nec tu contuleris urbem Laestrygonos umquam
gentibus obliqua quas obit Hister aqua,
nec uincet Cyclops saeuum feritate Piacchen,
qui quota terroris pars solet esse mei!
Scylla feris trunco quod latret ab inguine monstris,
25
Heniochae nautis plus nocuere rates.
nec potes infestis conferre Charybdin Achaeis,
ter licet epotum ter uomat illa fretum,
qui, quamquam dextra regione licentius errant,
securum latus hoc non tamen esse sinunt.30

21 urbem BCMT urbes FHIL || Laestrygonos BC lestrigonis MFIT listrigonis HL || 22 quas] quos T || Hister] inster L **ster C || 23 feritate] pietate BC, Iac ut uid || Piacchen B piaechen C phiacem T piacē MFHIL || 24 mei] mihi T || 25 Scylla] silla CP || feris] ferox IT || quod] quae M2ul quamuis H || latret] latrat FM2ul || 26 Heniochae edd enioche CFH en*oche B1 emioche M, ut uid enochie ITB2 emochee L || nautis] multis I nobis B2 || 27 nec] non L || Charybdin] caripdin I charydin C || Achaeis] ach—eis I || 28 epotum B et potum C epotet MFHILT || ter uomat] ter uomet H1 euomat C || illa] ore M2ul || 29 quamquam] quamuis T || errant BCFH errent MILT || 30 latus] natus C || hoc non] non Mac I1

hic agri infrondes, hic spicula tincta uenenis;
hic freta uel pediti peruia reddit hiemps
ut, qua remus iter pulsis modo fecerat undis,
siccus contempta naue uiator eat.
qui ueniunt istinc uix uos ea credere dicunt;35
quam miser est qui fert asperiora fide!
crede tamen; nec te causas nescire sinemus
horrida Sarmaticum cur mare duret hiemps.
proxima sunt nobis plaustri praebentia formam
et quae perpetuum sidera frigus habent;40
hinc oritur Boreas, oraeque domesticus huic est,
et sumit uires a propiore polo.

31 infrondes] frondes C || 32 hic] hec L || uel] quae I1 || reddit] fecit M2ul || 34 naue] nauu Cac, ut uid || 35 istinc] istuc MFI || uix uos] uix nos BL uos uix T || credere] crederer H || 36 fert] foret Cac || 37 tamen] tantum L mihi M2c in ras || nec te causas BCMFHLT (te in ras M2c) causas nec te I || 39 praebentia] ducentia F, probante Burman || 40 perpetuum M2ul praecipuum BCM1FHILT || 41 hinc] hic FL || huic] hinc L 42 uires ... polo 'Meynke, recte?'—Riese uires ... loco codd mores ... locus Merkel (1884) || a propiore] asperiore H1 a superiore H2ul

at Notus, aduerso tepidum qui spirat ab axe,
est procul, et rarus languidiorque uenit.
adde quod hic clauso miscentur flumina Ponto,45
uimque fretum multo perdit ab amne suam.
huc Lycus, huc Sagaris Peniusque Hypanisque Calesque
influit, et crebro uertice tortus Halys;
Partheniusque rapax et uoluens saxa Cinapses
labitur, et nullo tardior amne Tyras,50

43 at BCMF2HILT et F1 set F2[sic] || aduerso] auerso Bentley || tepidum] tepidus MH2c tepide F2ul || 46 multo] misto M2ul(=mixto) || 47 Lycus] lucus I || Peniusque Heinsius ex Plin. NH VI 14 peneusque CI paneusque BMHT poneusque L panesque F || Hypanisque Heinsius 'ex libris antiquis' hitanisque B hyranisque C ut uid, M ut uid hytanusque F hytanesque T hitaneusque ex hitanque I hythausque H iponesque L || Calesque I. Vossius ex 'Eustathio Scholiis in Periegeten' (Heinsius) catesque BCMFHLT charesque I || 48 crebro] crebo B torto I || tortus] pulsus M || Halys B halis H alis MFILT hilas C || 49 Partheniusque BHL partheniasque C, ut uid parthemiusque IT parthiniusque M partenusque F || Cinapses BC; fluuius prorsus ignotus Cynapses edd cinapsis L tynapses H cinaspes FIT niphates M (ex Luc. III 245) Cinolis Auctor Electorum Etonensium 'Cinolis emporium Arriano' || 50 et nullo] et ullo I hanc aliquo Leidensis Heinsii haud aliquo Heinsius

