Ruth

Harald, de greate kening fen ’e Noaren, siet yn ’e rûmme seal fen syn slot, âld fen dagen, sêd fen njue en yette ûnfoldien by alles, hwat de goaden him taskikt hiene.

Noch fonkele syn each, noch wenne de greate geest fen in ûnforwinbere yn in ierdsk omskot—mar dat wie ôfmed as in âlde beam, dy-t him warrich stribbe hat nei de loften ta en nou bûgt nei de groun, hwer in grêf him wachtet.

Ald Olaf, de keningssjonger mei it swietlûdich bisnare spylark stie foar him, like âld as hy, like warrich fen it bisjoene libben en it bisongene lok.

En Harald, de greate kening fen ’e Noaren, tocht om alear.... Lang forgetten frjeonen groeten him.... fierforsjille wirden en glimkes rûzen om syn harkjend ear.... alles, hwer do syn jong herte for gloeide en syn skitterjend each him mei formakke hie, forriisde yetteris, moaijer as do-t it sines wie, hwent de Tiid hie it de skiente fen in dream en de glâns fen it oantinken jown.

O ho trille de langstme yn syn âlde herte....! Hie hy it lok fen syn jonkheit net ynruile for de keningskroan en ’e knibbelfal fen tûzenen, mar o! hwat helle it dochs by dy dagen fen alear? Alde sangen kamen oer ’e sulvrige fjorden.... hja lokken sa swiet.... sa wûndere swiet.... hja wierne yn it flústerjen fen ’e wyn, dy-t oer ’e spjirren rûsde, yn it kommen en gean fen ’e weagen.... Dat wierne yette de millodijen fen syn jonkheit! weromroppe woe hy se, eart de dodze fen ’e dea syn geest omslûpe scoe en syn omskot foartdroegen waerde yn ’t forlittene keningsschip nei de bidelte fen ’e skomjende weagen ta, sont ieuwen al it Noardske keningsgrêf.

    En Harald frege Olaf, de skald:
„Sjong, Skald en widzje myn onrêstich hert yn slom!
„Lit sljuerkjende dyn fingers ’t spylark aeije,
„En wol mei sêfter lûd ’t oantinken paeije,
„Jow m’yn forjitten lok, eart ’t sulvrich weageskom
„Fen d’Ocëaen it stjûrleas skip en my for ’t lêste,
„As bolderjend de sé de stoarmwyn kommen heart,
„In nacht, hweryn in kening berne wirdt en stjert,
„Nei ’s libbens rounrin weagjend draegt yn iiv’ge rêste!”

„„O Harald!”” song de skald, „„ropst dû nou ’t lok werom,
„„Mei sulversnie fen âldens op ’e hierren?
„„Mei winterkeald yn ’t herte, dat al jierren
„„Forstive is troch it jeijen nei de wiffe rom?
„„Wit dan: it lok wol mar by jonkheitsmaitiid wêze,
„„As ’t ljeavjend hert noch leauwt, hwat long’rjend ’t each foarseit,
„„As ’t libben noch fen hoop bidauwe, foar ús leit,
„„Dan bloeije ús blommen! Dan lit him it lok bilêze!

„„Nou tilt dyn bôge rêch it sulverstiel net mear,
„„De staf en ’t swird ûntfoelen oan dyn hânnen,
„„Wol krûpt yet ’t warr’ge libben, mar de bânnen,
„„Dy ’t siel en omskot bine, hâlde ’t amp’roan gear;
„„Mei smertefâlden, dy troch ’t leed bipade binne
„„Yn ’t âlde antlit, tinkst om ’t lang forflein alear;
„„Mar hâldst de flecht fen d’earn en nimt de Tiid in kear?
„„Neat bringt dy dagen wer, dy ’t lokkich for ús wierne.””

„Sjong skald en widzje myn onrêstich hert yn slom!
„Lit sljuerkjende dyn fingers ’t spylark aeije,
„En wol mei sêfter lûd ’t oantinken paeije,
„Jow m’yn forjitten lok en rop ’t alear werom!”

Stil wie ’t oeral—selst ’t bledgûd foel net rits’ljend mear,
Dat sêftbistoarn mei hjerstgoud oan strúwellen trille;
De lêste klank fen lûd yn ’t wiid rounom forsjille,
As amme troch de wrâld ien winsk fen fré-bigear!

Skald Olaf tokk’le ’t snaerwirk, song swietlûdich sêft,
Yn ’t rûzjend skaed fen jimmergriene spjirren:
„—Slach út dyn wjukken, geest! en skôgje!
Mjit peiljende de flecht fen jierren ôf!
It sjenderseach scil yn ’t forline dwelmje,
De sjendersgeest ropt libben wer út stôf!
De ljeafste bylden, dy ’t ús iens fornûgen,
Sa koart bisjoen en al salang forflein,
Meij ’t stôf fen jierren ek hjar glâns forwiskje,
Treast wirdt ús jown: ’t oantinken ken gjin ein!

Wy roeiken oer de wiide, ûnmjitbre wetterfjilden,
Fen ’t rotsich Noarderstrân op Fryslân’s iggen oan;
De seilen stiene heech, de riemmen sloegen warber
Oer ’t speeg’lend Wiid en eart de gouden maitiidsmoarn
Noch toalfris ’t wolkgerdyn oprôlle fen syn tinte,
En ’t poarperflammich ljocht de skiere loft bikleau,
’t Bern fen ’e nije dei en tsjoender fen ’e dage,
Do skjirre ús skip oer ’t sân, hwer ’t rêstich lizzen bleau;
s’ As moedich d’oarlochsheld it kriichspaed fen d’ affaren,
Bipade ús skip ek greatsk it sulvrich weageskom;
Foar ’t each lei nou, in griene driûwtil twisken seën
It fryske lân, fortiisd yn stille nachttiidsslom,
De stille nachttiidsslom fen rêsten en forjitten,
As sêft de sinnesister sulv’ren ljochtglans jowt,
In ierde kreften for in nije dei forgearret,
De minskegeest út neat syn gouden dreamen bouwt!

Hwa long’re net nei rom, as hy op jieren kaem?
Krekt as d’ ôfgeande dei der nije glâns fen naem!
Hwermei ien amerij hy ’t rêstleas hert forkwikket,
As lang, allang it oare op ’s libbensjoun forblikket!
Dan is it hert sa kâld, in stil forlitten hird,
Der selst gjin sucht ef snok mear by forbrutsen wirdt,
Mar dû bist ’t, rom, dy-t dan dat âlde hert fornûget,
As alles en wy sels nei ’t tsjustre grêf ta bûget,
Dan bistû ’t, dy-t ús lea mei foarstlik poarper klaeit,
Yn ’t ienlikst libbensskoft ús yet swietlûdich paeit,
Mei sangen, dy-t ús dieden ivich bliûwe litte,
Al moat de siel fen ’n held ek ’t môgich hûs forlitte!

De nacht forryf’le ús, hy rôp syn gouden lampen
Ut herntsjes wei, hwer hjar de maitiidsdei forgeat,
En blies hjar libben yn, wylst stadich d’ûren loeken,
Nei middernacht yn slûpend-tsjustre rounrinsfeart.
Ik wekke allinne op ’t skip—gjin sliep wenne yn myn eagen,
Dy ’t jong, yet wekje koene mei in soarchleas hert;
Ik hearde ’t weachgesûs, dat boartlik ’t skip omaeijde,
s’ As ’t bern al dodzjend memme widzesangkjes heart;
Itselde lûd wie ’t yet, dat my tomjitte reauntte,
Do ’k boartlik berntsje, wenne yn d’ âlderlike klûs,
Heech op ’e rots, in wente allyk fen greatske earnen,
Fier fen ’e minsken ôf, in âlde-striders hûs!
Itselde lûd wie ’t yet, dat my tomjitte reauntte,
Do ’k ’t ljeafste famke treaude oan ’t hastich tikjend hert,
O sei! lang-skoft fen ûnk hat stil myn lok meitôge,
Ald Olaf ken de smert, mar swakkens ken hy net.

O wûndre weagesang fen libben en fen stjerren!
Dy ’t bûrrelt op út djipten sûnder ein!
Hwer ’t herte wjerklank fynt fen al syn hoop en langstme,
Dy-t flústrjend sjongt fen lok, allang forflein,
Dy t flústrjend sjongt fen frede, dy-t gjin fine kinne,
Dy-t troch in skymrich lok ’t earm hert bilêst,
Dû sjongst aloan: d’affaren bringstû rêst.—

Ik hearde it weachgesûs en seach oer frjemde fjilden;
Bispoán mei sulvertriedden fen ’e stille nacht;
De tsjustre bosken, hwer de wolven loerjend wekken,
Hja diizgen sêfkes wei yn ’t folle moanneljacht;
De bochtsjende iggen mei hjar sompen en hjar hichten
Hjar kleare wetterslinken, eindsjend fier yn ’t lân,
Troch ’t reid en ’t neabisnoeide kreilstrúwel biskade,
As wetterpaden, fûrgelutsen troch it sân.
It linich hart sett’ hjir mei flechtich, sêfte soalen,
Syn printen, dy-t gjin minskefoet forwiskje scoe;
In inkle wylde swân, geartearend plûm’ge wjukken,
Dreau dodzjend, hwer de wyn him hinnestjûre woe.
Hjir riisde ek ’t hillich bosk fen foarse, grize iiken,
Dat nea de bile tsjin ’e stamme fiele mocht;
Ik seach in blauwe reek heech boppe ’t beamte krinkl’jen,
Swietrook fen wijde offers, dy-t yn ’t neat forfljocht?

Bút foel ús ta, do-t wy tomûk in ynfal weagen;
Wy strúnden om ’e wieren, hwer it adelryk,
Sa steech en greatsk, in ienlike ealespjir allyk,
Allinne troanet; hiel it folk wy ring forreagen,
Fen ’t âlderlike steed, fen ’t beamt-omsing’le hiem,
En meaten skattings ôf mei hirde fijansfiem.

Hja spilen stil de wyk nei d’ûnbikende kriten,
Dy fryske otters, dy-t gjin wetterweage let;
Forslein?! Né sei, mei ûnbidimbre wraek yn ’t hert,
Mei wraek, dy-t nea saksearje scil en nea forslite,
Mar glûrjend as in ivich fjûr stil jimmroan barnt,
En ’t minskeherte tel ta inkel wraek toraent.

In moedich, warber folk wie ’t, ieuwenâld yn wêzen,
Greatsk op d’affaren, op hjar frijheit, greatsker yet
Op namme en tael, hwer ’t mei fortiiget ef bistiet!
De stege sin liet fen gjin frjemdling him bilêze
Mei sêft ûnthjit ef strange wet ef wirdgebear,
Hja wierne frij! Dos koe hjar hert gjin langstme mear!

