INCIPIVNT QVINQVE DECLINATIONES NOMINVM.
1. 2 uis quinque declinationum hic ostenditur J, de de(cli)nationibus T || qu(i)nque D ‖ nomnum O
Omnia nomina qvibvs latina vtitvr eloqventia, qvinqve
declinationibvs inflectvntvr
ealle naman, ðǣra
5
ðe lêdensprǣc brîcð, bêoð gebîgede on fîf declinungum.
sêo forme DECLINATIO, þæt is, sêo
forme
declinung, macað hire GENITIVVM on ae: huius poetae
þises sceopes. sêo ôðer DECLINATIO geendað hire GENITIVVM
on langne i: huius episcopi þises bisceopes.
3 omna J ‖ latiua H ‖ utitur über
getilgtem uatū F ‖ eloquia H
4 ealle—6 decl. in d. z. R ‖ ealla
H ‖ þara J
5 (þe) R ‖ -spræc: hR, -sprece F ‖ gebégede T ‖ of JT
6 I. seo U ‖ se forma J ‖
pæt—7 declinung f. T ‖ se HU ‖
forma H
7 geniti(u)um O, uum auf r. F ‖ on f. J, auf
r. F
8 þ. sc. f. T ‖ þisses J ‖ se(o) oðer H,
seoðer h, se oðer O, se oþer R, II. se
oþer U
9 iuum in genitiuum auf r. F ‖ langne auf r.
h ‖ þ. b. f. T ‖ þisses J
on langne i: huius episcopi þises
bisceopes.
10
sêo ðridde DECLINATIO âwent hire GENITIVVM on scortne is:
huius regis þises cyninges. sêo fêorðe DECLINATIO
macað hire GENITIVVM on langne
us: huius exercitus þises
heres. sêo fîfte DECLINATIO
gebîgð hire GENITIVVM
on e
and i tôdǣledlîce: huius rei þises ðinges.
10 III. seo U ‖ ðridda T ‖ awend U ‖
sceortne DFhRU, sceortre J
11 reges J ‖ þ. c. f. T ‖ þisses J ‖ ky-
DFHhR, -ncges R, cynneges
J ‖ IIII. seo U
12—13 ü. f. T
12 þisses J
13 V. seo und absatz U ‖ fiftæ T
14 and on i JOT ‖ todælendlice FH ‖ re:i (g
rad.) FO, regi J ‖ ü. f. T ‖ þisses J
‖ þincges R, :: þinges (þ auf rasur und ky rad.?)
F, cinges J
15 Wê fôð nû gewislîcor on ðâ forman declinunge.
NOMINATIVO hic citharista
ðes hearpere, GENITIVO
huius
citharistae þises hearperes, DATIVO huic citharistae
1
þisum hearpere, ACCVSSATIVO
hunc citharistam þisne
hearpere, VOCATIVO o
citharista êalâ ðû hearpere,
ABLATIVO ab hoc citharista
fram ðisum hearpere; ET
PLVRALITER and menigfealdlîce NOMINATIVO hi citharistae
5
þâs hearperas, GENITIVO
horum citharistarum ðissera
hearpera, DATIVO his
citharistis ðisum hearperum,
ACCVSSATIVO hos citharistas
þâs hearperas, VOCATIVO o
citharistae êalâ gê hearperas, ABLATIVO ab his citharistis
fram ðisum hearperum.
15 kein absatz in den hss. ‖ declinatio nach
declinunge und dann absatz U
16—228 immer cyth- DFHhR, bis nom.
pl. einschliesslich U, mit ausnahme von gen. pl. T, nur nom.
pl. O
—223 hearpere ü. f. T ‖
hearpore R
17 þisses J ‖ datiuo h. c. þ. hearpere f. O ‖ t
in cytharistę auf rad. þ h
1 þissum J ‖ a(c)cu- J, acu- T, -usa- DHhT, -uo aus -ua
h ‖ u in hunc aus a? rad. O
2 uoc.—hearpere f. h ‖ cyþarista H
3 þissum J
4 mænig- HJRU ‖ hic (cy)tharistę T
5—9 ü. f. T ‖ cytharistarum aus -staris H ‖ ðisse v. ðissera
auf r. H
6 heapera H ‖ þissum J
7 acu- Fh ‖ -usa- ausser OR ‖ cytharistas
aus -tis R
8 ea:la (l rad.?) h
9 þissum J; ði gz., sum z. t.
weg H
10 Nominativvs ys nemnjendlîc: mid ðâm CASV wê nemnað
ealle ðing, swylce ðû cweðe: hic homo equitat þes
man rît. GENITIVVS is
gestrŷnendlîc oððe geâgnjendlîc:
mid þâm CASV byð geswutelod ǣlces
ðinges gestrêon
oþþe ǣhta: huius hominis filius þises mannes sunu
15
VEL huius hominis equus
oððe ðises mannes hors.
