLIDA
Tio ĉi — pri mia datreveno — devus esti sekreto, sinjoro lernejestro.

ARNHOLM
Devus, mi komprenas. Ne devus esti por ni neinformitaj.

ELLIDA
(metas la bukedon flanken) Ne, ĝuste tiel. Ne por la neinformitaj.

LYNGSTRAND
Mi do eĉ ne diros al iu vivanta homo.

ELLIDA
Ho, ne tiel grave. — Sed kiel vi nun fartas? Vi aspektas pli sane nun ol antaŭe.

LYNGSTRAND
Jes, ankaŭ mi kredas, ke mi saniĝos. Kaj venontan jaron, se mi povos iri suden —

ELLIDA
Kaj tion vi povos, diras la knabinoj.

LYNGSTRAND
Jes, ĉar en Bergen mi havas bonfaranton, kiu protektas min. Kaj li promesis helpi min venontan jaron.

ELLIDA
Kiel vi kontaktiĝis al li?

LYNGSTRAND
Ho, feliĉa okazo. Ĉar iun fojon mi estis maristo sur unu el liaj ŝipoj.

ELLIDA
Ĉu vere? Vi do tiam ŝatis la maron?

LYNGSTRAND
Ne, tute ne. Sed kiam mia patrino mortis, mia patro ne volis lasi min nenifari hejme ĉe si. Kaj li farigis min maristo. Ni pereis en la Angla Kanalo survoje hejmen. Kaj estis ja bone por mi.

ARNHOLM
Kiel bone, vi diras?

LYNGSTRAND
Jes, ĉar per tiu pereo mi ricevis la difekton. En la brusto. Mi longe kuŝis en la malvarma akvo, antaŭ ol ili savis min. Kaj tiam mi ja devis forlasi la maron. — Jes, vere estis granda feliĉo.

ARNHOLM
Ĉu, vi trovas?

LYNGSTRAND
Jes. Ĉar la difekto ne estas vere danĝera. Kaj nun mi povos fariĝi skulptisto, kion mi ege deziras. Imagu — povi modli la delikatan argilon, kiu tiel cedeme formiĝas inter la fingroj!

ELLIDA
Kaj kion volas vi do modli? Ĉu marvirojn kaj marvirinojn? Aŭ ĉu antikvajn vikingojn?

LYNGSTRAND
Ne, tiaĵojn ne. Kiam mi estos progresinta, mi provos fari grandan verkon. Grupon, kiel oni tion nomas.

ELLIDA
Nu jes, — sed kion tiu grupo reprezentu?

LYNGSTRAND
Ho, devus esti io kion mi mem travivis.

ARNHOLM
Jes, jes, — tenu vin al tio.

ELLIDA
Sed kio tio do estus?

LYNGSTRAND
Jes, mi imagas, ke estu juna marista edzino, kiu kuŝas maltrankvila dormante. Kaj ŝi ankaŭ sonĝas. Mi certas, ke mi povos realigi, ke ŝi sonĝas.

ARNHOLM
Ĉu ne estu pli?

LYNGSTRAND
Jes, ankaŭ alia figuro. Iu estaĵo por nomi ĝin. Estu ŝia edzo, al kiu ŝi ne estis fidela, dum li estis for. Kaj li dronis en la maro.

ARNHOLM
Kiel, dronis —?

ELLIDA
Li dronis?

LYNGSTRAND
Jes. Li dronis dum vojaĝo. Sed okazas la strangaĵo, ke li tamen revenas hejmen. Estas dumnokte. Kaj nun li staras tie apud ŝia lito rigardante ŝin. Li staru malsekega, kvazaŭ homo ĵus eltirita el la maro.

ELLIDA
(klinas sin malantaŭen en la seĝo) Vere stranga imago. (fermas la okulojn) Mi vive bildigas tion antaŭ mi.

ARNHOLM
Sed je sankta nomo, sinjoro — sinjoro —! Vi ja diris, ke estu io, kion vi mem travivis.

LYNGSTRAND
Jes, jes, — Mi travivis tion ĉi. Iamaniere do.

ARNHOLM
Travivis, ke morta viro —?

LYNGSTRAND
Nu ja, mi ne diras tiel korpe travivis. Ne reale, vi komprenu. Sed tamen —

ELLIDA
(vigle, streĉe) Rakontu ĉion kion vi scias kaj povas! Pri tio mi devas ĉion scii.

ARNHOLM
(ridetas) Jes, tio devas ja esti io por vi. Tiaĵo kun mara etoso.

ELLIDA
Kiel do estis, sinjoro Lyngstrand?

LYNGSTRAND
Jes, tiel ke kiam ni velus hejmen kun la brigo el urbo nomita Halifax, ni devis postlasi la laborestron en la malsanulejo tie. Ni dungis usonanon anstataŭe. Tiu nova laborestro —

ELLIDA
La usonano?

LYNGSTRAND
— jes; li ricevis de la estro amaseton da gazetoj, kiun li ĉiame legadis. Ĉar li volis lerni la norvegan, li diris.

ELLIDA
Nu! Kaj sekve!

LYNGSTRAND
Iun vesperon en terura vetero. Ĉiuj viroj sur la ferdeko. Escepte la laborestro kaj mi. Ĉar li estis tordinta la piedon, kaj ne povis stari sur ĝi. Kaj ankaŭ mi estis malsana kaj kuŝis. Ja, li do sidis tie en la kajuto denove legante unu el la malnovaj gazetoj —

ELLIDA
Jes! Jes!

LYNGSTRAND
Sed dum li tie sidas, mi aŭdas kvazaŭ hurlon el li. Kaj kiam mi rigardas lin, mi vidas ke li estas blanka kiel kreto en la vizaĝo. Li komencas tiri kaj ŝiri la gazeton en mil pecojn. Sed tion li faris tute silente, silente.

ELLIDA
Li nenion diris? Li ne parolis?

LYNGSTRAND
Ne tuj. Sed iom post iom li kvazaŭ parolis al si mem: Edziniĝis. Kun alia viro. Dum mi estis for.

ELLIDA
(fermas la okulojn kaj diras mallaŭte) Tion li diris?

