g 18.

’s Morgens metten dach, saegen wy de Swarte clippen in ’t W. van ons 2 mylen, bleven soo lang liggen, tot dat het jacht con sien, dat wy seyl maeckten, alsoo het heel deysig weder was, ende was doen diep 70 vadem, grof santgront met crael vermengt. Doen wy het jacht terdege sien conden, stelden onse cours S.O. 1⁄2 S. aen, met een styve doorgaende N.O. wint, saegen omtrent 3 ueren voor de middach de ronduyt (redoute) van Wanckang in ’t O. van ons. Deden onse cours S. aen naer het Noorder rif van Tayouan, alwaer omtrent de middach quaemen, daarbij omloopende, op de dieptens van 8, 10, 7, 6, 5, 41⁄4 vadem, comende wat naer de middach op de Noorder-ree; cregen de loots aen boort, ende syn beneffens het schip de Waterhont, die op de 17de, do. uyt Japan hier te ree gecommen was, naer binnen geseylt. Quaemen binnen ten ancker op 10 vadem, waervoor wy niet genoech de goede Almachtige Godt connen looven ende dancken, dat Hy ons van dese gedaene peryckeleuse reys soo genaedelyck bewaert ende hier binnen Tayouan behouden heeft gebracht; Hem sy alleen eer, Amen.
Wy vonden binnen liggen de fluyten de Oranienboom ende Meerman ende het jacht Lillo. Buyten op de Noorder-ree lach het schip de Swaen.

[14] Opkomende harde wind. Witsen.

[15] Stormachtig. Witsen.

[16] Afnemende wind. Witsen.

[17] Een touw om de zeilen toe te halen. Witsen. Een gording.

[18] Kegel- en steenachtige grond. Witsen.

[19] Mede een eiland op de Noordkust van Java.

[20] Inham of Zeeboezem. Witsen.

[21] Een zekere drank in Japan.

[22] Bl. 113 is Canij: Zilver.

[23] Barsch uiterlijk voorkomen?

[24] Mogelijk tambaga, koper.

[25] Bijdraaijen.

[26] Schralen. Witsen.

[27] Opwaarts aan?

[28] Op bl. 86 Goutsiaer.

[29] Een tobbe of back. Witsen.

[30] Een kort dik ent touws daar men de schepelingen mede kastijdt. Witsen. Tegenwoordig Handdagen.

[31] Een seyl ’t geen aen de onderzeylen vast is, ’t welck af en aen geregen kan worden. Witsen.

[32] Opgearmde fock wordt gezegt, wanneer die op een sonderlycke wyse ter wintfanck staet, als men voor wint seylt. Witsen.

[33] Ongemaniert in see leggen, zeer schudden en bewegen. Dezelfde.

[34] Een seyl ’t geen aen de onderzeylen vast is, ’t welck af en aen geregen kan worden. Dezelfde.

[35] Deze visch was zeven voet breed en vyf voet lang. Onuitgegeven Journaal van den Commandeur Mathys Hendricksz. Quast 1639.

[36] Pieter Willemsz. Knechtjes, Schipper van de Castricum.

JOURNAEL VAN DE MAENT APRIL, IN ’T CORT BEREECKENT VOLGENS ONSE SEYLAGIE, BEGINNENDE 145 GR. 30 MIN. BEOOSTEN DE MERIDIAEN VAN TENERIFFA ENDE VAN DE BREETE VAN 0 GR. 54 MIN. BENOORDEN DE LINIA EQUINOCTIAEL, DOOR CORNELISZ JANSZ. COEN, OPPERSTIERMAN, ANNO 1643.

