Mysterium Arcae Boulé

“Nunc autem,” fatur mortuarius, “ad rem occipiendam parati sumus.”

“Necdum,” negat minus civiliter Grady. “Primum relatoribus facultatem faciemus recedendi,” fatur Grady, transpectando in Godfrey, e regione sedentem, cuius vultus obnubilare cœpit.

Ipse et ego rubore perfundebar, iamiamque obtestabar, sed Godfrey gestu ut silerem me permovit.

“Valet, mi Lester,” inquit Godfrey, “Herus Grady iure utitur suo. Discedam — usque dum ipse me invocaverit.”

“Diu tum exspectabis,” risu sarcastico regerit Grady.

“Quo diutius exspectavero, hoc erit pro te, Here Grady, deterius,” quiete refert Godfrey, tum pandit ostium, excedit, clauditque pone se.

Grady coccineo rubore stupens post eum respectabat paululum, dein se composito haud facili nisu, se denique ad mortuarium convertit.

“Omnia rite constituta sunt, Here Goldberger,” fatur, tandem, et ad processum observandum consedit.

Mihi, doctoribusque Hughes et Freylinghuisen pauca suffecerunt minuta ad cuncta quæ de hac priorique tragœdia scivimus evolvenda. Grady iam ad minuta tenere videbatur omnia quæ ad mortem d’Aurelle spectabant, nam, nisi quod subinde capite annuit, relata excepit quin nos interpellaret.

“Nonne, Here Simmonds, habes elenchum omnium in hac domo famulorum?” quærit ab eo post relata finita.

“Habeo,” refert ille, et elenchum illi tradidit.

“Hem,” mussat ipse elencho viso. “Quini eorum. Quidquamne tibi de iis notum?”

“Hi cuncti multos annos apud herum Vantine exegerunt, mi Here,” respondit Simmonds. “Quantum mihi constat, omnes sunt bene morati.”

“Quisnam eorum reperit cadaver Vantine?”

“Parks, ut puto,” respondi ego; “etiam ipse me accersivit.”

“Satius erit eum citare,” inquit Grady, dum interea elenchum plicatum in sacculum condidit.

Parks intravit non parum hæsitabundus; sed quæstionibus Grady clare et compositus respondit. Primum quæ post meridiem evenerant narravit, dein ad eventus vespertinos evolvendos perrexit.

“Herus Vantine cœnam domi sumpsit, mi Here,” narrat Parks. “Si recte memini, dapinatum est horá septimá. Finivit paullo post horam septimam cum dimidio. Ego eum non vidi, quoniam in cubiculo eius eram occupatus res varias, uti et vestes eius disponendo. Sed ipse iubebat Rogers —”

“Nihil ad te quid ipse Rogers iusserat,” incidit Grady. “Id tantum narra quod tu scis.”

“Etiam bene, mi Here,” refert Parks mansuete. “Copiosis detinebar agendis — quod, ut scis, heri ex Europa redivimus — itaque prosequebar opus res recondendi, et quæque ad sua loca disponendi, donec iam octavam cum dimidio præterivisse oportebat, quum Rogers me vocantem audivi. Domum flagrare autumabam, proin celeriter descendi. Illic stabat Rogers in ambitu, velut qui spectrum viderat. Ipse gravius spirabat, et versus hunc locum digitum porrigebat, ego introspexi, vidique herum Vantine hic iacentem —”

Vox eius in fauce hærebat, tamen post pausam effecit ut paulatim prosequi posset.

“Tunc per telephonum accersivi herum Lester,” subdidit, “et hæc est summa omnium quæ scio.”

“Satis est,” ait Grady. “Hæc pro præsenti sufficient. Mitte Rogers intro.”

Vultus Rogers conclave intrantis stringore quodam me affecit, quod hominem fere efflictum prodebat. Homo ipse erat annorum circiter quinquagenúm, iam canester, vultu raso, plerumque e bona valetudine rubicundo. At nunc facies sua erat livida, genæ sulcatæ ac depressæ, oculi sanguine suffusi et hæsitantes. Intra conclave potius volvebatur quam itabat, atque una manu, acsi suffocari timeret, gulam premebat.

“Præbe illi sellam!” iubet Grady, atque Simmonds protulit unam, illi supposuit, ipseque iuxta eam constitit. “Nunc, mi homo,” pergit Grady, “fac ut te componas. Interim tamen, quid rei sit eloquere! Numquamne antea hominem mortuum vidisti?”

“Id nequaquam refert,” halitat Rogers. “Id nihil est — quamquam hominem cæsum antehac vidi nunquam.”

“Quid?” acriter quærit Grady. “Num illum alium hoc postmeridiem non vidisti?”

“Ea alia res est,” gemit Rogers. “Eum non novi. Cæterum et iam putavi eum sese occidisse. Omnes ita putavimus.”

“Atqui Vantine idem fecisse non putas?”

“Scio eum id non fecisse,” ait Rogers, dum vox sua in petilem exsurgebat vagitum. “Illa mulier id fecit. Dii eam perdant. Ipsa id patravit! Sciebam eam tale quid scelesti moliri quum eam intromiseram!”

1. ↑ Brisæum voco temetum, e brisa, destillatum. Brisa autem est id, quod ex uvis expressis superest. Vapores brisæ igni subictæ, in retortis tubis sub aqua refrigerati vasculis guttatim excipiuntur, vocanturque spiritus; qui si e brisa sit, vocabitur brisæus; si e vino, vel potius e fæce vini, vinaceus; si e secali, secálinus, potus Anglis gratissimus, et sic deinceps. Medici Anglici spiritum frumenti inepte appellant, Germani autem æque inepte vinum ustum, nisi Germani vinum urant, nos coquimus, aut destillamus. Vinaceum Franci de nomine urbis suæ Conaci appellant.
2. ↑ Est lagena aquaria vitrea.

