[1] Loftþyngd er sá þrýstingur kallaður, sem loftið gerir á yfirborð jarðarinnar; en hann samsvarar hérumbil 15 punda þunga á hverjum ferþumlungi yfirborðs. Þýð.




III.


Ég fór að una æfinni betur á Sæfaranum þegar fram í sókti. Ég hafði fyrir reglu að fara upp á þilfar á hverjum morgni, meðan verið var að skifta um loft í skipinu. Þar hitti ég vanalega stýrimanninn, sem fékst þar við mælingar og athuganir. Ég reyndi oftsinnis að hafa tal af honum, en það kom fyrir ekki. Hann skildi ekki eða lézt ekki skilja eitt orð af því sem ég sagði. Hann mælti nokkur orð á máli, sem ég skildi ekki, í hvert sinn sem hann ætlaði ofan í skipið aftur.

Ég skildi það sem skipun um að fara niður aftur og hagaði mér samkvæmt því.

Á daginn sat ég lengstum við bóklestur í salnum eða bókasafnsklefanum.

Ég varð lítið var við Núma skipstjóra. Ég hefi ekki í fyrstu hugmynd um, hve fálátur hann var og einförull, og var því farinn að halda um tíma að hann væri farinn af skipinu.

Stöku sinnum hitti ég hann uppi á þilfarinu á morgnana. En oftast var hann þá svo hugsi og fámálugur, að engu tauti var við hann komandi. Þó bar við, að hann var glaðari í bragði. Það var helzt, þegar hann hafði sérstakan áhuga á einhverju, sem hann var að gera, að hann kom og tók mig tali. En þá var hann líka öllum mönnum alúðlegri og liprari. Listir og vísindi vildi hann helzt af öllu tala um.

Hann elskaði hafið. Ég varð þess var einn dag. Við stóðum saman á þiljum uppi og nutum veðurblíðunnar. Loftið var hlýtt og himininn heiður. Öldur úthafsins liðu eftir sæfletinum, eins og spegilgljáandi fjallabungur. Númi benti út yfir öldurnar og gat ekki varist þess, að dázt að hinni stórfenglegu og óháðu tign úthafsins. Hann lauk máli sínu með þessum orðum:

„Frá öldufalli yfirborðsins og niður í myrkustu undirdjúp er hafið á eilífri hreyfingu, þrungið lífi og lifandi verum. Það vekur undrun og ótta mannanna. Þeir hræðast hyldýpið, en ég hræðist það ekki. Þegar ég er á Sæfaranum er mér sama hvar ég hvíli í faðmi hafsins“.

Ned Land og Konsæll komu oft til mín inn í aðalsalinn og hafði ég gaman af heimsóknum þeirra, því þeir vóru sífelt að ybbast og kýta—oftast í góðu þó. Ned Land hafði alt á hornum sér. Hann kunni ekki við að vera innibyrgður, kvartaði undan mataræðinu, hvað það væri tilbreytingarlaust og var sárreiður við Núma skipstjóra, sem lét eins og hann heyrði ekki, þegar sem hæst gekk hranaskapur og umkvartanir Ned Lands.

Konsæll var þvert á móti, ánægður með alt. Hann hafði lag á því að haga sér eftir kringumstæðunum, og mín vegna var hann í sjöunda himni yfir því, hvað mér gæfist gott færi á að rannsaka hafið og sædýralífið. Gluggarnir á skipshliðinni vóru opnir tvo tíma á dag að jafnaði. Þá tíma notuðum við Konsæll kostgæfilega, til að athuga sjóinn. Þegar ég kom auga á einhvern fisk, sem við höfðum ekki séð áður, flýtti Konsæll sér að ákveða hvaða flokki eða tegund hann ætti að teljast með. Konsæll hafði vel vit á því og var heldur en ekki upp með sér af þeirri fræði. Hann sagði oft við Ned Land, að hann væri ekki annað en óseðjandi magi, sem skifti fiskunum í tvo flokka, eftir því hvort þeir væru ætir eða óætir.

En Ned Land þekti fiskana á annan hátt: af eigin reynslu og eftirtekt og hann fór ófögrum orðum um „safnhúsavizku“ Konsæls, sem hann svo kallaði.

Við héldum stöðugt í suðurátt, fórum yfir miðjarðarlínuna og komum loks á siglingaleiðir verzlunarskipanna.

Dag einn sat ég í aðalsalnum og var að lesa í bók. Ned Land og Konsæll sátu við gluggana og horfðu út í sjóinn. Alt í einu spratt Konsæll upp og gekk þangað sem ég var.

„Vill ekki húsbóndinn koma út að glugganum sem snöggvast“, sagði hann og virtist vera mikið niðri fyrir.

Ég brá við og leit út um gluggann. Sá ég þá eitthvert svart ferlíki liggja grafkyrt í sjónum skamt frá skipinu. Ég neytti augnanna því betur, sem nær dró.

„Skipsflak!“ kallaði ég upp yfir mig.

„Já“, sagði Ned Land, „það er sokkið og möstrin eru brotin“. Það var sem hann sagði. Slitrin úr reiðanum héngu á köðlum út af borðunum. Skipið hallaðist á bakborða og var fult af sjó. Það hlaut að vera nýsokkið, því mastrastúfarnir, sem stóðu upp úr þilfarinu, vóru hreinir. Í dyrum eins þilfarsklefans sáum við liggja lík ungrar konu og hafði hún kornbarn í fanginu. Lengra hafði hún ekki komist þegar slysið vildi til. Á þilfarinu láu 4 hásetar dauðir og flæktir í reiðaköðlunum. Var hræðileg sjón að sjá, hvernig þeir vóru útlits. Þeir höfðu barist við að losa sig úr köðlunum fram í andarslitrin.

Við stóðum eins og steini lostnir og horfðum á þessa hroðasjón, meðan Sæfarinn rendi framhjá. Og áður en við mistum sjónar á flakinu, sáum við hákarlana steðja að úr öllum áttum, með glóandi glirnum og gapandi kjöftum.

Þetta var í fyrsta sinn, sem mér varð óhægt innanbrjósts, síðan ég kom á Sæfarann.

Ég fór að leggja þungan hug á Núma skipstjóra og gat þó varla gert sjálfum mér grein fyrir, af hverju það stafaði. Mér hafði hingað til staðið á sama um fálæti hans og fáskifti, ég hafði hugsað mest um rannsóknir mínar og bóklestur. En nú fanst mér alt í einu, sem eitthvað væri óhreint við þetta háttalag skipstjórans og skipverja, eitthvað undarlegt og tortryggilegt.