DA-
GEN.		 DA-
TUM.		 COURSEN. MY-
LEN.		 GEGISTE BREETE. LENGTE. BEVON-
DEN BREETE.		 MIS-
WYSING.		 WINDEN. EENIGE BEVINDINGEN.
NA-
MEN.		       GR. MIN. GR. MIN. GR. MIN. GR. MIN.    
APRIL.             N.Oos-
tering.		    
c 4 „ „ 0 0   145 30   0 54 0 0 Suydelyck. Gaen ’s avonts t’seyl van voor Maleye.
d 5 N. 1⁄2 O. 4 1⁄2 1 12   145 33 1⁄2 0 0 0 0 Variabel. Ternaten 4 à 5 mylen S. 1⁄4 W. van ons.
e 6 N.t.W. 2 1⁄2 1 22   145 31 1⁄2 1 22 0 0 N.W.t.W. Ternaten 7 mylen S. van ons.
f 7 N.W. 4   1 33   145 20 1⁄2 1 34 4 0 Noordelyck. Ternaten S.t.O. 1⁄2 O. 10 mylen van ons, waeren 5 mylen buyten ’t lant.
g 8 N.O. 3   1 42   145 28 1⁄2 1 44 4 0 Variabel. De eyl. Tongy-Songy O. 1⁄2 N. 4 mylen van ons.
a 9 N.N.W. 1   1 48   145 27 1⁄2 1 48 4 0 Variabel. De eyl. Tongy-Songy O. 1⁄4 N. 4 mylen van ons.
b 10 O.t.N. 1 1⁄2 1 49 1⁄2 145 33 1⁄2 0 0 0 0 Noordelyck. De eyl. Tongy-Songy O.t.S. 3 mylen van ons.
c 11 N.N.O. 5   2 8 1⁄2 145 40 1⁄2 2 7 4 0 Noordelyck. Het N. eyndt van het eyl. Doy N.O. 1⁄2 N. 5 myl van ons.
d 12 O.t.N. 2   2 9   145 48 1⁄2 2 7 4 0 N.O.t.O. Het eyl. Doy 3 mylen van ons, op de streeck als vooren.
e 13 W.t.N 1⁄2 N. 4   2 11 1⁄2 145 33   2 12 4 0 Variabel. Het eyl. Tuancara O.N.O. 6 à 7 mylen van ons.
f 14 N.O.t.O. 5   2 23   145 50   2 22 4 0 Westelyck. Het eyl. Tuancara O.t.S. 1⁄4 S. 3 mylen van ons.
g 15 N.t.W. 7   2 49   145 44   2 49 4 0 O.t.N Hebben onse compassen op 4 gr. N. Oostering geleyt.
a 16 N.W.t.N. 14   3 36   145 13   4 6 0 0 Variabel. Het eylant Talao W.t.N. 9 mylen van ons.
b 17 N.N.O. 1⁄2 O. 10   4 41   145 31 1⁄2 5 13 0 0 Oostelyck. Bevonden styve stroom om de Noort.
c 18 Noorden. 12   6 1   145 31 1⁄2 0 0 4 14 Oostelyck. Doen getalyt ende gestaecht.
d 19 Oost. 16   6 1   146 35 1⁄2 6 30 0 0 Noordelyck. De stroom styf om de Noort loopende.
e 20 N.t.O. 1⁄2 O. 14   7 23 1⁄2 146 51 1⁄2 7 40 4 0 Oostelyck. De stroom styf om de Noort loopende.
f 21 Noorden. 15   8 40   146 51 1⁄2 0 0 0 0 O.t.N. Doen onse boodt ingeset.
g 22 N.t.W. 16   9 43   146 38 1⁄2 9 40 4 40 O.t.N. Saegen croos ende een lant vogel.
a 23 Noorden. 18   10 52   146 38 1⁄2 0 0 4 20 O.t.N. Topseyls coelte met een grauwe lucht.
b 24 Noorden. 18   12 4   146 38 1⁄2 12 8 4 39 O.t.N. Bevonden de stroom gedaen te hebben.
c 25 Noorden. 17   13 16   146 38 1⁄2 0 0 0 0 O.t.N. Gemeen topseyls coelte.
d 26 N. 1⁄2 O. 12 1⁄2 14 6   146 43 1⁄2 14 12 4 15 Variabel. De eyl. Spiritus Santa 38 à 40 mylen S.W.t.W. van ons.
e 27 N.O.t.O. 22   15 1   147 59 1⁄2 15 9 4 43 Variabel. Met styff topseyls coelte ende moy weder.
f 28 N.O. 22   16 11   149 3 1⁄2 16 16 0 0 S.O.t.S. Met gemeen topseyls coelte ende een heldere lucht.
g 29 N.O. 12   16 50   149 38 1⁄2 16 50 0 0 Variabel. Veel stilte.
a 30 N.O. 7   17 10   149 59 1⁄2 17 23 0 0 Variabel. Met styve doorgaende coelte.
MAY.                
b 1 N.t.W. 1⁄2 W. 18   18 31   149 37 1⁄2 0 0 0 0 Oostelyck. Met topseyls coelte ende veel regen, saegen meeuwen.
c 2 N.N.O. 9   19 4   149 51 1⁄2 18 57 5 16 Variabel. Met stilte ende veel regen, saegen een swaluw vliegen.
d 3 N. 1⁄2 O. 5   19 17   149 54 1⁄2 19 17 0 0 Oostelyck. Met motregen, saegen meeuwen vliegen.
e 4 N. 1⁄2 W. 20   20 37   149 46 1⁄2 20 39 5 27 Oostelyck. Met topseyls coelte met holle deyninge uyt een N.O. en O.
f 5 N. 1⁄2 W. 20   21 59   149 38 1⁄2 22 0 5 15 O.t.N. Met topseyls coelte en hol water uyt een N.O.
g 6 N.t.O. 1⁄4 O. 18   23 10   149 57 1⁄2 23 10 5 15 O.t.S. Saegen een lantvogeltie ende veel meeuwen vliegen.
a 7 N.O. 19   24 4   150 56 1⁄2 24 6 4 50 S.O.t.O. Saegen veel troppen meeuwen vliegen, ende croos ende quallen dryven.
b 8 O.N.O 15   24 29   151 57 1⁄2 24 43 5 0 Suydelyck. Breskens eylant W. 6 mylen van ons.
c 9 O.t.S. 13 1⁄2 24 32 1⁄2 152 55 1⁄2 24 36 0 0 N.O. Saegen swarte meeuwen met scherpe staerten.