10 kein absatz in hss. ‖ nomi(na)tiuus v. a. hd.
F, n. aus -uo rot corr.
T ‖ is auf r. U ‖ næmn- H, nemnigentlic F ‖
casum U, case J ‖ næm- H
11 -niað T ‖ þingc J ‖ (h)omo H
11. 12 ü. f. T
12 hritt J ‖ gestyn- J, -nedlic U ‖ geahnigendlic JT
13 beoþ J ‖ þincges FR
14—242 ü. f. T
14. 15 þisses J
DATIVVS ys forgyfendlîc:
mid ðâm CASV byð geswutelod
ǣlces ðinges gifu: huic homini do equum ðisum
men ic forgyfe hors; quid das mihi? hwæt gyfst
ðû mê? unum librum do tibi âne bôc ic ðê gife.
16 -gef- J, -enlic U ‖ casu
f. T
17 gyfe H ‖ þissum J
18 :::gife (for wegradiert?) F ‖ michi
DT ‖ forgifst J
19 gife þe R, forgife þe J
20 ACCUSSATIVVS ys wrêgendlîc: mid ðâm CASV byð geswutelod,
hû men sprecað be ǣlcum þinge: hunc hominem
accuso ðysne man ic wrêge; hunc hominem amo
þysne
1 man ic lufige; hanc rem apprehendi þis ðing ic gelæhte.
20 acu- F, -usa- DHJTU ‖ ::wreg- F,
gewreg- U ‖ geswu(t)elod rot corr. T, -od aus -ad R
21 sprę- T ‖ þingum U
22 acu- DFHhOR
1 anc von hanc auf r. U, hunc von a. hd.
zu hanc F ‖ appre(he)ndi H ‖ þin(c)g R,
þingc J
VOCATIVVS ys clypjendlîc
oððe gecîgendlîc:
mid ðâm CASV wê clypjað tô ǣlcum
ðinge: o homo,
ueni huc êalâ ðû man, cum hider; o homo, loquere
5
ad me êalâ ðû man, sprec tô mê; o magister, doce
me aliquid êalâ ðû lârêow, tǣce mê sum ðing.
2 clypiengendlic T
3 ðincge h ‖ omo J
5 ðû f. DH ‖ sprec to::to me R
6 aliquit O ‖ lârêow] magister O, davor :::::
F ‖ tæc me doppelt (das erste getilgt) J ‖
tæc DFHJ ‖ þingc J
ABLATIVVS ys ætbrêdendlîc: mid ðâm CASV byð geswutelod,
swâ hwæt swâ wê ætbrêdað ôðrum oððe swâ hwæt
swâ wê underfôð æt ôðrum oððe hwanon wê farað: ab
10
hoc homine pecuniam accepi fram þisum men ic underfêng
feoh; ab hoc magistro audiui sapientiam fram
ðisum lârêowe ic gehŷrde wîsdôm; ab illa ciuitate
equitaui fram ðǣre byrig ic râd; a rege ueni
fram cyninge ic côm.
7 ædbr- D, -bræd- F, -bregd- T, -enlic U
8 ætbr.—9 swâ wê f. J ‖ -bregd- T ‖ swâ hinter
oððe—9 oððe f. F
9 swâ vor wê f. U ‖ onfoð J ‖ hwanan
mit o ü. dem zweiten a h
10 peccu- FU ‖ þissum J
11 magistro accepi uel audiui (u. a. auf
r.) U
12 þissum J ‖ geherde J ‖ ciuitatem
(aber m radiert) T
þâs syx CASVS befôd and belûcað,
15 swâ hwæt swâ men embe sprecað, gif ðǣr bêoð
word tô geîhte. ealswâ ðû miht hî gebîgean tô menigfealdum
getele: NOMINATIVO hi pueri
discunt þâs cild
leornjað; GENITIVO horum
puerorum doctrina ðissera
cildra lâr; DATIVO his pueris
ministro þisum cildum
20
ic ðênige; ACCVSSATIVO hos
pueros flagello ðâs cild ic
swinge; VOCATIVO o pueri,
cantate bene êalâ gê cild,
singað well; ABLATIVO ab his
pueris doctus sum fram
1
ðisum cildum ic eom gelǣred; ab his poetis audiui
carmina fram ðisum sceopum ic gehŷrde lêoð.