Það leið heldur ekki á löngu, að þessi skoðun mín fékk nýja átyllu.

Eitt sinn snemma dags kom ég upp á þilfarið. Stóð stýrimaðurinn þar og benti á vissan stað í sjónhringnum, en Númi skipstjóri starði þangað gegnum sjónauka sinn. Svo lét hann sjónaukann síga og fór að ganga um gólf á þilfarinu, án þess að skifta sér af mér. Stýrimaður var allur á hjólum, eins og honum væri mjög mikið niðri fyrir. Hann ávarpaði skipstjórann öðru hvoru á máli, sem ég skildi ekki og Númi svaraði á sama máli. Rétt á eftir tóku þeir sjónaukana aftur og beindu þeim á þenna sama stað. Ég neytti augnanna af fremsta megni, en sá ekkert athugavert. Hljóp ég því ofan í salinn og sótti þangað sjónauka. Þegar ég kom upp aftur setti ég sjónaukann fyrir augun, en í sama vetfangi var hann hrifsaður af mér.

Númi skipstjóri stóð frammi fyrir mér. Hann var rólegur á svipinn, eins og hann var vanur, en hann var meira en rólegur, andlit hans var kalt og stirðnað að sjá, eins og lífvana steingerfingur. Hann kreisti aftur munninn og beit á jaxlana, en augun vóru sem í eldsglóð sæi. Ég fann þó fljótt að hann ætlaði ekki að láta reiði sína bitna á mér. Hann gat ekki haft augun af deplinum, sem hann horfði á áður og bægði mér frá að athuga.

Loks var eins og hann áttaði sig og fengi vald yfir sjálfum sér. Hann sagði nokkur orð við stýrimanninn, sem hvarf þegar ofan í skipið, og snéri sér svo að mér.

„Ég verð að byrgja yður inni“, sagði hann.

„Þér hafið auðvitað vald til þess“, sagði ég. „En má ég spyrja yður einnar spurningar?“

„Nei“.

Númi fór aftur að horfa út yfir hafið. Ég fann að vélin komst á hreifingu og skrúfan tók að knýja skipið áfram með vaxandi hraða.

Ég fór niður til þeirra Ned Lands og Konsæls. Þar vóru fyrir fjórir af hásetum skipsins og fóru þeir með okkur inn í sama herbergið, sem við vórum í fyrsta morguninn, sem við vórum á skipinu. Þeir spurðu mig spjörunum úr, en ég hafði ekki annað að segja en það, sem fyrir mig bar uppi á þilfarinu. Ned Land var í versta skapi.

Að vörmu spori kom þjónn inn og bar mat á borð fyrir okkur. Sefaðist þá vonzkan í Ned Land, um stund. Konsæll hvatti mig til að borða mig vel saddan, „því það er ekki víst að við fáum mat aftur í bráðina“, sagði hann, „það er eins víst að þeir gleymi okkur alveg“.

Ned Land tók þriflega til matar síns, eins og hans var vandi, og ég lét ekki mitt eftir liggja.

Að lokinni máltíð lagðist Ned Land endilangur á gólfið og steinsofnaði. Rétt á eftir lagðist Konsæll fyrir líka og sofnaði. Þótti mér það slæmt, því mér fanst full þörf á að vaka og hafa gát á öllu.

En nú brá undarlega við. Ég varð altekinn af máttleysi og þreytu og varð að leggjast á gólfábreiðuna líka. Hugsunin sljóvgaðist smátt og smátt, og einhver undarleg þyngsli sigu yfir höfuðið á mér, svo ég gat naumast haldið augunum opnum. Ég man það síðast, að ég heyrði að hlerunum var lokað og skipið hætti að velta; en það var merki þess, að það var komið í kaf. Svo misti ég meðvitundina alveg og féll í fastan, draumlausan svefn.

Morguninn eftir vaknaði ég og var þá inni í klefanum mínum. Mér var það nú fullljóst, að Númi skipstjóri hafði blandað svefnlyfi í morgunmatinn okkar daginn áður. Ég reis á fætur og fór inn í salinn, því hann stóð opinn. Bjóst ég við að hitta skipstjórann þar, og fá hjá honum skýringu á máli þessu.

Rétt á eftir kom hann út úr klefa sínum og gekk inn í salinn. Hann var þögull eins og vant var og fór að ganga um gólf, án þess að veita mér nokkra athygli.

En alt í einu staðnæmdist hann frammi fyrir mér.

„Eruð þér læknir?“ spurði hann.

„Já“, sagði ég, „ég stundaði lækningar í mörg ár, áður en ég fékk embætti við jurtasafnið í París“.

„Einn af hásetum mínum er veikur. Viljið þér skoða hann?“

„Já“.

„Komið þá með mér“.

Mér flaug þegar í hug, að veiki þessi mundi standa í sambandi við það, sem gerst hafði daginn áður, og var meira í mun að fá vissu fyrir því.

Númi fór með mig aftur í skipið og lauk upp einum hásetaklefanum. Komum við þar inn í rúmgott herbergi, og var það uppljómað af rafljósi. Maður lá í fleti út við þilið gengt dyrunum. Sá ég þegar, að hann var sár en ekki sjúkur. Ég laut niður að honum og losaði um blóðugan léreftsrenning, sem bundinn var um höfuð honum. Hann kveinkaði sér ekki hið minsta, en starði á mig með stirðu og sljóu augnaráði.

Sárið var hroðalegt. Hauskúpan var brotin og heilinn skaddaður mikið. Bólga var farin að myndast í sárunu og hafði þegar gert manninn alveg tilfinningarlausan.

„Hvernig hefir maðurinn hlotið þetta sár?“ spurði ég.

„Skipið rakst á“, sagði Númi. „Við það brotnaði járnteinn í vélrýminu og féll í höfuð honum“.

Ég horfði steinþegjandi á særða manninn. Hann var ungur að aldri, fríður sýnum og svipmikill og bar sömu þjóðerniseinkenni og aðrir þar á skipinu.

„Hann skilur ekki frönsku“, sagði Númi, „svo yður er óhætt að tala“.

„Hann verður dauður að tveim stundum liðnum“, sagði ég.

Númi skipstjóri brá hendinni fyrir augun og mér virtist ég sjá tár hrynja.

„Verður honum með engu móti hjálpað?“ spurði hann.

„Nei“.

„Jæja, þá þarf ég ekki yðar aðstoðar með“.

