[262]

Ex colcotar et calcadis secundum Platonem extrahuntur lapides rubei vel trahentes ad rubedinem qui loco salis indici possunt poni.

Vitriolum nigrum apportatur de Francia et idcirco dicitur terra francigena cum isto mulieres vulvam constringunt ut virgines appareant non est autem magne utilitatis in ista arte. Est autem utilis ad sublimandum ydragor cum vis facere sal naticum. Cipernum est crocei coloris mollitiem in se continens requiritur autem multum in arte ista secundum Archelaum. Viride dicitur vitriolum romanum loco etiam caperni potest poni sed nobilior est eo ut Hermes philosophus testatur in libro alluminum.[337] Atramentum nunquam pro alio ponitur. Sed cuperosum est album subazurii coloris fitque de superfluitate martis cum de minera extrahitur que quidem etiam locoalluminis romani recipiunt licet in veritate non sit idem. Explicit tertia pars.

Incipit Quarta de Spiritibus

Sunt quidam spiritus qui ad ignem in fumum convertuntur et converti faciunt alias res, Sulphur et Arsenicum et ex illis est argentum vivum. De sulphure flavo. De sulphure croceo. De sulphure rubeo. De sulphure albo. De arsenico croceo. De arsenico rubeo. Sulphuris quatuor sunt species scilicet croceum flavum rubeum et album. Croceum est magis depuratum

[263]

et quod feculentum et terreum proice. In ista enim aqua apponantur lamine martis et dimittatur usque ad ix dies postea extrahe et operentur et fit cum eis luna secundum modum in igne quo modo tu pluries intellexisti. Calcandis utitur in veneris et non est eius utilitas multum in hac arte. Sed inveniuntur in eo lapides rubei qui valent multum in operatione alchimie mutando corpora planetarum. Secundum quod enim audivisti in libris cuiusdam philosophi ex calcadis vel calcatar extrahuntur lapides rubei vel tendentes ad rubedinem qui valent multum ad mutacionem metallorum naturalium transformando ea secundum quod oportet et dando ei colorem optimum. Et ego credo quod isti lapides sint de specie alluminis et si hoc esset non esset mirum si poterint perficere solem et dare ei colorem bonum. Unde sicut luna illuminatur ita metalla illuminari possunt. Verum est quod ista scientia scribi non potest nisi cum maximo studio et labore. Sed in quo tu magis debes studere est in igne et sublimationibus pulveribus et mundificare metalla secundum quod tu scivisti et intexisti superius.

Capitulum de Spiritibus Volantibus

20. Sunt autem quidam spiritus qui recedunt ab igne et in fumum convertuntur et faciunt convertere alias res sicut est sulphur arsenicum ex illis est argentum vivum. Sulphuris tres sunt species. Est enim sulphur croceum flavum et est album. Flavum autem est sicut extrahitur de vena et tunc non est purum. Purificatur enim sic quia ponitur tritum in patella ferrea et dissolvitur ab igne et cum dissolutum est tollatur et iterum ponatur in patella super ignem ut eo dissoluto ponitur in

[264]

et istud dicitur cannellatum quoniam in canellis terreis ad hec factis deicitur. Rubeum aportatur de India et valet a quibusdam sal indicum dicitur licet in veritate non sit cuius proprietas est venerem cum ana sui ydragor sublimati in obrizō solem transmutare.

Album portatur de hyspania de insula quadam que belle appellatur.[338] Recipitur etiam pro nitro salso sed non equiperatur ei quoniam ille funditur et fundere facit. Istud vero fugit ab igne. Arsenici tres sunt species scilicet croceum rubeum et album. Croceum cum teritur lucens apparet ut aurum foliatum quasi ut talcum. Rubeum non ita folliatur immo est in massam reductum minorem in se ignitatem continens quam primum. Album est aliquantulum crocei subalbique coloris et minoris igneitatis est quam reliqua duo. Istud de Turciae partibus apportatur reliqua vero duo de Armenia. Explicit quarta pars.