et tu, femineae Thermodon cognite turmae,
et quondam Graiis Phasi petite uiris,
cumque Borysthenio liquidissimus amne Dirapses
et tacite peragens lene Melanthus iter,
quique duas terras, Asiam Cadmique sororem,55
separat et cursus inter utramque facit,
innumerique alii, quos inter maximus omnes
cedere Danuuius se tibi, Nile, negat;
copia tot laticum quas auget adulterat undas,
nec patitur uires aequor habere suas.60
quin etiam, stagno similis pigraeque paludi,
caeruleus uix est diluiturque color;

51 Thermodon] themodon C || turmae BCM turbe FHILT || 52 Graiis CM grais BHILT a grais F || Phasi] phasis H1 || 53 Borysthenio editio princeps Romana 1471 boristenico BCML boristonico F boistronico I boistonico T boistenio H || liquidissimus] rapidissimus T || Dirapses BCFHLT; fluuius ignotus diraspes I daraspes M Lycastus Auctor Electorum Etonensium, probante Riese || 54 Melanthus] melantis T || Cadmique] add I2 in loco a prima manu relicto cathmique B || 56 inter] interque M || 57 alii] amnes M1 || omnes] omnis B || 58 Danuuius Korn danubius codd || negat] neget F1 || 59 laticum] liticum L || 61 quin] qui CP, fort Fac || pigraeque] nigreque T

innatat unda freto dulcis, leuiorque marina est,
quae proprium mixto de sale pondus habet.
si roget haec aliquis cur sint narrata Pedoni,65
quidue loqui certis iuuerit ista modis,
'detinui' dicam 'tempus, curasque fefelli;
hunc fructum praesens attulit hora mihi.
abfuimus solito dum scribimus ista dolore,
in mediis nec nos sensimus esse Getis.'70
at tu, non dubito, cum Thesea carmine laudes,
materiae titulos quin tueare tuae,
quemque refers imitere uirum; uetat ille profecto
tranquilli comitem temporis esse fidem.

63 marina est] marina ILT || 64 pondus] nomen ILB2 momen Wakefield ad Lucr. VI 474 || 65 roget] rogat CT || 67 detinui ... tempus, curasque excerpta Politiani detinui ... tempus curamque LT detinui ... curas tempusque BCMFHI diminui ... curas tempusque codex Petri Danielul (Burman), sicut coniecerat Burman distinui ... curas, tempusque Auctor Electorum Etonensium || 68 fructum praesens] praesens fructum F || 69 abfuimus] afluimus B1 aff*uimus C absumus a M || scribimus] scripsimus MFL || dolore] labore M || 71 dubito] dubito M2cF2c, ut uid dubites F3ul, ut uid || cum] tum C || 73 quemque] queque C || imitere] imite** C (folium lacerum) imitare HLT, Ipc ut uid imita Iac ut uid

qui quamquam est factis ingens et conditur a te75
uir tantus quanto debuit ore cani,
est tamen ex illo nobis imitabile quiddam,
inque fide Theseus quilibet esse potest.
non tibi sunt hostes ferro clauaque domandi,
per quos uix illi peruius isthmos erat,80
sed praestandus amor, res non operosa uolenti:
quis labor est puram non temerasse fidem?
haec tibi, qui perstas indeclinatus amico,
non est quod lingua dicta querente putes.

75 quamquam est] quamquam MP || factis ingens] ingens factis F ingens actis T factis uiges P || conditur] conditus HT cognitus F || a te] arte L || 76 uir] uix LT || tantus quanto L tanto quantus BacCFHITpc tantus quantus M2c tanto quanto BpcTac quanto tantus fort legendum || 77 est] et I || ex] in C || nobis] uobis H || imitabile] imitabibe C || quiddam] quoddam L quidquam M2ul || 78 fide MFH fidem BCILT || 80 quos in ras M2 || illi MFHIL ulli BCT || 81 operosa] onerosa M2c laboriosa I2(gl) || 83 qui] quae C cum L || perstas IPF2ul praestas BCMF1HT pr̅ās L || 84 non est] non B1