Ég fór út úr herberginu, en Númi var eftir hjá manninum dauðvona, niðurlútur og harmþrunginn.

Ég hvarf inn í herbergið mitt aftur, þungt hugsandi. Ég gat ekki um annað hugsað allan daginn en banasængina aftur í skipinu og þennan óskiljanlega árekstur, sem skipið hafði orðið fyrir, meðan við lágum í dvala, undir áhrifum svefnlyfsins.




IV.


Við fórum fyrir norðan Ástralíu og vórum komnir inn í Indlandshaf í janúarmánuði 1868. Ég veitti því eftirtekt, að Númi hagaði ferðinni öðruvísi þegar þangað kom. Í Kyrrahafinu fór Sæfarinn með fullum hraða eftir ákveðinni stefnu. En þegar dró nær ströndum Vestur-Indlands, hægði hann skriðinn og stýrði þá sitt á hvað, ýmist í norður eða suður. Liðu svo nokkrir dagar að við hringsóluðum um sama svæði, en fórum svo að þokast suður á við.

Það bar við einn dag, að ég sat í aðalsalnum, út við gluggann, og var að horfa á urmul af fiskum, sem safnast hafði utan um skipið. Þá kom Númi skipstjóri inn og gekk rakleitt til mín, út að glugganum.

„Við erum bráðum komnir til Ceylon“, sagði hann formálalaust. „Perlutekjan er að vísu lítil á þessum tíma árs. Þó getur verið, að nokkrir menn fáist við það núna. Langar yður ekki til að sjá þá kafa, prófessor?“

Ég var fljótur að játa því, en mig furðaði á því, að Númi skyldi alt í einu fá löngun til að nálgast þurlendið og mennina.

„Það er langt til Ceylon enn“, sagði ég, „og fari Sæfarinn ekki hraðara, en undanfarna daga, þá . . . .“

Númi tók fram í fyrir mér:

„Við verðum komnir þangað á morgun“, sagði hann.

Hann horfði stöðugt út í sjóinn, og mér varð líka litið þangað, en hnykti við heldur en ekki.

Ég kom auga á mann í sjónum, ekki liðið lík, sem barst með straumnum, heldur bráðlifandi mann, sem klauf sjóinn með sterklegum sundtökum, fór upp að yfirborðinu til að anda og kafaði svo aftur niður í djúpið.

„Þarna er maður sem liggur við druknun“, sagði ég. „Við verðum að bjarga honum!“

Númi svaraði ekki, en laut fast að gluggarúðunni.

Maðurinn í sjónum kom rakleitt að glugganum, lagði andlitið að rúðunni að utanverðu og skifti nokkrum merkjum og bendingum við Núma skipstjóra. Svo synti hann upp að yfirborðinu aftur og sá ég hann ekki framar.

Þó mér þætti þessi óvænti atburður furðu gegna, hafði þó einn hlutur vakið athygli mína. Þegar menn þessir nálguðust hvor annan, sinn hvoru megin við gluggarúðuna, sá ég óðara, að þeir vóru af sama kyni báðir. Flaug mér þá í hug, að þessi undarlegi skipstjóri mundi vera Indverji, enda þótt hann talaði eins og mentaður Vesturlandamaður. Sundmaðurinn leit út fyrir að vera almúgamaður, en eftir látbragði Núma og andlitsfalli að dæma, mátti ætla að hann væri frjálsborinn aðalsmaður af góðu bergi brotinn.

Númi skipstjóri fór yfir í hinn enda salsins og opnaði kistu, sem stóð þar. Hann tók upp úr henni bögla marga, athugaði þá vandlega og raðaði þeim svo niður aftur. Í bögglum þessum var tómt gull. Gizkaði ég á, að í kistunni væru fimm miljónir króna í gulli.

Þegar Númi var búinn að láta alt ofan í aftur, læsti hann kistunni vandlega, og hringdi bjöllu að því búnu. Þá komu inn 4 menn og báru kistuna út. Heyrði ég á fótatakinu að þeir báru hana að stiganum. Rétt á eftir fór Sæfarinn upp á yfirborðið; hlerarnir vóru opnaðir og kistunni bisað upp á þilfarið.

Árla morguns daginn eftir kom Númi inn og settist að morgunverði með okkur. Hann var óvanalega málhreifur, en mintist þó ekki einu orði á það, sem gerst hafði daginn áður.

„Við skulum nú borða okkur sadda“, sagði hann, „það getur orðið langt þangað til við fáum mat aftur“.

Matur var nógur á borðum, eins og vant var, og réttir margir. Sá ég að sumir þeirra vóru búnir til úr fiski, en hvaða efni var í sumum var mér ómögulegt að renna grun í, og hafði ég þó borðað þá mörgum sinnum. Þeir vóru einkennilegir á bragðið, en mér var þó farið að fallast á þá upp á síðkastið.

„Þér vitið ekki hvað það er, sem þér borðið“, sagði Númi skipstjóri. „En ég get fullvissað yður um, að það er holl fæða og nærandi. Það er langt síðan ég og mínir menn höfum borðað annan mat“.

„Eru þessir réttir fengnir allir úr sjónum?“ spurði ég.

„Já“, sagði skipstjórinn. „Ég þarf ekki annað en festa net utan á skipið, svo er það orðið fult af fiski eftir litla stund. En stundum fer ég á dýraveiðar í neðansjávarskógunum; þar eru veiðiföng bæði mikil og góð“.

„Ég get vel skilið, hvernig þér veiðið í net, en hitt er mér torskildara, hvernig þér farið að því, að veiða dýr í skógunum neðansjávar„, sagði ég, “og undarlegt þykir mér það, að aldrei skuli vera kjötmeti á borðum yðar“.

„Kjöt af landdýrum sést hér aldrei“.

„En hvers konar steik er þetta?“ spurði ég og benti á einn diskinn.

„Þetta er kjöt að vísu“, sagði skipsjórinn, „en það er af sæskjaldböku. Þetta, sem þér haldið líklega að sé svínakjöt, er höfrungalifur. Matsveinninn minn er vel að sér í tilbúningi matar. Rjóminn er þeyttur úr hvalamjólk, og sykurinn er búinn til úr eins konar þangtegund“.

Ég varð að samsinna því, að matsveinninn væri stöðu sinni vaxinn, því maturinn var ljúffengur.

Númi tók til máls aftur: „Ekki nóg með það, að ég hafi öll matarföng úr hafinu. Klæðnaður minn er líka sniðinn af efnum þess. Þráðurinn, sem klæðið er ofið úr, er rakinn úr einskonar sætágum. Sængurdýnurnar eru troðnar út með afar-smágerðu þangi.

