“O, siste ea,” impatiens rumpit loquelam Goldberger; “fac comparcas tua epigrammata pro Record. Nos facta quærimus.”
Rubore his verbis suffusus Godfrey horologiolum deposuit.
“Est sane unum factum quod tu præterivisse videris,” quiete ipse refert, “id tamen præter omne dubium probat hunc nullo casu fortuito huc errasse. Quin is consulto huc venit, nec proin mortem sibi inferre in animo habere potuit.”
“Quinam hoc tibi notum?” dubius postulat eum Goldberger.
Godfrey tollit crumenam, aperit, pagellamque sublevat. “Iam tenes quid in dorso huius scriptum sit — nomen heri Vantine, numerusque domus eius. Nonne hoc evincit misellum hunc Neo Eboracum, herum Vantine visum consulto venisse?”
“Fortasse herum Vantine eum occidisse innuere vis,” fatur Goldberger per sarcasmum.
“Id minime,” refert Godfrey; “ipsi ne tempus quidem suppetebat. Tu, mi Here Vantine, utique intelliges,” renidens in eum fatur, qui hæc omnia præsens non sine conturbatione animi auscultabat, “nos ea nunc pertractare quæ evenire poterant. Te hunc nullo pacto interimere potuisse iam Lester satis comprobavit, quum nos docuisset, inde a primo huius in tuam domum ingressu usque ad tempus inventi cadaveris tecum una fuisse, demptis iis paucis momentis, quæ inter tuum in hocce conclave ingressum, atque clamorem, quo eum appellaveras, intercesserunt. Tu ergo extra quæstionem es.”
“Habeo tibi gratiam,” paullo frigidius respondit Vantine.
“Tum, ut opinor, Parks id fecisse putas,” ait Goldberger.
“Parks id facere potuisse haud negaverim,” seriuscule assentitur Godfrey.
“Ineptiæ!” interpellat Vantine impatiens. “Nihil nostro Parks est rectius — is comitem per octennium mihi se præstitit.”
“Certe sunt ineptiæ,” approbat Goldberger. “Ineptiari etenim est asseverare hunc a quocunque homine fuisse occisum. Ipse se occidit. Intelligemus ænigma quum sciverimus quis iste ipse fuerit — zelotypia fortasse, fortasse nihil nisi mala fortuna — non enim speciem fert hominis opulenti.”
“Remulcabo Parisios,” ait Simmonds. “Si iste illinc est, mox experiemur.”
“Satius esset arceram[5] si accerseres curaresque ut cadaver in conditorium[6] deferretur,” monet Goldberger. “Illic enim aliquis eum certe agnoscet. Nam cras magna illic erit turba, siquidem diurna cras hac re affluent —”
“Record dumtaxat rem hanc affatim pertractabit,” Godfrey confirmat.
“Ego autem inquisitionem in posterum diem indicam,” pergit Goldberger. “Interim ad medicum examen instituendum medicum meum extemplo submittam. Si stomachus huius ullo veneno infectus sit, protinus comperiemus.”
Godfrey siluit, quid tamen secum in mente volverit satis perspexi. Sic ipse ratiocinabatur: si iste mortuus veneno interiit, vasculum unde id sumere poterat, nullum erat repertum. Eadem cogitatio sine dubio Simmonds quoque mentem occupabat, nam postquam lictorem arceram accersere iusserat, ex ambitu in conclave redivit, adhibitá suá faculá electricá, omnem opaciorem conclavis angulum explorare cœpit. Godfrey eadem re se occupabat, nullo tamen fructu. Tum Godfrey manum sauciam minutissimá curá inspiciebat, dum Goldberger hæc videns vix celare poterat quam impatienter rem ferret, ac tandem ad ianuam accessit.
“Ego vero iam abeundum esse censeo,” fatur ille. “At ego perquam cupio scire, mi Here Mortuarie, quid medicus tuus reperturus sit.”
“Ille venenum reperiet sine dubio,” asserit Goldberger omni certitudine.
“Fortasse reperiet,” concedit Godfrey. “Res miræ hoc in mundo eveniunt. Erisne domi tuæ hac vespera, Lester?”
“Ita spero,” respondi.
“Usquene in Marathon habitas?”
“Usque ibi habito, contubernio quartodecimo.”
“Te visum fortasse decurram,” inquit, et pauca post momenta audivimus sonitum ostii a Parks, qui eum emiserat, clausi.
“Godfrey vir bonus est,” monet Goldberger, “sed non parum poeticus. Nullum est scelus in quo ipse non mysteria rimetur, quum tamen crimina nihil nisi acta bellualia sint. Vel hunc licet casum contempleris. Vides hominem sese occidisse; Godfrey nobis persuadere vult mortem e scariphatione manús provenisse. Non, Hercle, in orbe terrarum est venenum quod hominem tam cito enecet — quoniam eum mortuum concidisse oportebat antequam ex conclavi ad opem invocandam excessisset. Si id acidum Borussicum fuerit, oportet eum id deglutivisse. Memineris hunc in isto conclavi haud plus quindenis aut vicenis minutis exegisse, et ab hero Vantine iam penitus mortuum esse inventum. Homines non tam facile moriuntur — non e scariphicatione manús. Quin nequaquam facile moriuntur. Mirum plane est quam difficile sit hominem necare — quantopere anima, aut quidquid id tibi vocare placeat, corpori inhærescat, vitaque perduret.”