XI

Gallio, crimen erit uix excusabile nobis
carmine te nomen non habuisse meo.
tu quoque enim, memini, caelesti cuspide facta
fouisti lacrimis uulnera nostra tuis.
atque utinam rapti iactura laesus amici5
sensisses ultra quod quererere nihil;
non ita dis placuit, qui te spoliare pudica
coniuge crudeles non habuere nefas.
nuntia nam luctus mihi nuper epistula uenit,
lectaque cum lacrimis sunt tua damna meis.10
sed neque solari prudentem stultior ausim
uerbaque doctorum nota referre tibi,
finitumque tuum, si non ratione, dolorem
ipsa iam pridem suspicor esse mora.

gallioni B2H2 gallioni amico suo M pollioni F ad gallionem I2 hanc epistulam mittit gallioni L || 1 Gallio] pollio F || 3 cuspide] cupide Mac || 6 quererere] querere BCP || 7 dis placuit] displicuit (B1) || spoliare ex poliare F || 8 habuere] hūere IT (=habuere) hubuere Cac || 9 nam] iam F || 10 damna] uerba TF2ul || meis] nostris M mihi Ehwald || 12 uerbaque] uerba B1 || nota] uota L uerba C || 13 dolorem] putarem C || 14 iam] tam I || pridem] prima Cac

dum tua perueniens, dum littera nostra recurrens15
tot maria ac terras permeat, annus abit.
temporis officium est solacia dicere certi,
dum dolor in cursu est, et petit aeger opem.
at cum longa dies sedauit uulnera mentis,
intempestiue qui fouet illa, nouat.20
adde quod (atque utinam uerum mihi uenerit omen!)
coniugio felix iam potes esse nouo.

15 perueniens scripsi peruenit codd || 16 ac BCML et FHIT || 17 officium est ... certi] officium ... certi est M || 19 at] aut C || longa] longua uel longna M || dies] quies L || 20 fouet Heinsius mouet codd || nouat] mouet T(M1)(F1) || 21 utinam] utinam ut F || mihi BF1 tibi MHILTF2 om C


XII

Quominus in nostris ponaris, amice, libellis,
nominis efficitur condicione tui.
aut ego non alium prius hoc dignarer honore,
est aliquis nostrum si modo carmen honor.
lex pedis officio fortunaque nominis obstat,5
quaque meos adeas est uia nulla modos.
nam pudet in geminos ita nomen scindere uersus
desinat ut prior hoc incipiatque minor,
et pudeat si te qua syllaba parte moratur
artius appellem Tuticanumque uocem.10
et potes in uersum Tuticani more uenire,
fiat ut e longa syllaba prima breuis,

tuticano B2H2F tu[ti add M2]cano amico suo M han [sic] epistulam mittit tuticano L || 3 aut BC ast MFHILT || 5 fortunaque] naturaque excerpta Scaligeri, probante Heinsio || 6 modos] pedes I || 8 desinat] desinet Iac || hoc] hic T || 9 pudeat] pudet H || te qua] te qua B2c qua te H1P || moratur] moretur FHT || 10 Tuticanumque] Tuditanumque Heinsius olim (Burman); uide Val Max VII viii 1 || 11 et] non M nec FIpc at Camps (CQ n.s. IV [1954] 206-7)

aut producatur quae nunc correptius exit,
et sit porrecta longa secunda mora.
his ego si uitiis ausim corrumpere nomen,15
ridear, et merito pectus habere neger.
haec mihi causa fuit dilati muneris huius,
quod meus adiecto faenore reddet amor,
teque canam quacumque nota, tibi carmina mittam,
paene mihi puero cognite paene puer,20
perque tot annorum seriem, quot habemus uterque,
non mihi quam fratri frater amate minus,
tu bonus hortator, tu duxque comesque fuisti,
cum regerem tenera frena nouella manu;