En Harald, fjordenkening, dû woest bûgen leare,
Sa’n âlde iik, dy-t skript omheech ef—brekke wol?
Dy ’t ljeaver, dat d’ûntwoart’le stamm’ in grêf him doll’
Yn d’eigen groun, dy ’t teare ryske al stibeleare,
As dat d’oerdwealske hân, in izren frjemdlingswet,
De moaije krún forbûgt, de jonge twigen let!

Hja spilen stil de wyk nei d’ûnbikinde kriten,
En sinden dêr, troch mânsheech lizich reid biskûl’,
Op wraek as ’t woune boskgediert’, grimmitich fûl;
Us warb’ren rêstten woltomoet, sa’s sims by riten
d’Oerwinner kin; as hy yn ’t lok fen jonkheitsgloarje
De blossoms fen ’e rom tept for it boek fen stoarje.

Togearre sochten wy, de kening en ’e sjonger,
(In wûnder twallingpear, de macht forboun oan ’t wird,)
Sa great—sa lyts en beider haedmansstaf in swird,)
De stiltme en fré, sa’s simmerjouns wol nei de tonger
Natuer ek siket yn ’e slom en stofreinsdauwe,
Myld delsiicht as de fjilden hjar nei rêst bijowe.

Wie ’t mar nijsgjirrigens allinne, dy-t oanfjurre
Us om to gean it paed, dat tûzenbochtich roán
Troch ’t ûnderhout nei ’t bosk, dat ringen nou bigoán?
Ef wie ’t in weitsjend needlot, dat ús fêst bitsjurre
Yn ’t tiisnet, dat ta bûgjend deljaen liede moaste,
Hwertsjin gjin stjerlik minsk him ea forwarre doarste?

Wy wisten ’t net. Hwat ûnk, hwat leed koe ús ek lette
Yn ’t lân, der ’t folk nou ’t swier to rissen tsjinstjok droech?
Dat folk, hwa ’t mei syn frijheit ek ’t bistean bijoech?
En sûnder omtinkst wie ’t, dat wy ús foetprint setten,
Yn ’t Baduhenna bosk, hwer, hillich yn hjar eagen,
Djûr offers ta goadinneëar yn ’t neat forfleagen.

„Gjin freez’ scil ea”, seist Harald, „’t keningseach bikrûpe,
„Mar selst myn libben is mar ’n syke en ek net mear,
„Gjin soan kliûwt op ’e Vikingstroan nei myn bigear,
„As ienkear ’t tsjuster deaskaed ek my scil omslûpe,
„Hwat oaren hillich is, dat is it ek for my,
„’k Hear oan myn folk en ’k gien werom. Kom, folgje my.”

„„Stien!”” klonk in koart bifel. „„Hwat wol de frjemdling hjirre,
„„De Noarman út it lân fen ’t jimmerweitsjend ljocht,
„„Ald Haralds wrede soan, dy-t stees ús lijen brocht,
„„Tomûk stil neijer slûpend as in falske njirre?
„„Ik ken dy wol, hwent hwa kenn’ Friske’s eagen net,
„„En hokker macht is ’t, dy-t hjar geest yn bânnen set?””

En sljuerkjend, stadich kaem s’er oan. Wie ’t in goadinne,
Berne út it sulvrich weageskom ef ’t loftengoud?
In pronkbyld, sa’s natuer mar inkeld wêzen jowt
Dat wie hja!! O ho kâld nou al myn wirden binne!
In blanke sieleskulp, fen kinstnershân formeare,
En for de heechste skat, in nommel hert orneare!

It kleed, út woll’ en hinnipstollen kinstich flochten,
Foel fen ’e skouders ôf, sêftweagjend op ’e groun,
En hie syn hâld oan lange gouden spjelden foun;
De staf, mei wite hynsders lang bihang omflochten,
Droech s’yn ’e hân en krieken geurjend yn ’e hierren,
o Rein wyt blomt! o Jeugd! o Gouden opgongsjierren!

Jong wie hja yet! Hja mocht krekt achttsjin simmers telle,
En ’t krinkljend hierrengoud omstring’le yet gjin bân,
Ik tochte om rypjend nôt op ’t hege roggelân,
Hweroer mei sêfter sigen ’t reauntsjend wyntsje oanhellet,
As ’t weaget op en del mei boartlik iergesûs,
In sé fen libben goud op ’t simmer-twirr’-gerûs.

Hjar ynblank fel, sa moai as d’iv’ge snie fen bergen,
Trochgloeide in blijread skaed fen ’t kreftich wâljend bloed,
En om dy hearlik bôge mûle wenne moed!
Biriedenreit, dy-t yette ta forearjen ferget,
Mei ’t faeiste lot foar ’t each fen gjin bilies jaen wit,
Hwaens kreft net wykt—eart moedich hert for altyd stiet!

„Doarst, faem, dy ’t ûnderstean, my omkrûmt’ by to lizzen?
„Ik bin hjir hear en hwat net bûge wol, dat stjert!”
Seist Harald, keninklike greatsk, mar ’t wie to let,
Dyn eagen moasten oare, sêfter wirden sizze,
Der slûpte in ûnbikinde macht dy stil yn ’t hert,
Oerwoán wie d’ ûnforwinb’re, ho-t him ’t ek fortrett’!

„„It strange fijanswird, dat sûzet my om d’earen,
„„Mar ’t ringen wer forstouwt as op in twirre ’t tsjêf;
„„Hwat sjoch ik? ’t Is in eale Fries syn ienlik grêf!
„„Stil slûpt it wyntsje erom, dat ’t rêstjend hert neat heare,
„„Fen ’t treurich lot, fen tsjuster kommende ûnktiidsnacht,
„„Dy-t hy ús bringt, dy-t ik forflok en djip foracht!””

„’t Kwea wird birouwe dy!” wiern’ Harald do dyn wirden,
„Ik bin in kening!”
          „„Ik in fryske keningsbern!
„„Mei greatskens kin ’k sa ’s dû d’affaren tal bisjen!
„„Hwent ’k bin hjar dochter. Friske is yn it lot bihirde,
„„Dat hjar yn jonkheitsfleur neat brochte as ienlikheit,
„„Mar hwa ’t hjar folk forearet, dy-t hja ’t lot foarseit.

„„Ik sjoch, ik sjoch in grêf! ’t Is fen in eal jong leat,
Dat grien en kreftich út in âlde stamme skeat;
It herte stiet, it hoopjend each is brutsen,
Fen ’t deadlik wyt is ’t jonkheitsrea bilutsen.
It wie myn broer. Wist, wrede, hwat dat seit?
Bisibbe yn ’t bloed, de ljeafling fen myn heit!
In fleurich twiichje, op d’âlde stamme inte,
Yn ’t herte al ier wiern’ fryske deugden printe,
Sa jong, sa prûs, in ginstling fen ’e goan,
Syn memme ljeaflik byld, syn heite eale soan!—
Oer ’t bêd fen weagjend reidgoud, troch de mar biskomme,
Dêr bûgt de sulv’ren wylg him del, der hat de slomme
For ivich ’t each bilêzen. ’t Omskot, dat as ’t blomt,
Foar d’ earste stoarm, dy-t slûpend neijer komt
Fortsjirmet, eart de blêdtsjes hjar ûntfâlden,
Dat hat syn lêste gong nei ’t lêste hûs ta hâlden.
Mar wreke scil ik dy! ’k Scil smeekjende de goan,
Mei geur’ge offers troije op eltse nije moarn!””
Mar dû rôpst: „Né dat siste net! Eart oan ’e kimme,
„De gouden dage in baen bipadet, scilst fornimme,
„Ho-t ek in Noardske kening hate en ljeavje kin,
„Dû wirdst syn ljeafste faem, dû wirdste syn slavin!”

„„Dat noait!”” wie ’t andert. „„Der scill’ dagen komme,
As dyn greatsk hert, bikaem ek fen de romme,
En dyn oerdwealske macht yn ’t neat forfalle scil:
Dan is myn wraek folbrocht—dan is myn herte stil!
Myn grêfplak scil net ûnder wylgen grienje,
Mar dochs! myn heitlânsgroun scil ’t stôf foriengje
Yn iv’ge slom fen hjarren, dy-t ik ljeavje en my,
Al rize wrâlden op en skate sëen my!
o Baduhenna, scilstû my forstate?
Ik, dy-t myn jonkheitslok nea naem to bate?
Allinne for dyn eare waerd’ ik tsjinderes,
’k Bin wije troch dyn fjûr, ik bin in profetes!
’t All ha ’k wol dien, om dy terwill’ to wêzen,
o Kin myn bea dy ’t hert dan net bilêze,
Dat ienkear ’t meifielt ierdske lijen, minskesmert?
o Baduhenna kom! jow ’n ljochtstriel yn myn hert!
Lit ienkear yet myn stjerlik each dy skôgje,
Dyn hillich fjûr de presteres omlôgje—
o Baduhenna sprek! Omsûzje my mei ’t wird,
Dat godlik jimm’roan wier—foarsizzing, takomst wirdt!””

Mar stil bleau ’t yn it roun; dû niigest sêft dyn holle,
o Harald, hwat scoe steech dyn herte nou dochs wolle?

Dat herte, jamk sa great, in romroft, ienlik ryk,
In fêst ommûrre festing yn ’e minsk allyk,
Hwer ’t machtich tinktmenhear, al ’s minsken langstme en hope
Bigjint en ek wer eindet. Tûzentrieddich knopet
Dêr ’s minsken eigen hân, bistjûre troch de goan,
Syn eigen lot—in krús—komselden mar in kroan.—

Ik swijde ek as myn hear; it skaed giet mei de sinne,
It stiet, it rêst en ’t kin dochs wol de wrâld birinne;
En stiller waerde ’t beamt en stiller waerd’ de joun,
Sa hie natuer yn slomme simmerfrede foun.

o Harald, as in sinne, dy-t ús dage oan Noardske loften
Sá kaemst mei poarper yn ús need’rich libben op!
o Hearlik keningsbyld, dat ’k nou foar eagen rop!
Dû, winske fen in folk en folle langstmeskoften!
Dû, ’n greate soan fen Thor, biklaeid mei jonge kreft,
Sa gyngst dyn opgongswei—wol machtich, mar dochs sêft
For ’t Noardske folk, dat—as in bern syn heit—dy eare,
Dyn lok ôfbea fen ’t jimmerweitsjend Odin’s each,
Dat mei in loaits fol seine stees dyn gong oerteach;
’t Lok hâldde by dy ta—al hwat de minsk bigeare
En hoopje kin—dat waerd’ dy sûnder freegjen jown
En oan dyn eal jong hert hat nimmen spyn bifoun;
Ek net, do-t al dyn jonge lea de lêst moast drage,
Fen ’t earhabyt, de hearskersstaf, de keningskroan;
Gjin heechmoed hat de minsk yn keningssteat bidoarn!
It libben wêze in iv’ge en ûntorieden frage,
In skaed, dat komt, dat flechtich is en wer fordwynt,
Dyn greate namme bliûwt, dy-t tiid noch wiksel bynt,
Mei dan dyn heldensiel ek wer nei ’t rêstplak keare,
Dat Odin sokken jowt, nei ’t swalkjen op ús ierd’,
Dy, ’n held as dû, sims ’n ûnforklearb’re bane fiert
Nei folken, hwer s’ as in metëor in skoft fen eare,
Fol skittering in setsje toevjend boppe stean,
Eart s’ yn in oare wrâld hjar ljochtpaed fierder gean’.