d 10 O.S.O. 1⁄2 S. 15   24 8   153 53 1⁄2 24 5 5 30 N.O.t.N. Saegen veel meeuwen vliegen.
e 11 Noorden. 14   25 1   153 53 1⁄2 0 0 5 45 O.t.N. Deyninge hol uyt een N.O. Saegen veel meeuwen.
f 12 N.O. 12   25 35   154 31 1⁄2 25 13 5 58 S.O.t.S. De deyninge uyt een O.S.O. Saegen veel meeuwen.
g 13 O.N.O. 30   25 59   156 34 1⁄2 25 58 6 31 Suydelyck. Met regen, hebben een swaluw om het schip sien vliegen.
a 14 O.t.N. 15   26 10   157 41 1⁄2 0 0 0 0 Variabel. Saegen veel meeuwen ende een cleyn lantvogeltie.
b 15 Noorden. 20   27 30   157 41 1⁄2 0 0 0 0 Variabel. Saegen veel meeuwen vliegen en veel steencroos dryven.
c 16 N.W. 1⁄2 W. 14   28 5 1⁄2 156 52 1⁄2 28 2 6 45 N.O.t.N. Slap topseyls coelte, holle deyninge uyt een O.N.O.
d 17 N.N.W. 16   29 1   156 24 1⁄2 29 3 6 41 N.O.t.O. Saegen veel meeuwen ende een witte peylstaert vliegen.
e 18 N.N.O. 28   30 46   157 13 1⁄2 30 54 6 23 O.S.O. Met topseyls coelte, saegen een groot bos croos dryven.
f 19 N.N.O. 30   32 45   158 7 1⁄2 0 0 0 0 Variabel. Een styve doorgaende coelte met regen, quaemen
    N.O. 13   33 22   158 52   0 0 0 0 S.S.W. ten ancker onder het Ongeluckich eylant.
g 20 N.O.t.O. 6   33 35   159 16   33 34 0 0 Westelyck. Doen lach het Ongeluckich eyland S.W.t.W. vijf mylen van ons.
a 21 N. 1⁄2 O. 20   34 53   159 25   0 0 6 54 S.W. en W.S.W. Saegen de S.O. hoeck van Japan.
b 22 N.t.O. 9 1⁄2 35 30   159 34   35 30 7 0 Variabel. Doen lach de S.O. hoeck van Japan, anders genaemt Bosho S.W. 1⁄2 S. 5 mylen van ons.
    S.W. 1⁄2 S. 5   35 14 1⁄2 159 18   0 0 7 0 Stillekens.  
c 23 N.O. 10   35 58   160 8   36 0 7 49 S.t.O. S.O. O.S.O.  
    West. 4   36 0   159 48   36 0 0 0 S.O. De Sandtduynige hoeck doen W. 4 mylen van ons.
d 24 N.t.W. 1⁄6 N. 16 1⁄2 37 5   159 55   37 5 0 0 Suydelyck. Doen lach de Steyle witte hoeck van Gissima W. 1⁄2 S. 3 mylen van ons.
e 25 N.N.O. 9   37 38   160 12   37 38 0 0 Suydelyck. Waeren 4 mylen buyten de Oostcust van Japan.
f 26 S.O.t.S. 5 1⁄2 37 19 1⁄2 160 28   37 20 7 0 Variabel. Doen lach de Caep de Kennis W. 1⁄2 S. 7 mylen van ons.
g 27 N.W.t.N. 9   37 50   160 3   37 50 0 0 Suydelyck. Waeren 2 mylen buyten de Oostcust van Japan, diep 19 à 20 vadem.
a 28 Oost. 5   37 50   160 28   0 0 0 0 Variabel. Waeren 7 mylen buyten de Oostcust van Japan, diep 70 vadem.
b 29 N.W. 3 3⁄4 38 1   160 14   0 0 0 0 Variabel. Waeren 4 mylen buyten de Oostcust van Japan.
c 30 Oost. 4   38 1   160 34   37 40 7 0 Variabel. Waeren 7 à 8 mylen van lant, diep 100 vadem, singelgrondt, bevonden stroom om de S.
d 31 Noorden. 5 1⁄2 38 2   160 34   38 0 0 0 S.Westelyck. Doen lach het eyl. Toy N.N.W. 8 mylen van ons.
JUNYUS.                
e 1 Noorden. 6   38 24   160 34   0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach het eyland Toy N.W. 1⁄2 W. 2 à 3 mylen van ons, hadden doen de diepte van 80 vadem, wasige gront.
f 2 N.t.W 2⁄3 W. 1 1⁄2 38 30   160 31   38 29 0 0 Suydelyck. Als doen lach het S. eynt van Toy W. 3 à 4 mylen van ons.
g 3 N.N.O. 16   39 28   161 2   0 0 0 0 Suydelyck. Als doen lach de Caep Goeré N.t.W. 4 myl van ons.
a 4 N.t.W. 14   40 23   160 48   0 0 0 0 Suydelyck. Giste de Noordelycke hoeck van Japan, als doen S.W.t.W. 4 mylen van ons, hadden de diepte van 75 vadem, santgront, dan conden door de mist geen lant sien.
b 5 N.N.O. 3 1⁄2 40 36   160 55   0 0 0 0 Variabel. Waeren als doen gront af, saegen veel seehonden ende drift.
c 6 O.t.N. 1⁄2 N. 8   40 45   161 34   0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach Caep de Goeré naar gissing S.W.t.S. 1⁄2 S. 17 mylen van ons, saegen veel seehonden ende drift.
d 7 N.N.O. 11   41 26   162 1   41 24     Als doen lach de S.O. hoeck van Eso, N. 9 à 10 mylen van ons, ende was een steyle hooge hoeck.
    Noorden. 10   42 4   162 1   0 0 8 0 Westelyck.  