13 aut] nec R. J. Tarrant (nec potes ... nec producatur) || producatur MHI (ut M2[gl]) ut ducatur LTB2F2ul ut dicatur B1CF1 || correptius BFLT correptior C, fort recte correctius MHI || 14 sit] si BacP || porrecta] producta F1 || 16 merito GBCFHILT cunctis M || 17 dilati] lati G || muneris GBCMF1HILT nominis F2ul || 18 reddet GCMIT reddit BFHL || amor GBCFHI1L ager TI2; add M2 (in ras?) || 19 canam quacumque nota, tibi edd canam, quacumque nota tibi Luck || quacumque nota] quacumquenaia G quantumque licet I || tibi GBCMFHIL mea T || 20 mihi ... puer] mihi om Iac puer ... mihi CT || 22 fratri F2?c || 23 tu duxque] mihi duxque FL

saepe ego correxi sub te censore libellos,25
saepe tibi admonitu facta litura meo est,
dignam Maeoniis Phaeacida condere chartis
cum te Pieriae perdocuere deae.
hic tenor, haec uiridi concordia coepta iuuenta
uenit ad albentes inlabefacta comas.30
quae nisi te moueant, duro tibi pectora ferro
esse uel inuicto clausa adamante putem.
sed prius huic desint et bellum et frigora terrae,
inuisus nobis quae duo Pontus habet,
et tepidus Boreas et sit praefrigidus Auster,35
et possit fatum mollius esse meum,

25 saepe] nempe M1 || 26 tibi] tui L tuo T mihi H2ul, ut uid || litura] litu/ra F2c littera (F1) || meo] mea T tuo H2ul, ut uid || 27 dignam (B1)CTpc dignum MFHILTacB2c || Phaeacida] pheatica IL eacida C || 28 cum] cū/ I (=cum) || Pieriae BCF1T pieride HF2 pierides IL pyerides M2c || deae] tue M2ul || 29 uiridi] in uiridi L || 30 albentes] albentis B || 31 nisi ex ubi L || 32 inuicto] inuito uel inuecto 'libri nonnulli ueteres', unde inducto Heinsius olim || 33 desint] desunt M1 deerint M2ul, ut uid || 35 praefrigidus] praefigidus B1Hac perfrigidus ILF2

quam tua sint lapso praecordia dura sodali;
hic cumulus nostris absit abestque malis.
tu modo per superos, quorum certissimus ille est
quo tuus assidue principe creuit honor,40
effice constanti profugum pietate tuendo
ne sperata meam deserat aura ratem.
quid mandem quaeris? peream nisi dicere uix est,
si modo qui periit ille perire potest.
nec quid agam inuenio, nec quid nolimue uelimue,45
nec satis utilitas est mihi nota mea.
crede mihi, miseros prudentia prima relinquit,
et sensus cum re consiliumque fugit;

37 lapso] lasso BCM || dura] clausa M2ul || sodali ex sobali B || 38 nostris add F2 || abestque ex absitque M || malis] meis C || 40 honor] amor C || 42 ne GBCMFHIT nec L || deserat GBCMHILT desinat F || 45 nolimue] molimne B || uelimue] uelim B1 || 46 mihi ... mea] mea ... mihi CFT || nota] mora L || 47 relinquit] reliquit MF relinquat Iac, ut uid refugit Cac || 48 re] me Mac, ut uid spe Heinsius

ipse, precor, quaeras qua sim tibi parte iuuandus,
quaque uia uenias ad mea uota, uide.50

49 quaeras] uideas M1 || qua sim] qua sum L sim qua C || tibi add M2 || iuuandus] iuuanda Cac || 50 quaque ... uide LF3 quaque ... uale F1T quoque ... uide IacM2ul quoque ... uado BCHIpc quoque ... modo M1 quoque ... uale F2I2ul || uia uenias scripsi uiam facias codd


XIII

O mihi non dubios inter memorande sodales,
qui quod es, id uere, Care, uocaris, aue!
unde saluteris color hic tibi protinus index
et structura mei carminis esse potest,
non quia mirifica est, sed quod non publica certe;
5
qualis enim cumque est, non latet esse meam.
ipse quoque ut titulum chartae de fronte reuellas
quod sit opus uideor dicere posse tuum;
quamlibet in multis positus noscere libellis,
perque obseruatas inueniere notas;10
prodent auctorem uires, quas Hercule dignas
nouimus atque illi quem canis ipse pares.