14 kynincge R, cynge (ge auf r.) U,
kynge D, kyncge Fh ‖ mit ðas absatz in U ‖
ða(s) h
15 mænn U ‖ ymbe JRU ‖ beoð hinter
geyhte J
16 geehte T ‖ gebigan DFhRT ‖ mænig-
RTU, mænifealdum HJ
17 getæle FT
19 cilda J ‖ þissum J
20 acu- h, -usa- alle ausser OR ‖ s in
hos a. r. O ‖ flagella (zu -o h) hJ
21 uocatiuo—243 declinatio 2.
hd. D
22 wel FHhJRU ‖ ab h zum teil, is ganz
weg H
1 ðissum h, þissum J ‖ ablatiuo vor ab
widerholt U ‖ p(o)etis H
2 þissum J ‖ scéapum J ‖
geherde J
Sêo forme DECLINATIO
hæfð TRES TERMINATIONES, þæt
synd ðrêo geendunga: a and as and es. ðâ
naman,
5
þe geendjað on a, gif hî gebyrjað tô wǣpmanna þênunge,
þonne synd hî MASCVLINI GENERIS:
hic poeta þes sceop,
huius poetae þises sceopes; hic scriba ðes
bôcere;
3 kein absatz in hss. ‖ se forme J
3. 4 tres—synd f. T
4 namann h
5 þe f. T ‖ þenunga HT
6 a von poeta a. r. O, aus e T ‖ þ. sc.
f. T ‖ þeos J
7 poete aus poeto h, potę R ‖ þisses
J, f. T ‖ sceop DH, f. T
7—9 ü. als gl. T
leuita diacon; sophista ûðwita;
nauta rêðra; pirata
wîcing oððe scegðman; trapezeta
mynetere; proreta
10
ancerman; ET CETERA. ðâ ôðre
naman, ðe of
wordum cumað, synd COMMVNIS GENERIS: hic et haec agricola
sê ðe æcer begǣð; hic et haec aduena þes and
ðêos ælðêodige; conuiua gebêor; collega
gefêra;
homicida manslaga; parricida mǣgslaga;
ET CETERA.
8 sophysta U ‖ uþwite T ‖ n in nauta
aus r O
9 w. o. sc. in d. z. R ‖ wigcing U, wigcyng
R ‖ oððe sc. f. T ‖ sceigð- a. r. U, scægð-
h, scægþ- (g aus e. a. D) DH, scæð- F ‖
traphezeta U ‖ menetere J
10 ancerman f. T
10. 11 ðâ—cumað] þas T
11 worde J ‖ n in generis aus r D,
dahinter þæt is gemænelice twegra cynna J ‖
agricula O
12—14 ü. f. T
12 : hic D
13 gerefa F, gefeora J
14 vor dem auslautenden a von homicida
und parricida i getilgt O ‖ mansl. parr. f. J ‖
pari- (i auf r.) U
þâ ôðre ealle, þe on a geendjað þissere declinunge,
synd FEMININI GENERIS: haec
regina ðêos cwên, huius
reginae þissere cwêne, huic reginae þissere
cwêne,
hanc reginam þâs cwêne, o regina êalâ ðû
cwên, ab
hac regina fram ðissere cwêne; ET PLVRALITER hae reginae,
20
harum reginarum, his reginis, has reginas, o
reginae,
1
ab his reginis. ealswâ gâð ðâs: haec terra þêos
eorðe;
erba gærs; aqua wæter; pluuia
rên; arena sandceosol;
uia weg; semita pað; silua
wudu; luna môna;
15 geænd- H ‖ ðyssera J
16 femini erst von a. hd. zu feminini O
16—19 ü. f. T
17 (huic—cwene) U
18 han(c) F ‖ o regine H
19 hac: (c auf r.) h ‖ regine H ‖
pluralia H ‖ nominatiuo vor hae (aus na- H)
DHU
20—251 genitiuo usw. vor harum
usw. DH
1 (r)eginis aus geginis H ‖ ealswâ g. ð. f.