“Quinam interpretaberis titulum in pagella, Here Goldberger?” quæro ab eo.
“Mihi persuasum est hunc misellum cum hero Vantine revera aliquod negotium habuisse; fortasse pecuniam mutuam volebat petere, aut opem ab eo impetrare, ac dum exspectabat, rem missam fecisse, mortemque conscivisse. Titulus ille cum suicidio prorsus nihil habet commune, ut mea fert opinio. Addam præterea si hoc non suicidium est, casum esse maxime insolitum omnium qui unquam mihi sub oculos ceciderunt.”
“Sic, sane,” inquam. “Si non suicidium est, protinus inter saxum et mare hæremus.”
“Prorsus ita,” nutu impense assentitur Goldberger. “En arceram!” subiungit, ut nola personuit.
Vespillones cum feretro intrant, cadaver imponunt et evehunt. Goldberger tantum moratus est dum res cadaveri detractas collegit.
“Vos autem,” inquit ad nos conversus, “in inquisitione testimonia perhibebitis: ita et Parks atque Rogers. Servabitur autem ea perendie, verosimiliter hora decima; sed de hora iam certiores vos faciam.”
“Statues bene,” respondi, “aderimus;” quibus dictis Goldberger nobis valedixit, domoque discessit. “Ego autem,” hero Vantine dixi, “æquum censeo ut ad officinam regrediar; alioquin vicissim nostri ad decuriam recurrent ut me eruant. Hui!” exclamo horologiolo inspecto, “iam est post horam quartam.”
“Ergo pro officina iam sero es,” monet Vantine. “Rectius igitur feceris si mecum in diætam ad libandum pocillum ascendes. Præterea est etiam de quo tecum agere velim.”
“Tamen nostros in officina certiores fieri cupio me usque in vivis esse,” respondi illi, dein, appellatis meis officii sociis, nequid adversi mihi accidisse timerent, eos docui. Fateor tamen eorum sollicitudinem haud fuisse admodum gravem.
“Post tantas diei vicissitudines me quodam fulcimento egere sentio,” fatur Vantine, dum interea cameram penuariam aperit. “Fac tibi prospice, sume quidquid velis, non enim vereor idgenus res tibi esse prorsus insuetas —”
“Nempe homines mortuos circum nos iacere?” leni quæro risu. “Non hoc — tamen ea res non est tam consueta ut opinari videris.”
“Dic mihi, Lester,” fatur serio me vultu contuitus, “tune revera putas misellum illum huc intrasse eo solo consilio ut se hic clanculum occideret?”
“Equidem id minime credo,” respondi.
“Quid ergo huc venit?”
“Sententiam Goldberger enixe probo — famá tuæ liberalitatis eum allectum, tuam opem flagitatum ad te venisse, et dum te præstolabatur spem eum deseruisse —”
“Sibique mortem adscivisse?” explet Vantine.
Cœpi dubitare. Interea miratus reperi animum mihi sensim dubium irrepere.
“Ausculta modo, mi Lester,” fatur Vantine serio, “fac eum non sese occidisse, quid tum ei accidit?”
“Dii soli norunt,” spe relictus respondi. “Id a me ipso iterum iterumque quæsivi, quin responsum proprium reddere potuissem. Hoc idem respondi Goldberger, esse nos inter saxum et mare. Sed si quisquam par sit id perspiciendo, certe is Godfrey est.”
Vantine ex imo videbatur motus animo. Semel iterumque perambulavit cubiculum, tum ante me constitit oculis in me defixis.
“Dic, sodes, mi Lester,” inquit, “num sententiæ Godfrey assentiris, fieri posse ut minutum illud in manu vulnus causa mortis esse possit?”
“Nonne absurdum esse videtur? At Godfrey ad divinandas istiusmodi res ingenio pollet.”
“Ergo tu credis?”
Idem a me ipse quæsivi priusquam respondissem.
“Ita, sane, et ego credo,” tandem fassus sum.
Dein Vantine fronte rugata, oculis demissis, iterum obambulare cœpit.
“Lester mi,” tandem fatur, “quædam me suspitio tenet illum aliquo negotio, quod arcam Boulé respicere poterat, ad me visum venisse, nempe quam tibi iam memoravi. Hæc fortasse eius erat.”
“Id vix probabile putandum,” negavi ego, “multo enim tenuioris videbatur sortis.”
“Tamen nunc memini pagellam eius quum aspexeram cogitationem eius generis animo mihi obrepisse, et Vantine eum ob id per Parks exspectare iussisse.”
“Fieri certe potest,” fatebar. “Id tamen haud tolleret causam, quare animo concitatus fuisset. Et hac re admoneor,” subiunxi, “remulcale me necdum misisse.”
“Poteris vesperi commode. Cras mane id reddetur. Verum tu arcam nondum vidisti. Veni, descendamus visum.”