Iam cœpit prodire; secretum quamlibet sordidum, quamvis turpe, revelandum erat. Vidi vultum Grady torvis lineamentis compositum; audire erat fremitus cæterorum, ut audirent prorsum enitentium.

Grady e sacculo lagenulam protulit, eamque aperuit.

“Sume sis haustum ex hoc,” affatur Rogers, eamque illi in manus tradit.

Satis clare audivi lagenulam dentibus eius allidi, ut eam ori suo avide applicuit, atque ternos aut quaternos sumpsit haustus.

“Gratias, mi Here,” retulit Rogers dum lagenulam domino restituit. Vultus aliquantum coloris induere cœpit; animadvertere tamen putabam alium modo in oculis eius esse obtutum — nam in locum horroris timor successit.

Interim Grady capsulam orificii lagenulæ non sine magna cura cochleatim intorsit, ipsamque sacculo recondidit. Rogers tamen toto hoc tempore eum furtim observabat, subinde os suum, automati instar, tremula manu tersitabat.

“Nunc itaque, Rogers,” incipit Grady, “sumere tibi otium te volo, et cuncta minutatim edisserere quæ hic hac vespera evenerunt. Tu enim asseruisti mulierem istam rem patravisse. Perge igitur, memento tamen satis otii tibi suppetere.”

“Itaque, mi Here,” fari pergit Rogers tractim, veluti qui verba sua caute ponderat, “herus Vantine post cœnam, circa horam septimam cum dimidio prodivit — fortasse etiam paullo tardius — meque hic et in cubiculo contiguo cuncta lumina accendere iussit. Ut vides hic lumina sunt spiritus anthracini[1] et electrica; ego cuncta accendi. Ipse interea in musicarium,[2] ad adversum ambitús intravit. Post lumina accensa et ego intravi significavique lumina esse accensa. Eum imaginem, quam modo emerat, spectantem reperi, sed ea protinus missa, huc in ambitum prodivit.

“ ‘Nolo turbari, Rogers,’ ” mihi dixit, ac protinus huc intravit, foresque post se clausit.

“Fortasse vicena minuta post nola ostii continnivit, ego ostium aperui, vidique mulierem in fastigio gradús stantem.”

Rogers paululum conticuit, ac semel iterumque glutivit, acsi faux illi arida esset, vidique digitos eius nervose convelli.

“Novistine eam?” quærit Grady.

Rogers collare suum vellicando solvere nervose satagebat.

“Non ego, mi Here, nunquam eam antea vidi,” rauce respondit.

“Describe sis eam.”

Rogers clausit oculos acsi memoriam recolligere vellet.

“Ipsa spissam ricam[3] gerebat, mi Here, ideo nec satis accurate eam vidi; primum tamen quod mihi præsertim innotuit, oculi erant — et hi ardere, meque plane penetrare parebant. Facies pone velum candicabat, satisque vidi labia rubere — aspectum eius, mi Here, inde ab initio aspernabar.”

“Quí erat induta?”

“Atrá stolá, tam parum quadratá[4] ut illico animadverterem antequam locuta esset Francam eam esse.”

“A,” miratus ait Grady, “ipsa igitur Franca erat!”

“Ita, sane; tamen paululum etiam Anglice callebat. Herum Vantine paucis volebat. Docui eam herum Vantine negotiis detineri. Tum aliquid celeri lingua de necessitate dictitabat herum Vantine conveniendi, interea tamen non cessavit se per ostium me invito insinuare, donec stupens animadverti eam iam intra vestibulum esse, quum demum uno pulsu valvam[5] mihi eripuit, eamque clausit. Num, Here, hunc agendi modum matronæ esse arbitraris?”

“Minimeque equidem ita dixerim,” assentitur Grady. “Verum, perge, scitoque tempus nos non urgere.”

Rogers interim in sua rediit, et iam fere volubili sermone disserebat.

“ ‘Attende, rogo, mea matrona,’ inquam, ‘satis nos hic discrimine hodie distracti eramus Franciculis, proin si non confestim te hinc auferes pacate, iam faxo ut eiiciare.’

“ ‘Oportet me herom Vangtine convenire,’ instat illa celeri lingua. ‘Herom Vangtine necessario convenire debeo. Omnino eum convenire debeo.’

“ ‘Ego vero te hinc necessario exigam,’ dixi illi, brachiumque eius prehendi. Ad hæc ipsa eiulare, seque mihi e manibus eripere cœpit; sed ego eam iterum prehendi, sed eodem momento herus Vantine pandit fores, et in ambitum egressus est.

“ ‘Quid hæc omnia sibi volunt, Rogers?’ quærit herus. ‘Quid mulieris ista est?’

“Priusquam tamen ego respondere poteram, fera illa felis iam ad eum convolavit, longamque loquelæ Francicæ scatebram profundere cœpit, ut mirarer, quí vel spiritum ducere potuisset. Atque herus Vantine primum stupens loquelam eius excipit, tum favore quodam audivit, et denique huc eam intro invitavit, foresque post se clausit, ac nihil amplius de ipsis vidi.”

“Num significare vis te mulierem non foras emisisse?” quærit Grady.

“Hoc ipsum significo. Si hero Vantine placuit cum illa colloqui, erat bene; suam rem agebat, non meam; proinde redivi in penuariam,[6] ut cocæ in repurgandis instrumentis cibariis auxilio essem, quoque momento tintinnabulo audiendo paratus. At non tinniit, itaque circiter dimidia hora post iterum exivi in ambitum ut testis discedentis mulieris essem; atque præterivi fores huius conclavis, sed audivi nihil; tum processi ad ostium, quod magno meo stupore pessulatum non esse reperi.”

“Tu fortasse pessulum obdere ipse neglexisti,” ait Grady.

“Ostium será recidivá est instructum, mi Here; quum mulier impulsu adegit valvam, sera clausa est, audivi recidere.”

“Certusne de ea re es?”

“De nihilo certior, mi Here.”

“Quid postmodum egisti?”