Incipit quinta de preparatione alluminum

In preparatione allumini sufficit ut solvatur in aqua vel in urina distillata et coletur per pannum et coaguletur.

In atramentis sufficit ut fundatur in ciato (? scyatho) super carbones et buliat quousque humiditas evaporet. Preparatio boracis est ut in testa super ignem modicum ponatur nam statim inflatur et siccatur cumque stringi ceperit tollatur nam infrigidata faciliter pulverisatur. Tunc pulverizata a massa cum modica porcine (? portione) asungia (? axungiae) donec sit sicut terra et teratur et amassetur cum ea media pars salis petrae et hoc totum sicut terra amassetur et erit tibi cerotum pretiosum corpora et spiritus terans. Sic autem boracis partem 1 · salis petrae partem 1 · ceruse partem 1 · ana de tribus addideris et

[265]

canellis factis de ferre (sic) et istud sulfur dicitur canelatum et est valde purum a superfluitatibus. Operatur autem aliquid de eo in arte al-chimie sed illud est valde purum. Verum est quia preparat artem (? martem) et dat ei colorem lune. Quidam autem accipiunt laminas eris et ponunt eas in igne et cum sunt bene rubee extinguunt eas in sulfure bene trito miscendo fortiter cum aliquo ligno. Postmodo accipiunt laminas illas et ponunt in igne et dimittunt purificari et cum volunt operari accipiunt et componunt eas secundum quod scis et intellexisti superius. Et quidam ponunt etiam de eo parum cum pulvere supradicto quando apponunt martem in panno et bene accidit eis quia sapienter agunt.

Album enim sulfur invenitur in hispania et portatur de insula que heble appellatur. Accipitur etiam pro nitro salso sed non equiparatur ei quoniam igne fugit sicut spiritus, ille autem stat et non solvitur ab igne sed funditur et tu audisti satis de eo in superioribus. Nec loquar de eo tibi amplius. Arsenici autem due sunt species. Una est crocei coloris et alia est rubei coloris. Croceum autem multum valet quia mulieres utuntur eo faciendo depilatorium et preparando facies earum a pilis. Quidam de sophistis accipiunt ʒ · 1· auri limati, libra 1· auripigmenti et terent ipsum fortiter et balneant ipsum cum urina et ponunt totum simul in sacculo corei et stringunt ipsum et dimittunt ita stare usque ad mensem et videtur aurum. De rubeo arsenico fit realgar. Ista sufficiant. Et sic est finis huius libri. Explicit liber dedali in arte alchimie.

[266]

miscueris ea fortiter cum eius oleo vel simpliciter capillorum vel ovorum donec sit sicut massa cere et massam illam bene siccaveris. Pro certo scias quod ceroneum istud ferrum et cristallum et quocumque volueris lapides calces ignis huius violentia remollit et resolvit in resolutione liquida omnia ingrediens et penetrans et ignea virtute dissolvens. Ceraton fit de oleis vel aquis rectificatis · 6 · per alembich. Fit autem spiritum ut aggerentur utrumque partes in eis ex multis fiat unum scilicet corpus fiat dissolubile hoc autem ex ceratione olei vel aque. Quia spiritus corpore vel corpus spiritibus ingredi non potest nisi oleo vel aqua duce videlicet cum quo ceratur. Ut enim temperatura ferrum affirmat sic cerato spiritus in corpore nec sine ceratione potest aliquod corpus plene rectificare. Agnoscitur autem res cerata hiis signis. Res cerata sine ulla fumi emissione velociter super laminam currit ignitam quod incerata minime agit. Fit autem ceracio cum oleo vel aqua rectificata hoc modo. ℞ rem quam cirari debet et pone in vase argenteo aureo vel stagneo et desuper pone de oleo preparata (sic) donec fundatur ut sagimen. Dum ita videris velociter ab igne remove et infrigidari permitte. Eo infrigidato prova ipsum super laminam et sic resolvitur super ipsam sicut cera ceratum est et si non reduc eam ad crucibulum et fac sicut predixi donec sic contingat.