Í stuttu máli sagt, get ég fengið úr sjónum allar lífsnauðsynjar mínar“.

Að lokinni máltíð fórum við inn í bókaklefann og reyktum vindil, sem auðvitað var vafinn úr blöðum af nikótínkendri sæurt. Númi sagði mér að ætlun sín væri að skoða grynningarnar við Mandor, en þar er mest perlutekja í heimi.

„Eruð þér tilbúinn?“ spurði skipstjórinn, lagði frá sér vindilinn og stóð upp. „Félagar yðar verða ef til vill með í förinni?“

„Það held ég sjálfsagt“, sagði ég og stóð upp. „En nú liggur Sæfarinn við botn og hér er 30 feta dýpi“.

„Það er svo til ætlast“, svaraði skipstjórinn.

„En getum við komist í bátinn fjórir?“ spurði ég.

„Nei, við förum fótgangandi“.

„Fótgangandi!“ át ég eftir, „—á mararbotni?“

„Já, einmitt það“.

Hann kallaði á Ned Land og Konsæl og fór með okkur miðskipa.

Mér datt í hug, að annaðhvort væri skipstjórinn brjálaður, eða hann væri að gera skop að okkur. En svo fór hann með okkur inn í klefa einn og þá fór ég að renna grun í hvað í ráði væri. Á þilunum héngu kafarafatnaðir margir og nokkrir menn vóru þar til taks að hjálpa okkur til að fara í kafarafötin. Föt þessi vóru úr togleðri og öll ein samfella, skálmar, bolur, ermar og vetlingar. Undir iljunum vóru þung og þykk blýstykki. Sterkar látúnsgjarðir héldu fötunum frá brjóstinu, svo ekki skyldi þrengja að öndunarfærunum.

En hvaðan átti svo andrúmsloftið að koma? Númi skipstjóri hafði séð ráð við þeim vanda. Þegar við vórum búnir að setja upp sterkan eirhjálm, sem festur var með látúnskraga við upphlutinn, var pípa, sem lá úr honum, sett í samband við hylki eitt, sem við höfðum á bakinu. Í hylki þessu var samþjappað loft. Fann ég að hreint loft streymdi inn í hjálminn þegar búið var að setja þetta saman. Um mittið girtum við belti og var í því hnífur, rafmagnsgeymir og rafmagnslampi, sem kveikja mátti á og slökkva eftir vild.

Svo vórum við fullbúnir til ferðarinnar. Búningur þessi var svo þungur, að ég gat ekki hreyft mig úr sporunum. En Númi hafði líka gert ráð fyrir því. Tveir menn tóku hvern okkar og bisuðu okkur inn í hliðarklefa. Að því búnu lokuðu þeir hurðinni vandlega.

Í klefa þessum var niðamyrkur. Ég heyrði sterkan hvin og fann kulda leggja upp eftir líkamanum. Klefinn var orðinn fullur af sjó, sem hleypt hafði verið inn í hann. Dyr vóru opnaðar á skipshliðinni og lagði inn um þær daufa dagsskímu. Gengum við út á mararbotninn gegnum þessar dyr.

Þegar þangað kom fann ég ekki til þyngslanna á kafarabúningnum. Mér var létt um allar hreyfingar og gat ég séð til allra hliða gegnum glerrúður í hjálminum.

Birtu lagði niður í djúpið, skærari en ég hafði búist við. Ég gat vel greint hluti í 100 faðma fjarlægð. Þegar lengra dró hurfu myndirnar í bláa móðu, sem döknaði smátt og smátt og hvarf að síðustu í svarta-myrkri.

Sjórinn umhverfis okkur var líkur andrúmsloftinu, eins gagnsær og það, en miklu þéttari í sér. Hátt yfir höfði mér sá ég móta fyrir yfirborði sjávarins.

Við gengum eftir smágerfum, ljósum sandi. Að baki okkur sáum við Sæfarann liggja eins og svartan, ílangan klett á botninum, en eftir nokkra stund hvarf hann okkur sýnum.

Annað veifið gengum við fram á fiska, sem þutu upp af hræðslu, eins og hrossagaukar í mýri. Steinar lágu á sandsléttunni til og frá, þaktir lindýrum og sægróðri. Upp á háum klettum stóðu skankalangir krabbar og störðu á okkur.

Alt í einu fór að halla undan fæti og gengum við niður brekkuna. Dagsbirtan varð æ daufari og daufari og að síðustu sáum við ekki annað en daufa rauðleita rökkurglætu.

Fram undan okkur var að sjá eins og svartan vegg. Það var neðansjávarskógur.

Eikurnar vóru eins konar trjákendir þönglar, stofnarnir þráðbeinir og greinarnar líka. Var mjög torvelt að komast áfram í skógi þessum. Trén stóðu svo þétt, að við urðum að sveigja þau til hliðar til að komast áfram; en trén sóktu í sama horfið aftur svo leiðin luktist að baki okkar.

Það var nú orðið svo dimt, að við urðum að bregða upp ljósi. Varð þá bjart umhverfis okkur sem um hádag væri. Virtist mér gróðurinn svo fjölbreyttur eins og væri ég staddur í suðrænum frumskógi. En undarlega kom hann mér fyrir augu, þessi fáséði myrkviður, þá er ég hafði virt hann fyrir mér stundarkorn. Var örðugt að gera greinarmun á dýrum og jurtum, svo mjög líktist hvað öðru. Ruglaði ég saman sæplöntum og lindýrum, skelfiskum og þarastönglum.

Það var afar örðugt að komast áfram í skógi þessum. Þegar við vórum komnir spottakorn inn í hann gerði Númi okkur vísbendingu um að nema staðar. Við lögðumst niður á þarabing til að hvíla okkur. Varð ég feginn hvíldinni, því ég var orðinn þreyttur. Það fór fyrir mér eins og öðrum köfunarmönnum, að mig sótti svefn. Eftir nokkra stund lét ég aftur augun og steinsofnaði.

Ekki veit ég, hve lengi ég hefi sofið, en þegar ég lauk upp augunum, spratt ég á fætur í ofboði.

Nokkur skref frá mér sé ég standa sækönguló meira en álnar háa, og var svo að sjá sem hún ætlaði þegar að ráða á mig. Ég varð skelkaður í svipinn, enda þótt ég vissi, að kafarafötin mundu verja mig biti hennar. Í sömu svifum vöknuðu félagar mínir. Réðist Númi skipstjóri á óféti þetta og barði það niður með byssuskeftinu.