“Obseravi ostium, pessulum obdidi, ac per ambitum retro ambulare cœpi. Quodam tamen modo sollicitum anxiumque me sensi, prohinc ante fores constiti et auscultare cœpi, sed nihil audivi; tum leniter pulsavi, sed responsum nullum tuli; dein elatius pulsavi, dum cor mihi surrigi et in faucem subsultare minitabatur. Ast usque nullum accepi responsum, ac tum demum nihil pensi faciens fores aperui et introspexi — ac primum quod mihi sub oculos cecidit, ipse erat —”

Rogers subito conticuit, iterumque gulam suam palpavit.

“Iam brevi valebo, Here,” ait gravi halitu. “Id me subinde opprimit.”

“Nihil urget,” solatur eum Grady, et quum meatus spiritús allevatus est, “Narra, sodes, quid tum fecisti?”

“Tantopere pavitavi, mi Here, ut vix pedibus consistere valerem; tamen ad imum gradum magno conatu perveni, et Parks inclamavi, qui protinus currens descendit — et hoc totum est quantum memini, mi Here.”

“Mulier non hic interfuit?”

“Minime.”

“Perquisivistine penetralia?”

“Non feci; quandoquidem ostium non obpessulatum reperi, satis scivi eam discessisse. Ostium ipsa non impulit, verita ne ego audirem.”

“Hoc quidem verosimile sonat,” probat Grady. “At quid te inducit ad credendum eam heri Vantine necem intulisse?”

“Hem, mi Here,” Rogers tractim respondet, “iam fateor me non oportuisse id asseverare; verum ostio ita reperto, dein sic invento hero Vantine, me quodammodo supplantatum sensi — non revera sciebam quid tum loquerer.

“Iamne non idem nunc sentis?” acriter quærit Grady.

“Nescio, mi Here, quid cogitem.”

“Tu asseverasti te eam mulierem antea nunquam vidisse?”

“Nunquam vidi.”

“Unquamne ea hic antea fuit?”

“Non, quantum ego sciam. Primum enim quæsivit utrum herus Vantine hac in domo habitaret.”

Grady capite annuit.

“Optime factum, Rogers,” inquit. “Proxime locum tibi in cohorte nostra lictoria assignabo. Agnosceresne mulierem si eam iterum videres?”

Rogers respondere dubitabat.

“Nollem pro certo affirmare, Here,” respondit denique. “Fortasse possem, fortasse non.”

“Rubra labella, facies candida, micantesque oculi haud tuta sunt indicia sequenda,” monet Grady. “Numquid accuratius eam describere non posses?”

“Vereor ut possim, Here. Nihil nisi generalia indicia de lineamentis mulieris perspicere poteram.”

“Tu etiam fateris te ista cubicula non exploravisse?”

“Non feci, non enim intravi ianuam.”

“Cur non?”

“Metui.”

“Metuisti?”

“Sane, mi Here, etiamnum metuo hic esse.”

“Parksne huc intravit?”

“Non fecit; eum haud aliter quam me sentire puto.”

“Quínam tum scivisti Vantine mortuum esse? Cur non tentavisti illi succurrere?”

“Intuitus satis sufficiebat ad intelligendum opem nulli fore usui,” respondit Rogers, respiciens in rem convulsam in solo iacentem, non sine manifesto horrore.

Grady eum pro momento acri obtutu conspexit, sed nulla subesse causa videbatur quare narrationem hominis in dubium vocaret. Dein Delectus Lictorius in conclavi circumspexit.

“Est hic aliquid quod capere nequeo,” dein fatur, “et hoc est, quid Vantine cunctis his luminibus indiguerit. Quidnam ipse hic agitabat.”

“Pro certe scire, mi Here, utique non possum; attamen existimo eum congeriem variarum quas ex Europa importaverat supellectilium aspectabat. Ut tibi cognitum, ipse conquisitor callens harum rerum fuit. Sunt quinque aut sex eiusmodi res in cubiculo proximo.”

Sine verbo Grady surrexit, transivitque in cubiculum contiguum, nos vero post eum; Rogers tantum remansit ubi sederat. Memini me per humerum respexisse vidisseque quam ipse sese in sella conglobaverit, acsi grande quoddam onus eum oppressisset quamprimum nos terga verteramus.

Memoria Rogers tamen mihi in conspectu rerum ante nos positarum cito excidit.

Cubiculum interius splendore luminum erat perfusum, supellex autem sine ordine erat disiecta, prorsus ut ego antea hodie videram. Una tantum res erat loco suo dimota, ea autem erat arca Boulé.

Hæc ad medium usque cubiculum erat promota, et in plenissimum fulgorem luminum candelabri collocata. Illic ea stabat radians sua arroganti pulchritudine, prorsus res per se sola.

Quisnam adiuvit Vantine in eum locum arcam movendo? quærebam ab ipso me miratus. Nec Parks nec Rogers memorarunt se id fecisse. Hinc me retro in conclave converti.

Rogers usque in sella sedebat contractus et prorsum inclinans, vultu palmis obtecto, et quum eum in humero attrectavi nervoso motu eum contremuisse sensi.

“O, tune is es, mi Here Lester?” quærit profundo spiritu. “Ignosce mihi, iam nec sum ipse ego.”

“Perspicio,” respondi illi leniter, animum eius demulcens, “nec miror. Quærere tantum volebam — tune ullam supellectilem in eo cubiculo movere iuvisti?”

“Anne movere iuverim, mi Here?”

“Mutare scillicet locum hoc postmeridiem ullius supellectilis?”

“Non ego; ne ullam quidem earum rerum, mi Here, attrectavi.”

“Bene igitur est,” respondi, retroque in alterum vertor cubiculum.

Vantine mihi ipse memoravit se primo quoque tempore opportuno arcam exploraturum ad minutas partes; memini etiam quemadmodum oculi sibi arcam aspectando refulsissent; quemadmodum manus sibi opus musivum mulcendo tremuissent. Nullum igitur esse potest dubium quin huic explorationi fuerit intentus quum clamorem mulieris audiverit, et in ambitum, quid ibi ageretur compertum, exiverit.

