5257. Pulsus eorum velox et inordinatus, si mulier quam amat forte transeat.
5258. Signa sunt cessatio ab omni opere insueto, privatio somni, suspiria crebra, rubor cum sit sermo de re amata, et commotio pulsus.
5259. Si noscere vis an homines suspecti tales sint, tangito eorum arterias.
5260. Amor facit inaequales, inordinatos.
5261. In nobilis cujusdam uxore quum subolfacerem adulteri amore fuisse correptam et quam maritus, &c.
5262. Cepit illico pulsus variari et ferri celerius et sic inveni.
5263. Eunuch, act. 2. scen. 2.
5264. Epist. 7. lib. 2. Tener sudor et creber anhelitus, palpitatio cordis, &c.
5266. Lexoviensis episcopus.
5267. Theodorus prodromus Amaranto dial. Gaulimo interpret.
5269. Sed unum ego usque et unum Petam a tuis labellis, postque unum et unum et unum, dari rogabo. Loecheus Anacreon.
5270. Jo. Secundus, bas. 7.
5271. Translated or imitated by M. B. Johnson, our arch poet, in his 119 ep.
5273. Lucian. dial. Tom. 4. Merit, sed et aperientes, &c.
5275. Deducto ore longo me basio demulcet.
5276. In deliciis mammas tuas tango, &c.
5278. Tom. 4. merit, dial.
5279. Attente adeo in me aspexit, et interdum ingemiscebat, et lachrymabatur. Et si quando bibens, &c.
5280. Quique omnia cernere debes Leucothoen spectas, et virgine figis in una quos mundo debes oculos, Ovid. Met. 4.
5281. Lucian. tom. 3. quoties ad cariam venis currum sistis, et desuper aspectas.
5282. Ex quo te primum vidi Pythia alio oculos vertere non fuit.
5285. Ad occasum solis aegre domum rediens, atque totum die ex adverso deae sedens recto, in ipsam perpetuo oculorum ictus direxit, &c.
5287. Regum palatium non tam diligenti custodia septum fuit, ac aedes meas stipabant, &c.
5288. Uno, et eodem die sexties vel septies ambulant per eandem plateam ut vel unico amicae suae fruantur aspectu, lib. 3. Theat. Mundi.
5292. Hyginus, fab. 59. Eo die dicitur nonies ad littus currisse.
5296. Stobaeus e Graeco. “Sweeter than honey it pleases me, more bitter than gall, it teases me.”
5297. Plautus: Credo ego ad hominis carnificinam amorem inventum esse.
5298. De civitat. lib. 22. cap. 20. Ex eo oriuntur mordaces curae, perturbationes, maerores, formidines, insana gaudia, discordiae, lites, bella, insidiae, iracundiae, inimicitiae, fallaciae, adulatio, fraus, furtum, nequitia, impudentia.
5303. Adelphi, Act. 4. scen. 5. M. Bono animo es, duces uxorem hanc Aeschines. Ae. Hem. pater, num tu ludis me nunc? M. Egone te, quamobrem? Ae. Quod tam misere cupio, &c.
5304. Tom. 4. dial. amorum.
5305. Aristotle, 2. Rhet. puts love therefore in the irascible part. Ovid.
5306. Ter. Eunuch. Act. 1. sc. 2.
5309. Scis quod posthac dicturus fuerim.
5310. Tom. 4. dial. merit. Tryphena, amor me perdit, neque malum hoc amplius sustinere possum.
5311. Aristaenetus, lib. 2. epist. 8.
5312. Coelestinae, act 1. Sancti majora laetitia non fruuntur. Si mihi Deus omnium votorum mortalium summam concedat, non magis, &c.
5313. Catullus de Lesbia.
5314. Hor. ode 9. lib. 3.
5315. Act. 3. scen. 5. Eunuch. Ter.
5319. Lib. 1. de contemn. amoribus. Si quem alium respexerit amica suavius, et familiarius, si quem aloquuta fuerit, si nutu, nuncio, &c. statim cruciatar.