„’k Wol ienkear sels my griff’lje yn ’t greate boek fen stoarje,
„In eale died, iens dien en dat wol oan in faem,
„Dy-t troch in wreed forwyt op ’t sear my tige kaem;
„De wrald ken ommekear, de minsk kin jamk foroarje,
„Mar hwat in kening seit, stiet yn syn hert biskreauwn,
„De fijan is der wol, mar hy is kening bleauwn!”
Seist Harald en dyn lûd, jamk oars sa foars, dat trille,
—Sa ’s ’t maitiidswyntsje, dat in bloeijend hôf trochwaeit,
En sêft de blossomknopkes oan ’e twiichjes aeijt,—
Sa twongstû nou dyn lûd, dat ’t yn ’e rûmt’ forsjille,
As aeijend wirdgetrooi en elts wird wie ’n ûnthjit,
Ut ’s keningsmûle, dy-t ien tel syn steat forjit!
„Sa harkje dan! Hwat karstû, frijheit ef de bânnen?
„In stil fortoef yn ’t eigen, djûrljeaf fryske gea,
„Ef jierren lang it frjemdlânsk finz’nishoale wea?
„Hwat karstû? Wraeksucht loeret oan ’e Noarske strânnen,
„Hjir bistû frij! Gjin minske komt dy nou byneist,
„En der? De fijan selst, hwerst dan dyn lot oan kleist!

„Hjir bistû frij! It leaftek, der-t de sinne mingelt,
Hjar poarperkleurich ljocht mei ’t earste maitiidsgrien,
Der-t om ’e rûchôfbeitle, greate offerstien,
It jimmergrien him troch it blomte stringelt,
Der wennet ûnder ’t hûndertjierrich ikenskaed,
In stiltme en fré, dy-t herte ta d’ oertinking laet.

„Hjir bistû frij! De hill’ge stream syn kleare weagen
Dy sljuerkje sêft it rûchbiplomke reid foarby,
Hwer d’ igge efter skûlet en hja sizze ’t dy,
Ho-t selst de streamen siikjend fol fen langstme teagen,
Nei ’t fiere berteplak yn ’t tûzenbochtich gean,
Ho sterk dan net de minsk nei ’t heitlânsgroun bistean.

Hjir dreamet stil as wijing oan dyn heech goadinne,
It snikwyt swânneblomt, dat oan hjar tatocht is;
Oer ’t fjild der reauntsje twirkes, geuren bringend fris,
Fen heitlânsmoaijens, hwer in mylder sinne
Hjar ljocht oan jowt en ’t weachgesûs, for ’t lústrjend ear
Sa ljeaflik—hearstû nou—mar dan—o noait net mear!

„Dû kinst yet sjen, ho moai de sinne jountiids sinket
Oer ’t ienlik marke, dat syn weachjes sulvrich krolt,
En sljuerkjend rinnend fûrchjes yn it driûwsân folt,
Ik freegje in nietich lean for frijheitsjeft, bitink it,
Sa harkje dan: ik freegje neat as inkeld dit:
Siz my, hwat takomstwytniss’ Baduhenna wit,
En wol fen ljeafdeslok ien amerij my sprekke
Mei mûle en hert en ’k scil myn keningseed net brekke!”

„„Dit ’s ’t andert!”” kriet hja lûd en foars. „„’k Bin net foroare,
Myn haet is net delbêdse, mar ’k forachtsje dy,
Myn folk, dat klaget en syn leed—is ’t net for my?
Kin ik myn ljeafde jaen en kin ’k myn haet forsmoare,
Om Harald, dy-t myn folk út ’t lân fordriûwe liet,
Dy-t kaem mei deadamm’ wreed en wennet mei fortriet?

„„Dû biste my noch mar in deiskoft foar,
—O Aete dú! bliertrêdsjend folgje ik ’t spoar,
Myn folk, dat wachtet my. Scil ’k efterbliûwe?
In ienlike, hwaens triennen ’t lok fordriûwe?
In spinster; dy-t hjar eigen ûnkstried spint,
In siikjende, dy’t alles wif ûntrint?
Hwat wie myn lok? In dreambyld, dat fornûget,
Hwat is myn ûnk? In wicht, der ’t hert for bûget!
’k Bin moedich, folgjend yn ’e dea hjar nei,
’k Gien lykme allinne in bange oergongswei.
Myn siel forbrekt, hwat hjar oan d’ierde klústert,
Nou ’t reauntsjend ’t all’ fen ’n oare wrâld my flústert;
Ik bin allinne; hwat is net forflein?
Dû ropst my, Aete! ’t Unk hat ek in ein!
Dan scil myn geest d’ûnmjitbre fjilden skôgje,
Hwer Baduhenna’s iv’ge flammen lôgje,
Dan wachtet my, s’as warbre striders lean,
In romroft, in loksillich foartbistean
o Goaden! lit jimm’ smeekjend doch bilêze,
Scoe’n for ús wil ús kreften swakker wêze?””

Sa bea hja en hja knibb’le op ’t mosk en ’t blêdgûd del,
En waermtegloeijend glied it ljocht oer ’t ynblank fel,
As woe ’t hjar skiedend hert mei sinnepoarper paeije,
As scoe in ierdsk moai ljocht for ’t lêst hjar byld omaeije!

„„Myn siele, dan ûntslein fen d’ierdske bânnen,
Dy ken gjin freez’ for tsjustre nachttiidsstrânnen,
Bliest net de jountiid ek net ’t deiljocht sêfkes út?
Gjin omskotsbân is ’t mear, dy-t dan myn siel omslút!
Dy slacht de wjukken út as ’t flinterke yn ’e moarn,
For lok mar berne en foardat it leed kaem—stoarn!
Ik wit, ik wit, de fjilden sizze ’t flústrjend my:
Ek ûnder ’t toarre kleed, dêr grienet libben nij;
Ik wit, ik wit, myn ierdsk bistean wie tsjuster,
It herte as ’t reid.... it rjuchte paed jamk bjuster,
Bidreige troch it leed, oer ’t mat kaem fen ’e smert,
Sá lyts yn ’t lij’n—syn part en dochs syn sinnen set
Op ’t greatste, dat syn tinken wol bifieme
Mar nea syn herte krije scil; biskrieme
En neisjen, lang o lang mei ’n longrjend-weitsjend each,
Dát bliûwt fen ’t speegljend loksbyld, dat to ring forfleach!
Hwent hwat is ’t libben? ’t Bringt ús neat as triennen,
Yn ’t suchtsjend eindsjen ef ’t mei hoop bigjinnen;
Dat is ús lot—de skealjes wage oer
Nei ’t swiere leed, it ûnk stiet oan ’t stjûr;
Wy hoopje in bulte, hwent wy sjogge it kommen
As lok, bifriss’le mei de moaijste blommen,
’t Forsinkt yn ’t neat, foardat it neijer kaem,
En wer, alwer is ús de hoop úntnaem!
’t Lok jaget hird, ’t wit fen gjin stean ef wachtsjen,
Syn amm’ omstreaket ús yn ’t leed-forsachtsjen,
Wy dwelmje in amerij, in koart en hearlik skoft
Yn dreamen—fier de groun—nei is de blauwe loft!
Wy falle en stean, wy suchtsje selst yn hope,
Ring komt in ein; it riedsel wirdt ûntknope,
Wy wachtsje aloan, ’t lok jaget ús foarby,
Hwer hâldt in amerij ’t en op hwat wachten wy?””

Sa song hja.—Ho swietlûdich en ho fol bitrouen,
Untglie hjar fammemûle dizze millodei!
En heech yn ’t ikenbeamt’, der song it wyntsje mei;
Wy beide wiern’ oer dizze stege tael bisouwe!
Dyn hearskerswird, ’t bifel, dat nimmen tsjinstean doarst,
Wie hjar gjin tel en d’ûnforwinbre kening moast
’t Fûlbandich fiele, dos hy stúme, wraekbiret,
En haet trochflime him, mar ’k seach—it wie to let!

„„Forrie ef dea?! ’k Kies ’t lêste, hearstû Noarman, dat?
En rein, sa ’s ik him naem, jow ’k Baduhenna’s skat
Werom. De wûndertwiichjes, hwer w’ út wite kinne
De takomst, dat gjin riedsels mear for ús bistienne,
Dy jow ’k dy, hill’ge leechlânsstream, nim dû se mei!
En nou—de baen is rûm, o frjemdling, gien hjir wei!””
Sa rôp hja lûd, dat ’t oer ’e stille fjilden trille,
En njonkenlytsen earst yn wiide rûmt’ forsjille,
Sa bea s’ ûs do—mar Harald stúme en—wachte,
Lykwols wy net de sin fen ’t smeekjend wird biächten
Noch fetsje koene, hie in sterkre macht ús dreauwn
Ta bliûwen. Odin, hwerom wie dat sa biskreauwn?
En nou, moat ’k derfen sjonge, ho-t hjar eigen hânnen,
Tomûk it flymskerp ark, forbarge yn ’t rûmme kleed,
Opsochten en ho-t hja hjar sels biredt en wreed,
Dochs ljeaver as om ea to suchten yn ’e bânnen,
Forrie to dwaen en ljeafde offr’je oan hwa ’t hja hate,
Hjar sels, hjar sels de skerpe punt yn ’t herte staette!

Derhinne siichde hja, sa ’s ’t moaijste blomt’ fortiget,
Dat jister yet as blossom ’t each fol hoop oantriek,
Dat hjoed ûntfâlde ús fen bloeijend libben spriek,
Mar op ’e joun for kâlder noardewyn him niget,
It stâltsje bûgt, mei him de kleur’ge blossomkroan,
Syn droeve jountiid kaem nei ’n koarte maitiidsmoarn,
Syn bledtsjes foelen, ’t stil de knopkes wylje lit,
Sa ’s moaijste yn ’t libben, dat ien simmerdei bistiet!

Wie dat ek ’t lot fen sa ’n ien? Dochter fen ’e goaden?
In fryske keningsbern fen d’ ealste stamm’, sa prûs,
It moaijste blomt út ’t ienlik, blommich timpelhûs!
Hwerom wonk immen oan hjar fen dy tsjustre boaden?
Hwerom, hwerom moast rimpen hja mei d’eigen hân,
Yn ’s libbensspeakwirk gripe, dat as stouwend sân,
Aloan, alwei en sûnder stilstân fierder fljocht?
En ’t eigen grêf fen jierrentallen graven sjocht?