Tum ipse cum muliere anticum intravit cubiculum; ipse fores clausit, ac tum . . .

Animum meum, causam cædis atque explicationem quærentem extemplo subiit, sed ut ineptam et absurdam dimisi.

In acerrimo ad me compescendum mecum luctamine manibus a tergo strictis, et, ceu fascinio venenosi colubri rigens, steti, oculis patulis in arcam defixis; etenim certum existimavi aditum ad mysterium illic delitescere.

1. ↑ Anthrax, -acis, m., adiectivum, anthrácinus, -a, -um, vocabula Græco-Latina a Romanis (Varro, Vitruvius) paullo diverso sensu usurpata Græcis tamen carbonem et carbonaceum significant. Quum tamen carbo lignum ustum sit Græco vocabulo Latini moderni lapides fossiles nigros significant, quibus in furnis fornacibusque urendis ad calefaciendum utimur. Multi, etiam accuratius lithanthracem eandem rem vocant. Ea eadem materia excocta spiritus prodit, qui accensus, lumen profundit. Hunc spiritum vocamus anthrácinum, vel lithantrácinum.
2. ↑ Subaudi cubiculum.
3. ↑ Est genus veli, quo mulieres vultum tegunt.
4. ↑ Quadrare, proprie, est efficere ut aliquid quatuor angulos habeat; ulterius dicitur de quacunque re, præsertim de veste, quæ nec largior, nec arctior est quam esse convenit.
5. ↑ Ostia (portæ, ianuæ) nonnunquam e duobus dimidiis constant; utrumque dimidium vocatur valva.
6. ↑ Subaudi cameram.

Grady, Simmonds et Goldberger interea cubiculum isthoc accuratius exploraverunt, animos enim eorum suspitio subire cœpit secretum huius tragœdiæ alicubi intra quatuor huius muros delitescere; verum ego eos minus sollicite observavi, quod animus mihi circa eam rem languescere cœpit. Persuasum etiam mihi erat eos ad revelandum arcanum necquidquam reperturos. Etiam audivi Grady dicentem nullam aliam esse ianuam nisi eam quæ hoc cubiculum cum altero iungat, et etiam uncos fenestrarum eos vestigare vidi.

“Has fenestras nemo levaverit quin totam concitet domum,” ait Grady, digito indicans tortilia,[1] postes fenestrarum comitantia. “Suscitabula sunt prædonia.”[2]

Sic itaque certior factus se ibi nihil amplius reperire posse, Simmonds cum cæteris in anticum recessit cubiculum.

“Nunc vero,” Grady allocutus Rogers, “cæteram domum vellemus explorare.” Hic interea in sella iterum erectus, sibique restitutus, sedebat. Proinde omnes hi viri simul in ambitum prodiverunt. Ipse ego cum medicis Hughes et Freylinghuisen in conclavi permansi. Hi duo interim cadaver sublevarunt, et in grabatum collocarunt, navo et accuratiori instituto examine. Ego corde gravi consedi eosque consultantes observavi.

Ludibrio fortunæ attribuendum putavi ut Philippus Vantine victima moreretur ardoris sui erga has res flagrantis, e quibus tantam animi voluptatem percipere solebat; et tamen hanc fuisse veram suæ mortis causam mihi sensim persuadere cœpi. Negandum quidem non erat varios incidisse eventus qui huic conceptui ac theoriæ repugnare viderentur, atque theoria ipsa pæne efferata et absurda iudicari posset; tamen ea ceu radius luminis claritatem in tenebris diffundere quis negaverit? Hanc cogitationem in animo meo iterum iterumque revolvitavi eo consilio ut eventus diei in concordiam conciliarem — fateor tamen haud cum uberrimo fructu. Denique vox Freylinghuisen me e somniis meis evocavit.

“Uterque casus,” inquit, “prorsus est idem. Indicia omnino sunt eadem. Certo scio futurum ut paralysin cordis medullæque spinæ dorsi hoc in casu reperturi simus, ut in altero reperimus. Uterque eodem veneno est extinctus.”

“Vellesne circa naturam veneni opinionem periclitari?” collega Hughes quærebat.

“Quædam species acidi hydrocyanici est, ut puto — id enim odor prodit; sed quinquagies virulentior existimanda quam acidum hydrocyanicum.”

Deinceps in disceptationem de probabilibus eius acidi speciebus descenderunt, sermo tamen eorum terminis technicis ita abstrusis scatere cœpit, ut sensum colloquii eorum assequi non possem. Freylinghuisen has res utique in promptu habebat — examina siquidem ‘post mortem’ victus eius erat quotidianus, nec dubitandum est quin exinde a novissimo casu suo in hanc inquisitionem se accingens, quippe in quo enitére satagebat, si etiam e rubigine memoriæ laboravisset, se exterserit. Licebat mihi animadvertere eum ex ostentatione suæ coram Hughes peritiæ haud parum oblectamenti percepisse, qui quidem ex exercitanda apud familias locupletum mediciná illustris proventum sibi comparare solebat longe fructuosiorem quam quo Freylinghuisen par erat, toxicologiæ haudquaquam esse poterat ita peritus ut medicus mortuarii.

Medicis usque disceptantibus duo speculatores et mortuarius reversi sunt, atque Doctoris Freylinghuisen explicationem casús silentes auscultaverunt. Vultus Grady fuscus prorsus nihil prodebat quid sibi in animo versaretur, sed Simmonds plane conturbatus esse videbatur. Satis etiam clare ex aspectu eius constabat nihil repertum fuisse quod arcano lumen affundere posset; atque nunc, ubi sua de suicidio coniectura concussa iacéret, in invia se deductum sensit. Idem de Grady existimavi, verum ipse ita sibi temperare par erat, ut nihil omnino proderet.