T ‖ —8 ü. f. T
2 herba HU ‖ -ceosl J
3 wæg F ‖ pæð alle ausser OU ‖
wuda H
stella steorra; ianua geat;
petra stân; unda ŷð; pagina
5
tramet; littera stæf; ancilla
wyln; gallina henn;
auca gôs; aneta ened; columba
culfre; ciconia storc;
uacca cû; scroffa sugu; uita
lîf; olla crocca; fuscinula
âwul; andena brandîsen and ealle naman
lêdensprǣce,
ðe on a geendjað: ealle hî syndon FEMININI GENERIS. âgene
10
naman, gif hî tô wǣpmannum gebyrjað, hî bêoð þonne
MASCVLINI GENERIS: hic Silla,
hic Seneca, hic Beda. gif hî
tô wîfmannum gebyrjað, hî bêoð ðonne FEMININI
GENERIS.
ne bið nân NEVTRI GENERIS on ðǣre
forman declinunge.
4 ge(a)t H, gǣt J
5 littera aus -as h
6 anæta F ‖ æned DHJ
7 ua(c)ca v. a. hd. corr. F, ua:ca (c rad.)
D ‖ suga (aus -u J)
HJ ‖ fuscinu(l)a F, erstes u aus
a D
8 andena aus -ne H ‖ bradisen H ‖
and—9 generis f. T ‖ ledenre spræce
DFHhR
9 geændigað H ‖ hyo H ‖ synd J ‖ femini
OU ‖ gene:ris (g rad.) H ‖ unten fol. 15v. am rande von späterer hand potens
mihti O
10 tô f. OU ‖ wæpn mannum (p a.
r.) h
11 culini g ganz, en zum teil weg H ‖ senega
U, senecga mit rad. g F
12 wimmannum DFHhRTU (gegen JO) ‖ bioð H
‖ femini O
13 neutrius (doch us möglicherweise erst von
moderner hd.) U
14 kein absatz hss.
On as geendjað âgene naman: hic Aeneas, huius
15
Aeneae, huic Aeneae, hunc Aeneam, o Aenea,
ab hoc Aenea.
nis ðǣr nâ menigfeald getel, forðan ðe hit is âgen nama.
ealswâ gǣð hic Andreas apostolus, hic Thomas, hic
Matthias,
hic Barnabas; ET CETERA.
14. 15 huius aenae J
15 huic aenae J, f. O ‖ :eneam F, (e)neam
aus aneam 1. corr. h ‖ hoc] oc O
16 nâ] nan JT ‖ mænig- FHJRU, manig- T ‖
getæl FT ‖ forþā J
17 gǣð f. T ‖ apostolus f. T ‖ barnabas
(ausgewischt u.) lucas über thomas v. ders. hand,
wie 514 F ‖ hic M. f. H ‖ hic vor M.
f. U ‖ mathias DFhJRTU, matthianus O
18 hic B.] hic uel is b. U ‖ hic auf
r. F
On es geendjað grêciscra manna naman: hic Anchises,
1
huius Anchisae, huic Anchisae, hunc Anchisam, o
Anchises,
ab hoc Anchisa. nis nâ menigfeald getel on âgenum
namum.
19 kein absatz in hss. ‖ (geendiað) u. d. z.
D ‖ gr. m. n.] þas T ‖ —262 y st. i
in Anchis- U
1 h(u)ius H ‖ anchysan U, über am von a.
h. ł em R
2 nâ] nan T ‖ mænig- FHJRU, manig- T ‖
getæl T ‖ ænegum a. r. R
3 naman HJO
Sume naman þissere declinunge macjað heora menigfealdan
5 DATIVVM and ABLATIVVM on bus. ðâ naman cumað
of ðâm MASCVLINVM, þe nabbað nânne NEVTRVM: haec anima
þêos sâwul, his animabus ðisum sâwlum ET ab his
animabus; filia dohtor, filiabus; equa
myre, equabus;
asina assa, asinabus; ET CETERA, for ðâm gesceâde, þæt
10
hî nǣron gelîce þâm MASCVLINVM, þe hî
of cumað.
4 kein absatz in hss. ‖ macaþ hira J ‖
mænig- FRU, manig- HT, mani- J, mænigfealdan ü.
getilgtem mealdan 1. corr. h
5 ðâ—6 neutrum f. T
6 nabbað f. H ‖ nænne DFHhJRU
7—9 ü. f. T
7 þeo R ‖ ðissum h, þissum J
8 dohter H ‖ equabus] e und a. r. a 1.
corr. h
9 assinabus h ‖ for] fram J ‖ þæt]
þe H
10 :: masculinum F
Secvnda declinatio
HABET TERMINATIONES SEX: er,
ir,
ur, us, eus, um; sêo ôðer DECLINATIO hæfð syx
geendunga, þâ þe wê nû namedon. þâ naman, þe
on er geendjað þissere declinunge, synd MASCVLINI GENERIS,
15
bêon hî âgene naman, bêon hî elles gemǣnelîce, swâswâ
is faber smið.