Quomodo medicine debent solvi

Solutio cuiuslibet rei fit super lapidem vel in viscere (?) sub fimo seu in aqua tepida fumi resolvis melius aprobo fit ea de cā resolutio ut spiritus vel res in lapidibus possit coagulari nam spiritibus crudis nisi sint in lapidem constricti volueris operari non augmentum sed decrementum volueris incurrere nisi forte essent incalcinati vel cerati hanc scientiam (?) firmiter teneas.

℞ calcis testarum ovorum libre 5 · arsenici sublimati ʒ · 3 · Ag’ omnia fac redire in aquam cum alembich et super marmor productam confice quousque in similitudinem lactis redigas laminas eris x in hac aqua extingue vel intringa et cola sic enim ipsum durum et album in speciem meron te invenisse letaberis. M. cum sossile et nitro salso ana in aqua resolutis ac coagulatis es ad naturam lune reduxi.[339] ℞ vitrioli romani libra 1 · salis nitri libra 1 · salis armoniaci ʒ · 3 · hec omnia comisce in unum terendo et pone in curcubita cum alembico et quod distillaverit serva et pone cum m. crudo ita quod in ʒ aque fundatur super mediam

[267]

 

[268]

libram m. in una ampulla et pone in cineribus bene clausam et da lentum ignem per unam diem et postea invenies m. in aquam purissimam. ℞ m. congelatum cum odore saturni partes 3 de allumine jameno partes 2 de corticibus ovorum ʒ · 1 · et tere per diem 1 · et inbibe cum aceto fortissimo et ita fac 7 vicibus et solve et solvetur in aquam clarissimam et optimam pro lavandis dissolvens etiam omnia corpora calcinata in aquam. Hermes ergo alu (minis) ʒ · 3 · ydragor sublimati et ʒ sossile separate accipi (sic) et in aqua reduxi totamque in lapidem congelavi et cum isto es ad naturam lune reduxi. Ydragor et piron ana sublimatis fac redire in aquam et coagula confectio ista ex stagno lunam procreat. Pastor Saturnus dominus est yndorum et omnis voluntas populorum in illo est sicut ergo mollificatur acrem cerusam veneris et tantundem salis armoniaci et fac in viscere (?) redire aquam similiter in hac aqua Saturnum 7 · extingue et sic enim de facili colatur et purum in speciem aneron te invenisse letaberis. Recipe sulphurem vivum et ipsum cum leni igne funde et extingue in lixivio facto de calce viva et cineribus.

[269]

 


APPENDIX IV

Text in the author’s possession.—Ms. in 4to perg. saec. xvi. vel. xvii., red, black, and green ink.

Interpretacio et Instruccio pro Discipulis seu Amatoribus Artis Magice pro iis scilicet ad quorum manus post obitum meum libellus iste fortuito aliquando perventurus est.

Parvi licet Compendii libellus iste sit, magni tamen momenti esse eundem experieris. Nam scias velim, Curiose Lector, opus hoc in Arabica lingua conscriptum esse cuius ego per multos quidem annos possessor virtutis in eiusdem ob linguae insciciam ignarus semper permanseram; donec tandem auxilio Rabbi cuiusdam extraneam hanc linguam optime callentis ad genuinum verborum sensum, rerumque contentarum noticiam pervenissem. Quae autem exinde expertus et adeptus sum et tu experiri adipiscique poteris si vir constans et intrepidus sis moreve prescripto processeris. Ast cum spiritibus astutissimis et humano generi infensissimis tibi agendum est: Quare cum previa sane mentis deliberacione et cautela maxima procedas necesse est. Quod si vero rem rite tractaveris grandia et mirabilia perpetrare poteris. Reliqua te opus ipsum satis docebit. Unum hoc ultimatim te enixe adhortamus ut libellum istum optime custodias, ne in manus curiose juventutis seu ignorancium hominum incidat. Siquidem per eius lecturam, nisi more prescripto fiat, funestissime tragedie orirentur. Quare ipse autor in prima pagina admonet ut in silencio legatur. Nemo igitur quiscumque sit absque circulo clara et alto voce insertas Spirituum citaciones legere presumat nisi miserrimum sui detrimentum et interitum preceps ruere velit. Quapropter quicquid agis prudenter agas et respice Finem. Vale. Michael Scotus Prage in Bohemia pridie Id. Febr. Anno mcclv.