Eftir viðureignina við dýr þetta, sem var jafn andstyggilegt sem það var meinlaust, datt mér í hug að hæglega gæti ég rekist á dýr, sem kafarfötin væru ekki einhlít fyrir. Mér hafði ekki hugkvæmst það áður. En upp frá þessu ásetti ég mér að vera var um mig.

Við lögðum af stað aftur, og vórum klukkustund að komast gegnum skóginn. Númi stýrði förinni og fór jafnan fremstur. Þegar komið var út úr skóginum fór að hækka undir fæti, og birta í sjónum.

Loks nam hann staðar. Sjórinn var hreinn og tær umhverfis okkur og uppljómaður af sólskini. Fram undan okkur sáum við grynningar þaktar perluskeljum.

Númi benti með hendinni yfir grynningarnar. Skeljarnar héngu á mjóum taugum við klappir og steina. Það vóru fádæma auðæfi, sem lágu þarna á mararbotni.

Við reikuðum til og frá og skoðuðum skeljarnar. Ned Land flýtti sér að tína saman stærstu og fallegustu perlurnar.

Að liðnum tíu mínútum nam skipstjórinn staðar alt í einu og benti okkur að fylgja sér í var, undir stórum kletti. Skamt frá okkur sáum við svertingja kafa niður. Var hann að freista hamingjunnar að ná í eitthvað, áður en perlutekjan byrjaði alment. Yfir höfðum okkar sá ég í botninn á bátnum hans, sem ruggaði hægt á yfirborðinu. Við annan fótinn á sér hafði hann bundið þungan stein til að verða fljótari að komast til botns. Þegar hann náði botni, losaði hann steininn við sig, lagðist á hnén og fór að tína skeljar í poka. Að því var hann svo sem hálfa mínútu. Svo fór hann upp að yfirborðinu aftur, dró steininn upp í bátinn á taug, sem fest var við hann, sótti í sig veðrið og stakk sér til botns aftur. Gekk svo koll af kolli. En hvort hann hefir fundið nokkra perlu í öllum þessum skeljum er ómögulegt að segja, þó hann legði lífið í hættu fyrir þá von.

Við fengum fljótt sönnun fyrir því, hvað vinna þessi er hættuleg. Eitt sinn þegar svertinginn stakk sér til botns og var að leggjast á hnén tók hann viðbragð og snéri aftur upp til bátsins. Þá sá ég eitthvað dökkleitt í sjónum fyrir ofan hann. Það var hákarl, og synti beint að svertingjanum, með gapandi gini. Svertinginn vatt sér snögglega til hliðar, en þá sló hákarlinn sporðinum á hann, svo hann féll til botns. Hákarlinn snéri að honum aftur og sýndist þá öll von úti um svertingjann. Í sömu svipan óð Númi skipstjóri fram móti hákarlinum og mundaði hnífinn. Hákarlinn sá hann og snéri þegar að honum. Númi lét sér ekki bregða, en þegar hákarlinn hugðist að gleypa hann, varpaði hann sér til hliðar og lagði hnífnum á kaf í kvið hákarlinum. Sjórinn litaðist blóði og sá ég ekki hverju fram fór í nokkrar sekúndur. Þegar þeir komu í ljós aftur, sá ég að Númi hélt sér föstum á bæxli hákarlsins og lét hnífinn ganga í skrokkinn á honum, en náði þó ekki að leggja hann í hjartað. Hákarlinn braust um ákaflega. Mynduðust iðuköst í sjónum út frá honum alla vega, svo mikil, að mér lá við falli. Númi misti loks taksins og féll til botns. Þótti mér þá sem úti væri um hann. Ég ætlaði að skunda til og hjálpa honum, en þessi voðasjón fékk svo mikið á mig, að ég stóð sem steini lostinn og komst ekki úr sporunum. Í sömu svipan sá ég hvar Ned Land óð fram og hafði á lofti skutulinn. Þegar hann náði til hákarlsins, rak hann skutulinn á kaf í skrokkinn á honum. Sjórinn varð að nýju svo litaður blóði, að ég sá ekki hverju fram fór um hríð. Ég skreiddist nú á vettvang og var Númi þá staðinn upp. Hann gekk að Ned Land og tók í hönd honum fast og innilega.

Svertinginn var horfinn. Hann hafði komist aftur upp í bátinn sinn, án þess við tækjum eftir því. Hátt uppi í sjónum sáum við svart ferlíki. Það var hákarlshræið sem flaut þar og barst burt með straumnum.

Það var liðið langt á dag og farið að skyggja. Við urðum því að hafa hraðann á, að komast til skipsins aftur. Númi valdi nú aðra leið, styttri og greiðfærari. Við gengum í tvær stundir eftir sandsléttum. Vóru þær víðast auðar, en sumstaðar var sægróður mikill, þang og þaraflækjur, taugar og tágar, sem flæktust um fætur okkar og seinkuðu ferðinni. Það var nærri aldimt orðið þegar við sáum loks ljósin á Sæfaranum. Varð ég alls hugar feginn þegar við náðum loks skipinu, og tókum á okkur náðir eftir ferðalag þetta.




V.


Sæfarinn hélt áfram förinni. Hann rann um veglausan sægeiminn eins og kólfi væri skotið, dag eftir dag. Ég sat lengstum í salnum við lestur og rannsóknir. Nóg var úr að velja í bókasafni skipsins. En mest var þó vert um hina miklu bók náttúrunnar, sem Númi skipstjóri fletti upp fyrir mér á hverjum degi, á þann hátt að renna hlerunum frá gluggunum. Sjórinn sjálfur og sædýraríkið var óþrotlegt rannsóknarefni fyrir mig. Ég fann það brátt, að rit mitt „Um leyndardóma undirdjúpanna“ þurfti mikilla umbóta við, því margt reyndist mér þar rangt eða ónákvæmt. Svo hafði ég mörgu við að bæta, svo næsta útgáfa hlaut að verða miklum mun stærri.

Leiðin sem við fórum var mörkuð á kortið daglega, eins og Númi hafði sagt. Ég fylgdi stefnunni með athygli, vegna rannsókna minna, því á þeim hafði ég allan hugann og gætti naumast dagatals eða tímalengdar.

Númi stýrði gegnum Persaflóann og þaðan inn í Rauðahafið. Hann hélt stöðugt í norðurátt og þótti mér það furðu gegna, þegar svona var langt komið.