11 vorher noch die überschrift de secunda
declinatione (vom 1. corr.? F) DFH ‖ kein absatz
FhU ‖ secunda—12 um f. J ‖ secunda
declinatio erst von späterer hand in der hinter terminationes
gelassenen lücke O ‖ dec(l)inatio Fh ‖ sex] VI. U,
s aus r (a. hd.?) F
12 eus] eius U ‖ mit sêo (se R)
absatz FhJORU ‖ declinung H
13 gendunga U, -ge HJ ‖ þe] ða T, f. O ‖
namodon Fh, namodan R, námadon T ‖
namen H
14 þ. d. f. T
15 b. h. â.—gemǣnelîce f. T ‖ beon—naman
hinter gemænelice J
NOMINATIVO hic faber ðes smið, GENITIVO
huius fabri þises smiþes, DATIVO huic fabro þisum
smiðe, ACCVSSATIVO hunc
fabrum þysne smið, VOCATIVO
o faber êalâ ðû smiþ, ABLATIVO ab hoc fabro fram
1
ðisum smiðe; ET PLVRALITER
NOMINATIVO hi fabri þâs
smiðas, GENITIVO horum
fabrorum þissera smiða, DATIVO
his fabris þisum smiðum, ACCVSATIVO hos fabros þâs
smiðas, VOCATIVO o fabri
êalâ gê smiþas, ABLATIVO
5
ab his fabris fram ðisum smiðum.
16—2717 ü. f. T
16 nomen̄ O, naminat̄ H, nominatur J
17 þisses J ‖ ðissum J
18 acu- DHhR, -us- alle ausser HO, -us: (t r.?) D ‖ uoc̄o o faber (das
letzte o nachträglich eingefügt) O
19 uo (in abl.)—271 smiðe auf r.
U ‖ ab͞bt h
1 þissum J ‖ noment̄o (t̄o nachträglich
eingefügt) O ‖ hi aus hic r. O
2 genitiuus H, geniter J ‖ datiuus H
3 þissum J ‖ acu- DFHhR
4 erstes sm.] smið F, smið(as) 1. corr.
h ‖ ab͞bt h, ablater J
5 þissum J
ealswâ gâð þâs
ôðre: fiber befor, ager æcer,
liber bôc, culter culter,
aper bâr, coluber snaca, cancer
crabba, auster sûðdǣl,
oleaster êlebêam, apiaster merce,
Alexander
âgen nama, sacer hâlig, niger sweart,
ater blac, teter
10
blac, dexter and dextera swîðra,
sinister and sinistra
wynstra.
6 beofor DFHJ ‖ cultor (das 2. mal)
DHJ, o über r von a. hd. F
8 a in oleaster aus e. a. (v. a.
hd.?) F
9 âgen n. f. T, gl. R ‖ nama verschwunden H,
naman F ‖ ater blac f. O ‖ uel teter T
10 and dextera f. T ‖ swiþera H, swiþra gl.
über dexter R ‖ sinister f. OU ‖ and sinistra f.
T ‖ and nachträglich 1. corr. h
11 wenstra J, gl. über sinister R
Þâs macjað heora GENITIVVM on ôðre wîsan: hic puer
ðis cild, huius pueri þises cildes;
socer swêor; gener
âðum; miser earming; adulter
forligr; lucifer lêohtberend;
15
signifer tâcnberend; frugifer
wæstmbǣre;
belliger wîgbora; clauiger cǣgbora;
corniger hornbǣre;
armiger wǣpnbora; graniger cornbǣre;
ET
SIMILIA.
12 kein absatz hss. ‖ wison DFH
13 þisses J ‖ socer f. T
14 yrmingc J ‖ aðulter H ‖ forliger
JU
15 tacen- J ‖ frugister U ‖ westm- h, punct
unter t zufällig? O
16 clauier J ‖ cornig::ger O,
cornier J
17 wæpen- J ‖ grani(g)er a. hd. F, 2. g auf
r. 1. corr. h, granier J, grafier zu granier a. hd.