LYNGSTRAND
Jes. Kaj imagu, — li tion diris en bona norvega. Li certe facile lernis fremdajn lingvojn, tiu viro.

ELLIDA
Kaj poste? Kio okazis poste?

LYNGSTRAND
Jes, jen sekvas tio stranga, kion mi neniam en la mondo forgesos. Ĉar li aldonis, — ankaŭ tio silente: — Sed mia ŝi estas, kaj mia ŝi fariĝu. Kaj min ŝi sekvu, eĉ se mi venu hejmen por serĉi ŝin kiel droninta viro el la nigra maro.

ELLIDA
(verŝas al si akvon. Ŝia mano tremas.) Puh, — kiel preme varme estas hodiaŭ —

LYNGSTRAND
Kaj tion li diris per tia vola forto, ke ŝajnis al mi ke li estas viro por tion plenumi.

ELLIDA
Ĉu vi scias — pri la sorto de tiu viro?

LYNGSTRAND
Ho, sinjorino, li certe ne plu vivas.

ELLIDA
(rapide) Kial vi tion opinias!

LYNGSTRAND
Jes, ĉar ni ja poste pereis en la Angla Kanalo. Mi sukcesis trovi lokon en la granda savboato kun la ŝipestro kaj kvin aliaj. La direktisto prenis la malantaŭan boateton. Lin sekvis la usonano kaj iu alia.

ELLIDA
Kaj de ili oni nenion plu aŭdis?

LYNGSTRAND
Ne, nenion, sinjorino. Mia bonfaranto ĵus skribis tion en letero. Sed ĝuste tial mi multe ŝatus fari artaĵon pri tio. La malfidelan maristedzinon mi vive bildigas antaŭ mi. Kaj ankaŭ la venĝanto, kiu dronis, sed tamen revenas hejmen el la maro. Mi vidas ambaŭ tute klare.

ELLIDA
Ankaŭ mi. (ekstaras) Venu, — ni eniru. Aŭ prefere malsupren al Wangel! Estas ja preme varme. (Ŝi iras el la laŭbo.)

LYNGSTRAND
(kiu ankaŭ ekstaris) Mi nun dankas pro la akcepto. Mi ja nur farus viziteton pro la datreveno.

ELLIDA
Nu, kiel vi preferas. (etendas al li la manon) Adiaŭ, kaj dankon pro la floroj.

(Lyngstrand salutas kaj eliras maldekstren tra la barilpordo.)

ARNHOLM
(proksimiĝas al Ellida) Mi ja vidas, ke tio ĉi kore tuŝis vin, kara sinjorino Wangel.

ELLIDA
Ho jes, vi povas ja esprimi vin tiel, kvankam —

ARNHOLM
Sed funde ne estas io alia ol vi devus atendi.

ELLIDA
(rigardas lin surprize) Atendi!

ARNHOLM
Jes, ŝajnas al mi.

ELLIDA
Atendi ke iu povus reveni —! Tiel reveni!

ARNHOLM
Sed pro Dio —! Ĉu estas la marista fablo de tiu freneza skulptisto —?

ELLIDA
Ho, kara Arnholm, eble li ne tamen estas tiel freneza.

ARNHOLM
Do estas tiu babilaĵo pri tiu morta viro, kiu tiel skuis vin? Kaj mi, kiu kredis, ke —

ELLIDA
Kion vi kredis?

ARNHOLM
Kompreneble mi kredis, ke estis nur ŝajnigo de vi. Ke vi ĉagreniĝis, ĉar vi malkovris, ke oni sekrete solenis familian memoron. Ke via edzo kaj liaj infanoj vivas en vivo de memoroj, en kiu vi ne partoprenas.

ELLIDA
Ho, ne, ne. Estu pri tio kiel estas. Mi ne rajtas postuli mian edzon sole por mi mem.

ARNHOLM
Ŝajnas al mi, ke vi tamen rajtas.

ELLIDA
Jes. Sed mi ne rajtas. Jen la afero. Ankaŭ mi vivas en io, — al kio la aliaj estas eksteraj.

ARNHOLM
Vi! (pli mallaŭte) Ĉu estas komprenende, ke —? Vi — Vi do ne amas vian edzon!

ELLIDA
Ho jes, jes, — el mia tuta animo mi nun amas lin! Ĝuste tial tio ĉi estas tiel terura, — tiel nekomprenebla, — tiel neimagebla, —!

ARNHOLM
Vi nun konfidu viajn ĉagrenojn tute kaj senrezerve al mi! Vi volas, ĉu, sinjorino Wangel?

ELLIDA
Mi ne povas, kara amiko. Almenaŭ ne nun. Eble poste.

(Bolette venas sur la verandon kaj iras malsupren en la ĝardenon.)

BOLETTE
Nun patro venas el la oficejo. Ĉu ni do ne devus sidiĝi en la ĝardena ĉambro?

ELLIDA
Jes, ni faru.

(Wangel, en ŝanĝita vestaĵo, venas kune kun Hilde de maldekstre de malantaŭ la domo.)

WANGEL
Jen, jen! Mi estas libera kaj preta! Nun gustos bone glaso da io malvarmeta.

ELLIDA
Atendu iomete. (Ŝi iras en la laŭbon kaj serĉas la bukedon.)

HILDE
Ho, vidu, vidu! La belajn florojn! De kie vi ricevis ilin?

ELLIDA
Mi ricevis ilin de skulptisto Lyngstrand, mia kara Hilde.

HILDE
(ekmiras) De Lyngstrand?

BOLETTE
(maltrankvila) Ĉu Lyngstrand venis — denove?

ELLIDA
(kun rideto) Jes. Li venis kun tiu ĉi. Okaze de la datreveno, vi komprenas.

BOLETTE
(ekrigardas al Hilde) Ah —!

HILDE
(murmuras) La besto!

WANGEL
(embarasita, al Ellida) Hm. Jes, vi ja vidas —. Mi diru al vi, mia kara, bona, benita Ellida —

ELLIDA
(interrompas) Venu nun, knabinetoj! Kaj ni metu miajn florojn en akvon kune kun la aliaj. (Ŝi supreniras sur la verandon.)