Lesseps var að grafa Suezskurðinn mikla um þetta leyti, en hann var ekki kominn nærri alla leið gegnum eiðið. Hvað ætlaði skipstjórinn fyrir sér? Ég var stöðugt að hugsa um það, því mér var farið að þykja nóg um.

Dag einn kom Númi inn í salinn og spurði ég hann þá þegar, hvert hann ætlaði að fara.

„Hvers vegna spyrjið þér svona! Ég ætla auðvitað yfir í Miðjarðarhafið“, svaraði hann snúðugt. „Ég býzt við að komast þangað á morgun“.

„Á morgun?“

„Já, prófessor góður. Eruð þér hissa á því?“

„Það er nú komið upp úr á mér að vísu, að falla í stafi, þó eitthvað furðulegt beri við á skipi þessu. En—þá megið þér herða skriðinn freklega, ef þér ætlið að sigla suður fyrir Afríku og verða kominn inn í Miðjarðarhaf á morgun“.

„Suður fyrir Afríku, segið þér hr. prófessor!—Hvaða erindi eigum við þangað?“

„Ég hélt að Sæfarinn væri ekki vel fallinn til að ferðast landveg. Og komist hann ekki yfir eiðið . . . . ?“

„Þá fer hann undir það“.

„Er það fært?“

„Já, ég hefi fundið göng mikil neðansjávar, sem liggja gegnum eiðið, djúpt í jörðu. Þau kalla ég Arabisku göngin“.

„Hvernig stóð á því að þér funduð þau?“

„Það skal ég segja yður“, svaraði skipstjórinn. „Ég hafði veitt því eftirtekt að í Miðjarðarhafinu og Rauðahafinu vóru nokkrar fiskitegundir af sama tagi. Kom mér þá til hugar að samband mundi vera milli hafanna. Nú er sjávarhæðin meiri í Rauðahafinu og hlaut því að falla straumur úr því yfir í Miðjarðarhafið. Ég gerði tilraun til að ganga úr skugga um þetta á þann hátt, að ég veiddi nokkra fiska nálægt Suezeiðinu, festi eirhringi við sporðinn á þeim og lét þá svo lausa. Þegar ég kom upp undir Sýrlandsstrendur nokkrum mánuðum seinna, var ég svo heppinn að rekast á nokkra af þessum fiskum. Ég átti nú ekki annað eftir en finna opið á göngunum á botni Rauðahafsins, og það hepnaðist mér um síðir. Ég hætti mér inn í göngin og komst í gegnum þau slysalaust. Síðan hefi ég farið um þau mörgum sinnum“.

Mér þótti þessi frásaga næsta merkileg og flýtti mér að segja félögum mínum af þessu. Konsæll komst á loft af ánægju, en Ned Land ypti öxlum.

„Neðansjávargöng“, át hann eftir; „slíkt og þvílíkt hefi ég aldrei heyrt talað um!“

„Hafið þér heyrt talað um Sæfarann?“ spurði Konsæll. „Til er hann þó, og hitt er engu ótrúlegra, að þessi göng séu til“.

„Já, við verðum víst að vona að svo sé“, sagði Ned, „því fljótar komumst við inn í Miðjarðarhafið“.

Um hádegisbil daginn eftir fór Sæfarinn upp að yfirborðinu. Við félagarnir fórum þegar upp á þilfar. Land var að sjá langt til austurs, en ógreinilega þó, því þokuslæðingur lá yfir.

Við vórum að spjalla saman nokkra stund. En alt í einu þagnaði Ned Land og benti út yfir hafið.

„Lítið þið á“, sagði hann.

„Ég sé ekkert“, svaraði ég. „Ég hefi ekki augun yðar“.

„Sjáið þér ekkert á hreifingu framundan á stjórnborða?“

Ég neytti sjónarinnar af fremsta megni og kom loks auga á stóra skepnu, með langan og dökkleitan skrokk.

„Koma fyrir hvalir í Rauðahafinu?“ spurði Konsæll.

„Það ber við að þeir flækjast þangað“, svaraði ég.

Ned Land hafði ekki augun af dýrinu. „Þetta er ekki hvalur“, sagði hann. „Ég þekki hvalina og þeir þekkja mig“.

Sæfarinn nálgaðist skepnuna óðfluga.

„Hvaða herjans dýr er þetta!“ hrópaði Ned Land. „Það hefir ekki klofinn sporð, eins og hvalur, og önnur sundfæri þess líkjast klunnalegum útlimum á landdýri“.

„Það er sækýr, ef húsbóndanum þóknast“, sagði Konsæll.

„Nei, það er ekki sækýr“, sagði ég. „Það er eins konar hvalur af höfrungakyni, sem er orðinn mjög fágætur. Hann er kallaður dýkingur.“

Ned Land hafði ekki augun af hvalnum. Honum stóð alveg á sama um nafnið. En svona hval hafði hann ekki séð áður, og brann nú í skinninu af vígahug.

„Svona hval hefi ég aldrei drepið“, sagði hann.

Í þessum svifum kom Númi skipstjóri upp á þiljur og heyrði hvað Ned Land sagði.

„Munduð þér vera fáanlegur til að taka upp fyrri starfa yðar, rétt í þetta sinn?“ spurði Númi.

Ned Land þreif ósjálfrátt báðum höndum til skutulsins.

„En ég vil ráða yður til að missa ekki marks. Það getur riðið yður sjálfum á miklu“, bætti Númi við.

Ned Land setti upp kæruleysis- og fyrirlitningarsvip, en svaraði engu.

„Eru þeir illir viðureignar, dýkingarnir?“ spurði ég.

„Já, í meira lagi“, svaraði Númi. „Það eru dæmi þess að þeir hafa ráðist á hvalveiðamenn og hvolft bátunum undir þeim. Ég er ekki hræddur um Ned Land, þó ég segði svona. Ég sagði það af því ég veit, að honum þykir gott kjöt, en kjötið af dýkingnum er mesta sælgæti“.

Númi kallaði niður í skipið og komu þá 7 menn upp að vörmu spori. Þeir losuðu bátinn og settu hann á flot. Sex menn settust undir árar en einn fór að stýrinu. Við félagarnir þrír komum okkur fyrir í skutnum. Númi varð eftir í Sæfaranum.

Skipverjar ýttu frá og lögðust á árarnar. Sóttist róðurinn fljótt og vórum við komnir í námunda við hvalinn innan lítillar stundar. Þegar fáir faðmar vóru eftir, hægðum við ferðina. Ned Land fór fram í stafninn og stóð þar með reiddan skutulinn. Skutultaugin var ekki föst í bátnum, eins og vanalegast er, heldur var endinn á henni festur við dufl, sem flaut á yfirborðinu, en línan var í sjó. Mátti sjá af því hvað skutlinum leið.

