WeRead Powered by ReaderPub
The Hawaiian Romance Of Laieikawai cover

The Hawaiian Romance Of Laieikawai

Chapter 90: (HOPENA)
Open in WeRead

Explore more books like this:

About This Book

A Hawaiian romance recounts the wooing of a high-ranking chiefess and her eventual deification, preserved in oral kaao form that combines prose narrative with interspersed song. The tale presents mythic episodes—journeys between realms, encounters with guardians and supernatural beings, rival deities, and competing suitors—while an extensive introduction and commentary examine Polynesian cosmogony, demigod heroes, and the social and artistic values reflected in the narrative. The edition offers a translation with textual notes, song translations, chapter summaries, and appendices of related chants and folk tales.

MOKUNA XXXIV

A no keia olelo a ka wahine kamaaina, alaila, ua ano e ko ke Alii wahine manao, aole nae oia i wikiwiki i ka huhu; aka, i mea e maopopo lea ai ia ia, hoomanawanui no o Laielohelohe. I aku nae oia i ke kamaaina, "Malia i hookina ai kuu kane ia'u i ka inu awa, ia'u paha e moe ana i ka ona awa, hele kela; aka, ma keia po, e ukali ana wau ia ia."

Ia po iho, hoomaka hou o Kekalukaluokewa e haawi i ka awa, alaila, hooko aku la no kana wahine; aka, mahope o ka pau ana o ka inu awa ana, puka koke aku la o Laielohelohe iwaho o ka hale, a hoolualuai aku la, a pau loa ka awa i ka luaiia, aole nae i ike mai kana kane i keia hana maalea a kana wahine; a i ka hoi ana aku i ka hale, haawi mua iho la ua o Laielohelohe ia ia i ka hiamoe nui ma kona ano maalea.

A ike mai la o Kekalukaluokewa, he hiamoe io ko kana wahine no ka ona awa; ia manawa hoomaka hou ke kane i kana hana mau, a hele aku la i o Hinaikamalama la.

A ike o Laielohelohe, ua hala aku la kela, ala ae la oia, a ukali aku la ia Kekalukaluokewa me kona ike oleia.

Ia ukali ana o Laielohelohe, aia hoi ua loaa pono aku la kana kane ia ia e hana ana i ka hewa me Hinaikamalama.

Ia manawa, olelo aku o Laielohelohe ia Kekalukaluokewa, oiai aia ma ko Hinaikamalama wahi moe laua, "E kuu kane, ua puni wau ia oe, malia oe e hookina nei ia'u i ka awa, he hana ka kau, a nolaila, ua loaa maopopo ae nei olua ia'u, nolaila, ke olelo nei wau ia oe, aole e pono ia kaua ke hoomanawanui i ka noho ana maanei, e pono ia kaua ke hoi i Kauai, a nolaila, e hoi kaua ano."

Ike mai la kana kane i ka maikai o ka manao o ke Alii wahine, ku ae la laua a hoi aku la i Honokalani. A ma ia ao ana ae, hoomakaukau koke na waa no ka hooko i ka olelo a Laielohelohe, me ka manao ia po iho e holo ai, aole nae i holo, no ka mea, ua hoomaimai ae la o Kekalukaluokewa, a nolaila, ua hala ia po; a i kekahi po iho, hana hou no o Kekalukaluokewa i kana hana, a no ia mea, ua haalele o Laielohelohe i kona aloha i kana kane, a hoi aku la i Kauai ma kona mau waa, me kona manao hou ole aku ia Kekalukaluokewa.

Ia Laielohelohe ma Kauai mahope iho o kona haalele ana i kana kane; i kekahi la, hiki hou mai o Kaonohiokala mai Kahakaekaea mai, a halawai iho la me Laielohelohe.

A hala eha malama o ko laua hui kalohe ana; he mea haohao nae ia Laieikawai keia hele loihi o Kaonohiokala, no ka mea, eha malama ka loihi o ka nalo ana. A mahope oia manawa haohao o Laieikawai, hoi aku la o Kaonohiokala iluna.

Ninau mai la nae o Laieikawai, "Pehea keia hele loihi ou aha malama, no ka mea, aole oe pela e hele nei."

I mai la o Kaonohiokala, "Ua hewa ko Laielohelohe ma noho ana me kana kane, ua lilo o Kekalukaluokewa i ka wahine e, a oia ka'u mea i noho loihi ai."

A no keia mea, olelo aku o Laieikawai i kana kane, "E kii oe i ko wahine a hoihoi mai e noho pu kakou."

Ia manawa no a laua e kamailio ana no keia mau mea, haalele aku la o Kaonohiokala ia Laieikawai, a iho mai la, me ka manao o Laieikawai e kii ana mamuli o kana kauoha, aole ka!