Mortuarius duos medicos paucis sevocavit, et cum iis voce submissa colloquebatur. Tum ad Grady se convertit:

“Doctor Freylinghuisen asserit examine ‘post mortem’ opus non esse,” inquit. “Indicia mortis omni numero eadem esse cum indiciis mortis alterius hominis, qui post meridiem hic occisus est. Utrumque eodem genere mortis sublatum esse in dubium revocari non posse. Item ad relationem eiusdem tenoris perscribendam se paratum esse ait.”

“Bene res se habet,” probat Grady. “Poterit itaque cadaver cognatis tradi.”

“Nulli sunt cognati,” interpello ego; “saltem consanguinei nulli. Vantine suæ prosapiæ fuit ultimus. Casu teneo nostrum consortium exsecutorem sui esse testamenti, proinde, si nihil obstet, bonorum omnium administrationem suscipiam.”

“Placet, Here Lester,” iterum probat Grady, ac me contuitus, “Notæne tibi sunt leges testamenti?” quærit.

“Sunt notæ.”

“Ex obtutu harum conditionum quemquamne cognovisti cui Vantine mors beneficio esse posset?”

“Licere mihi arbitror tibi has leges revelare,” respondi illi post pauca momenta. “Demptis paucis legatis pro suis famulis, cuncta sua bona Museo Metropolitano relicta sunt.”

“Per longiusne tempus illi consultor fuisti?”

“Per multos annos iurium consultores ei fuimus.”

“Unquamne audivisti illi quemquam infensum fuisse?”

“Nunquam,” absque mora illi respondi; “quantum ego sciam, nemo quisquam inter mortales illi infensus fuit.”

“Ut credo, ipse uxorem nunquam duxit?”

“Nunquam.”

“Quantum tibi cognitum, fuitne unquam cum muliere implicatus?”

“Nunquam,” repetivi. “Mirabar admodum quum fabulam Rogers audivi.”

“Tu ergo, quæ illa mulier fuerit ne suspicari quidem potes?”

“Utinam possem, peropto,” respondi e corde.

“Habeo tibi gratiam, Here Lester,” quibus dictis Grady se ad Simmonds convertit. “Equidem,” inquit, “nihil amplius hic percipio quod agere possimus.” Tum subiunxit: “Unum tamen est, mi Here Lester, quod te rogatum esse vellem. Velis nempe famulos cunctos hic servare usque post finitam inquisitionem. Si putares aliquid obesse quo id minus facere posses, ius utique nobis est eos detinere —”

“Id minime expedire puto,” refero ego. “Eorum ad inquisitionem sistendorum ipse me vadem præstabo.”

“Inquisitionem oportebit me unum diem prorogare,” ait Goldberger. “Consultum etenim duxi ut Doctor Freylinghuisen cras eius rei experimenta institueret. Præterea et ostendendum nobis erit quis d’Aurelle fuerit, his autem viris munus præstitutum esse videtur mulierem illam reperiendi —”

Grady oculos suos in Goldberger coniecit velut qui sibi nimium garrire videbatur, quo perspecto mortuarius protinus conticuit. Post hæc isti quatuor parum in domo morati, illinc discesserunt.

Doctor Hughes ad pauca dicenda superstitavit.

“Satius erit libitinarium[3] confestim advocare,” inquit, “ratum non est rem diu differre.”

Statim intellexi quo hæc facerent. Iam enim vultus maculas decolores ac fœdas exhibere cœpit.

“Si ita libeat” inquit, “ego sub itinere domum huc eum mittere potero.” Pro ista eius humanitate ei gratias egi.

Ostio post eum clauso sonitum pedum in gradibus audivi, conspexique Godfrey æquo animo descendentem.

“Pauca ante minuta huc intravi,” fatur Godfrey in explicationem, quum me mirantem conspexit, “atque in diæta circumspexi. Ibi nihil est. Quam scite administravit res noster Grady?”

“Satis scite; sed si quidquam divinavit, vultus eius certe non prodidit.”

“Vultus eius nunquam quidquam prodit, quia quod prodat habet nihil. Hunc contuitum Sibyllinum diu exercuit, usque dum vulgus mirum eum iudicaret. Revera tamen ipse bucco bardus et inscius est.”

“O, tu, Godfrey, nugaris,” obtestabar, “tu eum præiudicas. Ipse certe ad rerum radices penetravit. Age, scisne fabulam Rogers?”

“De illa muliere? Profecto. Rogers mihi eam ante adventum Grady retulit.”

“Te, Hercle, nullum amisisse tempus puto,” iocor cum eo.

“Id nunquam facere solitus sum,” ait blande. “Nunc autem probabo tibi Grady bucconem et obesæ esse naris. Ipse iam totum audivit testimonium; numquid tamen scit quæ ea mulier fuerit?”

“Utique nescit,” respondi ei oculis in eum levatis. “Num tu id scire innuere vis? Tum et ego bucco sum!”

“Mi bone Lester,” obtestatur Godfrey, “tu agens non es — id non tui negotii est; at Grady est; aut saltem ita putatur; atque securitas huius urbis, ut loci habitationis, magna ex parte e veritate huius propositi pendet. Virtute huius opinionis factus ipse est vicarius delectus decuriæ lictoriæ, itaque præfectus officii.”

“Tu itaque innuere vis te scire quæ illa fuerit?”

“Satis certe me scire mihi videor — et ad id probandum redii. Ubi est Rogers?”

“Si vis, nolam pulsabo, eumque advocabo,” inquam, quod et feci, et ipse mox advenit.

“Pulsavistine nolam, mi Here?” quærit ipse.

Rogers usque e nervis laborabat, plus tamen sui compos erat quam antea, tempore postmeridiano.

“Pulsavi,” illi respondi, “herus Godfrey tecum colloqui cupit.”

Animadvertere arbitrabar eum sensim expalluisse; certe metus in contuitu suo quo amicum meum aspiciebat discerni poterat. Sed Godfrey, de sua re certus, leniter subridebat.