5320. Calisto in Celestina.
5321. Pornodidasc. dial. Ital. Patre et matre se singultu orbos censebant, quod meo contubernio carendum esset.
5322. Ter. tui carendum quod erat.
5323. Si responsum esset dominam occupatam esse aliisque vacaret, ille statim vix hoc audito velut in amor obriguit, alii se damnare, &c. at cui favebam, in campis Elysiis esse videbatur, &c.
5326. Sole se occultante, aut tempestate veniente, statim clauditur ac languescit.
5328. Calisto de Melebaea.
5329. Anima non est ubi animat, sed ubi amat.
5330. Celestine, act. 1. credo in Melebaeam, &c.
5331. Ter. Eunuch, act. 1. sc. 2.
5333. Interdiu oculi, et aures occupatae distrahunt animum, at noctu solus jactor, ad auroram somnus paulum misertus, nec tamen ex animo puella abiit, sed omnia mihi de Leucippe somnia erant.
5334. Tota hac nocte somnum hisce oculis non vidi. Ter.
5336. Aen. Sylv. Te dies, noctesque amo, te cogito, te desidero, te voco, te expecto, te spero, tecum oblecto me, totus in te sum.
5337. Hor. lib. 2. ode 9.
5339. Tibullus, l. 3. Eleg. 3.
5340. Ovid. Fast. 2. ver. 775. “Although the presence of her fair form is wanting, the love which it kindled remains.”
5343. Juno, nec ira deum tantum, nec tela, nec hostis, quantum tute potis animis illapsus. Silius Ital. 15. bel. Punic. de amore.
5344. Philostratus vita ejus. Maximum tormentum quod excogitare, vel docere te possum, est ipse amor.
5346. Et caeco carpitur igne; et mihi sese offert ultra meus ignis Amyntas.
5349. Theocritus, edyl. 2. Levibus cor est violabile telis.
5350. Ignis tangentes solum urit, at forma procul astantes inflammat.
5352. Major illa flamma quae consumit unam animam, quam quae centum millia corporum.
5354. Marullus Epig. lib. 1.
5359. Cor totum combustum, jecur suffumigatum, pulmo arefactus, ut credam miseram illam animam bis elixam aut combustam, ob maximum ardorem quem patiuntur ob ignem amoris.
5360. Embl. Amat. 4. et 5.
5362. Lib. 4. nam istius amoris neque principia, neque media aliud habent quid, quam molestias, dolores, cruciatus, defatigationes, adeo ut miserum esse maerore, gemitu, solitudine torqueri, mortem optare. semperque debacchari, sint certa amantium signa et certae actiones.
5363. Virg. Aen. 4. “The works are interrupted, promises of great walls, and scaffoldings rising towards the skies, are all suspended.”
5364. Seneca Hip. act. “The shuttle stops, and the web hangs unfinished from her hands.”
5365. Eclog. 1. “No rest, no business pleased my lovesick breast, my faculties became dormant, my mind torpid, and I lost my taste for poetry and song.”
5369. Ov. Met. de Polyphemo: uritur oblitus pecorum, antrorumque suorum; jamque tibi formae, &c.
5372. Qui olim cogitabat quae vellet, et pulcherrimis philosophiae praeceptis operam insumpsit, qui universi circuitiones coelique naturam, &c. Hanc unam intendit operam, de sola cogitat, noctes et dies se componit ad hanc, et ad acerbam servitutem redactus animus, &c.
5373. Pars epitaphii ejus.
5375. Boethius l. 3 Met. ult.
5376. Epist. lib. 6. Valeat pudor, valeat honestas, valeat honor.
5377. Theodor. prodromus, lib. 3. Amor Mystili genibus ovolutis, ubertemque lachrimas, &c. Nihil ex tota praeda praeter Rhodanthem virginem accipiam.
5378. Lib. 2. Certe vix credam, et bona fide fateare Aratine, te no amasse adeo vehementer; si enim vere amasses, nihil prius aut potius optasses, quam amatae mulieri placere. Ea enim amoris lex est idem velle et nolle.
5380. Quippe haec omnia ex atra bile et amore proveniunt. Jason Pratensis.
5381. Immense amor ipse stultitia est. Carda, lib. 1. de sapientia.
5382. Mantuan. “Whoever is in love is in slavery, he follows his sweetheart as a captive his captor, and wears a yoke on his sumbissibe neck.”