I keia hele ana o Kaonohiokala, hookahi makahiki; ia manawa, aole o kanamai o ka haohao o Laieikawai no ka hele loihi o kana kane. Ua manao ae o Laieikawai i ke kumu o keia hele loihi, ua pono ole la o Laielohelohe me Kekalukaluokewa.

A no keia mea, ake nui ae la oia e ike i ka pono o kona kaikaina, ia wa, hele aku la o Laieikawai imua o kona makuahonowaikane, me ka ninau aku, "Pehea la wau e ike ai i ka pono o ko'u kaikaina? No ka mea, ua olelo mai nei kuu kane Lani, ua hewa ka noho ana o Laielohelohe me Kekalukaluokewa, a no ia mea, ua hoouna aku nei wau ia Kaonohiokala e kii aku i ka wahine a hoi mai; aka, i ka hele ana aku nei, aole i hoi mai; o ka pau keia o ka makehiki o ka hele ana, aole i hoi mai, nolaila, e haawi mai oe i ike no'u, i ike hiki ke ike aku ma kahi mamao, i ike au i ka pono o ko'u hoahanau."

A no keia mea, olelo mai o Moanalihaikawaokele, kona makuahonowaikane, "E hoi oe a ma ko olua wahi, e nana aku oe i ko makuahonowaiwahine, ina ua hiamoe, alaila, e hele aku oe a komo iloko o ka heiau kapu, ina e ike aku oe i ka ipu ua ulanaia i ke ie, a ua hakuia ka hulu ma ka lihilihi o ke poi oia ua ipu la. O na manu nui e ku ana ma na aoao o ua ipu la, mai maka'u oe, aole ia he manu maoli, he mau manu laau ia, ua ulanaia i ke i-e a hanaia i ka hulu. A i kou hiki ana i kahi o ua ipu la e ku ana, wehe ae oe i ke poi, alaila, hookomo iho oe i ko poo i ka waha o ua ipu la, alaila, kahea iho oe ma ka inoa o ua ipu la, 'E Laukapalili—e, homai i he ike.'Alaila loaa ia oe ka ike, e hiki ia oe ke ike aku i kou kaikaina a me na mea a pau o lalo. Eia nae, i kou kahea ana, mai kahea oe me ka leo nui, o kani auanei, lohe mai ko makuahonowaiwahine o Laukieleula, ka mea nana e malama i ua ipu ike la."

He mea mau nae ia Laukieleula, ma ka po oia e ala ai e malama i ua ipu la o ka ike, a ma ke ao, he hiamoe.

I kekahi kakahiaka, i ka wa e hoomaka mai ai ka mehana o ka La maluna o ka aina, hele aku la oia e makai ia Laukieleula, aia nae e hiamoe ana.

A ike iho la kela ua hiamoe, hooko ae la o Laieikawai i ke kauoha a Moanalihaikawaokele, a hele aku la oia e like me ka mea i aoaoia mai ia ia.

A hiki keia makahi o ka ipu, ka mea i kapaia, "KAIPUOKAIKE," wehe ae la keia i ke poi o ka ipu, a kupou iho la kona poo ma ka waha o ua ipu nei, a kahea iho la ma ka inoa o ua ipu nei, ia wa ka hoomaka ana e ike i na mea a pau i hanaia ma kahi mamao.

Ia awakea, leha ae la na maka o Laieikawai ilalo nei, aia hoi, ua hana o
Kaonohiokala i ka hewa me Laielohelohe.

Iloko o keia manawa, hele aku la o Laieikawai a hai aku la ia Moanalihaikawaokele, no keia mau mea, me ka olelo aku, "Ua loaa ia'u ka ike mai a oe mai. Aka, i kuu nana ana aku nei, aia nae ua hewa ka Haku Lani o'u, ua hanaia kekahi hewa me kuu kaikaina, akahi no a maopopo ia'u na kumu a me ke kuleana o kona noho loihi ana ilalo."

A no keia mea, he mea e ka inaina o Moanalihaikawaokele, a lohe pu ae la o Laukieleula, hele aku la kona mau makuahonowai i kahi o ka ipu ike, aia hoi, ike lea aku la laua e hana ana i ka hewa, e like me ka Laieikawai mau olelo.

I kekahi la ae, akoakoa ae la lakou a pau, o Laieikawai me na makuahonowai, e hele e ike i ka pono o Kaonohiokala, a hooholo ae la lakou ia mea.