“Satius fortasse esset sua erga relatores munia edocere, nonne putas, mi Lester?”

“Erga quos relatores?” quæro ego.

“Omnes cæteros, utique. Mox enim istam domum obsidebunt. Itaque Rogers, ad ostium eos excipies, accessum cunctis negabis; dices eos hic nihil novi comperire posse, oportereque eos nova a decuria lictoria sibi comparare. Doce eos Delectum Grady has res administrare, nec dubium esse quin ille cum iis libenter acturus sit. Probasne hæc, Lester?”

“Probo, mi Ulysses,” subridens respondi.

“Nunc autem,” pergit Godfrey accuratius Rogers observans, “habeo hic effigiem quam te aspicere velim. Unquamne hanc personam antea vidisti?” quibus verbis effigiem impressam Rogers tradit.

Hic primum anceps dubitabat, denique tamen effigiem tremula accepit manu. Iterum formido eum occupavit; tum effigiem ad lucem sublevat, advertit oculos . . .

“Prehende eum, Lester!” inclamat me Godfrey prorsumque ad Rogers ruit.

Rogers enim efferate iterum suum prehendit collare, dimidio se circumvertit, gravique sonitu corruit. Brachia Godfrey casum leniverunt, at ego nimium stupefactus rigui.

“Cito afferto aquam!” acri voce mandat Godfrey Parks modo sursum currenti. “Rogers necopinato æger factus est.”

Tum autem, interea dum Parks in ambitu retro currit, video Godfrey distringere collare hominis intermortui, temporaque eius utrimque acriter defricare.

“Sperare iuvat hunc non apoplexia tactum,” mussat secum, “revera non oportebat me eum ita perstringere.”

Verba hæc me quoque ad proprios sensus revocarunt; dein proclinans, effigiem e manu Rogers prolapsam sustuli. Tum et ego quasi mecum mussando leniter exclamavi ut oculos aquilos, labia pleniora, faciem ovariam — eandem quam d’Aurelle secum in horologiolo suo gesserat — conspexi.

1. ↑ Tórtile, -is, n., filum vocamus metallicum quodlibet.
2. ↑ Apparatus electricus, qui incolas domús clangore aut tinnitu suscitat et evocat, si prædones fenestras aut ianuas témerent.
3. ↑ Cuius negotium est mortuos sepelire.

At non apoplexia eum prostravit. Parks, quum pauca momenta post cum poculo aquæ phialaque in altera manu propere reversus erat, nos id docuit.

“Impetus hi non sunt illi insueti,” inquit. “Est ista res genus vertiginis. Præbe illi paucas guttas ex hoc.”

Dein exturata[1] phiala, eam Godfrey porrexit. E vaporibus sensi eam rem speciem ammoniæ esse. Momento post Rogers, quasi spasmo laborans, auram captare cœpit.

“Mox satis valebit,” monet Parks optima sperans. “Tamen eum tam male se habere nunquam antea vidi.”

“Haud æquum est eum in constrato linquere,” monet Godfrey.

“Est sella pulvinata[2] in conclavi musicario,” suggerit Parks, nos itaque tres hominem inconscium eo detulimus.

Tum ego et Godfrey considentes vigilavimus dum ad vitam halitando eluctabatur.

“Revera ipse nobis haud multum poterit prodesse,” putabat Godfrey. “Quin, profecto, dubito fore ut nobis quidquam revelare possit aut velit. Cæterum vultus eius quum effigiem primum aspexit, quantum nos scire iuvabat, satis prodidit.”

Sic commonefactus effigiem e sacculo, quo immiseram, exprompsi iterumque aspexi.

“Undenam id comparavisti?” ab eo quæro.

“Photographus lictorius plura eius fecit exempla. Istud unum eorum est.”

“Sed unde suspicatus es duas has mulieres unam eandemque esse?”

“Vix scio,” respondit meditabundus. “Utraque est Franca — Rogers memorabat labia rubra; verosimile quodammodo videbatur. Herus Grady cras quædam in Record reperiet quæ ipse ignorat. Verum id illi fere contingere solet. Id tamen modo fiet cum vindicta. Eho,” sibi nunc interloquitur, “amicus noster sensim ad se redit.”

Rogers contuitus animadverti oculos eius patere. Miratus nos intuebatur acsi quæreret qui nos essemus. Godfrey brachium suum capiti eius subiecit, poculumque aquæ labiis eius admovit.

“Accipe haustum huius,” ait illi, et Rogers sponte sua iussum fecit, per labrum poculi miratus eum aspectans. “Quinam tute habes?”

“Æquo debilius,” refert Rogers pæne susurrans. “Fuine impetu correptus?”

“Aliquid idgenus factum,” mite refert Godfrey; “at noli angi. Mox bene te habebis.”

“Quidnam me eo impulit?” quærit Rogers eodem stupore eum intuitus. Tum vultus eius in purpureum versus est, et eum iterum relapsurum putavi. Post pauca tamen momenta halitationis quietus iacebat. “Nunc memini,” inquit, “sine ut effigiem eam iterum contuear.”

Porrexi illi. Manus eius ita tremebant, ut et effigiem vix tenere posset, vidi tamen ad se sustinendum omnibus viribus eum enisum fuisse, proin eam satis prospero eventu ad oculos levavit, ac sine motu animi aspexit.

“Novistine eam?” quærit Godfrey.

Rogers summo meo stupore nutu capitis negavit.

“Nunquam eam antehac vidi,” mutiit. “Primum quum effigiem aspexi novisse me eam existimavi; at hæc non eadem mulier est.”

“Num tu revera asseverare vis,” acriter quærit Godfrey, “istam non eandem esse mulierem quæ hac vespera herum Vantine visum venerat?”

Rogers iterum nutu negavit.

“Minime omnino,” obtestatur ille; “hæc nequaquam eadem mulier est. Ista enim ætate minor est.”