Deorsum gradus se ducem præstitit. Parks nobis in fauce ima occurrit, et,
“Delecti relatorum foris te exspectant,” inquit. “Nuntiant se te necessario convenire debere.”
Vantine motu prodidit se invitum esse.
“Dic illis me omnino negare sive me, sive famulos meos, convenire eos velle,” Vantine respondit. “Siquid scire velint, a decuria lictorum requirant.”
“Ut iubes, mi Here,” respondit Parks, aversusque dentibus albis ridebat.
Vantine progressus in conclave, in quo cadaver infortunati Franci repereramus, inde ingressus est cubiculum huic contiguum. Varia ibi erat supellex numero quinæ aut senæ, et ut aspectus rerum prodebat, modo tantum evasatæ, atque, ignarus ut rerum istius generis eram, opus haud fuit ut me doceret quæ arca Boulé esset, nam hæc ita cæteras excellebat, ut Matrona quondam Montespan in aula Versalibus eminere, cunctisque dominari necesse erat.
Per aliquot momenta eam contemplabar, nam sine dubitatione opus id erat artis consummatæ, opere intestinario infinito, crustoque testaceo ita tectum ac decoratum, ut pæne fidem excederet. Tamen iam nunc ingenue fateri mihi licebit me id non tanti, quanti par erat, fecisse. Ratio ornandi florida ævi Ludovici Quartidecimi atque Quindecimi mihi nequaquam arridebat; præterea etiam parum sum rerum callens ad ea admiranda, quæ animum meum haud attingunt. Vereor itaque ne Vantine me æquo frigidiorem expertus sit.
Nihil vicissim frigoris in modo erat quo ipse arcam contemplabatur. Nam oculi eius insueto ac peregrino quodam fulgore admirantis micabant; digitis sursum deorsumque superficiem operis intestini ac testudinacei palpans, reverentia quadam pertractabat; forulos minutos gratia mei prorsus eadem vultús solemnitate eductabat, qua amicus quidam meus suum Kilmarnock Burns de pegmate depromere solet; clariores eius curvaturas manu mihi indicabat eadem curá qua uti solemus in disserendo de opere, idque interpretando, artificis immortalis. Denique quum videret nulla a me responsa se elicere posse, substitit.
“Tu non magnopere videris hac re teneri,” fatur me adspectans.
“Id meá, non arcæ culpá fit,” fateor ei. “Non sum ea re imbutus; et parum de artibus calleo, fortasse.”
Vultu erubuit ut quispiam posset, cuius uxori aliquis se præsente malediceret, atque e cubili, me comitante, protinus excessit.
“Memineris, mi Lester,” tandem severiori fatur voce, dum ansam ostii tenens paulisper morabatur, “nullam circa præstinandam illam pro me arcam tergiversationem intercedere debere. Mihi eam eripi ne siveris. Omnium maxime serio loquor.”
“Eam tibi eripi non sinam,” pollicebar illi. “Fortasse etiam proderit me non adeo captum ea re fuisse.”
“Primum quam quidquam novi circa hanc rem resciveris, fac me illico certiorem,” quibus dictis ostium pro me pandit.
Primum pedibus mihi domum ire in animo fuit; sed quum in Plateam diversus sursum ambulare inciperem, grex mihi obviam factus est puellarum ex officinis fabrilibus effusarum, quæ in vicinia sitæ erant. Aliquantum obluctari tentavi, postremo tamen nutu pilentum meritorium accersivi, et mox suspirio allevationis ducto, in pulvinari reclinavi. Iam gaudio mihi fuit vel e domo Vantine evasisse: aliquid enim ibi animum mihi obrutum tenebat, et universim male me habui. Miror utrum Vantine penitus apud se fuerit. Potestne quisquam sui esse compos, qui centum millia centussium ad præstinandum frustulum supellectilis erogare non dubitet? Præsertim homo qui tantum dispendium æquo animo vix ferre possit. Statum et magnitudinem rei familiaris Vantine prorsus perspectam habui; at centum millia reditum eius annuum superaverunt. Tum etiam mecum subrisi. Utique Vantine, quum eos extremos limites erogationi statuit, iocabatur solum. Arca una decimá eius summæ præstinari poterat, ad summum. Et usque ridebam quum pilento egressus aurigam exsolvi, et ad cubiculum meum ascendi.
- ↑ Decentussus = $10; tessera argentaria, pecunia chartacea; quincentusses = $5; quinarius Francicus = 1c, monetá Americaná.
- ↑ Id quod vulgo tabaccum vocatur.
- ↑ Volvella convolutum chartaceum est, quod nicotianá cæsá referctum, fumatorum, præsertim iuvenilium, delectamentum est.
- ↑ Remulcum, rectius, rymulcum, idem atque óra, hoc est, funis vectorius navalis, hic autem, funis telegraphicus subaquaneus; remulcare, verbum inde deductum, sub mari telegraphema mittere. Institutum Romanis ignotum, verbum notum.
- ↑ Est currus ad vectandos ægrotos et mortuos.
- ↑ Locus est ubi cadavera pro tempore conduntur.
Caput IV.
Fulmen.
Hora circiter octava demum evenit ut Godfrey ianuam meam leniter pulsaret, et quum eum admisissem e micantibus eius oculis facile hariolari poteram eum quædam nova attulisse.