Ia manawa, kuuia aku la ke alanui mai Kakahaekaea aku a ku imua o Kaonohiokala, ia wa, ua lele koke ka oili o Kaonohiokala, no ke alanui i kuuia mai imua ona. Aole nae i liuliu mahope iho o ko Kaonohiokala haohao ana.

Ia manawa, ua hoopouliia ka lewa, a hoopihaia i na leo wawalo o ka hanehane, me ka leo uwe, "Ua haule ka Lani! Ua haule ka Lani!!" A i ka pau ana ae o ka pouli ma ka lewa, aia hoi e kau mai ana o Moanalihaikawaokele me Laukieleula a me Laieikawai, iluna o ke alanui anuenue.

A olelo mai la o Moanalihaikawaokele imua o Kaonohiokala, "Ua hewa kau hana, e Kaonohiokala—e, no ka mea, ua haumia loa oe, a nolaila, aole e loaa hou ia oe he wahi noho iloko o Kahakaekaea, a o kou uku hoopai, e lilo ana oe i mea e hoomaka'uka'uia'i ma na alanui, a ma ka puka o na hale, a o kou inoa, he Lapu, a o kau mea e ai ai, o na pulelehua, a malaila kou kuleana a mau i kau pua."

Ia manawa, kailiia aku la ke alanui mai ona aku la, mamuli o ka mana o kona makuakane. A pau keia mau mea, hoi aku la lakou i Kahakaekaea.

(Ua oleloia ma keia Kaao, o Kaonohiokala ka lapu mua makeia mau moku, a ma ona la na lapu e auwana nei i keia mau la, ma ka hoohalike ana i ke ano o ka lapu, he uhane ino.)

Ia lakou i hoi ai iluna, mahope iho o ka pau ana o ko Kaonohiokala ola, halawai aku la lakou me Kahalaomapuana iloko o Kealohilani, akahi no a lohe lakou aia oia malaila.

A ma keia halawai ana o lakou, hai aku la o Kahalaomapuana i ka moolelo o kona hoihoiia'na e like me ka kakou ike ana ma ka Mokuna XXVII o keia kaao, a pau keia mau mea, laweia'ku la o Kahalaomapuana e pani ma ka hakahaka o Kaonohiokala.

Ia lakou ma Kahakaekaea, i kekahi manawa, nui mai la ke aloha o Laieikawai ia Laielohelohe, aka, aole e hiki ma kona manao, he mea mau nae ia Laieikawai ka uwe pinepine no kona kaikaina, a he mea haohao no hoi i kona mau makuahonowai ka ike aku i ko Laieikawai mau maka, ua ano maka uwe.

Ninau aku nae o Moanalihaikawaokele i ke kumu o keia mea, alaila, hai aku la oia, he maka uwe kona no kona kaikaina.

I mai nae o Moanalihaikawaokele, "Aole e aeia kou kaikaina o noho pu me kakou, no ka mea, ua haumia oia ia Kaonohiokala; aka, ina he manao kou i ko kaikaina, alaila, e hoi oe a e pani ma ka hakahaka o Kekalukaluokewa." Aka, ua ae koke ae la o Laieikawai i keia mau mea.

A ma ka la o Laieikawai i hookuuia mai ai, olelo mai la o Moanalihaikawaokele, "E hoi oe a me kou kaikaina, e noho malu oe a hiki i kou manawa e make ai, a mai keia la aku, aole e kapaia kou inoa o Laieikawai; aka, o kou inoa mau o KAWAHINEOKALIULA, a ma ia inoa ou e kukuli aku ai kou hanauna ia oe, a o oe no ke akua o kou mau hanauna."

A pau keia kauoha, lawe ae la o Moanalihaikawaokele a kau aku la iluna o ke alanui, a kau pu aku la me Moanalihaikawaokele, a kuuia mai la ilalo nei.

Ia manawa, hai aku la o Moanalihaikawaokele i na mea a pau e like me ka mea i oleloia maluna, a pau ia, hoi aku la o Moanalihaikawaokele iluna, a noho ma ka pea kapu o kukulu o Tahiti.

Ia manawa, hooili aku la o Kawahineokaliula i ke aupunu i ka Makaula, o Laieikawai hoi ka mea i kapaia o Kawahineokaliula, ua noho oia ma kona ano akua, a ma ona la i kukuli aku ai ka Makaula, a me kona hanauna e like me ka olelo a Moanalihaikawaokele ia ia. A ma ia ano no o Laieikawai i noho ai a hiki i kona make ana.

A mai ia manawa mai a hiki i keia mau la, ke hoomanaia nei no e kekahi poe ma ka inoa o Kawahineokaliula (Laieikawai).

(HOPENA)

End of Project Gutenberg's The Hawaiian Romance Of Laieikawai, by Anonymous