Hjar herte woe gjin krimp jaen, woe gjin swakkens kenne,
Hja hate him, de frjemde en hie de frijheit ljeaf,
Hja karde boppe libbenskinking ’t djûrkoft grêf!
En as hjar folk, sa greatsk, woe stjerre s’ ef oerwinne,
Mar deljaen? né, dat noait! dat hage ’t keningshert
Fen hjar, lêst twiichje útroan op d’ âlde stamme net!
Hjar broer, hjar Aete, nei bisibbe oan hjar forboun,
Hja folge moedich him! Hja hie syn foetspoar foun!

Wy kamen tichterby, wy slûpten oer ’t bipade
En rûchôffrede herntsje, hwer d’ âld offerstien,
Yn ’t tsjusterst beamt’, bidutsen troch it geurjend grien,
Troch ’t bloeijend kriikhout en ’t strúwellegûd biskade
Op offers wachte, mar der kaem gjin inkle mear.
De profetes wie stoarn!—’t Folk hie nou ’n oare hear!
’t Wird Baduhenna’s wie for ’t earst gjin wierheit waen,
Nea koe ’t it folk syn frij—en hjar wer ’t libben jaen!

De kening skriemde. In Noar, hwer ’t romrofst folk for bûgde,
Hy, hwa-t de ûnmjitbre sé de will’ge tsjinder wie!
Hwaens libbenssinne yn ’t lok en rommezenith stie!
Mei d’ eigen heldendaen jamk ’t snaertúch al fornûgde!
Hy skriemde op ’s fijansgroun en om in fijansbern!
In kening—mar ien tel scoe ’k him as minske sjen!
In kening, stoer en nommel as in Vikingssoan,
Mar minslik bleauwn, ek ûnder earhabyt en kroan!

„o Moast dos stjerre! Koest my ’t ljeafste steech ûntnimme?”
Sa klagest en ik stimme mei dy klaegtoan yn.
—„Ik ljeave dy! Ik foun yn dy myn jonkheitssinneskyn,
Fen ’t swietste lok, dat for ús weilein is, fornimme
En preauwe scoe ’k. En nou, hwat ha ’k, hwat bliûwt my yet?
As immen bin ’k, dy-t foar in brûzjend weachwiid stiet,
Oan d’ oare igg’, der wiûwt it lok m’ ûnthjittend ta,
Mar ’n nea ’t oerbrêgjen rûmt’ is ’t, dy-t ik foar my ha.

„In dream waerd’ wier! Dit lok bleau net for my fen fjirren,
Sa moai ûnthjittend en dochs ûnbirikber stean,
It kaem, it kaem! Ien amerij moast ’t selst myn wei bigean!!
En ’k hope bliid, sa ’s ’t jonglingshert yn opgongsjierren
Yet hoopje kin en ljeafdeswaermt’ trochgloeide my,
De wrâld hie moaijer blomt! lokslangstme omaeide my!
Mar nou?! De deastreamsamm’ hat s’ oan myn blik ûnttein,
Birêsting slûpt om ’t hert. Myn lokstiid foun syn ein....

Myn lokstiid foun syn ein, foardat hy earst bigjinne,
M’ omstreakje mei syn ljocht en my fornûgje koe;
Ik digere nei d’ igg’, dy-t nea my drage scoe!
Hwer ’k wist, dat jierren sêft as weachgerûs forrinne,
Hwer ’k wist, dat sillichheit, sa ’s ’t stoerste hert nea dream’
Scoe wenje, jimmer oan dy stille fredestream,
Der flústre, herte, lang al lokkich, winskefrij,
Dy-t all’ fen ljeafde, âld as ’t minskdom, ivich nij!

Mar scoe ’k dyn omskot nou yn d’ ienlikheit forlitte,
Hwer nys dyn eale siel hjar ierdske went noch hie,
Dy’t ljocht yn ’t hearlik hûs, de pearle yn ’t skulppear wie?
Meij dan ek ’t Noardske folk syn hege hear forstjitte,
Om ’t heuljen fen my mei dit frjemd en fijansk bern,
Dat docht my sear—ik kin dy net forlitten sjen?
In bút fen ’t boskgediert’, dat al syn kloeren rekt,
Mei ’t hongerich gegûl de djippe stiltme brekt.

„Ik wit, it wie myn hân, dy-t al dyn sibben deide,
Ik wie ’t, dy-t slûpend wei dyn Aete kaem oer ’t mat,
Syn fûlstjûrd bôge-pylkhout hie op my gjin fat,
Mar ljeafde is sterker bân, as dy-t de haet ea smeide!
De libb’ne hate my—de deade heart my ta,
Dat is it hearlikst rjucht, dat ’k ea my tatocht ha,
En dan—de dea, dy dammet alle wraeksucht ôf,
Hjar siele is my ûnttein, ik ljeavje yet hjar stôf!”

Wy habbe in bare fen it linich wylgtien flochten,
En ’t reinwyt krikeblomt, dat struiden w’ op hjar del;
Wy gyngen ’t paed, troch ’t beamte krinkeljend, sa tel
Biroán yn ’t hinnegean—nou sêft sa ’s wy ’t formochten,
En stadichoan foart-sljuerkjend mei dizz’ djûre lêst;
Dy gong wie swier—dû droechst dyn moaijste dream nei ’t grêf,
For my, de skald, foel ’n soarglikkweke blossom êf,
Myn leauwing oan ’e goan, dy ’k jimm’roan prize hie,
Dy-t mei de jierren great—mei ’t hert al ien waen wie.

Myn goaden wierne wei! Hjar macht in skaedbyldstinze,
Myn leauwing skronf’le yn for wierheits hel-klear ljocht,
En fergjend wie ik ’t sels, dy-t dit ôfbrôzljen socht,
Ik freze in wierheit net, dy-t alles ing bigrinze!
—Mar hwer is ’t fondamint, hwer ’k nou op bouwe kin?
In nije hoop, hwer ’k leauwende m’ oan klamm’rje kin?—
Sa frege ik siikjend wei—lang letter hab ik ’t foun,
’t Ald Brittenlân hat my in nije leauwing jown!

Mar einliks—al to lang hie hast ús swier paed dûrre,
Do flik’kre gril in ljocht troch ’t maitiidsgriene hout,
Mar ’t wie gjin fûle spjirstamslôge, dy-t ik skoud’,
In prikkefjûr, opstoelle en dat de wyn fordûrre,
Dat wie ’t, as ’n altaer rikke it nei de loften ta,
En ’k hearde wyld gesang, de wjerklank bearde sa,
Dat ’k tochte om tûz’nen strydbre helden, fol fen moed,
Om ’t folk, dat yettris him formakke yn ’t lok fen hjoed.

„Hwat ’s dit?!” seist Harald sêft tsjin my en fol binijen,
„’t Is net âld Jelgars hân, dy’t ljocht oanstutsen hat,
„In Noarman bouwt gjin fjurren. Mar hwat skilt dy! hwat?”
„„Lit rêste hwatstû draechst!”” kriet ik. „„Dit fjûr bringt lijen!””
En ’k knibble foar dy del: „„it binn’ de Friezen, hear!””
Dû seachst my oan en suchtsjend hiest gjin wirden mear,
Op ’t greatste lok wie ring de greatste slach ek kaem,
Ien dei joech alles dy—hie alles dy ûntnaem!

„„Hark!”” sei ’k en stie,—„„fen ’t beamte krêkje sims de twigen,
Tomûk slûpt immen hastich oer de dauw’ge groun;
—Hwer bist? Jow andert! Ha ’k dy einliks yette foun?
Rôp eangstme-heas in lûd; ik seach in holle nigen,
Ald Jelgar krûp wif-omsjend op ús beiden oan;
Syn lea wie swierforwoune, ’t rêstingkleed bidoarn,
Syn each wie triennenleas en ek de mûle stil,
As immen, dy-t oerwoán, ’t bislút forwachtsje scil.

—Kear kening, kear!—bigoán hy.—Friezen wreekjend kamen,
Mei tûz’nen kamen s’ús yn ’t blide loksgegei
Oer ’t mat—ring meanden s’ús as bûgjende ieren wei,
Dyn folk bistiet net mear. It trouwe swird s’ûntnamen
Oan Lanor’s strydbre held—mei bânnen tsjurren fêst,
Gniislaitsjend joegen him s’yn ’t séwiid iv’ge rêst.
Dyn haedman ’s fijans spot, dyn folk forstruid as tsjêf,
Flucht Harald! flucht! hjir wachtet dy forrie en ’t grêf!—

—It keningsskip, troch ’n Noardske, gouden draek forljochte,
Dat dânset noch op ’t wetter fen d’ûnstjûre sé,
De seilen binne spand, de riemmen lizze ré,
Dyn trouwen wachtsje allang—’t is ûren, dat ik sochte
Om dy, myn kening en myn hear! ’t Is ring to let,
Dy fijan ken gjin tsjinstuit o dy sparret net!
o Harald, folgje my! Lit dy bilêze, kom!
De feiligheit jowt dy allinne ’t weageskom!”

„„Kom Olaf, Jelgar kom. Ik scil birêstend drage,
It leed, dat Odin for my weilein hat. Ik bin
Forslein en treurich, hwent ik wit, der ’s gjin forwin!
De strydbre Noarmanskloft is dea, dy-t my sa hage,
In frjemdling bin ’k, forlitten yn in fijans lân!
Hwer is myn lok, myn rom? Gjin ander jowt it strân;
De goaden skoudr’je wreed, de minsken hate my,
Hwer is in hâld? yn ’t leed in frijplak noch for my?”

Sa klagest, Harald, do-t wy fluchtsjend ’t strânleech seagen,
Mei weagjende igge’s bosk en glinst’rjend sânich dún,
Gjin fûgelt song mear yn de hege ikenkrún,
Gjin sangen brochten reauntsjend ôf en oan de weagen,
It wie sa stil—sa deadsk, in treur’ge ienlikheit
Fol wémoed, dy’t ús ’t flechtige fen lokstiid seit,
Fen ’t reidplûmt’ foel sa swier de dauwe as triennen êf,
Sa’s lang bitwongen triennen falle op ’t heldengrêf.

Oan ’n ynham, troch it ikenkreilgûd goed forbarge,
Der wachte ’t keningsskip—der hie nou d’eangstme in ein;
Der ha wy do dy djûre lêst to rêsten lein—
En ûnder al dyn leed wiest for hjar stees bisoarge,
Ik moast ’t oansjen, do-t klear de moanne oan ’t loftblau kaem,
Host’ stil dyn keningsswird út syn omklaeisel naemst,
En host as ’n lêste ear it oan hjar foetten leist,
Ik wist, host sûnder trien, dû s’yn dyn hert bikleist’.

Ik wist, ho-t al dyn tinzen yet by hjar fortoeven,
Host hearste yet hjar lûd en seachst hjar sêfte gong;
Dû ljeavest ’t dreambyld, dat de wirklikheit forkrong,
Dû seachst it wer, dû hiest it net mei leed bigroeven,
Sá treaste in Odin dy; hy brocht dy ’t lok werom,
De ljeafde omwjukke dy en paeijend lei de rom,
Op ’t blonde jonglingshier dy wer syn griene kroan,
Gjin ûnk hie noch dyn lok—gjin skaed dyn ljocht bidoarn!