e 8 N.O. 1⁄2 N. 5   42 19 1⁄2 162 18   0 0 7 52 Westelyck en Suydelyck. Als doen lach de S.O. hoeck van Eso S.W. 1⁄2 S. 5 mylen van ons, ende hadden de diepte van 58 vadem, wasige gront, waeren 3 myl buyten lant.
f 9 N.O.t.N. 12   42 44   162 30   0 0 0 0 Variabel. Als doen lach de S.O. hoeck van Eso S.W. 1⁄2 S. 12 mylen van ons, ende laegen geset voor een plaets genaempt Tacapsy, op de diepte van 15 vadem, singelgront.
g 10 O.S.O. 10   42 29   163 19   42 37 9 0 S.W.t.W. Doen was ’t diep 100 vadem, wasige gront.
a 11 Noorden. 9   43 13   163 19   43 10 9 7 Variabel. Waeren als doen 21⁄2 myl van lant, op de diepte van 27 vadem, swarte santgront.
b 12 N.O.t.O. 1⁄4 O. 9   43 28   164 0   0 0 9 45 S.O.t.S. Quaemen alhier ten ancker op 23 vadem, santgront, het Barbaren eyl. lach N.O. 3⁄4 N. 1 myl van ons ende Caep Manshooft W.t.N. 3 mijl.
c 13 „ „ „ „ „ „     S.S.O. Syn weder t’seyl gegaen.
d 14 O.t.S. 4   43 25   164 21   43 25 0 0 W.S.W. Als doen lach het Barbaren eyl. N.W.t.W. 4 myl van ons, ende de Hooge berch met de keep in ’t N.W.t.N. wel 20 mylen.
e 15 N.O. 1⁄2 O. 15 1⁄2 44 4   165 27   44 3 0 0 N.W. Als doen lach de Caep Canael in ’t W.t.S. 4 myl van ons, saegen in ’t N. de Boeren schuer.
f 16 N.O. 1⁄2 O. 11   44 30 1⁄2 166 14   0 0 0 0 S.t.W. Saegen veel lange ende corte steencroos dryven.
g 17 N.N.O. 1⁄2 O. 12 1⁄2 45 14 1⁄2 166 47   0 0 0 0 O.N.O. Waeren een myl van lant, hadden geen gront.
a 18 O.N.O. 11   45 31 1⁄4 167 45   0 0 0 0 S.W. Was een slappe coelte ende heel mistich.
b 19 O.N.O. 6 1⁄2 45 41 1⁄4 168 19   0 0 0 0 S.W. Saegen met een blinck lant in ’t W. ende W.N.W. ende in ’t N., ende stracx was ’t weder bedeckt van mist.
c 20 N.t.W. 1⁄3 W. 6 1⁄2 46 6 1⁄4 168 9   46 7 10 40 Variabel. Laegen ten ancker onder het Companys Lant.
d 21 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. S.W. Hebben water gehaelt ende hebben het lant om de N.O. besichticht.
e 22 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.W. en S.S.W. Hebben water gehaelt ende hebben het lant om de S.S.W. besichticht ende een mijn ontdeckt.
f 23 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.W. en S.S.W. Hebben water gehaelt ende mynerael, ende het lant in possessy genomen, ende het den naem gegeven van Companys Lant.
g 24 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.W. Sette onse boot ende prauw in, ende gingen onder seyl, deden onse cours om de N.W.
a 25 N.W. 14   46 46   167 11   0 0 0 0 N.O. en N.N.O. Saegen veel lange steencroos dryven.
b 26 N.t.W. 1⁄3 W. 10   47 25   166 56   47 12 0 0 N.W. Saegen veel lange steencroos dryven.
c 27 Noorden. 9   47 48   166 56   0 0 0 0 N.W.t.N. Als doen lach de plaets, daer wy ten ancker gelegen hebben, onder ’t Companys lant, S.S.O. 1 gr. 56 min. Oostelycker, 281⁄2 myl van ons, wenden het als doen om de West.
d 28 W.t.S. 12   47 39   165 49   0 0 0 0 O. en N.O. Met cleyne coelte ende heel donckere mist.
e 29 W.t.S. 1⁄2 S. 11   47 26   164 45   47 27 0 0 O.S.O. Met cleyne coelte, keeren wederom naer de S.
f 30 S. 2⁄3 W. 20   46 8   164 30   45 54 10 50 O.S.O. Als doen lach C. de Trou O.t.S. 1⁄4 S. 15 myl van ons ende de Boeren schuer S.O. 15 à 16 mylen, saegen veel drift, vertrouwe die door een canael te comen.
JULYUS.                
g 1 S.S.W. 1⁄3 W. 12   45 9   164 8   0 0 0 0 Variabel. Waeren voor het Canael Antony, saegen veel steencroos, wier, biese ende tackies van boomen dryven.
a 2 O.S.O. 1⁄2 S. 6 1⁄2 44 56 3⁄4 164 41   0 0 0 0 Variabel. Als doen lach de Croonberch S.O. 1⁄2 S. 21⁄2 myl van ons, saegen in ’t S. de Gehackelde berch.
b 3 W.S.W. 7   44 45 3⁄4 164 4   44 43 0 0 Westelyck. Als doen lach de Gehackelde berch O.t.S. 1⁄2 S. 5 mylen van ons, deden onse cours Suyden aen.