Sequitur interpretacio tocius operis.
Aspice Inspice pervolve alta sed
legere voce omnino cave.

Almuchabola Absegalim Alkakib Albaon i.e. Compendium Magie Innaturalis Nigre, continens Citaciones et Vincula diversorum Spirituum.

Primum et maxime necessarium requisitum in experimentis Magicis Composicio Circuli est. Nam sine eo nemo a malis Spiritibus tutus foret. Quare Magister ex pelle caprina i.e. charta virginea faciat Circulum in latitudine novem pedum ad quem cum sanguine Columbe scribi debent nomina que videntur in figura pag. iij. (this refers to the other quire containing the Arabic original which alone has illustrations). Quodsi vero illum forcius munire cupis poteris pro lubitu addere plura ex sanctissimis Dei Nominibus Hebraicis v.g. Elohim Adonai Zebaoth Agla Jehovah, item nomina iiij Evangelistarum et iiij Archangelorum et adhuc alia que ex rituali Ecclesiastico sive aliis libris sat colligas. Secundo habeatur baculus qui abscindatur Corilo in quem inscindi et cum sanguine columbe inscribi debent verba et nomina in figura pag. iij indicata. Tereio fiat Mitra pariter ex pelle capre Alba posterior Nigra et scribantur m. ad illam cum sanguine columbe nomina que habet figura pag. iiij. Quarto Magister habeat habitum nigrum longum usque ad pedes super habitum vero Scapulare sive pentaculum factum ex ante dicta charta virginea et iterum cum sanguine columbe scribantur ad illud nomina, uti monstrat figura pag. iv. Proinde omnia hec predicta requisita debent preparari in novilunio in diebus Mercurii et Veneris horisque hisce Planetis propriis. Que autem sint hore Planetarum ex libris Astrologorum satis aliunde patet. Quinto formetur Sigillum sive titulus characteristicus illius Spiritus quem citare intendis: debet autem scribi cum sanguine corvi nigerini ad pellem capre nigre factam et appendatur ad baculum quoque abscissum corilo erigaturque ad margines circuli uti docet figura pag. v. Sexto Magister sive debet esse solus sive si velint esse plures sit numerus semper impar. Septimo requiritur locus securus absitus et solitudinarius quod si in domo fiat operacio habeat cubile aptum versus Orientem et relinquatur sive porta sive fenestra aperta; nec sint plures in domo persone quam que ad operacionem pertinent; quare semper melius et securius est ut experimenta fiant sub celo, in eremis, silvis, pratisque desertis nullorumque hominum conspectui et auditu obnoxiis. Octavo experimenta fiant in diebus Mercurii sive Veneris sive in prima hora noctis sive in sexta post solis occasum; de die autem debent fieri in ipsissimis horis Planetarum Veneris seu Mercurii. Nono Magister ante Operacionem bene deliberet quale negocium tractare velit cum spiritibus ne medio experimenti fiat confusio seu perturbacio. Magistrum itaque oportet esse virum gravem animosum, qui in lingua et pronunciacione non paciatur defectum. Socii omnes nec verbum loquantur sed solus Magister cum spiritibus tractare audeat. Hiis omnibus denique bene preparatis et ordinatis Magister adhibeat fumigia ex sequentibus speciebus:

℞: Semen papaveris nigri
Herba Cicuta
Coriandrum
Apium et crocus et hec in equali pondere.

Decimo si Magister rem habet quam Spiritus adimplere resisterent, accipiat baculum et cum eo feriat eorum Sigilla, sed si nimium pertinaces forent, appropinquet ea ad carbones cum quibus fumigatum est, faciat quasi assare et successive ardescere velit et statim eos obedientes habebit.