“Diu haud queo morari,” fatur ipse. “Oportebit me in officinam properare, novaque perscripta parumper expolire.” Attamen convolvulum[1] a me prolatum non recusavit, locumque in artisellio e regione mihi occupavit.
Habitus Godfrey novi, itaque moram patienter tuli dum convolvulum probe accensum adaptatumque sensi, tum —
“Ergo?” quæro eum.
“Nonne nunc, uti olim, mi Lester?” et in me renidebat. “Quotiesnam hoc in cubiculo ad consultandum convenimus? Quot convolvulorum iacturam tibi intuli?”
“Novissime ne dimidium quidem satis,” respondi. “Hinc per menses abfuisti.”
“Pro certo scivi me huc serius aut tardius recursurum, tibi enim fortuna favet, casusque optimi semper ad te confluunt. Atque, Lester mi, non dubito asseverare nullum prorsus omnium tam præclare ominatum esse quam est iste novissimus. Modo is perduret — nimium tamen sperare haud decet.”
“Nullus dubito te huic eventui describendo fuisse intentum.”
“Otiatus minime sum, et nunc iam incipio mecum contentus esse. Medicus mortuarii vix ante dimidiam horam examen medicum absolvit.”
“Ergo?” verbum repeto.
“Stomachus omnibus numeris perfectus et illæsus repertus est. Prorsus nullum vestigium ullius veneni prodidit.”
Tum pandiculans in sella reclinavit, fumum gyrantem versus lacunar efflavit, animoque vagus, subridens oculis fumum exsurgentem sequebatur.
“Bellum pro amico nostro Goldberger spectaculum,” inquit post aliquantum moræ.
“Quidnam rei est cum Goldberger? Nonne hoc postmeridiem ægre se erga te gessit?”
“Mirum non est. Ipse homo Grady est, nos autem Grady infensi sumus. Grady ad regendam decuriam agentum non valet — munere velut nepos Tammany potitus est — ipse bardus est, et ut suspicor, haud sincerus. Record edixit eum facessere oportere.”
“Ergo absque dubio, et facesset,” interpretatus sum ego.
“Nihil certius,” probat Godfrey prorsus serio, “et hoc etiam mox. Interea tamen arduum opus mihi imminet, sui enim patroni nesciunt quorsum se vertant. Quum tamen semel elisus fuerit, cuncta iterum prosperabunt.”
Quod de Grady nihil me attinebat, ad institutum nostrum reverti.
“Quin, Godfrey,” eum appello, “Si venenum in causa non fuit, quid fuit?”
“At fuit venenum.”
“Manuine iniectum?”
Capite annuit.
“At Goldberger ait nullum dari venenum quod ita adhiberi, tamque cito effectum sortiri queat.”
“Recte quidem Goldberger,” probat Godfrey; “est tamen venenum ignotum quod queat — factum probat.”
“Ergo non morsus anguineus?”
“Nullo pacto; venenum anguineum non tam cito necat — ne trigonocephalus quidem. Misellus ille fere eodem loco ubi ictus erat concidit.”
“Ecquid tum fuit?”
Godfrey iterum erectus sedebat. Iam non ridebat. Vultu erat admodum serio.
“Hoc ipsum est quod explorare pergo, mi Lester,” inquit; “atque hoc est problema quod mihi ad solvendum præposui — et bellum quidem. Unum dumtaxat est certum — homullus ille cæsus est interventu extraneo, non suo. Gutta una, vel plus, veneni fuit ingesta sanguini eius ope ferramenti cuiusdam tamquam acus subcutaneæ; atque venenum fuit tam virulentum, ut fere ictu oculi paralysin cordis induceret. Tamen hoc non adeo mirum est quam videri potest. Sanguis enim e manu in cor quaternis quinisque minutis secundis recurrit.”
“At tu iam dixisti venenum idgenus nullum dari, quod tam celeriter necaret.”
“Nullum nobis notum esse dixi. Verum non tam certo mihi constat utrum Catharinæ de Medicis non fuerit.”
“Quidnam habet Catharina de Medicis commune cum re ista?”
“Nihil — nisi quod antea quod factum est, fieri iterum possit,” respondit ille. “Antiquæ illæ fabulæ absque dubio fuerunt exaggeratæ; tamen pæne certum est reginam Navarræ manutiis venenatis fuisse exstinctam, Ducem Andinum odore rosæ, Principem denique Portianum fumo venenatæ lampadis. Casus vero hic nequaquam tantopere extra rerum ordinem putandus est.”
“Sic profecto,” probo ego in silentium relapsus tremens; est enim quid horribile ac reformidabile circa veneficos.
“Denique,” prosequitur Godfrey, “est in hac re quod nec ego, nec tu, nec quisquam rationis compos credet, hunc nempe Francum, Diis notum unde — Parisiis fortasse — titulo Vantine obtento, domum eius exquisivisse, eo viam reperisse eo solo consilio ut illic sese occideret. Ipse aliud quid negotii habebat, et in eo exsequendo morte est affectus.”
“Reperistine quis ipse fuerit?”