c 4 S.t.O. 3   44 31   164 7   44 31 0 0 N.O. Quaemen ten ancker, als synde 2⁄3 myl van lant, op 20 vadem, santgront; synde onder het N.O. eynt van Eso, 2 mylen bewesten het Canael Antony.
d 5 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben water gehaelt en gevischt, is de boot op strant gecomen.
e 6 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.S.O. Onse boot vlot gecregen ende quaemen aen boord.
f 7 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ S.S.O. Ondersoecken het canael ende visschen.
g 8 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben gevischt, ende groente gehaelt.
a 9 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Suydelyck. Syn om hout gevaren ende met de boot aen lant vernacht.
b 10 „ „ „ „ „ „     S.S.O. Quaemen met boot ende prauw weer aen boort.
c 11 N.N.W. 2⁄3 W. 4 1⁄2 44 47   163 54   44 43 0 0 S.S.O. Doen hadden wy de Gehackelde berch O.t.S. 1⁄2 S. 10 mylen van ons.
d 12 Noorden. 1   44 47   163 54   44 45 0 0 S.O. Als doen lach de Hooge Tepelberch S.O.t.S. 1⁄3 S. van ons, waeren 3 à 31⁄2 myl buyten lant.
e 13 W.N.W. 3⁄4 N. 20   45 26   162 17   0 0 0 0 S.O. Cleyne coelte met een swaere mist.
f 14 W.t.N. 16 1⁄4 45 39   160 44   0 0 0 0 O.N.O. Was doen diep 50 vadem, saegen veel drift.
g 15 Noorden. 12 3⁄4 46 30   160 44   0 0 0 0 O.S.O. en O.t.S. Waeren nu 4 mylen van lant, diep 23 vadem, steckgront; quaemen voor Tamary ten ancker op 101⁄2 vadem.
    N.O. 2 1⁄2 46 37   160 54   0 0 0 0 Suyden.  
a 16 N.O. 1   46 40   160 58   0 0 0 0 S.O. Quaemen voor Tamary ten ancker op 91⁄2 vadem steckgront.
b 17 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben in Tamary aen lant geweest.
c 18 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben weder aen lant geweest ende ons afscheyt genomen.
d 19 S.O.t.O. 5   46 29   161 22   46 27 0 0 S.S.W. Als doen lach de Steyle hoeck beoosten Tamary N.W. 1⁄2 N. 21⁄2 myl van ons.
e 20 S.t.O. 6 1⁄2 46 1 1⁄2 161 29   0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach de Caep Aniwa O.S.O. 3 à 4 myl van ons.
f 21 S.S.O. 6   45 39 1⁄2 161 42   0 0 0 0 Variabel. Als doen lach de Caep Aniwa N.t.O. 2⁄3 O. 4 myl van ons.
g 22 O.t.N. 1⁄4 N. 15   45 54   163 5   0 0 0 0 Variabel. Saegen veel seerobben swemmen ende veel drift.
a 23 N.W. 1⁄2 N. 11   46 28   162 25   0 0 0 0 Noordelyck.
S.W.		 Met styve coelte met mistich regenich weder, als doen lach de Tonyns hoeck W.S.W. 1 myl van ons.
    W.N.W. 5   46 36   161 57   0 0 0 0 S.W.t.S.  
b 24 N. 2⁄3 W. 15   47 27   162 14   7 40 0 0 Variabel. Hadden Hoochlant in ’t S.W.t.W. 5 myl van ons. Vernaemen dat ons een stroom om de N. geset had.
c 25 N.t.O. 11 1⁄2 48 25   162 27   0 0 0 0 Variabel. Hadden doen lant in ’t N.O. 10 mijl van ons.
d 26 N.N.O. 6 1⁄2 48 49   162 42   8 56 0 0 Variabel. Hadden doen een Hooge vlacke berch 31⁄2 myl van ons; quaemen hier ten ancker op 18 vadem 11⁄2 myl van lant. Als doen lach Caep Patientie S.O.t.O. 4 mylen van ons ende het Robben eyl. S.S.O. op do. veerheyt.
    O.t.S. 3 1⁄2 48 53 1⁄2 163 1   8 54 0 0 Suydelyck.  
    „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Variabel. Hebben het lant gevisiteert ende volck gevonden.
e 27 Suyden. 7   48 26   163 1   0 0 7 30 Oostelyck. Was doen diep 37 vadem, steckgront.
f 28 N.O.t.N. 2 1⁄2 48 33 1⁄2 163 8   0 0 0 0 Oostelyck. Als doen lach het Robben eyl. N.O. 1 mijl van ons ende het was 16 vadem diep, singelgront.
g 29 W.t.N. 1   48 34 1⁄2 163 3   0 0 0 0 O.S.O. Als doen lach het Robben eyl. O.N.O. 11⁄2 myl van ons, laegen doen geanckert op 25 vadem.
a 30 S.W.t.W. 1 1⁄2 48 28 1⁄2 162 53   0 0 0 0 Variabel. Als doen lach het Robben eyl. N.O. 2⁄3 O. naer gissing van ons 2 à 3 mylen, conden het niet sien door mist.