De kening dreame foart—in keningsdream fen eare,
In blomtomfriss’le staf—in neabigrinze macht,
In stil smûk herntsje, hwer him lok en ljeafde wacht ’t,
Ja, Odin wie wol goed—hy joech nei dyn bigeare
Dy-t yn ’e dream to sjen, mar to bisitten.... nea!
Dû sliepst mei wille yn, ’t ûntweitsjen brocht dy wea!
Dû sliepst mei hope yn—in dream dyn winsken wêzen joech,
’t Forfleach as ’t poarper, dat in wolkje troch it loftrûm droech!

II.

Harald song:
„Swij skald! Ik wol yet ienris sels it spylark aeije,
Sa griis ik bin, ’k forgeat myn gouden lokstiid net!
Myn sulverhier, myn jeld is yet ta sang biredt!
Lit sêftbistjûrd de snaren ienkear ’t lok wer paeije,
En ’t widzje sa mei noaten ’t rêstleas hert yn slom,
Myn each sjocht klear—’t alear komt hearliker werom,
De wolkens skate hjar—de sinne bringt my ’t lêst
Hjar gouden ljocht—hja ropt my ta in iv’ge rêst!

Swij brûzjende weagen! Swij sûzjende wyn!
Jimm’ ivige warbren fol ûnrêst: byn yn!
Ik toevje oan jimm’ iggen by ’t sinkende ljocht,
Dat weitsjend fol langstme noch ’t Westen omtsjocht,
Ik toevje oan jimm’ iggen mei haedstaf en kroan,
’k Bin Harald, de romrofte in Noardlânske soan.
De macht en ’e romme, dy knibb’lje foar my;
In libben fol seine giet stadich foarby;
Ik sjoch it yet ienris mei ’n trien yn it each,
Ho moai en ho koart wie ’t, ho ringen ’t forfleach!
As ’n stipke yn it alrûmt, as ’n syke yn it neat!
In stjer, dy-t fol ljocht oan it loftblau forskeat!
Sá lyts en sá nietich myn hiele bistean,
Sá wif en sá flechtich myn toevjen en gean!
De dagen fen wille—hja binn’ my ûnttein,
Ik woe se bihâlde—en ’k joech se mei lij’n.
It keninklik bloed wie ’t, dat fit’re my oan,
’k Wie berne ta hearskjen—ik longre op ’e kroan;
Myn macht en myn eare, dat brocht m’yn ’e sûs,
Ik joech for wrâldsromme ’t ljeaf-âlderlik hûs.
’k Wie jong en oermoedich, oerdwealsk yn ’t bigear,
Ik krige, hwat ’k winske en noch—winske ik mear!
Ik wist, bloeijend blomte, dat geure op myn wei,
Ik tepte ’t al boartsjend en dingle it wer wei;
’t Al, hwat ús fornûget en haegje sims kin,
Der mocht ik fen preauwe mei hert en mei sin.
Dos foun ik it lok sa, it seldsume goed?
Dos swijde myn langstme for ’t lokkige Hjoed?
Dos sierde ik mei blomte myn jonkheit en jeld?
En waerde sa ’t lok my rjue-seinjend tateld?

Né sei! hwent myn dagen, hja fleagen foarby,
Hja brochten, hwat ’k dreame, mar dochs liet it my,
De rom en ’e eare, it wrâldske bisit,
Sa kâld as it alles, dat mines nou hjit.
Myn herte bleau ienlik yn ’t feestlik gegei,
Myn herte, dat treure by ’t lok, dat de dei
M’ ûnthjitte, dat tel al de joune my brocht,
Ik winske in dreambyld! Ik winske it ljocht!
’t Breedplooierich sulver fen romme is kâld,
’t Omseame myn mantel, mar joech my gjin hâld,
It herte, dat frege fen ’t libben yet mear,
Swijt longerjend langstme for macht en for ear!

Der binne dagen yn ús libben, der w’ om tinke,
As lang al ’t lêste spoar yn ’t sânglês útwiske is,
As lang alwer in nije moarntiid berne is,
Dan binn’ s’ as stille frjeonen, dy-t fen fierrens winke,
Hwerfen eltse ûre in lok—elts wird in seine wie,
Do-t hert op ierd’ ’t Walhalla skôge hie!

De tiid forfljocht to rêd; selst ’t hechtste scil foroarje,
Wy bouwe op rotsen lok en hoop—stil ’t brôzelt ôf,
Wy gearje in libben lang en hâlde—in hânfol stôf,
In deiblom is de rom! In twiljocht is de gloarje!
Mar ’t heechste lok, dat ’t tichtst by minskeëagen leit,
Dat ’s ljeafde! Goadenginst en ierdske sillichheit!

Hja wie net stoarn! Hja libbe en wie for my orneare!
O snaertúch, hwerom is dyn millodij sa kâld?
Is ’t, dat gjin noatenliet ea ’t lok bynefter hâldt?
Moat alles dan forgean, hwernei wy hoopjend heare
Yn ’t libben? Hwat ús each, ús herte in loksbyld wie?
Is alles dan in dream, dy-t mar yn tinzen wêzen hie?

Hja wie net stoarn! O ûre, sillich boppe mjitte,
O lok, sa ’s ’k wol mei jierren smert bilije woe,
Do ’k for it earst hjar hearlik lûd wer heare koe!
Wol fyftichris kaem ’t jier en gyng, mar dit forjitte,
De sillichheit, dy-t do der brûze troch myn hert,
Hwât komt en hwât forgiet, mar dit forjit ik net!

’k Sjoch noch ús skip, út ’t dreechste kerl fen ’t skrouske Noarden,
Formearre ta ’n greatsk driûwend keningshûs. It stjûr
Wiist steech nei ’n tsjustre boskenigg’ fen ’t fjordlân oer;
Skald Olaf sjongt de sangen fen dy heitlânsboarden,
Fen Noardslâns trou en frijdom, dy-t gjin twang ea let,
Dy toan wie ’t hwer hjar hert him slomjend tsjin forsett’.

’t Waerd’ wekker út syn rêst, dy-t nei de deasliep aerde,
Hja riisde oerein en rôp: „Hwer ’s frijdom, siz it my!
„By ’n Noar, dy-t tsjin in Fries bilies jaen moaste? Swij!!
„Hwerom noch net de tsjustre oergongswei bipade,
„Hwerom in stjerrensnacht, mar dochs in nije moarn?
„Ik tantsje om ’t andert jimme, greate fryske goan!

”Mar ’k wit ek wol, hwat minsk scill jimm’ geheimen kenne?
„De greatste geest stiet for jimm’ wûndre riedsels stil,
„Tinkt—leauwt—mar wit nea ’t lot, dat sines wêze scil!
„Hwa seach ea ’t warber wiel, hwer jimm’ ús lotstried spinne?
„Bigjinnend oan in widze en eindsjend by in grêf?
„Hwa tepte alwittends blomme sûnder straffe êf?

„’k Birêst en ’k swij. ’k Moat nou for jimmer ’n frjemdling folgje,
„Myn foarlân is ’t—d’ oerwoáne, fongen, wirdt slavin,
„Seit ’t wrede folkenrjucht en ’k wit, der ’s gjin forwin,
„It kriichsgewoel scil ’t wird fen myn bistean forswolgje;
„De presteres is stoarn—de slavin libbet foart,
„As ’n sifer yn it tal, as ’n fijans roave gûd!”

Ik hie hjar ljeaf! Hwa trillet dan net by de triennen,
Dy-t pearlje yn sinnige eagen as de maitiids-dau?
As ’t djûrste yen op ierde snokt yn djippe rou?
Hwa telt biswieren dan, dy-t for ’t forstân bistiene?
It herte sprekt, al ’t oare is by dizz’ stimme stil,
Ik wist myn lot en ek, ho-t hjarres wêze scil!

’k Gyng stean op ’t skip. As wachters riisden al myn trouwen,
Oerein ek, ’t blanke kriichsswird yn ’e rjuchterhân,
En steech en earnstich wiisde ik ’t oer nei ’t heitelân,
Dat foar ús lei s’ as ’n driûwtil, fen ’e rein bidauwe,
Ik swarde by myn swird: „Sa wier as ’k selme bin,
„Wirdst dû Friesinne mines! dû wirdst keningin!

„Ik swar ’t by Odin’s each, dat ivich warber wêze
„En wekje scil en sjen, hwat ’t minskdom stil bidriûwt,
„’k Swar ’t by de sinnewein, dy-t moarns it East bikliûwt,
„’k Swar ’t by myn keningswird, dat nimmen kin bilêze
„Ef docht to niete, by, hwat ’k ljeavje op dizze wrâld,
„De straffe folgje my, hwennear ’k dizz’ eed net hâld!”

Sa sei ’k en al de gloed fen ’s libbens moaijste jierren,
Fen jonkheitshoop strield’ út myn eagen—lei ’k yn ’t wird;
Hja gyng tel ek oerein, sei kâld biredt en hird:
„„Noar, hear nei my! Al moat ’k yet lang mei grize hierren,
„„Myn lot biskrieme, ’k scil dat ljeaver yette dwaen,
„„As oan myn broer syn moardner ’t binend wird to jaen.””

Dat wie hjar andert en wer twisken al myn trouwen,
Swarde ik in djûre eed: „Hjir is ’t affaren pân,
„Myn keningsswird—nea droech ’t in oare as Noarenhân,
„It is in swird fen macht, fen rom en fen bitrouwen!
„Hear dos! Ik swar hjirby, dat ik it nea yet wie,
„Dyt immen fen dyn sibskip ea nei ’t libben stie!

„Ik ljeavje dy! Wist presteresse, dat dizz’ wirden,
„In lok op ierde jowe ef jimmeroane smert?
„Dû hast oerib’le moaijens—mar hast ek in hert?
„Dan fielstû, ho-t in man, lang yn ’t gefaer bihirde,
„Lang wend oan macht en ear—dochs trillet by it sjen,
„Fen dy, foarstinne yn skient, in dream, dy-t d’ eagen sjen!

„Ik ljeavje dy! O wotte dû myn alles wêze?
„Myn ’s libbenssinneskyn—myn kostelikst bisit?
„o Seinje my mei ’n lok, dat net yn dream bistiet!
„Myn lot wol ’t stilkens yn dyn kleare eagen lêze,
„Wjerspeeglje hja myn hoop ef myn takomstich wea,
„Ik liz der my by del—mar ik forjit dy nea!

„Kin ea de blossom wer de sinneskyn forjitte,
„Dy him ta libben rôp, syn simmermoai bistean?
„It kleare weachje it paed fen ’t tûzenrisse gean?
„Kin ea in minskehert ’t Walhalla wer forjitte,
„Dat wiûwt mei geurjend blomt—dat grienet foar syn foet,
„Hy, bern fen d’amerij, dochs master fen in Hjoed’!