Godfrey nihil respondit; sed consedit oculisque prosequebatur Rogers, dum hic iacens effigiem spectabat, quum interim vultus ei mollescere cœpit quasi teneræ cuiusdam memoriæ afflatu.

“Agedum, Rogers,” denique hortabar eum. “Satius tibi erit cuncta quæ scis prodere. Si ista mulier eadem est, fatere.”

“Iam, mi Here Lester, quæ scivi fassus sum,” respondit Rogers, sed obtutu oculos meos devitavit. “Et perquam me male habeo. Satius existimo me in lectum conferre.”

“Id sane præstabit,” statim assentitur Godfrey. “Parks tibi aderit;” et manum ad recipiendam effigiem protendit.

Rogers eam satis invitus reddidit. Interim labia aperuit, acsi quid dicere haberet; sed iterum clausit, ac pedetentim se Parks opitulante erexit.

“Valete, mei Heri, faustamque vobis precor noctem,” fatur mansuete, seque opera Parks e medio sustulit.

“Ecce!” dico Godfrey, “quid tibi hac de re videtur?”

“Utique mentitur. Iuvabit nos comperire quare mentiatur, facereque ut resipiscat. Cæterum sera iam est nox — officina me præstolatur. Unum, verbum mi Lester — cave Rogers evadat.”

“Faciam ut sub oculis sit,” illi promisi. “Ego vero haud puto eum effugere audere. Quin et fieri potest eum verum dixisse. Nec profecto credo ullam mulierem quidquam commune cum utralibet morte habuisse.”

Godfrey, ut iam erat discessurus, se vertit, meque intuetur.

“Quis ergo id patravit?” quærit.

“Nemo.”

“Quid? ergone putas utrumque sibi tam absono modo mortem adscivisse?”

“Non puto; non erant suicidia — cæsi sunt — sed non manu humana — saltem non datá operá.” Hic conticui concius me sine spe fluctuare. “Tibi nunc, Godfrey, explicare nequeo,” dixi, me quasi purgans. “Necdum mihi hactenus ad penitus excogitandum otium suppetivit. Tantulum tibi pro uno die sufficiet.”

“Recte mones,” ait in me renidens, “habeo satis pro uno die. Nunc iam vale. Sub itinere versus domum circa mediam noctem, si res tunc finivero, te visam.”

Suspirio respondi. Sollertia Godfrey mihi subinde tædium afferebat. Iam cupidissimus quietis eram, et tamen multa supererant curanda. Ille, tametsi sciebam eum laboribus plenum diem exegisse, munusque ei historiæ plurium antium[3] diurni exscribendæ usque imminere, tamen erat viribus recens.

“Recte statuis,” respondi. “Si lumen in fenestra mea videris, ascende. Sin minus, me decubuisse scito; si vero me suscitaveris, te occidam.”

“Leges pacti probo,” ridens respondit, dum illi ostium pandi.

Ut in ambitu revertor, Parks mihi occurrit.

“Rogers in lectum condidi,” mihi retulit. “Cras mane ille iterum valebit. Ipse tamen homo curiosus est.”

“Quam diu eum novisti, Parks?”

“Quinque annos ipse apud Vantine exegit. Haud multum de eo scio; est ipse homo taciturnus; non multa propalat, cuncta secum sollicitus meditatur. Cæterum munia sua probe persolvit, nisi subinde, ut modo, fit ut intermoriatur nescio quo impetu.”

“Parks,” dixi subito, “aliquid ex te quæram. Herum Vantine amicum meum fuisse, meque eum semper summi fecisse, nosti. Fac edissere, quid de ista quam Rogers de muliere narravit fabula, quid porro de una alteraque eiusmodi re, ubi de muliere sermo est, quid de his cunctis tibi videatur? Num tota ista res aliquo vero fundamento nititur?”

“Prosus null, mi Here,” ait Parks graviter. “Pro hero Vantine octo et ultra annos caculam[4] egi, et per omne id tempus inter illum mulierculasque ullas nihil prosus intercessit. Mihi quodammodo fingebam eum aliquam quondam heram dilexisse, illa tamen mortua est — nec scio unde mihi hoc finxerim; verumtamen, ex quo ego eum noveram, mulierem nunquam conspexit — saltem non eo modo.”

“Gratiam tibi habeo, Parks,” dixi illi magno pondere levatus. “Tot et tanta hodie sustinui, sed hoc me sustinere non posse sensi; nunc vero —”

“Ignosce, Here,” fatur vox a cubito meo; “iam cuncta apparata habemus.”

Fere conterritus me verti vidique homunculum vultu rasum illic stantem, ut manus molliter confricabat, meque blande aspiciebat.

“Vespillo,[5] mi Here,” explicat Parks, quum me stupentem videt. “Ipse interea advenit dum tu et herus Godfrey in musicario morabimini. Doctor Hughes eum misit.”

“Sic res se habet,” confirmat homullus; “nosque cadaver pro capulo paratum habemus. Id et aspectu pulchrum est, opus tamen arduo labore perfecimus. Venenone, obsecro, fuit ille interemptus?”

“Ita fuit,” respondi quodam tædio, “veneno extinctus.”

“Genus vírulentissimi veneni id fuit profecto; nec dixerim nos nimis mature advenisse. Quonam vis cadaver collocemus?”

“Cur non ibi ubi modo est relinquatur?” quæro impatiens.

“Esto ut iubes, mi Here,” assensus fatur homo, quum ipse cæterique, magno meo levamine, cum libitinario discesserunt.

“Nunc vero,” alloquor Parks, “est aliquid quod tibi dicere velim. Eamus aliquo et consideamus.”

“Quid si in studium ascenderimus, mi Here? Tu non parum videris esse confectus, si fas sit ita loqui. Licebitne mihi aliquid ad gustandum afferre?”

“Brisæum acidulatum,”[6] inquam, “si ita placet, etiam pro te.”