“Non reperi; nullo in diversorio nomen eius relatum est; consul Francicus ne fando quidem unquam de eo audivit; nullæ societates Francicæ sodalem eum agnoscunt; in centuria Francica fuit ignotus. Quasi e nubibus delapsus esse videtur. Remulcavimus officinæ nostræ Parisiacæ, ut illi indagarent; hac vespera responsum exspectamus. Sed etiam siquis Theophilus d’Aurelle fuisset reperiremus nihil nobis prodesset.”
“Eccur?” quæro ab eo.
“Manifestum siquidem est id non suum nomen fuisse.”
“Perge, mi Godfrey, narra ex ordine,” dixi ei in me renidenti; “mihi enim non est clarum.”
“Atqui satis liquet. Quinque pagellas in sacculo habebat, nullas pares. Sextam, nullo fortasse delectu submisit Vantine.”
Tum, utique, perspexi, nec aliter sensi quam doctus Hispanus videtur sensisse quum Columbus ovum in fundum statuisset. Hoc exemplo meo Godfrey iterum ridere cœpit.
“Verus ille d’Aurelle, quiscunque is reperietur fuisse,” subiungit ipse, “poterit nos iuvare. Sin aliter, decuria lictoria Parisiaca nobis succurret. Mensuræ Bertillonianæ hominis mortui remulco ei missæ sunt. At ne hoc quidem iuvabit, si nunquam captus fuerit. Sed consilia eius ne tum quidem eruemus, donec aliquid de eo clare constiterit.
“At, mi Godfrey,” rogo eum, “demus te scire quis is fuerit, quid negotii cum Vantine ei intercesserit — demus denique te recte divinare quis et cur occiderit eum — dic, sodes, quínam id factum sit. Hoc est quod me ludit. Quínam id factum est?”
“A!” refert Godfrey. “Hic est nervus rei! Quí id factum sit? Iam te monui bellum hunc esse casum, mi Lester. Exspecta paulisper dum Parisii eloquantur!”
“Hoc admoneor,” inquam me erigens, “mihi quoque Parisios remulcandum esse negotio quodam ipsius Vantine.”
“Eodemne isto negotio?”
“Non isto; institores eius illinc supellectilem ei, quæ non sua est, permiserunt. Hunc errorem cum iis me componere iussit.”
Pulso nolæ puerum atriensem accersivi, albulam[2] remulcalem petivi, atque nuntium ad Armand & Filium misi eos de errore edocturus, nomenque domini arcæ, quæ modo apud Vantine est, ab iis postulavi. Dum ego huic rei operam dabam, Godfrey meditabundus fumansque sedebat oculis nihil cernentibus, et in inane fixis; sed quum ego iterum consederam, fumamque[3] ad colloquium prosequendum accenderam, somnia sua excussit, pileoque[4] sumpto in pedes se erexit.
“Me iterum natinari[5] oportet,” fatur. “Hic sedere, theoremataque texere plane nihil proderit donec tuta iaciamus fundamenta, quibus aliquid instruere possimus.”
“Una saltem in re Goldberger non erravit,” inquam. “Post tuum discessum ostendit nobis cuncta scelera non esse poesin, sed mera acta bellualia. Fortasse hoc —”
Telephonus me appellavit.
“Heus,” respondi sublato auscultatorio.
“Tune is es, Here Lester?” quærit vox.
“Ego sum.”
“Hic Parks est,” protinusque sensi vocem eius, quæ tremula et rauca erat quodam animi impulsu, me non agnovisse. “Here mi, possesne huc, in domum, extemplo venire?”
“Possum,” respondi miratus, “si id magni referat. Herusne Vantine me vult?”
“Omnes te volumus!” refert vox, et in singultum erumpit. “Per Deos immortales, Here Lester, veni confestim.”
“Bene,” respondi sine ulteriori verbigeratione, intellexi enim eum iam nullo modo esse sui compotem. “Aliquid apud Vantine accidisse videtur,” docebam Godfrey, ut auscultatorium appendi. “Parks pæne extra se est, meque illico advenire flagitat,” et sine mora sumo pileum lænamque[6] discessurus.
“Visne etiam ego tecum eam?” rogat Godfrey.
Pressus quidem ut eram rerum gravitate, risui temperare, audita quæstione, et modo eam ponendi, non poteram.
“Satius fortasse feceris,” respondi. “Invitatio prorsus serio sonabat.”
Tollenone[7] uná descendimus, ac tria minuta post digam[8] meritoriam intercepimus, et ortum versus, sub itinere, versus Plateam, ferebamur. Interea rorare cœpit, ac bitumen pavimenti speculi nigri more micabat, luminibus in eo depictis huc et illuc vacillantibus. Viæ prope erant inanes, quod theatrorum frequentiæ iam dissipatæ erant, sicque Plateam nacti, in eaque deorsum versi, digarius scintillarium suum adegit, nosque versus Quartamdecimam Viam ita ferebamur, ut celeritas mihi canonum urbis conditiones in mentem revocaret. Sed nullus lictor se ingessit, et sic quinque minutis post ante ædes Vantine appulsi constitimus.