O ‖ -bere F, -bora U
On ir geendjað MASCVLINI GENERIS hic uir þes wer,
20
huius uiri þises weres ET
CETERA; hic leuir tâcor;
semiuir healfmann; duumuir twegra ceorla
ealdor;
1
triumuir þrêora ceorla ealdor; quinqueuir fîf
ceorla
ealdor; septemuir seofon ceorla ealdor;
decemuir
tŷn manna ealdor; centumuir hundtêontigra manna
ealdor. on ðissere geendunge ys ân nama NEVTRVM:
5
hoc ir ðis handbred INDECLINABILE ungebîgendlîc.
19 kein absatz in den hss. ‖ :ir O ‖ generis
f. T ‖ —284 ü. f. T
20 þisses J ‖ were(s) ::: (s a. hd.) F ‖
tacor in d. z. R ‖ i. (hoc est T) frater mariti
hinter tacor (leuir T) JT und dahinter noch wifes
weres broþor J
21—284 ü. in d. z. R ‖ d(u)umuir
a. hd.? F ‖ twegera U
2 sept. f. T ‖ seofan DhU ‖ dec.
f. T
3 teon DH ‖ hunteon- D, -tig J
4 on—nama f. T ‖ neutris h
5 ü. f. T ‖ -bræd J ‖ ungebegendlic J, gl.
R, f. T
On ðǣre geendunge ur ys ân nama MASCVLINI GENERIS:
hic satur þes fulla man, huius saturi. of
ðâm
byð FEMININVM haec satura.
6 kein absatz in den hss. ‖ ð. g. f. T ‖ ys
ân n. f. T ‖ nama] ma U ‖ masculi(ni) O, masculum
J ‖ gener T
7 ü. f. T ‖ v. a. hd. h. saturi ein
verweisungszeichen und mit diesem am rande huic
saturo O
7. 8 of ð. b. f. T
8 (bið) U ‖ feminum O
Þâ naman, þe on us geendjað, synd MASCVLINI GENERIS:
10
hic campus þes feld, huius campi þises
feldes
ET CETERA; ortus
orceard oððe wyrtûn; nidus nest;
fundus wurðig; ludus plega; lucus
holt; fumus smîc;
uterus wîfes innoð; uentus wind;
cetus hwæl; taurus
fearr; ircus bucca; porcus
swŷn; uitulus cealf; ceruus
15
heort; hinnulus hindcealf; haedus
ticcen; agnus
lamb; equus hors; pullus fola
oððe brid; camelus
olfend; mulus mûl; asinus VEL asina assa; chorus
chor; populus folc and eft populus
byrc; infernus
hell; miluus glida; gallus
cocc; coruus hremn.
9 kein absatz in den hss. ‖ þâ n. þe f. T ‖
geend. s. f. T ‖ masculum J ‖ gener T
10—292 ü. f. T
10 þisses J
11 et c. f. JT ‖ orcird R, orcyrd DFh,
orcgyrd H, ordceard U ‖ oððe w. in d. z. R ‖ n
in wyrtun aus m r. O, wyrt tun HJ ‖ nidus:
O ‖ nyst DH
12 worðig h, worþig FR, worði DH, weorþi
U, wyrgig J
13 cetus aus c(a)etus? O
14 yrcus U
15 edus J
16 o. bridd in d. z. R
17 oluend (o auf r. D?) DHh ‖ assa gl.
ü. asinus R
19 :hell h ‖ i in miluus durch r. aus u?
O, milius F ‖ hræmn HR, hremm U, hræm (m
zu n radiert?) J
20 Of ðisum synd NEVTRI GENERIS: hoc pelagus þêos
wîdsǣ, huius pelagi; hoc uulgus þis ceorlfolc VEL hic
1
uulgus; hoc uirus þis wyrms INDECLINABILE; hoc pus
ðêos forrotednyss INDECLINABILE.