Þessi dýkingur var óvanalega stórvaxinn, ýkjulaust 10 álnir á lengd. Hann lá í sjóskorpunni og hreyfði sig ekki, heldur en hann væri sofandi. Mátti því komast mjög nærri honum.

Báturinn nálgaðist smátt og smátt, þangað til ekki vóru eftir nema 3 faðmar; þá vóru árarnar lagðar upp.

Ned Land stóð í stafni með reiddan skutulinn. Alt í einu heyrðist hvinur mikill og hvarf dýkingurinn í sömu svipan. Skutullinn hafði auðsjáanlega geigað frá beinni stefnu.

„Fari hann í sjóðbullandi!“ öskraði Ned Land í bræði sinni. „Hann slapp undan skutlinum“.

„Ekki alveg“, sagði ég. „Hann hefir fengið skeinu talsverða, því sjórinn er blóðlitaður“.

„Skutulinn!“ hrópaði Ned Land.

Hásetarnir þrifu árarnar og reru þangað sem duflið flaut. Þegar skutullinn var kominn upp í bátinn var farið að elta dýkinginn.

Hann var ekki særður til muna, því hann synti hratt. Hásetarnir lögðust á árarnar af öllum mætti. Við komumst í skotmál hvað eftir annað, og Ned Land var að því kominn að kasta skutlinum, en þá fór dýkingurinn jafnan í kaf, svo að við mistum hans. Þessi eltingaleikur stóð yfir í fulla klukkustund. Ég var farinn að halda að við yrðum að hætta við svo búið, en þá varð sú breyting á, að dýkingurinn snéri við alt í einu og kom rakleitt á móti okkur.

Ned Land var viðbúinn að taka á móti honum.

„Varið ykkur piltar!“ sagði hann.

Stýrimaðurinn sagði nokkur orð á sínu máli, sem að líkindum þýddu eitthvað svipað því sem Ned Land hafði sagt.

Það fór eins og við höfðum búist við, að dýkingurinn réði þegar á bátinn og velti honum á annað borðið svo sjór féll inn. Var það snarræði stýrimannsins að þakka, að bátnum hvolfdi ekki. Hvalurinn beit því næst í borðstokkinn og vó bátinn á loft með kjaftinum, hvað eftir annað. Ned Land hélt sér með annari hendi, en í hinni hafði hann skutulinn og lét hann ganga jafnt og þétt í skrokkinn á hvalnum. Við kútveltumst hver um annan þveran í bátnum og hefðum eflaust bráðlega hlotið meiðsl eða bana, ef Ned Land hefði ekki tekist að leggja dýkinginn í hjartað. Hann linaðist í átökunum, tennurnar urguðu við járnið; svo misti hann taksins og sökk.

Duflinu skaut upp að vörmu spori og hvalnum rétt á eftir. Hann var þá dauður. Við festum taug við sporðinn á honum, og hinum endanum við bátinn. Svo rerum við í áttina til Sæfarans með hvalinn í eftirdragi.

Seinna um daginn átum við kjöt af honum að miðdagsverði. Var það bragðgott og engu líkara en nautakjöti.

Daginn eftir héldum við áfram norður á bóginn, í hægðum okkar. Um náttmálaskeið var Sæfarinn við yfirborðið og fór ég þá upp á þilfar. Mig var farið að langa til að sjá sægöngin sem skipstjórinn hafði sagt mér af, og fór nú að athuga hvar við værum staddir. Þoka var yfir og myrkt af nóttu. Ég sá grylla í rauðleitt ljós í nokkurri fjarlægð.

„Fljótandi viti“, var sagt við hliðina á mér.

Það var Númi skipstjóri sem talaði.

„Þetta er vitinn í Suez“, sagði hann. „Við erum þá og þegar komnir að göngunum“.

„Er ekki vandfarið gegnum göngin?“ spurði ég.

„Ójú, ég er vanur að vera í stýrisklefanum sjálfur og segja fyrir um stefnuna. En nú verðum við að fara niður“.

Þegar við vórum komnir niður, var öllum hlerum lokað og búið um vandlega. Sjór var tekinn inn í einn klefann og sökk þá Sæfarinn niður í 6 faðma dýpi.

Ég ætlaði að hverfa til herbergis míns, en Númi skipstjóri kallaði á mig.

„Langar yður ekki til að koma með mér inn í stýrisklefann, prófessor góður?“ spurði hann.

„Jú, ég tek mér til þakka“.

Stýrisklefinn var 3 álnir á hvern veg og lítið eitt hærri. Stýrishjólið var í honum miðjum. Glerrúður kúptar og sterkar vóru á hverri hlið og mátti sjá út um þær í allar áttir frá skipinu.

Ekkert ljós var þar inni. En skímu lagði inn um gluggana frá ljóskerunum utan á skipinu. Maður stóð við stýrishjólið og hélt báðum höndum um húnana. Hann var mikill vexti og þreklegur.

Rafmagnsþræðir láu úr klefanum niður í vélrýmið og var sá umbúnaður við endana, að Númi gat ráðið stefnu skipsins og hraða með mestu nákvæmni. Hann hægði þegar ferðina að miklum mun.

Ég stóð við gluggana á bakborða, og virti fyrir mér háa hamra, sem við fórum með fram. Númi hafði ekki augun af áttavitanum. Hann sýndi stýrimanni með bendingum hvernig hann ætti að stýra.

Þegar klukkan var 15 mínútur gengin í 11 tók skipstjórinn sjálfur stýrið. Sáum við þá eins og hellismunna heljarstóran fram undan okkur. Inn í hann stefndi Sæfarinn. Úti fyrir heyrðist óvanalegur hávaði og straumur. Það var sjórinn úr Rauðahafinu, sem hallans vegna braust með heljar afli gegnum göngin, út í Miðjarðarhafið. Sæfarinn barst með straumnum eins og kólfi væri skotið og hafði þó vélin aftur á af öllum mætti.

Ég var með öndina í hálsinum af undrun og aðdáun. Göngin vóru svo þröng, að skipið straukst nærri með hliðveggjunum. Var sem eldrákir með öllum litum regnbogans flýgju fyrir gluggana, vegna birtunnar sem lagði á bergið frá skipinu.

Klukkan 5 mínútur yfir hálf 11 slepti Númi stýrishjólinu og snéri sér að mér.