BOLETTE
(mallaŭte al Hilde) Ho, ŝi do tamen estas ĝentila.

HILDE
Simiaĵoj! Ŝi nur volas intimiĝi kun patro.

WANGEL
(supre sur la verando, premas la manon de Ellida) Dankon — dankon! Koran dankon pro tio ĉi, Ellida!

ELLIDA
(ordigas la florojn) Nu do, — ĉu ne ankaŭ mi estu kune kun vi por — por honori la datrevenon de patrino?

ARNHOLM
Hm —.

(Li supreniras al Wangel kaj Ellida. Bolette kaj Hilde restas en la ĝardeno.)

DUA AKTO

(Supre sur “La Videjo”, arbustkovrita altaĵo malantaŭ la urbo. Iom malantaŭe staras ŝtonstako kaj ventomontrilo. Grandaj ŝtonoj por sidejoj kuŝas ĉirkaŭ la ŝtonstako kaj en la antaŭo. Profunde en la malantaŭo vidiĝas la ekstera fjordo kun insuloj kaj promontoroj. La granda maro ne vidiĝas. Estas duonhela somernokto. Flaveruĝa lumeto en la aero kaj sur la montopintoj fore. Kvartona kantado aŭdiĝas de malsupre en la deklivo dekstre.)

(Junaj homoj el la urbo, gesinjoroj, venas pare de dekstre, kaj en intima konversacio iras preter la ŝtonstako kaj elen maldekstre. Iom poste venas Ballested kiel gvidanto por grupo da eksterlandaj geturistoj. Li estas ŝarĝita de ŝaloj kaj vojaĝsaketoj.)

BALLESTED
(montras supren per la bastono) Sehen Sie, meine Herrschaften, — dort fore liegt eine andere altaĵo. Das willen wir ankaŭ besteigen und so herunter —

(Li daŭrigas angle kaj gvidas la grupon maldekstren.)

(Hilde venas rapide supren la deklivon dekstre, haltas kaj rigardas malantaŭen. Iom poste venas Bolette la saman vojon.)

BOLETTE
Sed, kara, kial ni forkuru de Lyngstrand?

HILDE
Ĉar mi ne eltenas iri tiel malrapide en la deklivoj. Vidu, — vidu, kiel li rampas supren.

BOLETTE
Ho, vi ja scias kiel malsana li estas.

HILDE
Ĉu vi opinias, ke estas tre danĝere?

BOLETTE
Jes, mi opinias.

HILDE
Li ja vizitis patron posttagmeze. Mi dezirus scii kion patro pensas pri li.

BOLETTE
Patro diris al mi, ke estas malmoliĝo en la pulmo, — aŭ io tia. Li ne vivos longe, diris patro.

HILDE
Ĉu tion li diris! Imagu, — ĝuste kion mi pensis.

BOLETTE
Sed pro Dio, vi nenion rimarkigu.

HILDE
Ho, kial vi tiel pensas. (duonlaŭte) Jen vidu, — nun Hans fine krablis al la supro. Hans —. Ĉu ne ŝajnas al vi, ke oni povas vidi, ke li nomiĝas Hans?

BOLETTE
(flustras) Estu bonkonduta! Mi konsilas!

(Lyngstrand venas de dekstre kun sunŝirmilo en la mano.)

LYNGSTRAND
Mi petas pardonon al la fraŭlinoj, ĉar mi ne povis iri same rapide kiel vi.

HILDE
Ĉu vi eĉ ekhavis sunŝirmilon?

LYNGSTRAND
Ĝi apartenas al via patrino. Ŝi diris ke mi uzu ĝin kiel bastonon. Ĉar mi neniun kunportis.

BOLETTE
Ĉu ili daŭre estas tie malsupre? Patro kaj la aliaj?

LYNGSTRAND
Jes. Via patro iris en la gastejon. La aliaj sidas ekstere aŭskultante la muzikon. Sed poste ili volas supreniri, diris via patrino.

HILDE
(lin rigardante) Vi nun estas sufiĉe laca.

LYNGSTRAND
Jes, nun ŝajnas al mi, ke mi estas iomete laca. Mi pensas ke estas pli bone sidi tempeton.

(Li eksidas sur ŝtono antaŭe dekstre.)

HILDE
(staras antaŭ li) Ĉu vi scias, ke poste okazos dancado malsupre sur la muzikejo?

LYNGSTRAND
Jes, mi aŭdis paroli pri tio.

HILDE
Vi certe ŝatas danci, ĉu ne?

BOLETTE
(kiu plukas floretojn inter la erikoj) Ho, Hilde, — lasu nun Lyngstrand regajni la spiron.

LYNGSTRAND
(al Hilde) Jes, fraŭlino, mi volus danci — se mi povus.

HILDE
Ĉu? Vi do neniam lernis?

LYNGSTRAND
Ankaŭ tion ne. Sed pri tio mi ne pensis. Mi aludis ĉar mi ne povas pro la brusto.

HILDE
Pro tiu difekto, kiel vi diras?

LYNGSTRAND
Jes, estas tial.

HILDE
Ĉu vi multe ĉagreniĝis pro tiu difekto?

LYNGSTRAND
Ho ne, tion mi ne povas diri. (ridetas) Ĉar estas pro tio, ke ĉiuj homoj estas ĝentilaj kaj afablaj kaj eĉ bonfarantaj al mi, mi kredas.

HILDE
Jes, kaj ĝi ja ne estas danĝera.

LYNGSTRAND
Ne, ĝi tute ne estas danĝera. Tion mi komprenas laŭ via patro.

HILDE
Kaj vi ja saniĝos tuj kiam vi forvojaĝos.

LYNGSTRAND
Jes ja. Tiam mi saniĝos.

BOLETTE
(kun floroj) Jen, sinjoro Lyngstrand, — metu tiujn ĉi en la butontruon.

LYNGSTRAND
Ho, mil dankojn, fraŭlino! Estas ja tro ĝentile de vi.

HILDE
(rigardas malsupren dekstren) Jen ili venas sur la vojo.