ad sodalem B2 caro amico suo M ad carum FI2 caro H2 || 1 memorande] numerande C || 2 qui quod es, id BCFI qui quod id es MH quique quod es LT, fort recte || aue] ades T || 3 saluteris MFT salutaris BCHIL || protinus] proximus CT || 5 mirifica] miririfica B murifica C || publica] puplica LP || certe] certe est BC || 6 cumque B2c? || est, non] non L || 7 ut add M2 || 8 quod ... uideor] quid ... uidear Heinsius || tuum] meum F2ul || 11 prodent] produnt ILF2ul credent C || auctorem] actorem MF || dignas] dipnas Cac || nouimus] contra uiam C (cont̅ uiā) || illi] ille C || quem] que C || ipse] esse MT

et mea Musa potest proprio deprensa colore
insignis uitiis forsitan esse suis;
tam mala Thersiten prohibebat forma latere15
quam pulchra Nireus conspiciendus erat.
nec te mirari si sint uitiosa decebit
carmina quae faciam paene poeta Getes.
a pudet, et Getico scripsi sermone libellum,
structaque sunt nostris barbara uerba modis,20
et placui (gratare mihi) coepique poetae
inter inhumanos nomen habere Getas.
materiam quaeris? laudes de Caesare dixi;
adiuta est nouitas numine nostra dei.

13 et] at C || colore] colure Cac, ut uid || 14 insignis] insignis B2c, ut uid ansignis Cac || suis] meis F1 || 15 Thersiten] therseten C || prohibebat] prohibebit H1, ut uid || forma latere] latere forma Iac || 16 Nireus edd nereus codd deus maris F2(gl) || 17 sint] sunt L || decebit] licebit L (fort ex decebit) || 18 Getes] gethas F1 || 19 Getico scripsi] geticos scripsi (Bac) || libellum] libellos I || 20 structaque] scriptaque I || nostris] nobis H1 || 22 inhumanos] inhumanas Cpc humanas Cac || 23 laudes de Caesare dixi edd olim laudes: de Caesare dixi J. Gilbert, Jahrb. für kl. Ph. 1896, 62 (Owen 1915) || laudes] laudem M

nam patris Augusti docui mortale fuisse25
corpus, in aetherias numen abisse domos,
esse parem uirtute patri qui frena coactus
saepe recusati ceperit imperii,
esse pudicarum te Vestam, Liuia, matrum,
ambiguum nato dignior anne uiro,30
esse duos iuuenes firma adiumenta parentis
qui dederint animi pignora certa sui.
haec ubi non patria perlegi scripta Camena,
uenit et ad digitos ultima charta meos,
et caput et plenas omnes mouere pharetras,35
et longum Getico murmur in ore fuit,

25 mortale] immortale Tac || 26 aetherias ... domos] ethereos ... deos I || numen] nomen BC(M1)L || 27 parem ... patri] parem ... patr* B patrem ... patri (Hac) patri ... parem M || uirtute] in uirtute L || coactus excerpta Scaligeri rogatus codd || 28 recusati] recusari C || ceperit] ceperat L cepit F, fort ex recepit || inperii F2c || 29 Vestam] uestem M deam M2(gl) uastam FacP testem H || 30 ambiguum] ambiguum est MFIL2(gl) || 31-32 esse duos iuuenes firma adiumenta parentis qui interpunxi esse duos iuuenes, firma adiumenta parentis, qui edd || 32 qui] cui 'editi plures'—Burman || dederint] dederant M2c dederit L1 || certa] cara I || sui] fui C

atque aliquis 'scribas haec cum de Caesare,' dixit
'Caesaris imperio restituendus eras.'
ille quidem dixit; sed me iam, Care, niuali
sexta relegatum bruma sub axe uidet.40
carmina nil prosunt; nocuerunt carmina quondam,
primaque tam miserae causa fuere fugae.
at tu, per studii communia foedera sacri,
per non uile tibi nomen amicitiae
(sic uincto Latiis Germanicus hoste catenis45
materiam uestris adferat ingeniis,
sic ualeant pueri, †uotum commune deorum†,
quos laus formandos est tibi magna datos),