Parks videbatur in fastigio graduum me opperiens stetisse, nam pæne antequam diga nostra constitisset, ipse halitans decucurrit. Ope luminum Plateæ vultum eius animadverti, dum digario tessellam[9] argentariam tradebam, ac fere me obstupefecit.
“Tune is es, mi Here Lester?” halitat ipse. “Dii te ament! Quam me delectat hic te videre — !”
Brachium eius contrectavi.
“Erige sis te mi homo!” solor eum. “Noli dilabi. Fare nunc — quid accidit?”
Omnium nervorum contentione se composuit.
“Iam tibi ostendam, mi Here,” quibus verbis sursum gradus cucurrit, et per vestibulum ad fores conclavis, ubi cadaver Franci inveneramus, antecessit.
“En, illic, mi Here!” ait singultans. “Intra illic!” ipse autem parieti se applicuit, dum ego conclave ingressus sum.
Conclave luminibus erat collustratum, meique oculi pro momento occœcati splendore, primum nihil fere discernere poterant. Cœcutiens vidi Godfrey proruere, seque in genua prosternere.
Tunc oculi mei claruerunt, vidique in ipso puncto loci, ubi d’Aurelle exspiraverat, alterum corpus — anne fuit idem, eodem quodam arcano modo repositum, ut tragœdiam, postmeridiem ante oculos nostros actam, repræsentaremus?
Memini me proclinatum ut vultum eius contuerer —
Vultus erat Philippi Vantine.
Minutum temporis elabi oportebat dum ego ibi stabam attonitus et tremens. Conscius quodammodo fui Godfrey examen instituere. Tum vocem eius audivi:
“Mortuus ipse est!” inquit.
Tum pro momento silentium est factum.
“Cerne hoc, Lester!” acrem audivi vocem Godfrey et mandatoriam. “Per omnes Deos Deasque, aspice hoc!”
Godfrey genibus insistens aliquid sublatum tenebat.
“Cernedum istud!” iterum me inclamat.
Manum mortui sublatam ostentans tenebat; manus erat dextra; manus tumida et decolor. Eius in obverso, paullo supra digitorum iuncturas, duo minuta erant vulnera, e quibus paucæ guttæ sanguinis manabant.
Ut vero stupens contemplabar, spectaculum cadaverosum, vix propriis fisus oculis, vocem audivi semi-suffocatam pone me, iterum iterumque repetentem:
“Illa mulier est quæ hoc patravit! Illa mulier patravit. Dii eam perdant! Illa mulier hoc fecit!”
- ↑ Convolvulus, præter sensum consuetum apud Latinos modernos nicotianam significat in modum digiti convolutam, cuius accensi fumum exsugimus, sive fumamus.
- ↑ Albula, charta, cui nihil inscriptum est, sed ad inscribendum parata. Album Romanis notum.
- ↑ Fumam vocant Latini moderni vasculum, quod nicotianá referciunt, accendunt, fumumque per sugibulum exsugunt.
- ↑ Pileus tegumentum est capitis, plerumque e coactili factum.
- ↑ Natinari, satagere, esse negotiosum; est Romanum.
- ↑ Læna, tunica superior, levior.
- ↑ Tolleno, machinamentum, quod homines, vel onera, in sublime tollit, aut demittit; est Romanum.
- ↑ Romani duos equos iunctos bigam, tres, trigam, quatuor quadrigam appellarunt; ego currum, cui nulli equi iuncti sunt, ideoque quasi _de_iuncti existimantur, digam voco. — Meritoriam, hoc in sensu, est Romanum.
- ↑ Tessella argentaria vel tessera, ut supra (Cap. iii), est pecunia chartacea, quam argentariæ evulgant. — Argentaria est taberna, cui pecunias nostras concredimus; Romanum est.
Caput V.
Grady Operam Confert.
Quæ dehinc gesta sint haud clare memini. Tanto me stringore afflictum sensi, ut vix satis virium colligere possem quo vel ad sellam propinquam me referre, ibique considere valerem, ubi sedendo oculis vagis atram rem in stragulo prostratam contemplabar. Persuadere mihi conabar me victimam esse larvæ cuiusdam et ab incubone opprimi; hæc omnia a propriis nervis meis, laboribus perstrictis induci, ac brevi me allevatum iri. Nullus revera dubito quin nimium laboris pertulerim; otio me egere ac recreatione; esto, iam dabo operam . . .
Et tamen per omne id tempus satis intellexi non larvam, non incubonem me premere, sed patentem claramque veritatem; Philippum Vantine esse extinctum — a muliere cæsum. Quisnam id mihi dixit? Tum etiam memini vocem singultantem . . .
Bini aut terni aliqui in conclave venerunt — Parks et alii famuli, ni fallor; audivi vocem Godfrey mandata varia edentem; denique aliquis sublato ad labia mea poculo me bibere iussit. Eram tamquam automaton; inde tussire ac sputare, beneficum calorem percipere; tum iterum amplius bibi. Postea iterum vidi Godfrey mihi imminentem stare.
“Meliusne nunc te habes?” sciscitabatur.
Nutu capitis respondi.
“Nec miror te esse excussum tanto infortunio,” pergit, “et ego ægre pedibus sto. Interim famulos medicum Vantine accersere iussi — sed ille nihil prodesse poterit.”