BOLETTE
(Ankaŭ ŝi rigardas malsupren.) Se ili nur sciu kie ili flankeniru. Ne, nun ili prenas eraran vojon.

LYNGSTRAND
(ekstaras) Mi kuros malsupren al la turniĝo kaj voku al ili.

HILDE
Tiam vi devas tre laŭte krii.

BOLETTE
Ne, vi ne devas. Vi denove fariĝos laca.

LYNGSTRAND
Ho, malsupren estas facile.

(Li eliras dekstren.)

HILDE
Jes, malsupren, jes. (postrigardas lin) Nun li eĉ saltas! Kaj li ne memoras, ke poste li devas supreniri.

BOLETTE
Kompatindulo —.

HILDE
Se Lyngstrand proponus geedziĝon al vi, ĉu vi lin akceptus?

BOLETTE
Ĉu vi freneziĝis?

HILDE
Ho, mi ja pensas, ke se li ne havus tiun difekton. Kaj se li ne baldaŭ estus mortanta. Ĉu vi tiam akceptus lin?

BOLETTE
Mi opinias, ke estus pli bone ke vi prenus lin.

HILDE
Ho certe ne. Li ja nenion posedas. Li eĉ ne havas sufiĉe por vivteni sin.

BOLETTE
Kial vi do okupiĝas tiel multe pri li?

HILDE
Ho, tion mi ja nur faras pro tiu difekto.

BOLETTE
Mi tute ne rimarkis, ke vi kompatas lin pro tio.

HILDE
Ne, mi eĉ ne faras. Sed estas tiel tente.

BOLETTE
Kio?

HILDE
Rigardi lin, kaj igi lin rakonti, ke ne estas danĝere. Kaj ke li povos iri eksterlanden, kaj ke li fariĝos artisto. Tiun ĉion li kredadas kaj estas kontenta profunde en la animo. Kaj tamen el tio nenio fariĝos. Neniam. Ĉar li ne vivos tiel longe. Estas por mi ekscite pripensi tion.

BOLETTE
Ekscite!

HILDE
Jes, ĝuste ekscite. Tion mi permesas al mi.

BOLETTE
Fi, Hilde, vi vere estas aĉa infano!

HILDE
Mi eĉ volas esti. Spite! (rigardas malsupren) Nun fine! Aspekte Arnholm ne ŝatas supreniri. (turnas sin) Sed al aliaĵo, — ĉu vi scias, kion mi vidis sur Arnholm ĉe la manĝotablo?

BOLETTE
Nu?

HILDE
Imagu, — liaj haroj komencas defali — tie supre, meze sur la kapo.

BOLETTE
Ho, babilaĵo! Ne estas vero.

HILDE
Jes. Kaj li havas sulkojn ĉe ambaŭ okuloj. Je Dio, Bolette, ke vi povis esti tiel enamiĝinta al li, tiam kiam li legis kun vi!

BOLETTE
(ridetas) Jes, ĉu eblas kompreni tion? Mi memoras, ke mi iam ploris brulantajn larmojn, ĉar li diris, ke Bolette estas malbela nomo.

HILDE
Jes, imagu! (rigardas malsupren) Ho, jen vidu! Nun “la sinjorino el la maro” konversaciadas kun li. Ne kun patro. — Mi miras ĉu tiuj du ĵetas senteman okulon unu al la alia.

BOLETTE
Vi vere devus honti. Kial povas vi diri tiaĵon pri ŝi? Fariĝis ja nun tiel bone inter ni —

HILDE
Jes, jes, — kredigu tion al vi mem, junulino! Ho ne, fariĝos neniam bone inter ni kaj ŝi. Ĉar ŝi ne konvenas por ni. Kaj nek ni por ŝi. Dio scias kial patro tirus ŝin en la domon! — Mi ne mirus se ŝi iun tagon fariĝus freneza.

BOLETTE
Freneza! Kiel vi povas imagi tion?

HILDE
Ho, ne estas strange. Ankaŭ ŝia patrino fariĝis freneza. Ŝi mortis freneza, mi scias.

BOLETTE
Jes, Dio scias en kio vi ne metas vian nazon. Sed ne babiladu pri tio. Estu afabla — pro patro. Aŭdu, Hilde?

(Wangel, Ellida, Arnholm kaj Lyngstrand venas de dekstre.)

ELLIDA
(montras al la fono) Jen fore ĝi estas!

ARNHOLM
Jes, ĝuste. En tiu direkto ĝi ja estas.

ELLIDA
Jen fore kuŝas la maro.

BOLETTE
(al Arnholm) Ĉu vi ne trovas la lokon bela?

ARNHOLM
Mi trovas ĝin belega. Grandioza vidaĵo.

WANGEL
Jes. Eble vi neniam antaŭe supreniris ĉi tien?

ARNHOLM
Ne, neniam. Mi opinias, ke dum mia restado ĉi tie apenaŭ estis atingeble. Eĉ ne vojeto.

WANGEL
Kaj eĉ neniu aranĝo. Ĉion ni faris la lastajn jarojn.

BOLETTE
Jen sur la “Pilotkabo” estas ankoraŭ pli grandioza vidaĵo.

WANGEL
Ĉu ni iru tien, Ellida?

ELLIDA
(eksidas sur ŝtonon dekstre) Dankon. Ne mi. Sed iru vi aliaj. Kaj dume mi sidas ĉi tie.

WANGEL
Do mi restos kun vi. La knabinetoj povas montri la lokon al Arnholm.

BOLETTE
Ĉu vi ŝatas iri kun ni, sinjoro Arnholm?

ARNHOLM
Jes, volonte. Ĉu estas vojo ankaŭ tien?

BOLETTE
Ho jes. Estas larĝa vojo.

HILDE
La vojo estas tiel larĝa, ke estas abunda spaco por du iri brakon en brako.

ARNHOLM
(ŝerce) Ĉu vere, eta fraŭlino Hilde? (al Bolette) Ĉu ni provu, ĉu estas vero?

BOLETTE
(subpremas rideton) Jes ja. Ni provu. (Ili iras brakon en brako maldekstren)

HILDE
(al Lyngstrand) Ĉu ankaŭ ni iru —?