5383. Virg. Aen. 4. “She began to speak but stopped in the middle of her discourse.”
5384. Seneca, Hippol. “What reason requires, raging love forbids.”
5386. Buchanan. “Oh fraud, and love, and distraction of mind, whither have you led me?”
5387. An immodest woman is like a bear.
5388. Feram induit cum rosas comedat, idem ad se redeat.
5389. Alciatus de upupa Embl. Animal immundum upupa stercora amans; ave hac nihil foedius, nihil libidinosius. Sabin in Ovid. Met.
5390. is like a false glass, which represents everything fairer than it is.
5391. Hor. ser. lib. sat. l. 3. “These very things please him, as the wen of Agna did Balbinus.”
5392. The daughter and heir of Carolus Pugnax.
5393. Seneca in Octavia. “Her beauty excels the Tyndarian Helen's, which caused such dreadful wars.”
5397. Faerie Queene, Cant. lyr. 4.
5398. Epist. 12. Quis unquam formas vidit orientis, quis occidentis, veniant undique omnes, et dicant veraces an tam insignem viderint formam.
5399. Nulla vox formam ejus possit comprehendere.
5400. Caleagnini dit. Galat.
5403. Chaucer, in the Knight's Tale.
5405. “It is envy evidently that prompts you, because Polyphemus does not love you as he does me.”
5406. Plutarch. sibi dixit tam pulchram non videri, &c.
5407. Quanto quam Lucifer aurea Phoebe, tanto virginibus conspectior omnibus Herce. Ovid.
5409. Martial., l. 5. Epig. 38.
5411. Tully lib. 1. de nat. deor. pulchrior deo, et tamen erat oculis perversissimis.
5412. Marullus ad Neaeram epig. 1. lib.
5414. Ariosto, lib. 29. hist. 8.
5417. Tibullus l. 4. de Sulpicia.
5418. Aristenaetus, Epist. 1.
5419. Epist. 24. veni cito charissime Lycia, cito veni; prae te Satyri omnes videntur non homines, nullo loco solus es, &c.
5420. Lib. 3. de aulico, alterius affectui se totum componit, totus placere studet, et ipsius animam amatae pedisequam facit.
5421. Cyropaed. l. 5. amor servitus, et qui amant optat se liberari non secus ac alio quovis morbo, neque liberari tamen possunt, sed validiori necessitate ligati sunt quam si in ferrea vincula confectiforent.
5422. In paradoxis, An ille mihi liber videtur cui mulier imperat? Cui leges imponit, praescribit, jubet, vetat quod videtur. Qui nihil imperanti negat, nihil audet, &c. poscit? dandum; vocat? veniendum; minatur? extimiscendum.
5423. Illane parva est servitus amatorum singulis fere horis pectine capillum, calimistroque barbam componere, faciem aquis redolentibus diluere, &c.
5424. Si quando in pavimentum incautius quid mihi excidisset, elevare inde quam promptissime, nec nisi osculo compacto mihi commendare, &c.
5425. “Nor will the rude rocks affright, me, nor the crooked-tusked bear, so that I shall not visit my mistress in pleasant mood.”
5426. Plutarchus amat. dial.
5427. Lib. 1. de contem. amor. quid referam eorum pericula et clades, qui in amicarum aedes per fenestras ingressi stillicidiaque egressi indeque deturbati, sed aut praecipites, membra frangunt, collidunt, aut animam amittunt.
5428. Ter. Eunuch. Act. 5. Scen. 8.
5429. Paratus sum ad obeundum mortem, si tu jubeas; hanc sitim aestuantis seda, quam tuum sidus perdidit, aquae et fontes non negant, &c.
5430. Si occidere placet, ferrum meum vides, si verberibus contenta es, curro nudus ad poenam.
5431. Act. 15. 18. Impera mihi; occidam decem viros, &c.
5432. Gasper Ens. puellam misere deperiens, per jocum ab ea in Padum desilire jussus statim e ponte se praecipitavit. Alius Ficino insano amore ardens ab amica jussus se suspendere, illico fecit.
5433. Intelligo pecuniam rem esse jucundissimam, meam tamen libentius darem Cliniae quam ab aliis acciperem; libentius huic servirem, quam aliis imperarem, &c. Noctem et somnum accuso, quod illum non videam, luci autem et soli gratiam habeo quod mihi Cliniam ostendant. Ego etiam cum Clinia in ignem currerem; et scio vos quoque mecum ingressuros si videretis.