„Ik ljeavje dy! myn lok, ’k scoe foar dy knibblje kinne,
„In Noar, in machtich kening, nea ta knibbljen wend,
„Dy smeket nou! Hwa hat in bûgjende earn ea kend?
„Mar kin ik oars? Myn herte folget stil syn sinne,
„Syn lok, syn gouden dei, bilibbe en wêzen jown,
As ’t moaijste blomt’, yn Odin’s stille fjilden foun.

„Sa bist! As ’n blomme, dy-t op hill’ge fjilden trillet,
„Der ’t Odin’s each hjar aeijt, Walhalla’s wyn hjar troait,
„Der ’t iv’ge jonkheit hjarres is! Forwiling noait,
„It ljeaflik ûnskildswyt omslûpt; hjar amme nea forsjillet
„En weiwirdt, sa ’s al ’t moaijste op ierd’ forkwynt yn wea,
„Der ’s libben ivich—in forgetten wird de dea!

„O mocht ik dy nei dizze stille fjilden drage!
„Biskut for ’t leed, hwer ’n minske machteleas tsjin stiet,
„Dat stil en droef aloan—dat sulverreagjend giet,
„—As ’n lette hjerstmis-dei mei ’n ûntosizzen klage,
„Oer al de blossoms fen ús hoop, fen ús bigear,
„Hwa sjocht gjin fjilden grien—en net in sichttiid mear?

„Ik ken in rots—steech yn ’e bolderjende weagen,
„Dy stiet—dy bliûwt—in byld is ’t fen myn mânljuestrou,
„Dy-t ’k hâld as kening—lyk as ik hjar ljeavjend jow
„Oan dy—oan dy allinne! Lit dyn bliere eagen
„M’oansjen—my ljeavje—lit dyn mûle sizze ien wird,
„Dat hâld en dat for my dan dead ef ’t libben wirdt!”

Sa bea ’k en seach hjar oan. De kening waerde in minske,
Dy-t jage nei de stjer, dy-t ek for him forskeat,
Dy-t for in blauwjend each syn kroan, syn rom forgeat!
O wûndre tiid, as eltse tinktme en eltse winske,
Mar roundraeit om ien as, mar wintelt yn ien baen,
Hwat kinst it herte in wille en ek in smerte jaen!

„„Dû haste sward by ’t swird,”” bigoan hja. „„’k Leau dyn wirden,
„„’k Leau fen in kening, dat hy wierheit sprekke scil,
„„Ik leau—is ’t lok ef ûnk—it is de goan hjar will’,
„„De presteres scil ’t fijansryk in heit’lân wirde!
„„Hjar foet scil nea wer ’t sompich miedlânspaed bigean,
„„Mar immen wie s’in lok! Dat ’s ’t ljocht fen hjar bistean!

„„Dan ha wy libbe! Meij ús deiskoft koart ek wêze!
„„Forgean’ w’as tsjef, dat boartlik stjûrt in wrede wyn,
„„Ien wierne wy ta lok, syn libbenssinneskyn,
„„Ien ljeave—ien leauwde oan ús, wy meije lokkich wêze!
„„Koart is ús dei, mar moai! Ring komt in libbensjoun,
„„In flinter, ’t dagenbern, hat dan syn hûs wer foun.

„„o Noar, scil ’t wijde keningsbern fen d’ienlikheden,
„„Nou ljeafde kenne, dy forsinzjend sterke macht?
„„Dy driûwer fen ’e wrâld, dy ’n minsk syn sinneljacht?
„„En dan troch ’n fijan, dy-t forbâlle wille en frede?
„„o Noar, dyn ljeafde is great, dyn lôge omwâllet my,
„„Myn herte lûkt nei dy—en hate moat ik dy?

„„Omdoch! omdoch! Dat kin ik nou net mear! Trochtrillet
„„In wûndre ljeafdegloed myn hiele wezen net?
„„’k Untweitsje nou ta lok! Gjin drôge is ’t, dy-t my let!
„„Dizz’ macht is sterk! Al ’t oar, myn lân, myn folk forsjillet
„„Yn ’t fier forline en forwar, ik kin ’t net mear,
„„De ketten wirde in kroan! De ljeafste is myn hear!””

Sa sei hja sêft. Us beider lot wie nou forstringle,
Yn ien, yn ’n fêste en ûnforbrekbre trouwebân,
Hja ljeave in fijan, folge him nei ’t frjemde lân!
Myn lok, myn lok! folmakke wie ’t. Gjin alsem mingle
Tomûk in wreekjend goadeneach deryn. Myn dei
Wie hearlik berne! ’t Paed in gouden keningswei!

III.

Ald Olaf tokk’le ’t snaerwirk: as in klage út fiere fierte,
Sa rûze it oan troch ’t jimmergriene Noardlânsbeamt’:
...................................................
Hear’ jimm’ de skrouske wyn, dy-t fen ’e hichten strûzet,
Hear’ jimm’ de klaegtoan net, dy-t troch it beamte sûzet?
O stille spjirrehichten! Noardlâns hearlikheit!
Fol wémoed yn ’e jimmergrienjende ienlikheit!
Hwer is de minskefoet, dy-t hjir syn leasten sette?
Hwer is it moedich hert, dat ’t droeve moai net lette?
Ien komt!—Syn wezen draegt it stimpel fen syn macht,
Syn tred is jong—syn rêsting as it sinneljacht!
Ien komt—hy stiet yn heechste top fen jonkheitsgloarje,
Syn machtwird is de rom, syn sinnebyld de gloarje!
En dochs—yn ’t skaed fen wynbraubôgen is it each,
Sa tsjuster en sa droef—eft leed de siel oerteach,
Sa ongemirken wei en dochs sa flimend sear,
O Harald! naem dyn lok nei ’n koarte dei in kear?

Hjir is in plakje, hwer de streamkes fen ’e hichte,
Elkoarme mette, boartsjend krink’lje nei de lichte,
Hjir foarmet tûzendripp’lich ’t sulver fen it wiet
In kûm. Hjir slept in wile ’t wetter, dat forliet
Syn bûrrelwel, syn berteplak aloan yn ’t rinnen,
In heechlânswetterpaed, dat bochtet troch de stjinnen.
Gjin blomte waekset hjir, neat as it sombre grien,
Gjin fûgelt wennet hjir—hjir hat gjin sang bistien!
—Dit is it beaplak for de greate Vikinghearskers!
Hjir wirde kenings lyts—hjir wirde fregers d’easkers!
Hjir off’rje hja en knibb’lje for de Noarske goân—....
Dy wei gyngst, greate kening, swakke minskesoan;
Hjir stiet in ûnforwinb’re stil en sucht. De hân
Dy tipelt mei de skeakels fen ’e rêstingbân,
Der blinkt in swird. In keningsswird is dat fen eare,
For hwa ’t in libben droech nei s’affaers lêst bigeare!—
’t Wirdt op ’e joun sa stil en ’t âlde spjirbosk niicht
Him as in heldenkloft foar ’t wyntsje, dat d’ oer siicht,
En flúst’rjend droef troch ’t beamte waret as in sucht,
Sa ’s lang bidimme ’n heldensiel birêstende ûntflucht.
„’k Ha sward”, sa seit hy stoef, „dat nea myn swird him rekke!
„En dochs—myn hân socht nei syn hert—ik ha him rekke!
Hy stoar, de stege Fries—de kamp wie rjucht, mar hird,
Hwat wist fen ljeafde ik do—ik ljeave mar in swird!
Dat wie myn alles en der scoe ’k foar knibblje wolle,
In iv’ge namme yn ’t boek fen skiednis, om ’e holle
Rjue ûnforwyljende eareblossoms fen ’e rom,
Dat wie myn libbenswyt! Ik jage, ik bea derom!....
Djip glied tomûk myn swird yn ’t jong en moedich herte
Fen him, hjar eale broer. Nou fiel ik ek de smerte
En ek de haet, dy-t hjar oanfyt’re om tsjin my
To sizzen: „Noar, ik haet—né ik forachtsje dy!”
En nou? De kening, dy-t him greatsk derop biromme:
„Nea scil onwierheit, leugen út myn mûle komme”,
Dy swarde in djûre eed en by syn keningsswird,
Dy swarde falsk! Swiere ûre, swier to sprekken wird!

„Mar goaden, hear ’t forwar! Hy ljeave, sa ’s de minske
Mar ienris ljeavet!
          Al de kreft, de moed—ien winske
Regearret hjar! Ien dreambyld wenne yn ’t keningshert,
Bisitte woe hy dat as ’t moast tsjin jierrenlange smert!
Sa ’s jonkheitsoermoed! Binn’ bitûmm’le iens de sinnen,
Dan dôvet stil it fjûr, in tsjerkhôf wirdt ’t fenbinnen,
Mei ’n inkel grêf, mar sei! deryn de ljeafdeskat,
Sa stil fortsjirme troch de stoarmwyn fen it lot!—
Mar do, mar do! ’t Oermoedich each oermeat de weagen,
En op de lytste wink wol tûzen trouwen fleagen,
Gjin tsjinstuit telde ik mear. Hwat scoe it lot my dwaen?
Ik scoe ’t biteamje! ’t Scoe my selst in seine jaen!

„Djûr ha ’k bitelle—swier mei triennen moast ik boete....
Dy tiid selst, ljocht fen lok, wie ’t treurich my to moete,
Ik droech in skild, ’t affarenswird, dat pyn’ge my,
It sulver waerde stroef en ik—ik skamme my!!
Geslachten seach dit swird en eale keningshânnen,
Dy droegen ’t lang en greatsk oan fiere, frjemde strânnen,
Hjir leine hja foar ’t folk hjar keningseed oan ôf,
Hjar stjerrend each seach ’t lêst en ’t wekke by hjar stôf!
En nou?! ’k Wol ’t lokkige fenâlds net mear bitinke,
Swij folterpine! Swird, scilst’ yn ’e nacht forsinke,
Ik offrje dy—myn each, dat kin dy net mear sjen,
De kening wie to swak, hy hat himsels forlern!

„Nou goaden easkje! Hwermei moat ’k myn skild bitelje?
Ik wit, mei smert en lij’n scill’ jimm’ ’t op my forhelje,
De misset, dy ’t my troaijde om lok fen ’t rjuchte paed,
Blier skynt de sinne yet, mar ’k leau nou oan in skaed!

„Eask goaden! Neat scil my to swier, to djûr nou wêze,
It ljeafste op ierde ha ’k mei leugentael bilêzen,
En hja bitrouwe op my!—Myn soune is swier en great,
Hwat ’s myn forwar? Hwat liz ik der tsjin yn? Neat!! neat!!

„’k Wist, hwat myn foarlân wêze scoe, mar dochs—myn herte,
Wie swak as húv’rjend reid yn hjerstmiswémoed-smerte,
Ik trille yn hoop en freze s’ as in skrúten bern,
Ik spile heech en bluistrich en ik ha ’t—forlern!