20 kein absatz hss. ‖ of] on OU ‖
þissum J
21 uulgus aus wulgus O
1 hic uirus OU ‖ werms J ‖ ind. f. J,
bile (bis auf die spitze von e) weg H ‖ hoc
p.—2 indeclinabile f. HU
2 forrotede(nys) F, -ness J
Þâ ôðre naman þissere geendunge synd ADIECTIVA,
þæt synd tôgeîcendlîce, and macjað MASCVLINVM on
5
us and FEMININVM on a
and NEVTRVM on um: hic bonus
homo
ðes gôda man, haec bona mulier þis gôde wîf,
hoc
bonum uerbum þis gôde word. ealswâ gâð þâs:
malus
yfel, iustus rihtwîs, iniustus
unrihtwîs, magnus mycel,
paruus lytel, longus lang,
modicus gehwǣde,
10
sanctus hâlig, almus hâlig,
clarus beorht, egregius
æðele, doctus gelǣred ET OMNIA ISTIVS MODI and ealle
þus gerâde. êac swylce âgene naman: Martinus,
Benedictus,
Augustinus ET CETERA. ealle
ôðre naman þissere
geendunge synd FEMININI GENERIS:
haec Tirus ânre burge
15
nama; haec Ciprus ôðer burh.
3 kein absatz in den hss. ‖ þ von þa zum
teil weg H ‖ (ge)endunge 1. corr.? h ‖ adiecti|tiua O,
-(i)ect- h
4 þæt s. t. f. T ‖ geytenlice (ohne to)
J ‖ macaþ J
5 femi(ni)num a. hd. O
6—12 ü. f. T
6 haec] he F ‖ þiss U, þes J
7 þiss U ‖ gað aus god (v. a. hd.?)
F ‖ us in malus v. a. hd. auf r. F
8 magaus zu ma(n)us (puncte unter g u.
a) F
9 hwæde (ohne ge) J
10 egre(g)ius O
11 modig O
12 þuss U, u auf r. R
13 agu- FhJ ‖ eealle F
14 -ungẹͣ T ‖ sint U ‖ femini O ‖ tyrus
DHhJRTU
14. 15 â. b. n. gl. R, f. T ‖ burhe D
15 nama aus -an H; -an O ‖ hęc: ciprus O ‖ cyprus JU ‖
ô. b. gl. R, f. T
Trêowa naman: haec cedrus ðes cederbêam; fagus
bôctrêow; fraxinus æsc; pirus pyrige; ET CETERA.
There is no line 18.
16 kein absatz FhJ ‖ treowa nam T, f. U,
nomina arborum DH; treowa naman im text, aber vor treowa
ein verweisungszeichen und am rande nomina arborum 1. corr.
F; a in treowa undeutlich u. noch einmal darüber h ‖
ð. c. f. T
17 a in fagus aus e O ‖ boctreow gl.
T ‖ frax(i)nus (über r. von y?) O, fraximus J,
fræxinus F ‖ hinter æsc noch liburna (-nus
O) æsc OU ‖ pyrige] perier gl. T
Syndon êac sume naman, þe synd ǣgðer gê ðissere
20 declinunge gê ðǣre fêorðan: haec quercus þêos âc; laurus
1
laurbêam; pinus pîntrêow; ficus
fîctrêow; haec domus
þis hûs; colus distæf.
19 kein absatz in den hss. ‖ syndon
beidemal T
20 feorþe J ‖ þêos f. T ‖ ac
gl. T
1 laurb. f. T, lawer- HJ, lauwer- U ‖ n
in pinus aus m O ‖ pîntr. f. T, pinn-
hU ‖ fîctr.] fier gl. T
2 þis h. f. T ‖ (h)us a. hd. F ‖ c(o)lus
aus calus h ‖ distæf f. T
Gyt âne fêawa naman þissere declinunge synd FEMININI
GENERIS: haec abyssus
þêos niwelnys, huius abyssi,
5
huic abysso, hanc abyssum, o abysse, ab hac
abysso;
ET PLVRALITER hae abyssi,
harum abyssorum, his abyssis,
has abyssos, o abyssi, ab his abyssis. ealswâ gǣð
haec
sinodus þis witena gemôt, huius sinodi; humus
molde;
heremus wêsten; herebus hell;
aluus innoð; fusus
10
spinl.
3 kein absatz in den hss. ‖ ana T ‖ feawe
JR, w aus f O ‖ nama U ‖ synd
f. T
3. 4 femini O
4—7 abiss- immer U, meist J, nom. sg. u. dat. voc.
pl. F, gen. pl. h ‖ nyw- RU, neow- DH
5 abyss(u)m aus -ssam h ‖ achâc O
6 hę: h
7 has aus hos ds. hd.? F ‖ abyssas O ‖ o
byssi R
8—9 wêsten ü. f. T
9 hell gl. T ‖ innoð f. T
10 spinl gl. T, spinl: (e
rad.) H
Þâ naman, þe geendjað on eus, synd âgene naman
and grêcisce ealle mǣst: hic Titheus, huius Tithei;
Pentheus,
Penthei; Matheus se godspellere, Mathei, VOCATIVO
o Mathee ET CETERA.