b 31 O.S.O. 2⁄3 S. 2 1⁄2 48 11 1⁄2 163 50   0 0 0 0 O.S.O en S.O. Als doen lach het Robben eyl. meest in ’t Noort van ons, naer gissing omtrent 3 mylen, maer conden do. eyl. niet sien, het was 37 vadem diep, steckgront.
AUGUSTUS.                
c 1 O.S.O. 8   48 15 1⁄2 163 50   0 0 0 0 Noordelyck. Variabel. Als doen lach het Robben eyl. N.W. ende omtrent 9 mylen van ons, ende was doen diep 72 vadem, steckgront.
d 2 O.t.S. 6 1⁄2 48 6 1⁄2 164 28   0 0 0 0 Noordelyck. Variabel. Met styff topseyl ende variabel weder.
e 3 O.t.N. 3   48 8 1⁄2 164 43   0 0 8 15 Noordelyck. Variabel. Met styve coelte ende heel mistich weder, saegen veel gevogelte.
f 4 S.O. 22   47 6 1⁄2 166 15   46 40 8 15 N.N.O. Met styve wint, saegen veel drift, bevonden dat de stroom ons styf om de Suyt geset hadde.
g 5 S.O.t.O. 21   45 53   167 57   45 43 8 15 N.N.O. Als doen lach Caep de Vries S.W. 4 mylen van ons.
a 6 S.W. 1⁄2 S. 17   44 50 1⁄2 166 56   44 43 0 0 N.W.t.N. Als doen lach Caep de Vries N.O.t.N. 13 à 14 mylen, waeren 4 mylen buyten het Staetenlant.
b 7 West. 13   44 43   165 43   0 0 0 0 S.t.W. Waeren dicht onder de Gehackelde berch 1⁄2 myl van lant, op de diepte van 15 vadem, vuyle gront.
c 8 S.t.W. 6   44 19   165 36   0 0 0 0 Variabel. Met topseyls coelte ende een dichte mist.
d 9 Oost. 12   44 19   166 43   0 0 0 0 S.S.O. Met topseyls coelte ende heel mistich weder.
e 10 S.W.t.W. 19 1⁄2 43 36   165 14   0 0 10 0 S.O. Als doen lach Caep de Canael Antony mede 5 mylen van ons, ende was 66 vadem, singelgront.
f 11 Oost. 1   43 36   165 20   0 0 0 0 S.O. Met topseyls coelte en mistich motrich weder.
g 12 N.W.t.N. 3   43 46   165 11   0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach het W. eynt van ’t Walvisch eylant N.t.W. 1⁄2 N. 2 à 3 mylen van ons, quamen ten ancker in de Gebroocke eyl. van Tamary, op 21 vadem.
    W.t.S. 5   43 42   164 44   0 0 0 0 N.N.O.  
a 13 „ „ „ „ „ „ „ „ „ „ Noordelyck. Met styve coelte, laegen ten ancker, gingen naer middach t’seyl.
b 14 S.W. 2⁄3 S. 9 1⁄2 43 9   164 18   43 8 0 0 Variabel. Als doen lach Caep de Manshooft N.t.W. 2 mylen van ons.
c 15 W. 1⁄2 S. 7   43 5 1⁄2 163 40   0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach de Steyle W. hoeck van van der Lyns eylant W. 1⁄2 S. 1 myl van ons.
d 16 N.N.W. 1⁄2 W. 4   43 19 1⁄2 163 30   0 0 0 0 Suydelyck. Quaemen voor de bay Goede Hoop, voor het dorp Ackys ten ancker, op 51⁄2 vadem, een musquetschoot van lant.
Van den 16den Augustus tot den 1sten September ten anker in de Baai de Goede Hoop.
SEPTEMBER.                
g 2 Suyden. 4   42 52   163 30   42 52 0 0 Oostelyck. Caep Santanel N.t.W. 4 mylen van ons.
a 3 S.t.W. 11   42 9   163 18   0 0 0 0 Variabel. Met topseyls coelte, saegen veel meeuwen vliegen.
b 4 S. 1⁄2 O. 16   41 5 1⁄2 163 26   41 3 9 45 W.S.W. Met een labber coelte.
c 5 S.W. 1⁄3 W. 15   40 24   162 27   40 24 0 0 S.O. Met een topseyls coelte.
d 6 Suyden. 8   39 52   162 27   39 54 0 0 Noordelyck. Met cleyn topseyls coelte.
e 7 S.O.t.S. 5   39 37   162 42   0 0 10 50 Variabel. ’s Ochtens onse compassen op 8 gr. N. Oostering geleyt.
f 8 S.t.O. 1⁄2 O. 8   39 6   162 54   39 29 0 0 S.W. Met cleyne coelte.
g 9 S.W. 2⁄3 W. 15   38 53   162 2   0 0 0 0 Variabel. Als doen lach de Tafelberch W.t.N. 9 mylen van ons.
a 10 S.S.W. 1⁄2 W. 19   37 46   161 6   37 38 7 30 N.W. Met topseyls coelte, 10 mylen buyten de Oostcust van Japan.
b 11 O.t.N. 8   37 44   161 44   37 51 0 0 Suydelyck. Met sleyckende coelte.
c 12 O.N.O. 12   38 9   162 39   38 29 0 0 Variabel. Saegen een stuck hout dryven ende veel gevogelte vliegen.
d 13 O.t.S. 12   38 20   163 37   38 40 0 0 W.S.W. Bevonden als voren harde stroom om de Noort.
e 14 S.S.O. 20   37 26   164 16   37 16 7 15 N.W.t.N. Hebben 2 cleyne landvogelties gevangen.
f 15 O.t.N. 17   37 29   165 38   37 24 7 38 N.N.W. Saegen een stuck hout ende steencroos dryven.
