DER ERZPOET.
[Scherer D. 75, E. 68.]
Ein wandernder Geistlicher von adlichem Geschlecht, Namens Walther, gelegentlich am Hofe Friedrich Barbarossas; Schützling des Kanzlers und Kölner Erzbischofs Reinald von Dassel. Er verfasste Vagantenlieder. Herausgegeben von Schmeller ‘Carmina burana’ (Stuttgart, 1847); Übersetzung von Laistner ‘Golias’ (Stuttgart, 1879).
BEICHTE.
Estuans interius
ira vehementi
in amaritudine
loquar meę menti:
factus de materia,
cinis elementi
similis sum folio 20
de quo ludunt venti.
Cum sit enim proprium
viro sapienti
supra petram ponere
sedem fundamenti,
stultus ego comparor
fluvio labenti,
sub eodem tramite
nunquam permanenti.
Feror ego veluti
sine nauta navis,
ut per vias aeris 20
vaga fertur avis,
non me tenent vincula,
non me tenet clavis,
quęro mihi similes,
et adiungor pravis.
Mihi cordis gravitas
res videtur gravis;
iocus est amabilis
dulciorque favis;
quicquid Venus imperat
labor est suavis,
quę nunquam in cordibus
habitat ignavis.
Via lata gradior
more iuventutis, 10
inplicor et vitiis
inmemor virtutis,
voluptatis avidus
magis quam salutis,
mortuus in anima
curam gero cutis.
Pręsul discretissime,
veniam te precor:
morte bona morior,
nece dulci necor, 20
meum pectus sauciat
puellarum decor,
et quas tactu nequeo,
saltem corde męchor.
Res est arduissima
vincere naturam,
in aspectu virginis
mentem esse puram;
iuvenes non possumus
legem sequi duram, 30
iuvenumque corporum
non habere curam.
Quis in igne positus
igne non uratur?
Quis Papię demorans
castus habeatur,
ubi Venus digito
iuvenes venatur,
oculis inlaqueat,
facie prędatur?
Si feras Hippolytum
hodie Papię,
non erit Hippolytus
in sequenti die.
Veneris ad thalamum
omnis currunt vię 10
non est in tot turribus
turris Galatię.
Secundo redarguor
etiam de ludo.
Sed cum ludus corpore
me dimittat nudo,
frigidus exterius
mentis ęstu sudo,
tunc versus et carmina
meliora cudo. 20
Tertio capitulo
memoro tabernam.
Illam nullo tempore
sprevi, neque spernam,
donec sanctos angelos
venientes cernam,
cantantes pro mortuis
‘Requiem ęternam.’
Meum est propositum
in taberna mori, 30
ubi vina proxima
morientis ori;
tunc cantabunt lętius
angelorum chori:
‘Deus sit propitius
isti potatori.’
Poculis accenditur
animi lucerna,
cor inbutum nectare
volat ad superna;
mihi sapit dulcius
vinum de taberna,
quam quod aqua miscuit
pręsulis pincerna.
Loca vitant publica
quidam poetarum, 10
et secretas eligunt
sedes latebrarum,
student, instant, vigilant,
nec laborant parum,
et vix inde reddere
possunt opus clarum.
Ieiunant et abstinent
poetarum chori,
vitant rixas publicas
et tumultus fori, 20
et, ut opus faciant
quod non possit mori,
moriuntur studio
subditi labori.
Tales versus facio,
quale vinum bibo;
nihil possum facere,
nisi sumpto cibo;
nihil valent penitus
quę ieiunus scribo, 30
Nasonem post calicem
carmine pręibo.
Mihi nunquam spiritus
poetrię datur,
nisi prius fuerit
venter bene satur;
cum in arce cerebri
Bachus dominatur,
in me Phębus irruit,
et miranda fatur.
Unicuique proprium
dat natura munus:
ego nunquam potui
scribere ieiunus;
me ieiunum vincere
posset puer unus; 10
sitim et ieiunium
odi tamquam funus.
Unicuique proprium
dat natura donum;
ego versus faciens
bibo vinum bonum
et quod habent purius
dolia cauponum;
tale vinum generat
copiam sermonum. 20
Ecce, meę proditor
pravitatis fui,
de qua me redarguunt
servientes tui,
sed eorum nullius
accusator fui,
quamvis velint ludere
seculoque frui.
Iam nunc in pręsentia
pręsulis beati, 30
secundum dominici
regulam mandati
mittat in me lapidem,
neque parcat vati
cuius non sit animus
conscius peccati.
Sum locutus contra me
quicquid de me novi,
et virus evomui
quod tam diu fovi,
vita vetus displicet,
mores placent novi,
homo videt faciem,
corda patent Iovi.
Iam virtutes diligo,
vitiis irascor, 10
renovatus animo
spiritu renascor,
quasi modo genitus
lacte novo pascor,
ne sit meum amplius
vanitatis vas cor.
Electe Colonię
parce confitenti,
fac misericordiam
veniam petenti, 20
et da pęnitentiam
culpas sic dicenti.
Feram quicquid iusseris
animo libenti.
Assis ergo subditis
inmemor irarum,
parcit enim subditis
leo rex ferarum,
et vos idem facite,
principes terrarum; 30
quod caret dulcidine,
nimis est amarum.
Cum sit fama multiplex
de te divulgata,
veritati consonent
omnia prolata;
colorare stultum est
bene colorata;
et non decet aliquem
serere iam sata.
Raptus ergo specie
famę decurrentis
veni non inmodicum
verba dare ventis,
sed ut rorem gratię
de profundo mentis, 10
pręcepit ut dominus
trahant offerentis.
Vide, si complaceat
tibi me tenere;
in scribendis litteris
certus sum valere,
et si forsan accidat
opus inminere,
vices in dictamine
potero supplere. 20
Hoc si recusaveris,
audi quod attendas:
paupertatis oneri
pie condescendas,
et ad pęnas hominis
huius depellendas
curam aliquatenus
muneris impendas.
Pater mi, sub brevi
multa comprehendi; 30
quia doctis decens est
modus hic loquendi;
et ut prorsus resecem
notam applaudendi,
non in verbo longius
placuit protendi.