“Reverane ipse mortuus est?” quæro mussans, oculis meis super contractam ac prostratam rem quiescentibus, quæ paullo ante Philippus erat Vantine.
“Prorsus ita uti ille alter.”
Tum cœpi meminisse; prehenso igitur eius brachio, eum ad me detraxi.
“Godfrey mi,” susurro ei, “cuiusnam vox illa fuit — aut somniavine — de quadam muliere?”
“Non somniavisti — is Rogers fuit — ipse fere insanit. Simul atque ad se rediverit, historiam eius eliciemus.”
Interim aliquis eum prope ad ianuam sevocavit, dum ego solus relictus, oculis in inani vagabar. Fuitne ergo mulier in vitam Vantine implexa! Ea fortasse in causa fuit quare uxorem non duxisset. Miror quæ fœda arcana in lucem protractanda sint!
Verum si mulier occiderit Vantine, eandem ipsam necesse est et d’Aurelle occidisse. Ubinam ipsa latuit? E quibusnam insidiis ictum intulit?
Circumspexi conclave, ut tremor me incesserat. Trepidus surrexi de sella, palpansque ad fores accessi. Godfrey me venientem audivit, circumvertit se, vultuque meo conspecto ad me venit, et brachio meo prehenso me fulsit.
“Quidnam te angit, Lester?” quærit.
“Sustinere hic non possum,” halitavi. “Nimium est horridum.”
“Relaxa tuum animum! Prodi huc, sume alterum pocillum.”
Eduxit me igitur in ambitum, atque oblatum alterum pocillum brisæi[1] me quodammodo mihi restituit. Pudebat me ignaviæ meæ, verum ubi vultum Godfrey conspexi, vidi quam et ille palleret.
“Fac et tu pocillo sumpto tibi consulas,” eum monui.
Mox audivi obbam[2] super pocillo clangere.
“Non memini quo unquam tempore ipse ego sic efflictus fuerim,” ait deposito pocillo inani. “Adeo ista res fuit tætra ita improvisa — et tum Rogers partem furentis agit. A, denique hic est medicus,” subiungit, quum ostium panditur, et Parks medicum intromittit.
Doctorem Hughes utique novi, salutem illi nutu reddidi, atque cum eo et Godfrey in anterius intravi cubiculum. Verum ego necdum satis ad me redii, nec plus quam considere valebam eumque intueri, dum ipse genibus insistens cadaver inspexit, seque de morte hominis certiorem facere conabatur. Deinde audivi Godfrey ei cuncta quæ sciebat narrare, dum Hughes dubitabundus auscultabat.
“At vero hoc absurdum est, ut satis scis,” obtestatur medicus, postquam Godfrey conticuit. “Res istiusmodi hic, Neo Eboraci, non fiunt. Florentiæ, Medio Ævo, fortasse; sed non hic, sæculo vicesimo!”
“Vix vel ego meis sensibus fidem habeo,” assentitur Godfrey. “Verum hic vidi hodie postmeridiem Francum iacentem, nunc vero hic est Vantine.”
“Eodem loco?”
“Ipso sane eodem, tam accurata quam discernere queo.”
“Cæsus eodem modo?”
“Prorsus eodem modo cæsus.”
Reversus Hughes ad corpus, manum sauciam iterum magna cura contemplatus est.
“Quod genus ferramenti, te iudice, Here Godfrey, videtur hoc vulnus inflixisse?” cœpit medicus quæstiones instituere.
“Ferramentum acutum cum duobus dentibus. Meo quidem iudicio denticuli tubulorum instar vacui sunt, velut acus subcutanea, atque in fundo vulnerum guttam, vel duas, reliquerunt veneni. Ut vides, vena est scissa.
“Video,” ait Hughes. “Manus hic loci vix posset perfodi quin aliqua vena incideretur. Una vel altera denticulorum id certe faceret.”
“Inde colligo quare duo sint denticuli instituti; nec me falli puto.”
“At tu certe satis nosti nullum exsistere venenum quod tam cito necet?” quærit Hughes.
Godfrey eum curiose contuetur.
“Vix pauca momenta ante ipse tu memoravisti Florentiam,” monet eum. “Te innuisse existimo idgenus venenum illic olim exstitisse?”
“Aliquid eiusmodi, fortasse,” assentitur Hughes. “Verba mea solum spontanea fuerunt, tamen cogitationes istiusmodi mentem meam percurrisse non negaverim.”
“Aio igitur venenum, quod Florentiæ quinque ex his sæculis exstiterat, hodie hic exstare. En eius rei argumentum;” et Godfrey cadaver manu indicavit.
Hughes profundum traxit spiritum e stupore horroreque genitum.
“Verum quod tartareum genus instrumentum illud vulnus intulit?” voce fere petili, nervisque pæne solutis clamavit. “Præsertim autem quisnam id librat?”
His dictis circumspectabat conclave ac si explorare posse speraret magnam ac potentem manum ad feriendum levatam. Tandem tremens se composuit.