37 haec] hac C || de] tu BacC tu de Bpc || 38 imperio] imperii C || eras] eris M1ILF2ul || 39 me iam] iam me T || Care] kare M || 40 uidet] tenet F || 43 at tu] ast ego F1 || studii] studui C || foedera] federe Bac || 45 uincto scripsi capto codd || 46 uestris] nostris MIL || adferat] afferet F1 praebeat I offerat Heinsius 47 pueri, uotum commune deorum edd pueri, uotum commune, deorum Postgate (Owen 1894) || uotum commune deorum corruptum || deorum] duorum M1F2ul augusti et liuie F2gl suorum Heinsius || 48 quos ... formandos] quos ... formandos M2c quis ... formandis LPF2ul || laus est] est laus F tibi ... est H (laus H2[gl] ad finem uersus) || magna] mag** L maga F1 || datos] datos M2c deos I?ul data L datis F2ulP datur F2ul

quanta potes, praebe nostrae momenta saluti,
quae nisi mutato nulla futura loco est.50

49 potes] potest Bac || praebe nostrae] nostrae praebe FI || momenta Vaticanus 1595, saec xv (Mercati [Lenz]), sicut coni Scaliger et Gronouius monimenta BCMFHILT || 50 mutato ex muto B


XIV

Haec tibi mittuntur quem sum modo carmine questus
non aptum numeris nomen habere meis,
in quibus, excepto quod adhuc utcumque ualemus,
nil te praeterea quod iuuet inuenies.
ipsa quoque est inuisa salus, suntque ultima uota5
quolibet ex istis scilicet ire locis;
nulla mihi cura est terra quo muter ab ista,
hac quia quam uideo gratior omnis erit.

epistula ad tuticanum B2 tuticano amico suo M tuticano F2H2 ad tuticanum I2 || 1 quem BMFLT; add I2 in spatio a prima manu relicto que CH || sum modo] summo (B1) || 4 te Berolinensis Diez. B. Sant. 1, saec. xiii (Lenz), Bodleianus Rawlinson G 105ul (Tarrant) me BCMFHILT || 5 est om I1 || inuisa] non uisa C || 6 ex istis] ex illis C Euxinis Castiglioni (Lenz) || scilicet] ilicet fort legendum || 7 terra quo muter [mutar F2] ab ista F1, Bodleianus Canon. lat. 1, saec xiii (Tarrant), Barberinus lat. 26, saec xiii (Lenz) terra quo mittar ab ista BCMFHILT terra quam muter ut ista Heinsius [nulla prior cura est] terra quam muter ut ista Heinsius terra nisi muter ut ista Heinsius terrae quo muter ab Histro Williams || 8 quia quam] quamquam C

in medias Syrtes, mediam mea uela Charybdin
mittite, praesenti dum careamus humo.10
Styx quoque, si quid ea est, bene commutabitur Histro,
si quid et inferius quam Styga mundus habet.
gramina cultus ager, frigus minus odit hirundo,
proxima Marticolis quam loca Naso Getis.
talia suscensent propter mihi uerba Tomitae,15
iraque carminibus publica mota meis.
ergo ego cessabo numquam per carmina laedi,
plectar et incauto semper ab ingenio?
ergo ego, ne scribam, digitos incidere cunctor,
telaque adhuc demens quae nocuere sequor?20

9 medias] medi*s B || Syrtes] syr*tis B1, ut uid systes C || Charybdin CH caribdim BT caribdī MFL caripdī I || 10 mittite BpcILF2ul mitte MH mittat BacC mittant F1 mutē T (mittē legit André) || 12 inferius F1c || 13 gramina] carmina C flamina Bentley || 14 Marticolis] in articolis C || 15 suscensent C succensent BMpcFHILT successent Mac || 16 publica] puplica LP || mota meis] nota meis H meis I1 est [meis] I2(gl?) || 17 laedi] lȩde Cac || 18 plectar] plectat L || incauto] incapto M || 19 incidere] incindere F || 20 telaque] tela M || sequor] sequar CP

ad ueteres scopulos iterum deuertor et illas
in quibus offendit naufraga puppis aquas?
sed nihil admisi, nulla est mea culpa, Tomitae,
quos ego, cum loca sim uestra perosus, amo.
quilibet excutiat nostri monimenta laboris:25
littera de uobis est mea questa nihil.
frigus et incursus omni de parte timendos
et quod pulsetur murus ab hoste queror.
in loca, non homines, uerissima crimina dixi;
culpatis uestrum uos quoque saepe solum.30
esset perpetuo sua quam uitabilis Ascra
ausa est agricolae Musa docere senis;