LYNGSTRAND
Brakon en brako —?

HILDE
Nu, kial ne? Bonvolu.

LYNGSTRAND
(prenas ŝian brakon kaj ridetas kontente) Estas ja vere ŝerce amuze!

HILDE
Ŝerce —?

LYNGSTRAND
Jes, ĉar aspektas ja kiel ni estas gefianĉoj.

HILDE
Vi neniam antaŭe promenis kun sinjorino ĉe la brako, sinjoro Lyngstrand, ĉu?

(Ili eliras maldekstren.)

WANGEL
(kiu staras apud la ŝtonstako) Kara Ellida, nun ni havas momenton solan por ni mem —

ELLIDA
Jes, venu kaj eksidu ĉe mi.

WANGEL
(eksidas) Estas libere kaj trankvile. Ni nun parolu kune.

ELLIDA
Pri kio?

WANGEL
Pri vi. Kaj pri la rilato inter ni, Ellida. Mi ja vidas, ke tiel ne povas daŭri.

ELLIDA
Kio anstataŭus, laŭ vi?

WANGEL
Kompleta konfidemo, kara. Kunvivo inter ni, — kiel antaŭe.

ELLIDA
Ho, se eblus! Sed ne estas eble!

WANGEL
Mi kredas, ke mi komprenas vin. El certaj esprimoj de vi foje kaj foje, mi kredas.

ELLIDA
(impete) Vi ne faras! Ne diru, ke vi komprenas —!

WANGEL
Ho jes. Vi estas honesta naturo, Ellida. Vi havas fidelan animon —

ELLIDA
Jes, mi havas.

WANGEL
Kiu ajn rilato en kiu vi sentu vin sekura kaj feliĉa, devas esti senrezerva rilato.

ELLIDA
(rigardas lin atente) Nu, — kaj do!

WANGEL
Ne konvenas por vi esti la dua edzino de viro.

ELLIDA
Kial vi tiel pensas nun?

WANGEL
Ĝi ofte eklumiĝis en mi kiel suspekto. Hodiaŭ fariĝis pli klare. La memorfesto de la infanoj —. Vi rigardis min kiel iun kunkulpulon —. Nu ja, — la rememoroj de viro li ne povas neniigi. Ĉiuokaze ne la miajn. Tia mi ne estas.

ELLIDA
Mi scias. Mi ja scias bone.

WANGEL
Sed vi tamen eraras. Por vi aspektas kvazaŭ la patrino de la infanoj vivas ankoraŭ. Kvazaŭ ŝi nevidate ĉeestas inter ni. Vi kredas, ke mia animo estas egale dividata inter vi kaj ŝi. Tiu penso vin ofendas. Tial vi ne plu povas — aŭ ne plu volas vivi kun mi kiel edzino.

ELLIDA
(ekstaras) Ĉu vi ĉion ĉi vidis, Wangel? Enrigardis en ĉion ĉi?

WANGEL
Jes, hodiaŭ mi fine rigardis internen en ĝi. Ĝis la fundo.

ELLIDA
Ĝis la fundo, vi diras. Ho, ne kredu tion.

WANGEL
(ekstaras) Mi bone scias, kara Ellida, ke estas pli ol tio ĉi.

ELLIDA
(timoplena) Ĉu vi scias, ke estas pli?

WANGEL
Jes. Estas tio, ke vi ne povas elteni la ĉirkaŭaĵon ĉi tie. La montoj premas peze sur vian animon. Ne estas sufiĉe da lumo por vi. Ne sufiĉe vasta ĉielo ĉirkaŭ vi. Ne forto kaj abundeco en la aerfluo.

ELLIDA
Vi ja pravas. Nokton kaj tagon, vintron kaj someron ĝi estas super mi — tiu loganta hejmveo al la maro.

WANGEL
Mi bone scias, kara Ellida. (metas la manon sur ŝian kapon) Kaj tial la malsana infano revenu al sia propra hejmo.

ELLIDA
Ĉu kiel?

WANGEL
Tute simple. Ni transloĝiĝu.

ELLIDA
Transloĝiĝu!

WANGEL
Jes. Al iu loko ĉe la vasta maro, — al iu loko kie vi povos trovi veran hejmon por via animo.

ELLIDA
Ho, kara, ne pensu pri tio! Estas tute neeble. Vi ne povas vivi feliĉe en iu ajn loko en la mondo ol tie ĉi.

WANGEL
Povas esti pri tio kiel eblas. Kaj krome, — ĉu vi opinias, ke mi povos vivi feliĉe ĉi tie — sen vi?

ELLIDA
Sed mi ja estas ĉi tie. Kaj mi restas. Vi ja havas min.

WANGEL
Ĉu mi havas vin, Ellida?

ELLIDA
Ho, ne parolu pri tio alia. Ĉi tie vi ja havas ĉion por kio vi vivas kaj spiras. La laboro de via tuta vivo kuŝas ja ĝuste ĉi tie.

WANGEL
Pri tio estu kiel eblas, mi diras. Ni transloĝiĝu de ĉi tie. Transloĝiĝu marborden. Tiu afero estas nun decidita, kara Ellida.

ELLIDA
Ho, sed kion vi kredas, ke ni gajnus per tio?

WANGEL
Vi gajnus sanon kaj novan pacon en la animo.

ELLIDA
Apenaŭ. Sed jen vi mem! Pensu do iomete ankaŭ pri vi mem. Kion vi gajnus?

WANGEL
Mi gajnus vin, vi kara.

ELLIDA
Sed tion vi ne povas! Ne, ne, vi tion ne povas, Wangel! Estas ja terure, — senesperige pripensi.

WANGEL
Tion ni risku. Se vi havas tiajn pensojn, ne estas alia savo por vi ol — for de ĉi tie. Kaj tio ju pli frue. Tio estas nun definitiva, ĉu vi aŭdas.

ELLIDA
Ne! Mi do je la nomo de la ĉielo prefere diru al vi ĉion tute malkaŝe. Tiel kiel estas.

WANGEL
Jes, jes, — faru!