5434. Impera quidvis; navigare jube, navem conscendo; plagas accipere, plector; animum profundere, in ignem currere, non recuso, lubens facio.
5435. Seneca in Hipp. act. 2.
5436. Hujus ero vivus, mortuus hujus ero. Propert. lib. 2. vivam si vivat; si cadat illa, cadam, Id.
5437. Dial. Amorum. Mihi o dii coelestes ultra sit vita haec perpetua ex adverso amicae sedere, et suave loquentem audire, &c. si moriatur, vivere non sustinebo, et idem erit se pulchrum utrisque.
5438. Buchanan. “When she dies my love shall also be at rest in the tomb.”
5439. Epist. 21. Sit hoc votum a diis amare Delphidem, ab ea amari, adloqui pulchram et loquentem audire.
5442. Lege Calimitates Pet. Abelhardi Epist. prima.
5444. Chaucer, in the Knight's Tale.
5445. Theodorus prodromus, Amorum lib. 6. Interpret. Gaulmino.
5446. Ovid. 10. Met. Higinius, c. 185.
5447. Ariost. lib. 1. Cant. 1. staff. 5.
5449. Faerie Queene, cant. 1. lib. 4. et cant. 3. lib. 4.
5450. Dum cassis pertusa, ensis instar Serrae excisus, scutum, &c. Barthius Caelestina.
5451. Lesbia sex cyathis, septem Justina bibatur.
5452. As Xanthus for the love of Eurippe, omnem Europam peragravit. Parthenius Erot cap. 8.
5453. Beroaldus e Bocatio.
5455. Lucretius. “For if the object of your love be absent, her image is present, and her sweet name is still familiar in my ears.”
5456. Aeneas Sylvius, Lucretie quum accepit Euriali literas hilaris statim milliesqua papirum basiavit.
5457. Mediis inseruit papillis litteram ejus, mille prius pangens suavia. Arist. 2. epist. 13.
5459. Hor. “Some token snatched from her arm or her gently resisting finger.”
5460. Illa domi sedens imaginem ejus fixis oculis assidue conspicata.
5461. “And distracted will imprint kisses on the doors.”
5463. Fracastorius Naugerio. “Ye alpine winds, ye mountain breezes, bear these gifts to her.”
5464. Happy servants that serve her, happy men that are in her company.
5465. Non ipsos solum sed ipsorum memoriam amant. Lucian.
5466. Epist. O ter felix solum! beatus ego, si me calcaveris; vultus tuus amnes sistere potest, &c.
5467. Idem epist. in prato cum sit flores superat; illi pulchri sed unius tantum diei; fluvius gratis sed evanescit; at tuus fluvius mari major. Si coelum aspicio, solem exis timo cecidisse, et in terra ambulare, &c.
5468. Si civitate egrederis, sequentur te dii custodes, spectaculo commoti; si naviges sequentur; quis fluvius salum tuum non rigaret?
5470. “Oh, if I might only dally with thee, and alleviate the wasting sorrows of my mind.”
5472. Englished by M. B. Holliday, in his Technog. act 1. scen. 7.
5474. Xenophon Cyropaed. lib. 5.
5479. “He is happy who sees thee, more happy who hears, a god who enjoys thee.”
5480. Lod. Vertomannus navig. lib. 2. c. 5. O deus, hunc creasti sole candidiorem, e diverso me et conjugem meum et natos meos omnes nigricantes. Utinam hic, &c. Ibit Gazella, Tegeia, Galzerana, et promissis oneravit, et donis. &c.
5482. Hor. Ode 9. lib. 3.
5484. Buchanan. Hendecasyl.
5486. Cardan, lib. 2. de sap ex vilibus generosos efficere solet, ex timidis audaces, ex avaris splendidos, ex agrestibus civiles, ex crudelibus mansuetos, ex impiis religiosos, ex sordidis nitidos atque cultos, ex duris misericordes, ex mutis eloquentes.