„Hja, ’n ingel, leauwt my yet! Dat ’s hird, dat ’s swier to dragen,
Hja, sûnder soune en swakkens! Blom fen gouden dagen,
Myn allerdjûrst bisit, myn al, dy ’k flústrjend neam,
Myn skat, dû biste in Walhalla’s keningsdream!
o Friske, alles woe ’k dy jern ta ’n offer bringe!
Oererfde affaerswirden koe ’k út ’t hert forkringe,
Om ljeafde for in fijansbern in plak to jaen,
Die ’k net genôch? O siz, koe ’k mear en better dwaen?
Selst for gjin tsjinstuit scoe ’k myn ljeafde slûpe litte,
Hwat koe dyn byld forwiskje? Ho scoe ’k dy forjitte?
Ik off’re ’t al en d’ achting for my sels it lêst,
Dat ’s as in wicht—’t binimt my libbenslok en rêst!
Mar ’k bin in man en ’k wit ek as in man to lijen,
Oerdwealsk en jong ha ’k sjidde en mean nou ’t ûnder swijen,
Jimm’ sulversichte giet ek oer myn libbenslân,
Slach goaden, Harald! Mar rjuchtfeardich wêz’ jimm’ hân!”

Ien bûrrelweachje—ien sucht.... Foarby, sa seit in mûle,
In swird fen ieuwenrom duts ek forjittenskûle,
As ’t takomstbyld, dat for de geest mar wêzen hie,
Seach hy bidrukt nou ’t lot, dat for him weilein wie!
En flúst’rjend kaem in lûd út fiere, fiere fierte,
Eft Odin—rjucht en steech—in minske gyng tomjitte,
Dy-t wêze woe s’ as hy en greatsk yn ’t Noardlân blonk,
Dy-t nei ’t folmakke dygrjend bûgde for it ûnk!

Hwat flústert sêft it beamt’? Hwat trillet yn ’e twigen?
Hwat draegt de twirre mei, der ’t nuddelhout for niget?
Hwat driûwt dy in trien yn ’t each? Ribosking troch de lea?
Hear Harald ’t goadenwird! en swij dan yn dyn wea!!

„Fornim, o minskesoan, dy-t greatsk in kroane doarst to rissen,
Fornim, o skroedsje yn kreft, ho hird it is, in lok to missen,
Dat ’t hearlikst is fen ’t al, hwat ik de stjerling tabitocht,
Hwermei ’k him fier fen d’ ierd’ (hy, dy-t it ûnbirik’bre socht,)
Dat oard ek efkes skôgje liet—mei ’n each, troch lij’n fortsjustre,
Mei ’n omskot, Harald, bûge yn smert en ’t hert, yn ’t wea forbjustre,
Hy mochte it sjen, mar nea bisitte! Dat ’s it minskelot,
Hird, wreed, mar ivich wier: syn leauwing is syn skat!
Hy leauwde it wis: dy dei fen lok scoe dochs for him ek komme,
Dat wie syn treast yn ’t leed, as ’n widzeliet joech ’t herte slomme;
Dat ’s lot fen al de measten! Inklen dochs—dat binn’ myn bern,
Ik kûsterje mei ginst hjar jimmer—’k wol hjar lokkich sjen!
Dû wieste ien fen hjar! Stamhâlder fen in greate namme,
Untfâlde blossom oan in twiichje fen in âlde stamme;
Ik ljeave dy! Myn eagen wekken oer dy jimmeroan,
S’ as memmeëagen wekje oer ’e slomme fen hjar soan!
Ik seine dy! Macht—eare en rom, dy ha ’k dy rjue taparte,
Dyn jonkheit kroane, Harald, goadenskient’ en boartet
It lok op ierde ea yn ’t blomt’, dat jonge hollen tooit,
Dan wiestû ’t lokkich bern, dat selst it lok ta bliûwen trooid’.

„En dû, dû koeste my!—myn seine koest forjitte,
Mei d’ eigen hân en fiem woest ’t libbenspaed ôfmjitte,
En sljuchtsje nei dyn sin, do ’t der in tsjinstuit kaem?
It slagge dy! Ik joech, mar ’k ha ’t wer ta my naem!
Nou scil ’k dy slaen mei boete, lange, lange dagen,
In kening, dy-t himsels forjit, hat ’n skild to dragen,
In minsk, dy-t sounet, wachtet stees de straf for ’t kwea,
Hy drage it hierrich fel ef ’t poarper om ’e lea!

„’k Siz ’t dy: ienkear scil ’t goud fen ’t simmernôt noch rûzje,
Noch ienkear scil de hjerstwyn oer ’e fjorden strûzje,
Dan ’s al dyn lok forflein! Dan slûpt yn ienlikheit,
Dyn libben foart nei ’n ein, dy-t yn ’e fierte leit.

„Dat is dyn straf! ’k Ha jown en ’k nim, hwent ’t is bislisse,
Birêst en jow dy del, dochs—tikje scil ’t gewisse.
Sa faek as ’t noch hjar sjochst, hjar rein en blauwjend each,
Hweryn dyn herte iens syn himel daegjen seach!”

De wûndre stimme swijde en yn birêsting bûge
In kening nei de groun. Hwat koe him mear fornûge,
Nou ’t hy syn djûrst bisit sa ringen misse moast,
Syn lok forfleanen seach en ’t net to hâlden doarst’?

Wie ’t lijen net genôch? Moast nou ’t alear ûntweitsje,
Woe Odin wounen slaen, dy-t djipst fen ’t herte reitsje,
En tsjoende tûzenkleurich hy wer ’n lok for ’t each,
Hwaens oantins toeve, selst as ’t mei in Hjoed forfleach?
Hy tochte om ’t stille fjild oan fiere, fiere strânnen,
Om ’t plakje groun, dat streamen sulverich omrânnen,
Hwer hy hjar mette! Hjar, syn lok! syn jonkheitsdream!
O sill’ge ûre! stil foarbyflein by dy djippe miedlânsstream!
Der stie de Tiid en wachte op hjar, dy t lokkich wierne,
For hwa ’t gjin kroan en lân, mar ljeafde en nocht bistiene,
O triljend herte, langstme wach! Dat wie dyn nije moarn!
It greâtste lok, dat hearde by de greate Noarmanssoan!

Hwat ’s wreder wol, as yn it ûnk om ’t lok to tînzen,
Om alles, iens yn blider tiid mei nocht ûntfinze,
En nou foarby, sa’s eltse dei forsinkt yn ’t jierrengrêf,
Sa’s eltse laeits forsjillet, eltse blossom fallet êf!
Foarby om ’t dan to missen, dat yen ’t lok op ierde,
Yen alles! alles! wie! Yen hûs mei ’t antlit sierde,
Yen herte mei hjar ljeafde, ’t libben kroane mei hjar trou,
In ljeaflik bern yn ûnskild yet en d’ingel yn in frou!
Forwart net d’âlde beam, om blossoms to bihâlden,
Him tsjin de wyn as hjar, de bledtsjes sêft ûntfâlden,
En ’t teare gêrske ’m net, dat jerne fjirder wreidsje wol,
Him tsjin de rein, dy ’t stjelpich falt en spielt de riltsjes fol?
En scoe dy kening dan gjin kreften habbe kinne,
Om ’t goadenwird to niet to dwaen? Hy moast it winne!
Moast hjar bihâlde, hwent mei hjar wie al syn wille ek wei,
Syn libben dan? In swiere reis, in tsjustre winterdei.
Mar dochs: o ’t waerd’ him droef to moed, syn kreft wie brutsen,
Yn ’t gouden netwirk wie nou ’n inkle skeakel brutsen,
Sa stevich oaninoar smeid troch macht en rom en ear,
Dochs nietich minskewirk—hwat spinrêch en neat mear!

Syn foetten koene skraech him nei de lichten drage,
Der wachte Friske op him, mar sûnder wird ef klage,
Hy kaem—in stille man—dizz’ leechlânsgong wie swier,
Hy kaem, mar mei de sulversnie fen smert op ’t blonde hier!

IV.

Ald Olaf swijde, mar de jounwyn song fen fjirren,
En lûder song de sé by ’t kommen fen it tij....
En Harald harke, wylt de joun oer d’ierde slûpte,
En mymrjend oer ’t alear gyng ’t libben him foarby....

„Sjong skald noch ienris! As it jounrea ’t fiere Westen,
Bipoarp’rje ’t liet myn dei, dy-t ek syn Westen heth,
’k Hear ’t sjongen fen ’e sé, ’t oanbrûzjen fen ’e stoarmen,
Dit is de nacht, hwer ’n kening berne yn wirdt ef stjert!”

Ald Olaf tokk’le ’t snaerwirk—as in klage út fiere fierte,
Sa rûze it oan troch ’t jimmergriene Noardlânsbeamt....

„Ienkear scoe ’t weagjend goud fen ’t simmernôt yet rûzje,
Noch ienkear scoe de hjerstwyn oer de fjorden strûzje,
En ek, dy dei, dy kaem, mei al syn moai en hearlikheit,
Sa stil—sa stil, krekt as natuer nou sêft to dodzjen lei,
En dreamjend boartlik fen in hispel sulvertriedden woelle,
It twirke yn smûke herntsjes ’t gouden lof opstoelle,
Ta’n bêd for ’t warr’ge krûd en blomt, dat him nei ’t slomjen jowt,
Ta ’n hinnekleed, hwerop de dau mei peareldrippen rouwt,
Sêft om ’e bôge skouders fen ’e grize hjersttiid fâlde,
Dy-t ryklikst joech, homear syn omskot en syn dei forâlde,
Ynkrompen troch it staed’ger riden fen ’e sinnewein,
De lêste jeft fen d’âlderdom foar ’n sêfte, sêfte ein!

De sé wie stil.... d’ ûnteamb’re wûnderfrjemde sangen flúst’re,
Yn ’t stilste tiidskoft, as it al fen sêft fortiigjen lústre,
—It geurjend krûd—it ritsljend leaf—it kleurich bloeijend blomt,
Dat húvert for ’t onsjenbre, dat dochs slûpend neijer komt!
Hwat is ’t for wûndre macht, dy-t strúnt op sêfte soalen,
Troch ’t weagjend flues fen sulverdizigens forhoalen,
Oer d’ ierd’, dy-t troaijt de poarp’ren fruchten fen ’e twiichjes ôf,
De bern hjar skat en ’s húsmanswille yn ’t elze-ommantle hôf?
Hja komt sa stil—mei bleker sinneskyn—mei moaijer kleuren,
De lêste blom fordreamet yn hjar swietste blossomgeuren,
Hja ’s heal ûntfâlde en wei.... forgien ’t biwyske gloeiend rea,
Hja fâldt it kroantsje gear.... hja fielt de dodze foar de dea!

O stille dagenrige, fen gjin twirre ef sigen droegen,
Foarbijegliden as in oantins, dy-t de sinnestrielen joegen,
De gouden kroan, dy-t heart by greatske majesteit,
De bleke glâns, dy-t mar in koart bistean foarseit!