21 deuertor] deuertar B || et] ad M2, 'quinque libri. quod placet'—Heinsius || 22 offendit] effudit F1 || naufraga] naufagra H || 23 sed] at fort legendum || 24 quos B2c || 25 excutiat] excuriat L || 27 frigus] frugus C || de om I1 || timendos] timendus L || 29 in] non C || crimina] carmina H || 30 culpatis] culpatus BacC || solum] locum MH || 31 'uersus suspectus'—Heinsius || quam uitabilis] quam miserabilis H quam uitiabilis A. G. Lee (PCPhS 181 [1950-51] 3), fort recte ut illaudabilis Bentley || Ascra] ascre BCH, fort recte || 32 agricolae] argolici I2ul

et fuerat genitus terra qui scripsit in illa,
intumuit uati nec tamen Ascra suo.
quis patriam sollerte magis dilexit Vlixe?35
hoc tamen asperitas indice docta loci est.
non loca, sed mores scriptis uexauit amaris
Scepsius Ausonios, actaque Roma rea est;
falsa tamen passa est aequa conuicia mente,
obfuit auctori nec fera lingua suo.40
at malus interpres populi mihi concitat iram,
inque nouum crimen carmina nostra uocat.

33 et] **t M1 at Puteaneus Heinsii (=Parisinus lat. 8239, saec xiii) (Lenz), Laurentianus 36 2, saec xv (Lenz), edd ante Korn non uel nec fort legendum || in] ut L || 34 intumuit] intimuit I1 || Ascra] illa I || 36 indice] iudice IL || docta B doctus C dicta MFHILT nota excerpta Scaligeri, sex codd Heinsii, probante Riese || loci est] loci FT in est C (ī ē) || 37 om C || 37 non] nec L || sed mores] sermones L || 38 Scepsius Scaliger, Castig. in Catull. 15, 19 (=32, ed. 2) (Lenz) sceptius C septius MFT septius B2c septius L2c septi L1, ut uid sepcius I celsius H || Ausonios] ausononios uel ausonomos L || actaque MFT actaue BHIL acte ue C || 39 falsa] fassa M1 || est om C || 40 auctori] actori CacF1 || fera] sua F1 || 41 populi ... concitat iram] populum ... uertit in iram L || 42 inque] isque F

tam felix utinam quam pectore candidus essem!
extat adhuc nemo saucius ore meo.
adde quod Illyrica si iam pice nigrior essem,45
non mordenda mihi turba fidelis erat.
molliter a uobis mea sors excepta, Tomitae,
tam mites Graios indicat esse uiros;
gens mea Paeligni regioque domestica Sulmo
non potuit nostris lenior esse malis.50
quem uix incolumi cuiquam saluoque daretis,
is datus a uobis est mihi nuper honor:
solus adhuc ego sum uestris immunis in oris,
exceptis si qui munera legis habent;

43 tam] iam C || pectore] pectorore H || candidus] callidus H || 44-45 in marg add B1F2 || 44 nemo ... meo] meo ... nemo H1 || 45 Illyrica] ilira L || essem] eem M || 46 non] nec (Fac?)L || mordenda] mordeda M || 47 uobis] nobis L || 48 Graios edd gratos BCMFHIL raros T geticos 'unus Vaticanus ... aeque bene [ac "Graios"!], nisi uis rectius'—Ciofanus || 49 gens] ius C || Paeligni] pēligni L || 50 lenior MpcFpcHIT leuior BC(Mac)FacL || 51 uix] uos F2] || incolumi] incolumi B2c in colonia C || 52 is] i/s B est M || est] is M || 53 adhuc] ad hunc C || sum om F1 || oris] aruis L || 54 si qui] siquid T || munera] mumera C

tempora sacrata mea sunt uelata corona,55
publicus inuito quam fauor imposuit.
quam grata est igitur Latonae Delia tellus,
erranti tutum quae dedit una locum,
tam mihi cara Tomis, patria quae sede fugatis
tempus ad hoc nobis hospita fida manet.60
di modo fecissent placidae spem posset habere
pacis, et a gelido longius axe foret.