„Miðjarðarhafið!“ sagði hann.

Ferðin undir eyðið hafði ekki staðið yfir nema 20 mínútur.

Morguninn eftir hitti ég Ned Land og Konsæl á þilfarinu. Þeir höfðu sofið báðir á leiðinni gegnum sægöngin og ekki haft hugmynd um hvað fram fór.

„Þá erum við nú komnir í Miðjarðarhafið“, sagði ég.

„Ekki held ég það sé nú orðið enn“, sagði Ned Land.

„Svo er það ei að síður“, sagði ég. „Ströndin sem við sjáum móta fyrir í suðri er Egiptaland“.

„Já, annað hvort það, eða eitthvað annað“, svaraði Ned.

„Úr því húsbóndinn segir að svo sé, þá verðið þér að trúa húsbóndanum“, sagði Konsæll.

„Þér, Ned Land, sem hafið svo hvassa sjón, hljótið að sjá hafnarvirkin í Port Said“, sagði ég.

Ned Land horfði þangað stundarkorn. „Jæja, það er fyrirtak“, sagði hann. „Við erum þá í Miðjarðarhafinu í raun og veru. Heyrið þér prófessor, við getum þá farið að ráða ráðum okkar“.

Ég vissi vel hvað Ned Land átti við, en ég lét sem ég skildi hann ekki.

„Er ekki einmitt núna tækifæri til að strjúka frá Sæfaranum?“ hélt hann áfram.

„Það er nú hægar ort en gert“, sagði ég.

Ned Land var bráðlátur eftir frelsinu, og orðinn heldur skapstyggur upp á síðkastið.

„Það getur nú verið“, sagði hann. „En einhver endir verður að vera á þessu“.

Ég vissi það vel, að Ned Land átti óþolandi æfi á skipinu. Hann var vanur sjálfræði og svaðilförum á hvalaveiðum. Það lamaði þrótt hans og heilsu, að vera einangraður svona í iðjuleysi. En ég reyndi að draga flóttann á langinn, því ég átti margt eftir óséð og órannsakað í hafinu.

„Alt hefir einhvern enda“, sagði ég. „Þegar við komum í námunda við Frakkland, England eða Norður-Ameríku, getur vel farið svo að betra færi bjóðist, þegar minst varir“.

„Þegar við komum þangað eða þangað“ sagði Ned og ygldi brúnina. „En nú erum við í Miðjarðarhafinu.—Er það ekki eins gott og allir hugsanlegir staðir aðrir?“

Ned hafði rétt að mæla, svo að ekki varð á móti borið. Ég vissi ekki hverju ég átti að svara.

„Hvað heldur Konsæll um þetta?“ spurði Ned Land.

Konsæll sagði það sannast, að hann hefði enga hugmynd gert sér um þetta. Hann átti enga vini eða ættingja, sem þráðu hann. Hann var allur þar sem ég var. Hans skilningur á málinu var, í fám orðum sagt, „eins og húsbóndanum þóknaðist“.

Ég var neyddur til að fastákvarða eitthvað.

„Ég er hræddur um, að við getum ekki bygt neitt á Núma skipstjóra“, sagði ég. „Okkur er kunnugt um leyndarmál hans og þess vegna lætur hann okkur ekki lausa. Við verðum því að nota fyrsta færi sem gefst til að strjúka frá Sæfaranum“.

„Það er einmitt það sem ég hefi í hyggju“, svaraði Ned.

„En fyrsta tilraunin verður að lánast“, sagði ég. „Lánist hún ekki, verður okkar gætt svo vandlega, að færið gefst aldrei aftur. Við verðum að fara varlega“.

„Rétt er það“, sagði Ned Land. „En gefist gott tækifæri,—ætlið þér þá að vera tilbúinn að nota það?“

„Já“.

Ned Land hafði hugsað sér, að annaðhvort yrðum við að synda í land, ef Sæfarinn flyti nálægt landi að nóttu til, eða við tækjum bátinn og rerum til lands á honum. En þetta hvorttveggja var ógerlegt, eins og nú stóð á. Sæfarinn hélt sig langt frá löndum og var lengstum í kafi; rétt eins og skipstjórinn hefði eitthvert hugboð um ráðagerð okkar.

Einn dag sem oftar var ég sokkinn niður í rannsóknir mínar, inni í salnum. Við vórum þá komnir suður fyrir Krít. Kom þá yfir mig svo mikill hiti, að ég varð að losa um föt mín. Ég skildi ekki í því hvaðan sá hiti stafaði. Við vórum staddir á 10 faðma dýpi, en þar er hitinn litlum breytingum háður. Mér datt í hug að einhver veiki væri að leggjast á mig. En hélt þó áfram við iðju mína; en hitinn óx og varð með öllu óþolandi. Ég ætlaði að fara burt úr salnum, en í því kom Númi skipstjóri inn, og gekk að hitamælinum.

„Fjörutíu og tvö stig“, sagði hann.

„Já, hvaðan sem þessi hiti stafar, þá er hann óþolandi“, sagði ég.

„Hann verður ekki meiri en við viljum vera láta“, sagði Númi.

„Þá finst mér að þér ættuð að draga úr honum“, sagði ég.

„Það get ég ekki“, sagði skipstjórinn. „En ég get siglt burt frá honum“.

„Kemur hann utan að?“ spurði ég.

„Já, skipið flýtur í sjóðheitum sjó“.

Í sömu svipan var gluggahlerunum skotið frá. Sá ég þá að sjórinn var hvítur umhverfis Sæfarann. Alt var ein gufuólga eins og í sjóðandi hver.

Ég studdi hendinni á rúðuna, en varð að kippa henni að mér hið bráðasta, vegna hitans.

Númi sagði að við værum í nánd við eldfjall neðansjávar, sem væri að gjósa.

Ég leit út um gluggann. Sæfarinn lá kyr, því engin leið var að komast lengra, vegna hitans. Sjórinn breytti lit og roðnaði smátt og smátt. Stafaði sá litur frá síndri og ösku sem þyrlaðist í sjónum eins og ryk í lofti. Brennisteinsfýlu megna lagði um skipið, en í nokkurri fjarlægð brutust fram lyfrauðar logatungur, svo bjartar, að rafljós Sæfarans varð að engu fyrir þeim.

Nú var ekki viðlit að haldast við lengur vegna hitans.

Númi skipaði að snúa við. Stundarfjórðungi síðar drógum við að okkur svalt og hreint loft á yfirborði sjávar.