5487. Anima hominis amore capti tota referta suffitibus et odoribus: Paeanes resonat, &c.
5489. In convivio, amor Veneris Martem detinet, et fortem facit; adolescentem maxime erubescere cernimus quum amatrixeum eum turpe quid committentem ostendit.
5490. Plutarch. Amator. dial.
5491. Si quo pacto fieri civitas aut exercitus posset partim ex his qui amant, partim ex his, &c.
5493. Faerie Qu. lib. 4. cant. 2.
5494. Zened. proverb. cont. 6.
5496. Lib. 3. de Aulico. Non dubito quin is qui talem exercitum haberet, totius orbis statim victor esset, nisi forte cum aliquo exercitu confligendum esset in quo omnes amatores essent.
5497. Higinus de cane et lepore coelesti, et decimator.
5498. Vix dici potest quantam inde audaciam assumerent Hispani, inde pauci infinitas Maurorum copias superarunt.
5499. Lib. 5. de legibus.
5500. Spenser's Faerie Queene, 3. book. cant. 8.
5501. Hyginus, l. 2. “For love both inspires us with stratagems, and suggests to us frauds.”
5503. Virg. “Who can deceive a lover.”
5504. Hanc ubi conspicatus est Cymon, baculo innixus, immobilis stetit, et mirabundus, &c.
5505. Plautus Casina, act. 2. sc. 4.
5509. Virg. 1. Aen. “He resembled a god as to his head and shoulders, for his mother had made his hair seem beautiful, bestowed upon him the lovely bloom of youth, and given the happiest lustre to his eyes.”
5511. Virg. E. l. 2. “I am not so deformed, I lately saw myself in the tranquil glassy sea, as I stood upon the shore.”
5512. Epist. An uxor literato sit ducenda. Noctes insomnes traducendae, literis renunciandum, saepe gemendum, nonnunquam et illacrymandum sorti et conditioni tuae. Videndum quae vestes, quis cultus, te deceat, quis in usu sit, utrum latus barbae, &c. Cum cura loquendum, incedendum, bibendum et cum cura insaniendum.
5514. Chil. 4. cent. 5. pro. 16.
5515. Martianus. Capella lib. 1. de nupt. philol. Jam. Illum sentio amore teneri, ejusque studio plures habere comparatas in famultio disciplinas, &c.
5516. Lib. 3. de aulico. Quis choreis insudaret, nisi foeminarum causa? Quis musicae tantam navaret operam nisi quod illius dulcedine permulcere speret? Quis tot carmina componeret, nisi ut inde affectus suos in mulieres explicaret?
5517. Craterem nectaris evertit saltans apud Deos, qui in terram cadens, rosam prius albam rubore infecit.
5518. Puellas choreantes circa juvenilem Cupidinis statuam fecit. Philostrat. Imag. lib. 3. de statuis. Exercitium amori aptissimum.
5521. Kornman de cur. mort. part. 5 cap. 28. Sat. puellae dormienti insultantium, &c.
5523. Vita ejus Puellae, amore septuagenarius senex usque ad insaniam correptus, multis liberis susceptis: multi non sine pudore conspexerunt senem et philosophum podagricium, non sine risu saltantem ad tibiae modos.
5525. Joach. Bellius Epig. “Thus youth dies, thus in death he loves.”
5526. De taciturno loquacem facit, et de verecundo officiosum reddit, de negligente industrium, de socorde impigrum.
5527. Josephus antiq. Jud. lib. 18. cap. 4.
5528. Gellius, l. 1. cap. 8. Pretium noctis centum sestertia.
5529. Ipsi enim volunt suarum amasiarum pulchritudinis praeecones ac testes esse, eas laudibus, et cantilenis et versibus exonare, ut auro statuas, ut memorentur, et ab omnibus admirentur.
5530. Tom. 2. Ant. Dialogo.
5531. Flores hist. fol. 298.
5532. Per totum annum cantarunt, pluvia super illos non cecidit; non frigus, non calor, non sitis, nec lassitudo illos affecit, &c.
5533. His eorum nomina inscribuntur de quibus quaerunt.
5534. Huic munditias, ornatum, leporem, delicias, ludos, elegantiam, omnem denique vitae suavitatem debemus.
5538. Lib. 4. tit. 11. de prin. instit.
5539. Plin. lib. 35. cap. 12.
5540. Gerbelius, l. 6. descript. Gr.
5541. Fransus, l. 3. de symbolis qui primus symbolum excogitavit voluit nimirum hac ratione implicatum animum evolvere, eumque vel dominae vel aliis intuentibus ostendere.