57 grata] gata Hac || igitur latone F2c || 59 cara] cala Cac grata B2 || 59 Tomis HLB2 tomus B1T thomus I2c, ut uid domus CF1 thomos MF2ul || quae BMLT quae a CFHI || 61 placidae] placidam B || 62 foret] forent F2, ut uid


XV

Si quis adhuc usquam nostri non immemor extat,
quidue relegatus Naso requirit, agam:
Caesaribus uitam, Sexto debere salutem
me sciat; a superis hic mihi primus erit.
tempora nam miserae complectar ut omnia uitae,5
a meritis eius pars mihi nulla uacat,
quae numero tot sunt, quot in horto fertilis arui
Punica sub lento cortice grana rubent,

sexto pompeio B2MFH2 ad sextum pompeium I2 || 1 usquam ... extat] usquam ... extet Guethling (Lenz) extat ... usquam M || 2 requirit Bodleianus Auct. F 2 1 (Tarrant), Laurentianus 38 39 (Lenz), editio princeps Bononiensis (Lenz), 'ex duobus' Heinsius requirat BCMFHLT requiret I, British Library Burney 220 (Tarrant), Bodleianus Rawlinson G 105 (Tarrant), Othob. lat. 1469, saec xv (Tarrant) || agam] agat fort legendum || 5 miserae] supere H || 6 pars] noster pars Bac || 7 horto ... arui] hasto ... arui C horto ... agri TP horti ... aruo Williams || 8 lento] lecto 'Basil. et hoc probat Barth. Aduers. xxxvii.10'—Burman

Africa quot segetes, quot Tmolia terra racemos,
quot Sicyon bacas, quot parit Hybla fauos.10
confiteor; testere licet—signate, Quirites!
nil opus est legum uiribus, ipse loquor.
inter opes et me, rem paruam, pone paternas,
pars ego sum census quantulacumque tui;
quam tua Trinacria est regnataque terra Philippo,15
quam domus Augusto continuata foro,
quam tua rus oculis domini Campania gratum,
quaeque relicta tibi, Sexte, uel empta tenes,
tam tuus en ego sum, cuius te munere tristi
non potes in Ponto dicere habere nihil.20

9 Tmolia terra BM2ul tinolia t. C thimolia t. L thimola t. T timula t. I, ut uid mollia t. HP etholia t. F1 gnosia t. F2ul habet methina M1 || racemos] ramos Mac || 10 Sicyon] sicio B1 scithion T || Hybla] hilba Bac || 11 testere] testare (M1)LI1P tristare F1 narare I2ul || signate] signare LP || 12 est om Fac || loquor] loquar Mpc || 13 rem paruam MHIT paruam rem BCFL, fort recte || 15 Trinacria] tinacria H || regnataque terra] regnaque terra I1 tellus regnata M || philippo] phiūppo C || 19 tristi] cristi L || 20 potes H2c

atque utinam possis, et detur amicius aruum,
remque tuam ponas in meliore loco!
quod quoniam in dis est, tempta lenire precando
numina perpetua quae pietate colis.
[erroris nam tu uix est discernere nostri25
sis argumentum maius an auxilium.]
nec dubitans oro; sed flumine saepe secundo
augetur remis cursus euntis aquae.
et pudet et metuo semperque eademque precari
ne subeant animo taedia iusta tuo;30
uerum quid faciam? res immoderata cupido est;
da ueniam uitio, mitis amice, meo.

21 amicius] micius Bpc (=mitius) amicitius L || aruum] auum Mac || 23 precando] rogando HF2ul || 25-26 spurios puto. 'ambiguus hic locus est, eoque difficilior quoque, et obscurior'—Micyllus; 'xv 25 libri "Erroris nam", quod nisi aegre intellegi nequit, quamquam nec correctio satisfacit'—Merkel (1884), qui maeroris pro erroris coniecit || 25 nam] iam FI discernere] decernere MI1 || 26 maius] magis I nauis F1 || auxilium] axilium M xilium I1 || 27 flumine] flamine M2c, ut uid || saepe secundo] saepe F1 secundo saepe Iac || 29 semperque] semper C || 30 iusta] iussa F1 || 31 uerum quid] colloquio C || faciam] fac in I