ELLIDA
Ĉar malfeliĉa vi vin mem ne faru pro mi. Precipe ĉar tio tamen nenion helpas.

WANGEL
Mi havas nun vian promeson, ke vi volas diri al mi ĉion, — kiel estas.

ELLIDA
Mi diros al vi tiel bone kiel mi povas. Kaj kiel ŝajnas al mi ke estas. — Venu, kaj sidu ĉe mi.

(Ili eksidas sur ŝtonon.)

WANGEL
Nu ja, Ellida? Do —?

ELLIDA
La tagon, kiam vi venis al mi tie ekstere kaj demandis min aparteni al vi, — tiam vi parolis tiel malkaŝe kaj honeste al mi pri via unua geedziĝo. Ĝi estis vere feliĉa, vi diris.

WANGEL
Ĝi ja estis.

ELLIDA
Jes, jes, mi ja kredas, kara. Ne pro tio mi mencias tion nun. Mi nur volas memorigi al vi, ke ankaŭ mi estis honesta al vi. Mi ja diris senrezerve, ke iam en mia vivo mi amis iun alian. Ke okazis — okazis ia gefianĉiĝo inter ni.

WANGEL
Ia —?

ELLIDA
Jes, ia tia. Nu, daŭris ja tre mallonge. Li forvojaĝis. Kaj poste mi rompis. Mi ja diris al vi ĉion.

WANGEL
Sed, kara Ellida, kial vi revivigas ĉion ĉi? Funde ne estis mia afero. Kaj mi eĉ neniam demandis al vi, kiu li estas.

ELLIDA
Ne, vi ne faris. Vi ĉiam estis konsiderema al mi.

WANGEL
(ridetas) Ho, en tiu ĉi kazo —. Mi povus ja preskaŭ mem diri la nomon.

ELLIDA
La nomon!

WANGEL
En Skjoldvik kaj tie ĉirkaŭe ne estis ja multaj inter kiuj diveni. Aŭ, pli ĝuste, estis nur unu sola —

ELLIDA
Aspekte vi kredas, ke estis — Arnholm.

WANGEL
Jes, ĉu ne estis —?

ELLIDA
Ne.

WANGEL
Ne? Jes, do mia kompreno staras senmova.

ELLIDA
Ĉu vi memoras, ke iam malfrue en la aŭtuno granda usona ŝipo venis al Skjoldvik pro averio?

WANGEL
Jes, mi bone memoras. Estis tie, ke oni trovis la ŝipestron mortigita en la kajuto. Mi mem venis por dissekcii la kadavron.

ELLIDA
Jes, certe.

WANGEL
Kredeble la dua ŝipisto mortigis lin.

ELLIDA
Neniu povas diri! Neniam malkaŝiĝis.

WANGEL
Tamen ne estas dubo. Kial li alie dronigus sin, kiel li faris?

ELLIDA
Li ne dronigis sin. Li forvojaĝis norden.

WANGEL
(surpriziĝas) Kiel vi tion scias?

ELLIDA
(sin mem devigante) Jes, Wangel, — ĉar estas al tiu ŝipsubestro, ke mi — fianĉiniĝis.

WANGEL
(eksaltas) Kion vi diras! Ĉu tio eblas!

ELLIDA
Jes, — tiel estas. Estis kun li.

WANGEL
Sed je ĉio, Ellida —! Kiel vi povis ekpensi tiaĵon! Fianĉiniĝi kun tia ulo! Kun tute fremda homo! — Kiel li nomiĝis?

ELLIDA
Tiam li nomis sin Friman. Poste, en siaj leteroj, li subskribis Alfred Johnston.

WANGEL
De kie li venis?

ELLIDA
De Finnmark, li diris. Sed li naskiĝis en Finnlando. Enmigris kiel infano — kun sia patro, mi opinias.

WANGEL
Do kveno (= Loĝanto en Finnmark el Suomio).

ELLIDA
Jes. Tiel ili ja nomiĝas.

WANGEL
Kion pli vi scias pri li?

ELLIDA
Nur tion, ke li frue fariĝis maristo. Kaj ke li faris longajn vojaĝojn.

WANGEL
Nenion alian?

ELLIDA
Ne. Ni ne parolis pri tiaĵojn.

WANGEL
Pri kio vi do parolis?

ELLIDA
Pleje ni parolis pri la maro.

WANGEL
Ah —! Do pri la maro?

ELLIDA
Pri ventegoj kaj trankvilo. Pri sombraj noktoj sur la maro. Pri la maro dum brilaj suntagoj ni ankaŭ parolis. Sed pleje ni parolis pri la balenoj kaj pri la delfenoj kaj la fokoj, kiuj kutime kuŝas tie sur la ŝeroj en la meztaga varmo. Kaj ni parolis pri la mevoj kaj la agloj kaj ĉiuj la aliaj marbirdoj, kiujn vi ja konas. — Imagu, — ĉu ne estas strange, — kiam ni parolis pri ili, estis por mi kvazaŭ kaj la marbestoj kaj la marbirdoj estas liaj parencoj.

WANGEL
Kaj vi mem —?

ELLIDA
Jes, aspektis kvazaŭ ankaŭ mi fariĝis parenco al ili ĉiuj.

WANGEL
Jes, jes. — Kaj do sekvis ke vi fianĉiniĝis kun li?

ELLIDA
Jes. Li diris, ke mi faru.

WANGEL
Faru? Vi do mem ne havis volon?

ELLIDA
Ne kiam li ĉeestis. Ho, — poste ŝajnis al mi, ke estis tute nekompreneble.

WANGEL
Ĉu vi renkontis lin ofte?

ELLIDA
Ne, ne ofte. Iun tagon li vizitis nin kaj ĉirkaŭrigardis en la lumturo. Tiel mi konatiĝis kun li. Kaj poste ni renkontiĝis foje kaj foje. Sed tiam okazis tio pri la ŝipestro. Kaj li devis ja forvojaĝi.

WANGEL
Jes, jes, rakontu iom pli pri tio!

ELLIDA
Estis frue en la krepusko, — mi ricevis slipon de li. En ĝi li petis min veni al li sur la Krutkabon, — vi ja scias, la kabon inter la lumturo kaj Skjoldvik.