g 16 O.t.S. 16   37 12   166 54   37 17 0 0 N.N.O. Saegen een schildpad dryven ende veel meeuwen vliegen.
a 17 N.O.t.O. 16   37 53   168 2   0 0 0 0 S.S.O. ’s Ochtens onse compassen op 10 gr. N. Oostering geleyt.
b 18 Oost. 38   37 53   171 15   0 0 0 0 W.N.W. Saegen een stuck hout dryven ende veel meeuwen vliegen.
c 19 O.t.S. 17   37 47   172 38   0 0 11 45 Variabel. Hebben onse compassen op een streeck N. Oostering geleyt.
d 20 O.t.N. 28   38 9   174 58   37 56 0 0 Suyden. Met styve doorgaende coelte, saegen veel meeuwen vliegen.
e 21 O. 1⁄3 S. 34   37 47   177 50   37 46 0 0 West. Variabel. Met styve doorgaende wint.
f 22 O. 1⁄3 N. 20   37 51   179 31   37 48 13 30 S.O. Cleyne topseyls coelte.
g 23 O.t.S. 20   37 32   181 12   37 31 0 0 S.S.W. Saegen eenige puystebyters vliegen.
a 24 S.O. 1⁄2 O. 4 1⁄2 37 20   181 29   37 19 14 50 S.S.W. Met cleyn topseyls coelte.
b 25 O.S.O. 25   36 41   183 24   36 44 14 8 S.S.W. Met topseyls coelte.
c 26 O.S.O. 25   36 6   185 18   36 5 15 20 S.S.W. Saegen eenige meeuwen vliegen.
d 27 O. 1⁄2 N. 21   36 13   186 59   36 10 0 0 S.S.W. Saegen veel meeuwen en een witte pylstaert.
e 28 N.O. 1⁄2 N. 14   36 53 1⁄2 187 43   36 53 0 0 Variabel. Saegen veel troppen meeuwen.
f 29 O.N.O. 35   37 47   190 27   37 37 0 0 S.W. Met styve doorgaende wint.
g 30 O. 1⁄2 S. 46   37 19   194 17   37 21 0 0 West. Met heel styve doorgaende wint.
OCTOBER.                
a 1 O. 1⁄2 S. 48   37 2   198 17   36 56 0 0 N.W. Met styve doorgaende wint.
    Oost. 4   36 56   198 37   0 0 0 0 N.N.W. Keeren wederom naer de Oostcust van Japan, waeren 460 mylen beoosten Japan.
b 2 S.W. 10   36 28   198 2   0 0 0 0 Variabel. Saegen een leeuwrick by ’t schip vliegen.
c 3 W.t.S. 19   36 13   196 29   0 0 0 0 Oostelyck. Met topseyls coelte ende hol waeter uyt een N.O.
d 4 W.S.W. 24   35 36   194 39   35 30 0 0 Veranderlijck. Met ongestaedich weder ende wint.
e 5 S.t.W. 18   34 20   194 22   34 0 0 0 Variabel. Bevonden harde stroom om de Suyt te gaen.
f 6 W.S.W. 17   33 34   193 7   0 0 0 0 Noorden. Met harde coelte, sloegen andere seylen aen.
g 7 N.W. 1⁄2 W. 17   34 17   192 4   33 56 0 0 O.N.O. Met styve stroom om de Suyt.
a 8 N.W. 38   35 43   189 54   0 0 0 0 O.S.O. Met doorgaende wint.
b 9 N.W.t.W. 1⁄3 W. 28   36 39   187 54   36 42 17 0 Variabel. Hebben een puystebyter gevangen, waeren naer gissing 331 myl buyten de Oostcust van Japan.
c 10 N.W. 2⁄3 W. 16   37 21   186 51   37 21 15 30 S.W. Met cleyn topseyls coelte, somtyts regen.
d 11 West. 17   37 21   185 26   0 0 0 0 Variabel. Saegen veel deferente meeuwen.
e 12 S.W. 38   35 34   183 13   35 42 18 15 N.O. en O.N.O. Styve coelte met mot regen, by daech claer gesicht.
f 13 W. 1⁄2 S. 21   35 34   181 33   35 30 0 0 Variabel. Met topseyls coelte met hol water uyt een N.W.
g 14 W.S.W. 12   35 12   180 40   0 0 0 0 Variabel. Met ongestaedich weder ende wint.
a 15 W.t.N. 1⁄2 N. 11   35 25   179 48   35 19 0 0 Variabel. Vingen een strantloopertje ende saegen een swaluw ende veel swarte graeuwe meeuwen, waeren naer gissing 235 myl beoosten de Oostcust van Japan.
b 16 W.t.N. 26   35 39   177 45   0 0 0 0 Oostelyck. Variabel. Heel ongestaedich weder van regen ende wint, hebben onse seylen verlooren.
c 17 West. 38   35 39   174 37   0 0 0 0 N.O. Met storm, sloegen andere seylen aen.
d 18 W.t.N. 30   36 2   172 14   35 42 0 0 N.O.t.N. Met styve coelte, de stroom styf om de Suyt gaende, hebben een andere roerpen in ’t roer gestoocken.
e 19 W.t.N. 12   35 51   171 8   35 38 11 20 S.O. Saegen een witte pylstaert en een swaluw vliegen ende veel steencroos dryven ende een monstreuse visch swemmen, waeren 121 mylen buyten de Oostcust van Japan.
f 20 W.S.W. 8   35 26   170 32   34 38 11 25 Noordelyck. Met stilte, bevonden styve stroom om de Suyt.