5542. Lib. 4. num. 102. Sylvae nuptialis poetae non inveniunt fabulas, aut versus laudatos faciunt, nisi qui ab amore fuerint excitati.
5543. Martial, ep. 73. lib. 9.
5544. Virg. Eclog. 4. “None shall excel me in poetry, neither the Thracian Orpheus, nor Apollo.”
5545. Teneris arboribus amicarum nomina inscribentes ut simul crescant. Haed.
5547. Lib. 13. cap. Dipnosophist.
5548. See Putean. epist. 33 de sua Margareta Beroaldus, &c.
5549. Hen. Steph. apol. pro Herod.
5550. Tully orat. 5. ver.
5553. Gravissimis regni negotiis nihil sine amasiae suae consensu fecit, omnesque actiones suas scortillo communicavit, &c. Nich. Bellus. discours. 26. de amat.
5554. Amoris famulus omnem scientiam diffitetur, amandi tamen se scientissimum doctorem agnoscit.
5556. Quis horum scribere molestias potest, nisi qui et is aliquantum insanit?
5557. Lib. 1. de non temnendis amoribus; opinor hac de re neminem aut desceptare recte posse aut judicare qui non in ea versatur, aut magnum fecerit periculum.
5558. “I am not in love, nor do I know what love may be.”
5559. Semper moritur, nunquam mortuus est qui amat. Aen. Sylv.
5560. Eurial. ep. ad Lucretiam, apud Aeneam Sylvium; Rogas ut amare deficiam? roga montes ut in planum deveniant, ut fontes flumina repetant; tam possum te non amare ac suum Phoebus relinquere cursum.
5562. Propert. lib. 2. eleg. 1.
5563. Est orcus illa vis, est immedicabilis, est rabies insana.
5567. Qui quidem amor utrosque et totam Egyptum extremis calamitatibus involvit.
5569. Ut corpus pondere, sic animus amore praecipitatur. Austin. l. 2. de civ. dei, c. 28.
5570. Dial. hinc oritur paenitentia desperatio, et non vident ingenium se cum re simul amisisse.
5571. Idem Savanarola, et plures alii, &c. Rabidem facturus Orexin. Juven.
5572. Cap. de Heroico Amore. Haec passio durans sanguinem torridum et atrabiliarum reddit; ale vero ad cerebrum delatus, insaniam parat, vigilia et crebro desiderio exsiccans.
5573. Virg. Egl. 2. “Oh Corydon, Corydon! what madness possesses you?”
5574. Insani fiunt aut sibi ipsis desperantes mortem afferunt. Languentes cito mortem aut maniam patiuntur.
5576. Lucian Imag. So for Lucian's mistress, all that saw her, and could not enjoy her, ran mad, or hanged themselves.
5578. Ovid. Met. 10. Aeneas Sylvius. Ad ejus decessum nunquam visa Lucretia ridere, nullis facetiis, jocis, nullo gaudio potuit ad laetitiam renovari, mox in aegritudinem incidit, et sic brevi contabuit.
5580. “But let me die, she says, thus; thus it is better to descend to the shades.”
5581. Pausanias Achaicis, l. 7.
5582. Megarensis amore flagrans Lucian. Tom. 4.
5584. Furibundus putavit se videre imaginem puellae, et coram loqui blandiens illi, &c.
5586. Juvenis Medicinae operam dans doctoris filiam deperibat, &c.
5587. Gotardus Arthus Gallobelgicus, nund. vernal. 1615. collum novacula aperuit: et inde expiravit.
5588. Cum renuente parente utroque et ipsa virgine frui non posset, ipsum et ipsam interfecit, hoc a magistratu petens, ut in eodem sepulchro sepeliri possent.
5590. Sedes eorum qui pro amoris impatientia pereunt, Virg. 6. Aenid.
5591. “Whom cruel love with its wasting power destroyed.”
5592. “And a myrtle grove overshadow thee; nor do cares relinquish thee even in death itself.”