“Ignoscite,” denique fatur, sudorem e fronte manantem extergens, “equidem rebus istiusmodi assuetus non sum; quin et metuo — revera, me perterritum sentio,” leni risu, non plane hilari, subiunxit.
“Ita et ego,” addit Godfrey; “ita et Lester; ita quisque alius. Nec te pudeat oportet.”
“Arcanum rei est,” pergit Hughes, qui suos animi affectus tentabat explicare, “quod mihi terrorem incutit — aliquid in ista re præter naturam est — aliquo modo quod capere nequeam. Nam quí evenit ut victimarum uterque in manu recta ictus sit? Cur non in manu læva? Cur in manu vel maxime?”
Godfrey desperans, vulsu humerorum respondit.
“Id potissimum est quod nobis solvendum erit,” inquit.
“Necesse erit nobis lictores invocare,” suadet Hughes. “Fortasse ii solvere valebunt.”
Godfrey leni dubitantis risu represso respondit:
“Opportunitas saltem illis tribuenda est; visne id fieri curem?”
“Volo,” inquit Hughes, “et hoc statim fieri iuvabit. Quo citius huc pervenerint, eo erit melius.”
“Faciam sine mora,” et his verbis e conclavi excessit.
Hughes in grabato, prope ad fenestram, gravi pondere consedit, frontemque sudantem manu tremula iterum detersit. Mortuis tractandis ipse tam erat assuetus — sed morte decora sublatis, morte in lecto, aut vero e quacunque causa iusta et probe intellecta provenienti. Verum mors, hac in terrifica et arcana specie, trepidatione eum perculit; causam mortis idgenus capere non poterat, et ob id attonitus stupuit. Ipse medicus erat, suumque fuit res tales intelligere; et tamen ecce casum mortis, qui ipsius peritiam ratione causæ ita elusit, quam cuiuscunque e trivio. Eventum tam præter ordinem eum ad propriam scientiam addubitandam, examinique substernendam adegit — quod quidem optimum quemque nostrum confunderet.
Dimidia ista hora certe erat acerba. Hughes usque in grabato sedebat graviter spirans, oculis in solum fixis, fortasse propriam inscitiam meditatus, fortasse dubiis vexatus, utrum rectene hactenus semper an perperam hoc vel illud ægris præscripsisset. Quod quidem ad me attinet, ego de amico meo morte sublato meditabar. Memoriá tenebam Philippum Vantine, ut mihi semper fuit cognitus — virum nempe comem, lepidum, vere Christianum. Reputabam mecum suaves eius oculos, ut me, etiam paucis ab hinc horis, amice contueri consueverint; audire mihi videbar vocem eius, palpare manus mihi porrectas. Ut vir tantus et talis hunc in modum interimi, feriri a secreto sicario, armato telo venenato.
Mulier! Mens mea continuo ad hanc rem recurrit. Mulier! Venenum semper mulierum fuit telum. Sed quænam illa? Et quí evasit? Ubinam delituit? Quonam modo valuit tam accurate ferire? Ac præprimis quamnam ob rem Philippum Vantine præ omnibus suam victimam selegerit — Philippum Vantine, qui nullam unquam mulierem vilipenderat — tum pausam feci. Perspexi enim me revera, præterquam quod ipsi placuit mihi enuntiare, de Vantine nihil novi. Parks sciet. Tum iterum cogitati me pudere cœpit. Num illud secretum nobis eruendum erit? Num ille ad prodendum suum herum adigendus erit?
Vultus meus rubore flagrabat. Nullo pacto; id non faciemus — id turpissimum esset.
Foribus apertis Godfrey intrabat. Nunc iam non erat solus. Simmonds et Goldberger eum comitabantur, quorum vultus prodebant eos haud minus quam me agitatos ac dubios esse. Etiam tertius quis cum iis erat, quem ego non noram; sed mox intellexi eum Freylinghuisen, medicum mortuarii esse.
Hi omnes cadaver inspexerunt, Freylinghuisen autem genibus fultus manum sauciam inspiciebat; tum iuxta doctorem Hughes consedit, et paullo post eos submissa voce colloqui audivimus cuius disceptationis materiam substratam facile coniectare poteramus. Ego et id facile hariolari poteram de qua re Godfrey et Goldberger in ulteriori angulo disseruerint; attamen minus hariolari quibam quare Goldberger, loco aliquid agendi, sursum deorsumque in conclavi ambularet, mystacesque torsitaret sollicite, et horologiolum semel iterumque aspectaret. Aliquem exspectare videbatur, sed non ante intellexi quam viginti minuta post, quis is esset. Foribus tunc apertis vir quidam intromissus est humilioris staturæ, vultu rubente, spissis strictimque putatis mystacibus, oculis residentibus, præterque consuetudinem micantibus. Ingressus conclave circumspexit et capitis nutu Goldberger consalutato, quærebundus me aspexit.
“En hic tibi sisto Herum Lester; Delectus Lictorius Grady,” fatur Goldberger, quum denique intellexi administrum ipsum a decuria agentum advenisse, ut casum totum sua in persona administraret.
“Herus Lester, consultor iuris heri Vantine,” subiunxit in explicationem mortuarius.
“Te, mi Here Lester, novisse gaudeo,” dixit paucis Grady.