WANGEL
Jes ja, jes ja, — mi konas ĝin bone.

ELLIDA
Tien mi venus tuj, li skribis, ĉar li volis paroli kun mi.

WANGEL
Kaj vi iris?

ELLIDA
Jes. Ion alian mi ne povis. Nu, li rakontis al mi, ke en la nokto li tranĉile pikis la ŝipestron.

WANGEL
Li tion do mem diris! Rekte diris tion!

ELLIDA
Jes. Sed li nur estis farinta ion, kio estis tute ĝusta, li diris.

WANGEL
Tute ĝusta? Kial li do forkuris?

ELLIDA
Tion li ne volis diri. Li nur diris, ke ne estis por mia orelo.

WANGEL
Kaj vi kredis lin je lia nura vorto?

ELLIDA
Jes, mi nenion alian ekpensis. Nu, li ja tamen devis forvojaĝi. Sed en la momento kiam li estis dironta adiaŭ al mi —. Ne, vi ne povas imagi, kion li ekpensis.

WANGEL
Nu? Diru do!

ELLIDA
Li prenis el la poŝo ŝlosilringon kaj tiris de la fingro sian propran ringon. De mi li prenis ringeton, kiun mi havis. Tiujn du ringojn li pendigis kune sur la ŝlosilringon. Kaj li diris, ke ni nun geedzigu nin kune al la maro.

WANGEL
Geedzigu —?

ELLIDA
Jes, tiel li diris. Kaj li ĵetis la ringojn per sia tuta forto tiom fore kiom li kapablis en la profundon.

WANGEL
Kaj vi, Ellida? Vi akceptis?

ELLIDA
Jes, imagu, — mi pensis tiam, ke estis kiel devis esti. — Sed, je bona Dio, — li forvojaĝis!

WANGEL
Kaj kiam li efektive estis for —?

ELLIDA
Ho, vi ja bone komprenas, ke mi regajnis mian prudenton. Komprenis kiel stulta kaj sensenca tio estas.

WANGEL
Sed pli frue vi parolis pri leteroj. Vi do sciiĝis de li poste?

ELLIDA
Jes, mi sciiĝis de li. Unue mi ricevis kelkajn liniojn el Arkangelo. Li nur skribis, ke li intencis vojaĝi al Ameriko. Kaj li donis adreson, kien mi povus sendi respondon.

WANGEL
Ĉu vi respondis?

ELLIDA
Tuj. Mi kompreneble skribis, ke ĉio inter ni devus esti finita. Kaj ke li ne plu pensu pri mi, kiel ankaŭ mi neniam plu pensu pri li.

WANGEL
Sed li tamen skribis reen, ĉu?

ELLIDA
Jes, li skribis reen.

WANGEL
Kaj kion li respondis al viaj eldiroj?

ELLIDA
Eĉ ne vorton pri tio. Estis kvazaŭ mi ne rompis kun li. Li skribis tute prudente kaj trankvile, ke mi atendu lin. Kiam li estus preta akcepti min, li skribus. Kaj tiam mi tuj venus al li.

WANGEL
Ne volis lasi vin?

ELLIDA
Ne. Mi denove skribis. Preskaŭ samvorte kiel en la unua letero. Aŭ ankoraŭ pli decide.

WANGEL
Kaj li cedis?

ELLIDA
Ho ne, ne pensu tion. Li skribis trankvile kiel antaŭe. Neniun vorton pri la rompo. Kaj mi komprenis, ke ne utilis. Kaj neniam plu mi skribis al li.

WANGEL
Kaj eĉ ne aŭdis ion de li?

ELLIDA
Jes, mi ricevis tri leterojn de li post tiam. Unu fojon li skribis al mi el Kalifornio kaj alian fojon el Ĉinio. La lasta letero, kiun mi ricevis de li, estis el Aŭstralio. Li tiam skribis, ke li iris fosi oron. Poste venis neniu informo de li.

WANGEL
Tiu viro ekzercis eksterordinaran potencon sur vi, Ellida.

ELLIDA
Ho jes, jes. La terura homo!

WANGEL
Sed pri tio vi ne plu devas pensi. Neniam! Promesu al mi, mia kara, benita Ellida! Ni nun provu alian kuracon por vi. Pli freŝa aero ol ĉi tie ene en la fjordoj. La sala mara vento! Kion vi al tio diras?

ELLIDA
Ho, ne parolu pli pri tiu plano! Ne pensu pri tiaĵo! Ne estas helpo por mi en tio. Mi bone konscias, — eĉ tie mi ne povos deŝarĝi min.

WANGEL
Kion? Kara, — pri kio vi nun pensas?

ELLIDA
La teruraĵon, mi aludas. Tiun nekompreneblan potencon sur la animo —

WANGEL
Sed tiun vi ja nun deŝarĝis. Antaŭ longe. Kiam vi rompis kun li. Nun tio ja estas pasinta.

ELLIDA
(eksaltas) Ne, ĝuste tio ĝi ne estas!

WANGEL
Ne pasinta!

ELLIDA
Ne, Wangel, — ne estas pasinta! Kaj mi timas, ke ĝi neniam pasos. Neniam en mia vivo!

WANGEL
(kun sufokata voĉo) Ĉu per tio vi volas diri, ke interne vi neniam povis forgesi tiun fremdan viron?

ELLIDA
Mi estis lin forgesinta. Sed subite estis kvazaŭ li revenis.

WANGEL
Kiam tio okazis?

ELLIDA
Antaŭ ĉirkaŭ tri jaroj. Aŭ iom pli. — Estis dum mi atendis la infanon.

WANGEL
Ah, tiam do? Jes Ellida, — mi nun ja komencas kompreneti iom kaj iom.

ELLIDA
Vi eraras, kara! Tio, kio kaptis min —. Ho, mi pensas, ke tute ne estas komprenebla.

WANGEL
(rigardas ŝin en ĉagreno) Imagu ke — ke vi loĝis ĉi tie tri jarojn dum vi amis alian viron. Alian viron! Ne min, — sed alian!