11 kein absatz in den hss.
12 grecisc F ‖ ealra H ‖ tideus und
tidei U
13 matheus u. mathei zu ma(t)th- von sp. hd.
T ‖ -spellære D ‖ uôc
DO, uocatur J
15 Þâ naman, þe geendjað on um, synd NEVTRI GENERIS:
hoc templum ðis templ; hoc uerbum þis
word, huius
uerbi þises wordes, huic uerbo þisum worde,
hoc
uerbum ðis word, o uerbum êalâ ðû word,
ab hoc
uerbo fram þisum worde; ET
PLVRALITER haec uerba
20
þâs word, horum uerborum þissera worda,
his
1
uerbis ðisum wordum, haec uerba þâs
word, o uerba
êalâ gê word, ab his uerbis fram ðisum
wordum.
15 kein absatz in hss. ‖ mit endeþ setzt
W wider ein ‖ beoþ W
16 temp[lum—halbe zeile] W ‖ ðis tempel
U, huius templi T ‖ —314 hrôf ü. f.
T ‖ hoc uerbum scheint abgesehen vom voc. sg. nur lateinisch
flectiert (das meiste unlesbar) W
17 þisses J ‖ þissum J
18 uerbum aus uerbo rot corr. T ‖ word:
D ‖ o und darüber eala þu nachträglich am rande v. ds.
hd.? R ‖ ale þ[u word] W ‖ eale (e aus e. a.?) F ‖ ab]
ad J
19 þissum J
20 uerberorum J, b aus e. a. D ‖ þisra
worde J
1 þissum J ‖ wordẹ̌̅ O,
nur w z. t. erhalten H
2. 3 uer[bis also goþ þeos noman hoc
funda]mentum W
2 þissum J
ealswâ gâð ðâs naman: hoc fundamentum þes
grundweal,
tectum hrôf, ouum ǣg, pomum
æppel, regnum
5
rîce, telum flâ, bellum
gefeoht, biuium twegra wega
gelǣte, triuium þrêora wega gelǣtu,
competum
fela gelǣtu, tugurium hulc, scabellum
scamel, ostium
duru, signum tâcn, scutum
scyld, candelabrum candelstæf,
indicatorium æstel, triticum hwǣte,
ordeum
10
bere, granum corn, uinum wîn,
oleum êle, aurum
gold, argentum seolfor, auricalcum
goldmæstlingc,
stagnum tin, plumbum lêad, ferrum
îsen, lignum âhêawen
trêow, otium ǣmethwîl, spatium fæc,
interuallum
lytel hwîl ET CETERA.
3 e. g. ð. n. f. T ‖ gað | gað R, gæð
U ‖ þæs U ‖ hoc aus hac T ‖
þis J
4 tecum J ‖ rôf DH ‖ [ǣg—5
telum] W ‖ æg gl. T ‖ æppyl U, f. T
5 rîce f. T ‖ fla gl. T ‖
bellum—6 competum ü. f. T ‖ w in twegra
aus r h
6 il[ete—comp.] W ‖ tri(ui)um corr. v. a. hd.
O, von ds.? F ‖ gelæto hR, gelæte DHJU, gelæt F
‖ compitum DHJ
7 feola wega gelætu J ‖ gel.] itele W ‖ hulc
gl. T ‖ [scam.—8 can]delabrum W ‖ sceamul
FhR, -mol H, f. T ‖ hostium
mit getilgtem h HOU, hostium DFhRT
8 duru gl. T ‖ tacen H, f. T ‖ scyld]
scúd gl. T ‖ candelstæf f. TW
9 estel J, æstyl U, gl. T ‖
hwǣte—11 goldmæstl. ü. f. T ‖
[hw.—10 wîn] W
10 b:re D ‖ cornn U ‖ aurum—12
ferrum ü. f. W
11 seolfer U ‖ auricaluum zu -lcum U ‖ go(l)d- F, -mæstling alle ausser O
12 [st. pl.] W ‖ tin, lead, isen gl. T ‖
pl(v)mbum J
12. 13 âh. tr. f. T
13 [otium—interu.] W ‖ amethwil DH,
amethyl gl. T, æmeti | hwyla (i und a von a. hd.)
F ‖ fæc f. T ‖ inter:uallum F
14 l. h. f. T