Op ’t griene pôltsje yn ’t skaed fen beamte, rûch fen ieûwen,
Siet Friske mei hjar soan. De sé bigoan to kliûwen,
En reaunte dreamlok-flústrjend oer it sljuchte sân,
Mei grillich bochtsjen kringend fier yn ’t Noardske lân,
It lân fen Harald, dy-t der stie, yn ’t beamte heal forside,
En seach nei hjar, nei ’t golvich hier, sêft spinsters gouden side,
Sa ’s yn ’e stilste nachttiid elfkes troch de fingers glydt,
As op hjar sulvren wein de moanne oer ’t tsjuster nachtlân rydt;
Nei ’t blauwjend eachpear, hwer ’e reinste glâns fen trouwe yn lei,
Sêftskitt’rjend as oan ’t loftblau jouns de ljochte himelwei,
In hearlik byld, yet troch gjin syktme skeind, gjin leed bistoarn,
Syn djûrste skat, syn al! Troch him ta mem kroand fen in soan!

Syn soan! en Harald fielt, ho bliid syn herte trillet,
Syn soan! dat is in klank, hwer alles by forsjillet!
Syn rom en eare leit hy foar in roeikjend widzke del,
En d’earste trien sont jierren dript op ’t brúne kriichsmansfel!
Hy ’s kening en hy ’s heit! In lok, dat d’earmste barre meij,
Dat leine ek de goan for him, de greate hearsker wei!
Syn seine is hast to great! Hy sjocht in takomst blinken,
Sa hearlik, nigetfol! Al ’t droeve moat forsinke,
As hie ’t nea west! ’t Is alles moaijer, oars en nij,
Hy kin wer hoopje! Is it lijen net foarby?
Blau-eachjes laitsje ’m oan—syn eigen, ynljeaf bern,
Der kin hy sels him yn en ek.... in Takomst sjen....
Hy, ’n âlde iik, dy-t stadichoan nei ’t ôfgean bûget,
Syn bern in frisse loat, dy-t hert en sin fornûget!
—In dream!—Sa kin allinne in âlderhert mar dreame,
Sa fol swietlûdich flústrjen mar de namme neame
Fen ’t bern, dat him sa nei oan ’t herte leit,
Dat ’s âlderlok—dat ’s âldersillichheit!

„Hark, reauntsjend sjongt de sé!” sei Friske, wylt hjar eagen
Fol langstme dyg’ren oer de sulverfâlde weagen,
„Hy bringt d’âld sizkes fen myn heitelân wer oan,””
„„Hwerom al long’rjende dyn libben dochs bidoarn?””
Seist Harald stoef. „„Hwerom in trien dyn each bidauwe?
„„Myn ljeafde is yet diselde en ivich is myn trouwe,
„„Dat wiste. Hast hjir net in heitelân wer foun?
„„Hat goadenginst en macht dy nou net alles jown?””

„’t Is Baduhenna’s dei! Dan krink’le oars de lôge,
„Fen ’t hillich fjûr by ’t offerplak; dan biddend skôge
„De presteres by ’t kommen fen ’e hjersttiidsnacht,
„’t Bywêzen fen ’e Heechste, omstriele fen it ljacht!”
Sa flústre Friske droef. „’t Reagouden bled, dat gloeiit,
„’t Letrypjend nôt as do wer oer de hege ikkers djoeiit,
„Al ’t selde, mar dochs oars! Yn ’t hert m’ in langstme wâllet,
„In langstme, droef en moai, dy-t al myn fré forbâllet!...

„Hwat lûd is ’t, dat nou trillet oer ’e heitlânsstrânnen,
„Oer ’t ljeaflik widzjend plûmt fen lege fryske lânnen?
„In kreet fen rouw op Baduhenna’s hege dei!
„Hwent hwa’s in treaster en hwer treastet hy dan mei?

„O lit my gean! Myn folk syn rou moat mines wêze!
„Yet ienkear wol ’k yn ’t greate boek fen Takomst lêze,
„Oan d’ igge fen dy stream, dy hill’ge leechlânsstream,
„Myn ljeafst fortoef dochs yet yn mennich swiete dream!
„o Harald! ’k moat derhinne! ’k Hear yn ’t wûndre twirreflústrjen,
„Dat komt oer ’t wetter, krekt as geestenstimmen flústrje,
„Fen trouwe, ienkear sward, dy-t nea forgetten wirdt,
„As by de dead, by ’t ier forbrutsen kriichsmansswird!”

„„Stil Friske, stil! De wyn, dy sûzet troch de spjirren,
„„Dat ’s alles en dat ’s neat! De sé, dy sjongt fen fjirren,
„„Dû bist by my, myn lok! Myn earm biskuttet dy,
„„As ’t djûrste, hwat ik ha, o bliûw dan ek by my!

„„Dû kinst net gean! It âlde scoe wer lûder sprekke,
„„Mei hertetael, ien wird scoe ’t djûre hjir forbrekke,
„„Der bine bânnen dy, hwent haste net in soan?
„„En is myn ljeafde neat? In Noardske keningskroan?

„„Hwat jowt in keningskroan, as hjar gjin blomte sieret,
„„En hwat it heechste op ierd’, as ljeafde der net tieret?
„„Né Friske, by myn ljeafde, swar ’k dy: bliûw by my,
„„Hwat ’s ’t libben sûnder lok? en dat, dat bist for my!

„„Dû bliûwst!”” „Ik kin net,” andre hja, „’k moat dy trotseare,
„Net om ’e nocht moat ’k stees dy swiete lokstim heare,
„De trouweleaze stjert, seit Baduhenna’s wet,
„En partest my dat ta, dan Harald—hast gjin hert!”

„„Dû stjerre? Libje moast, salang myn wêzen dûrret,
„„Salang ’t ienselde dead ús hechte bân forskûrret,
„„Nei ’n stille âlderdom, lang-deiskofts-skimerjoun,
„„Dy-t sulver op it hier—en frede yn ’t herte foun.””—

Stil slûpte Friske foart. De kening bleau allinne,
Forweesd yn d’ ienlikheit, stoareage om him hinne,
En suchte húvrjend. Hjoed wie ’t Baduhenna’s dei,
En Odin’s wird forjierre hjoed—it wie de lêste dei....

Diselde nacht stoar Friske. Hie goadinnemacht,
Hjar út de frjemdte roppen nei hjar heitlânsljacht?
Hjar geest de wjukken liend, dy-t oer it ségebrûs,
Nei ’n koart fortoef op ierd’ hjar brocht nei ’t heitehûs?

     *     *     *     *     *

De lette hjersttiid ware stil om hûs en hear,
Der wie gjin blomt, der wie gjin poarpren fruchte mear,
Gjin inkle fûgelslach glied noch oer ’t slomjend gea,
En húvrich sloech Natuer in treurflues om ’e lea....

Saun stiennen op in hichte, dy wekken by de stream,
Fen ’t great alear yet flústren de weachjes yn ’e dream.

Saun stiennen op in hichte, ’t wie ’t grize hinnekleed,
Saun stienen for in minske, syn libben, ljeafde en leed.

Mar dochs yn heitlânsierde! hwer ’t langstmeweitsjend each,
Jamk drôgjend yet yn wille oer séën hinneteach!

Der riisde ’t grêf fen Friske! Der hie de kening brocht,
To hôve hjar mei rouwe—syn libbenssinneljocht!

De stream dy stjûrt syn weagen, de reiddomp kleit en sucht,
’t Is krekt as for dizz’ stiltme de minskeämme flucht.

De iikbosk is forlitten, hwer Baduhenna hie,
Hjar wente en hjar alter, dat ienkear hjir bistie.

Mar as de sulvren sichte fen ’t moantsje yn ’t Westen leit,
Dan rûst der ’n wûndre amme, dy ropt d’ âld hearlikheit.

De dei fen Baduhenna! De hjersttiid komt mei hjar,
Dan ropt hja al hjar trouwen! Hja hearre en folgje hjar....

Foarop gien’ grize helden, birêstende âlderdom,
Hja striden for de frijheit en stoaren mei de rom!

Dan komt de jongereine mei groeden yn it fel,
Fol greatskens lei de skiednis de griffelpin sa del....

Hja sprekke for hjar selme, dy groeden sûnder mear,
Jamk koft mei ’t jonge libben op ’t reade fjild fen ear.

En einliks komt in âlde yn ’t eale kroanhabyt,
Hwaens foet net oars as sljuerkjend oer ’t roune gêrsfjild glydt.

’t Is Friske’s heit, de kening, yet treurjend om syn bern,
Hy jowt him op yn langstme.... dizz’ dei meij hy se sjen....

De sulvren hierren trilje, de riding yn ’e hân,
Sa rikt hy mei syn staffe, dy wiist oer ’t stille lân....

It iikleaf glânzt yn frissens, de kriik dy geuret der,
Mei al syn folk en helden forriist âld Fryslân wer!

De lôge kliûwt omhegens, in ûntosjenbre hân,
Pûont yn ’e gouden flammen, dy-t ljochtsje oer ’t stille lân.

En sljuerkjend komt dan Friske, in goadenbyld allyk,
Hja nimt werom hjar heitlân, hjar frijdom en hjar ryk!

’t Stoarmfonkfjûr spat en dânset gril op ’e hill’ge stream,
En wûndre stimmen sjonge in noatliet yn ’e dream....

De dei fen Baduhenna! Hja ropt ’t alear werom,
It komt yn ieûwenskimer, moaij s’as in nachteblom!

De hearlikheit herrizet—ien koarte nacht yn ’t jier,
En hwa ’t do wierne, komme, sa stil fen o sa fier!

Dit is wêr d’âlde gloarje, dy skittert om in kroan,
Dit is âld Fryslân, ’t greatske, de ljeafling fen ’e goan!

Sa foun dyn Friske rêste! Sa’s Baduhenna’s dei,
Sa flechtig moai syn wêzen, in dreamskaed oer in wei!

En sêfkes oer ’e stânnen, der sûzt in sucht fen rou,
’t Is ’t klaegliet fen âld Fryslân, it bleau syn berntsje trou!

Foarby, sa reaunt ’t de twirre, foarby, sa sucht de stream,
Hwat is it minskelibben oars as in wûndre dream?....
Saun stiennen op in hichte, dy sjogge oer ’t stille gea,
En alles—alles flústert fen minskeleed en wea....
...................................................
...................................................
„Swij skald, myn hert is sêd fen libben en myn ear fen liet,
„De lêste joun op ierde sjocht nei my mei droeve eagen,
„Mei wûndre sangen lokje my de poarperswiere weagen,
„It is in keningsdeabêd, dat de sé nou blinkjend spriedt,
„Mei goud en flam en der ’t myn Friske op my wachtet,
„O gouden jounstjer, dy ’t myn lêste tsjustre paed biljachtet,
„Ja Friske, ik kom!” Hy hat dat dierber lûd noch ienris heard,
...................................................
Do kaem de nacht, hweryn in kening stjert.

1899 en 1900.