ELLIDA
Ho, vi tute eraras. Mi amas neniun alian ol vi.

WANGEL
(mallaŭte) Kial vi do, en tiu longa tempo, ne volis vivi kun mi kiel edzino?

ELLIDA
Estas pro tiu timo al tiu fremda viro.

WANGEL
Timo —?

ELLIDA
Jes, timo. Timo tiel terura, ke ŝajnas al mi, ke nur la maro povas instigi ĝin. Ĉar nun vi aŭdu, Wangel —

(La junuloj el la urbo venas de maldekstre, salutas kaj eliras dekstren. Kune kun ili venas Arnholm, Bolette, Hilde kaj Lyngstrand.)

BOLETTE
(preterpasante) Ho, ĉu vi daŭre promenadas ĉi tie?

ELLIDA
Jes, estas freŝe kaj bone ĉi tie supre.

ARNHOLM
Ni, ni iros malsupren por danci.

WANGEL
Bone, bone. Ni baldaŭ postvenos, ankaŭ ni.

HILDE
Adiaŭ do, dume.

ELLIDA
Sinjoro Lyngstrand, — atendu momenton.

(Lyngstrand haltas. Arnholm, Bolette kaj Hilde iras dekstren.)

ELLIDA
(al Lyngstrand) Ĉu ankaŭ vi iros danci?

LYNGSTRAND
Ne, sinjorino, mi ne kuraĝas.

ELLIDA
Ne. Pli bone ke vi estu singardema. Tio pri la brusto —. Vi ja ankoraŭ ne tute resaniĝis.

LYNGSTRAND
Ankoraŭ ne tute.

ELLIDA
(iom hezite) Kiom longe estas nun de kiam vi faris tiun vojaĝon —?

LYNGSTRAND
Kiam mi ricevis la difekton?

ELLIDA
Jes, la vojaĝon, pri kiu vi rakontis antaŭtagmeze.

LYNGSTRAND
Ho, estas eble ĉirkaŭ —. Atendu momenton. Jes, estas nun iom pli ol tri jaroj post tiam.

ELLIDA
Do tri jaroj.

LYNGSTRAND
Aŭ iom pli. Ni velis de Ameriko en Februaro. Kaj ni pereis en Marto. Estis la ekvinoksaj ŝtormoj, kiuj atakis nin.

ELLIDA
(rigardas al Wangel) Do je tiu tempo okazis —.

WANGEL
Sed kara Ellida —?

ELLIDA
Ne lasu nin reteni vin, sinjoro Lyngstrand. Vi iru. Sed ne dancu.

LYNGSTRAND
Ne, kaj nur rigardi. (Li eliras dekstren.)

WANGEL
Kara Ellida, — kial vi demandis lin pri tiu vojaĝo?

ELLIDA
Johnston estis surŝipe. Mi certas.

WANGEL
El kio vi tion konkludas?

ELLIDA
(sen respondi) Surŝipe li sciiĝis, ke mi edziniĝis al aliulo. Dum li estis for. Kaj jen — en la sama momento tio ĉi obsedis min!

WANGEL
Tiu timo?

ELLIDA
Jes. Okazas, ke subite mi vidas lin tute viva antaŭ mi. Aŭ vere iom flanke. Li neniam rigardas min. Li nur estas tie.

WANGEL
Kiel li aspektas por vi?

ELLIDA
Kiel mi laste vidis lin.

WANGEL
Antaŭ dek jaroj?

ELLIDA
Jes. Sur la Krutkabo. Plej klare mi vidas lian broĉon kun granda, bluece blanka perlo. Tiu perlo similas al fiŝokulo. Kaj ĝi kvazaŭ fiksrigardas min.

WANGEL
Je Dio —! Vi estas pli malsana ol mi opiniis. Pli malsana ol vi mem scias, Ellida.

ELLIDA
Jes, jes, — helpu min, se vi povas! Ĉar sentiĝas ke tio tiriĝas pli kaj pli forte al mi.

WANGEL
Kaj en tia stato vi iris tri jarojn. Portis tiujn sekretajn suferojn sen konfidi vin al mi.

ELLIDA
Sed mi ja ne povis! Ne antaŭ nun, kiam fariĝis necese — pro vi. Se mi konfidus tion ĉi al vi, — mi devus ja ankaŭ konfidi al vi — la nedireblaĵon.

WANGEL
La nedireblaĵon —?

ELLIDA
(defende) Ne, ne, ne! Ne demandu! Nur unu aferon ankoraŭ. Kaj tiam nenion pli. — Wangel, — kiel ni komprenu — tiun enigmon pri la okuloj de la infano —?

WANGEL
Kara, benita Ellida, mi asertas al vi, ke estis nur imagaĵo. La infano havis ĝuste tiajn okulojn, kiel aliaj normalaj infanoj.

ELLIDA
Ne, ĝi ne havis! Ĉu ke vi tion ne povis vidi! La okuloj de la infano ŝanĝis koloron laŭ la maro. Kun sunbrila, trankvila fjordo, ĝiaj okuloj estis tiaj. En ŝtorma vetero laŭ ĝi. — Ho, mi ja vidis, eĉ se vi ne rimarkis.

WANGEL
(cede) Hm, — nu ja, nu ja. Sed eĉ se tiel estus? Kio do?

ELLIDA
(mallaŭte kaj pli proksime) Mi vidis tiajn okulojn antaŭe.

WANGEL
Kiam? Kaj kie —?

ELLIDA
Sur la Krutkabo. Antaŭ dek jaroj.

WANGEL
(retiras sin paŝon) Kiel — kio —!

ELLIDA
(flustras treme) La infano havis la okulojn de tiu fremda viro.

WANGEL
(ekkrias senvole) Ellida —!

ELLIDA
(kunfrapas plende la manojn super la kapo) Nun vi ja komprenas, kial mi ne plu volas, — neniam plu kuraĝas vivi kun vi kiel via edzino!

(Ŝi turnas sin rapide kaj fuĝas dekstren malsupren la deklivoj.)

WANGEL
(rapidas post ŝi kriante) Ellida, — Ellida! Mia kompatinda malfeliĉa Ellida!