g 21 N.W.t.W. 18   35 18   169 19   0 0 0 0 S.S.W. Variabel. Was ongestaedich motrich weder, met styve wint.
a 22 N.N.W. 6   35 40   169 8   36 1 10 5 W.N.W. Saegen 2 witte pylstaerten vliegen ende steencroos dryven, bevonden harde stroom om de N. te gaen, waeren als doen 108 mylen buyten de Oostcust van Japan.
b 23 N.W.t.N. 14   36 48   168 29   36 56 0 0 W.N.W. Hebben een sperwer gevangen en een tortelduyf gesien, waeren naer gissinge 100 mylen buyten de Oostcust van Japan.
c 24 W. 1⁄2 S. 22   36 47   166 40   0 0 0 0 N.N.O. N. en N.O. Saegen een stuck hout dryven ende veel croos, hadden reegen.
d 25 W.S.W. 35   35 53   163 58   35 41 0 0 Noordelyck. Met een styve coelte.
e 26 W.t.N. 26   36 1   161 54   36 8 7 22 Noordelyck. Variabel. Waeren nu 12 mylen buyten de O.cust van Japan, conden de cust pas sien, hadden de cust 8 myl eer als gegist hadden.
f 27 W.S.W. 15   35 45   160 45   0 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach de Santduynige hoeck N.O.t.N. 4 mylen van ons, als doen diep 13 vadem, santgront.
g 28 S.t.W. 1⁄2 W. 28 1⁄2 33 56 1⁄2 160 25   33 58 0 0 N.O.t.N. Als doen lach het Prinse eyl. W. 6 myl van ons, ende Barnevelt eyl. W.N.W. 6 mylen.
a 29 S.t.W. 9 1⁄2 33 21   159 56   33 18 6 12 N.N.O. Quaemen onder het Ongeluckich eyl. ten ancker.
b 30 „ „ „ „ „ „     N.O. en N.N.O. Hebben het Ongeluckich eyl. gevisiteerd.
c 31 S.W.t.S. 16   32 25   159 14   32 27 0 0 N.O. Als doen lach het Ongeluckich eyl. N.O.t.N. 16 mylen ende het Suyder eyl. O. 9 mylen van ons.
NOVEMBER.                
d 1 W.t.S. 1⁄3 S. 23   32 9   157 40   31 58 6 30 Noordelyck. Met cleyn topseyls coelte, saegen eenich croos dryven.
e 2 N.W. 1⁄2 W. 15   32 35 1⁄2 156 46   32 35 0 0 Variabel. Ongestaedich weder van regen ende wint.
f 3 W.S.W. 1⁄2 S. 30   31 38 1⁄2 154 41   31 23 0 0 N.N.O. Met styve doorgaende wint, saegen een duycker, bevonden styve stroom om de Suyt.
g 4 W. 1⁄2 S. 38   31 8   151 43   0 0 0 0 O.N.O. Met styve ongestaedige wint ende weder.
a 5 W.t.N. 27   31 29   149 40   0 0 0 0 Oostelyck. Met styve wint ende ongestaedich weder.
    Noorden. 1   31 33   149 40   31 33   Westelyck. Waeren nu naer gissinge 321⁄2 myl bewesten het Ongeluckich eyl., segge W.t.S. van do. eyl., soodat volgens dien de S.O. hoeck van Cikoko leyt op dese geseylde lengte ende breete.
b 6 West. 13   31 33   148 39   0 0 0 0    
c 7 N.t.W. 5   31 53   149 35   31 52 0 0 Westelyck. Hadden dit etmael vehemente stroom vernomen.
d 8 W.N.W. 2   31 55   149 27   0 0 0 0 Variabel. Wint ende weder, vernaemen aen de peyling van ’t lant styve stroom.
e 9 S.W.t.W. 8   31 37 1⁄2 148 56   0 0 0 0 Variabel. Bevonden harde stroom, als doen lach de S.O. hoeck van Cikoko W.t.S. 1⁄2 S. 4 mylen van ons, als doen is het jacht Breskens by ons gecomen.
f 10 S.W. 8   31 14 1⁄2 148 29   31 12 4 15 Variabel. Als doen lach de S.O. hoeck van Cikoko N.N.O. 6 mylen van ons.
g 11 W.t.S. 15   31 0   147 49   31 0 0 0 Variabel. Als doen lach het Brandent eyl. S.S.O. 4 mylen van ons.
a 12 West. 20   31 0   145 46   30 47 0 0 Noordelyck. Als doen lach het eyl. Cikoko 9 à 10 mylen O. van ons.
b 13 W.S.W. 23   30 12   144 8   29 57 0 0 N.N.W. Met cleyn topseyls coelte, was doen diep 75 vadem, wasige gront.
c 14 S.W.t.W. 28   28 55   142 21   0 0 0 0 N.N.O. Was als doen diep 50 vadem, hadden styve coelte.
d 15 S.W. 38   27 8   140 20   26 56 0 0 N.N.O. Met styve wint, was als doen diep 60 vadem.
e 16 W.t.S. 31   26 32   138 5   0 0 0 0 N.O. Was nu volgens de Companys caert 15 mylen met myn besteck op de cust van China.
f 17 S.t.W. 1⁄4 W. 20   25 14   137 43   25 0 0 0 Noordelyck. Als doen lach de Leguaens hoeck S.O.t.O. 4 mylen van ons, vernaemen harde stroom om de Suyt.
g 18 S.t.W. 31   22 58   137 16   2 57 0 0 Noordelyck. Binnen Tayoúan te ree op 10 vadem.