“Libenter faciam, Here mi,” et pauca minuta post eodem in cubiculo e regione invicem sedebamus, ubi non multis horis ante herus Vantine eodem potu me recreaverat. Dum Parks mihi exadversum residebat, ego mecum reputavi quid ei dicturus essem. Hominem magni feci, scivi enim me illi confidere posse. Utcunque periculum rei me facere oportuit.

“Nunc denique, Parks,” iterum orsus, seposito pocillo, “quod tibi dicere habeo res grandis ac seria est, nec ulli prodideris. Scio te hero Vantine perquam fuisse devotum — iam et libet fateri eum in suo testamento tui memorem fuisse — nec ullo pacto dubito quin tu paratus sis ad eruendam arcanum suæ mortis omnem tuam operam conferre.”

“Nihil quidquam mihi adeo cordi est,” ait Parks avide. “E corde eum dilexi. Interitum eius gravius fert nemo.”

Facile perspexi quæ iactura mors ista pro Parks fuisset, quæ quidem eum etiam magis quam me affecit, nam ille non modo amicum, verum etiam victum amisit, unde eum iam maiori cum sympathia prosecutus sum.

“Qui tui sensus sit, accurate perspicio,” inquam, “unde et tuam operam magis expeto. Causam suæ mortis vago quodam modo suspicor; at hoc nimis vagum est,” subiunxi, quod animadverti oculos eius exspectatione dilatari; “tam profecto vagum et ambiguum ut verbis concredere vix audeam. Hoc unum tamen haud vereor dicere — arcanum, quidquid id sit, in antico cubiculo, ubi cadavera reperta sunt, aut vero in contiguo, ubi supellex condita est, originem habet. Ea cubicula será occludam, teque operam dare volo videre nequis te ignaro eo penetret.”

“Non admodum videtur verosimile quemquam eo penetrare velle, mi Here,” ait Parks amare subridens.

“At mihi non tam certe constat,” inquam ego serio, ac dissentiens. “Quin ego in ea sum sententia ut aliquem eo intrare admodum cupidum esse putem. Quis ille sit, aut quid ibi velit, minime scio; sed ego curam tibi committo ut eum arceas, atque si te teste eo penetrare velit, eum capias.”

“Confide mihi de ea re, mi Here,” protinus respondet Parks. “Quid me vis facere?”

“Ante fores conclavis camam[7] te collocare, et hac nocte illic te dormire volo. Dein cras videro quas ulteriores cautelas instituere necessarium putem.”

“Bene est, mi Here,” assentitur Parks. “Camam sine mora eo statuam.”

“Una amplius res superest,” pergo ego. “Mortuariuo mea propria fide spopondi neminem domesticorum hinc ante inquisitionem factam discessurum. Ni fallor, licebit illis fidere?”

“Licebit, Here. Dabo operam ut rei gravitatem perspiciant.”

“Præsertim Rogers,” subiunxi eum contuitus.

“Teneo, mi Here,” refert Parks tranquille.

“Factum recte. Nunc ergo descendamus eaque cubicula occludamus.”

Cubicula usque luminibus splendebant; ad limen tamen uterque nostrum paucillum hæsitabat. Nam in medio feretrum[8] stabat in constrato tegete opertum aliquid celans, cuius lineamenta horridi quid suadebant. Verum ego me composui et intravi. Et Parks secutus fores clausit.

Anticum cubiculum duas habebat fenestras, posticum autem, cornu domús, habebat tres. Cunctæ erant obseratæ; verumtamen tabellulæ vitreæ absurdissime fragiles obices mihi videbantur adversum quemlibet qui revera intrare vellet.

“Num nulli foruli lignei ad tegendas has fenestras usquam exstant?” quæro.

“Quin exstant; heri tantum sublati et in carpusculum[9] reconditi sunt. Visne eos referam?”

“Satius puto,” respondi. “Egesne ullius operá?”

“Non egeo; haud sunt graves. Si hic præstolaberis dum ego foris eos pependero, tu intrinsece uncos instringes.”

“Recte statuis,” probavi eius propositum, et Parks prodiit.

Interea ego posticum cubiculum intravi, et ante arcam Boulé constiti. Mihi quidem hæc petulantia quadam se ostentare videbatur tanto fulgore luminum perfusa, singula frustula operis intestinarii mille radiis luminum reverberatis corusca. Species ea erat iactabunda, species vanæ ostentatricis, aliorum observationis cupidæ — prorsus ut hera quondam Montespan animo fingi possit, ut in ambitu speculario Versalibus solita sit sese iactans vestium susurro comitata, corporeque, conscia venustatis, nutans decursare. Sed et aliquid minax, sinistrum ac pestiferum —

Audivi interea strepitum circa fenestram, vidique simul Parks forulorum unum in locum sublevare. Statim et ego, quadro[10] fenestræ levato, pessula gravia forulorum in vaginas suas impressi, quadra demisi atque obseravi. Reliquæ quoque duæ fenestræ pari modo clausæ sunt, ac postea ultimum circumspectans, lumina deverti. Fenestræ quoque antici cubiculi ad eundem modum forulis obditæ et obseratæ sunt, et hac curá solutus suspiravi plane conscius neminem iam hic invadere posse. Parks, denique, ante unicas fores cubante locum ab omni ingressu tutum fere iudicavi.

Denique antequam lumina deverteram ad staturam in feretro accessi prostratam, levavi velamen, atque vultum amici mei demortui ultimum aspexi. Vultus iam non amplius fuit fixis oculis terribilis, sed placidus et tranquillus tamquam dormientis pæne renidens. Oculis humectatis fauceque arctata faciem iterum contexi, lumina restinxi, conclavique excessi. Parks camam baiulans in ambitu me convenit, eamque ante foras transversum collocavit.

“Ecce, sic,” ait, “certe nemo me inscio et invito in istud conclave intrabit.”

“Factum bene,” respondi; tum cogitatum subito mihi incidit. “Heus, Parks,” alloquor eum, “verumne est hic in singulis fenestris suscitabula prædonia[11] esse?”