Circulum cum Sociis ingressurus dicat:

Harim Kasistacos Enet miram Baal Alisa mamutai arista Kappi Megiarath Sagisiya Suratbakar.

Sequuntur Citaciones Nomina et Sigilla Spirituum qui per hoc opus advocari et citari possunt.

Sigillum primi Principis vid. pag. viij.

Citacio Primi Almuchabzar

Asib Hecon Anthios Rarapafta Kylim Almuchabzar alge Zorionoso Amilech Amias Segir Almetubele Halimasten Rarapafta Kylim O Almuchabzar horet Kylim.

Citacio secunda primi Principis

Aritepas Oulyri Hecon asib alperiga O Almuchabzar! Rabet Almetubele Syrath alecla icarim alderez Aldemel met cadir Measdi Algir aleclar Ryia sothus Alchantum ioradio Ealusi Amilkamar Alenzod:

Citacio tercia Almuchabzar

Albantum alenzod Almuchabzar! Hecon asip Amilcamar alperiga algir filastaros aleclar Syrath asyngarum berumistas legistas Ruppa sastaraya aronthas Baracasti hemla Omisyrath abdilbak Amilkamar alcubel taris Algir alasaff megastar Magin horet Karapatta Kylim O! Almuchabzar.

Quam primum apparent Spiritus in forma humana visibili Magister eos interroget utrum isti sint qui ab eo fuerunt citati? et si spiritus hoc iureiurando cum iureiurando (sic) cum imposicione manuum super baculum [qui ex circulo iis porrigi debet] confirmaverint; salutet eos et sistat modo subsequenti in fine pag. xv. et pag. xxxv. Hunc Principem vero modo sequenti:

Alkumkazar medidosta Asaristatos falusi algir abdilbak = karis helotim latintos O Almuchabzar! milasarintha iubarath mimas Amka Solit karytos Faribai aliasi miron kylim arastaton tyrantus Almuchabzar.

His dictis Spiritus ipsum interrogabunt quare fuerint vocati? etc. Magister illis negocium proponat et si adimpleverint dimittat illos prout sequitur in fine pag. xv. et pag. xxx istum vero specialiter sic:

Sarmistaros labyratha Asanta bartha Megimaia karapatta horet kylim O Almuchabzar!

Sigillum Achunchab vid. pag. xi.

Citacio.

Asip hecon anthios karapatta kylim Achunchab Perificanthus alasaff haram astarladip Megastar hagiasesta parit hemla pantustata amagarim kalip kisolastar aleclar elgir altemel alperiga Horet kylim O Achunchab!

Sigillum Aghizikke vid. pag. xii.

Citacio.

Hamagit hecon asip Kampatta kylim Aghizikke sisalmaz alenzod alcubel algir sarmistaros alasat Abdilbak Guscharasch heam diadrasas dalasai Betaran herik iulem Megastar Helib istam horet kylim O Aghizikke!

Sigillum Baltuzaraz vid. pag. xiii.

Citacio.

Megaras Galim asip hecon kylim Baltuzaraz negyrus haleai amith aresatos gimastas permasai alar aluhazi Hacub salataya almetubeli algir Abilbak mirastatos Alenzod medagasti O Baltuzaras kylim horet.

Sequuntur alia adhuc sigilla aliquorum Spirituum qui per subsequentem coniuracionem advocantur. Sigilla vide pag. xiiij. Nomina eorum numeres secundum ordinem sigillorum a manu dextra ad sinistram suntque sequentia:

Kapuliph, Suhub; galhabari et almischak.

Citacio.

Mabgatusta berenata sarmistaros gorisgatba Helotim latintos aciton Axagiatum amka iaribai artas gilgarkipka Selingarasch alberalabon gimistas Kateraptas amogiorith miagastos Diadrasi Radistar dalasa hagaigia Belzop hecon asip Karapatta kylim O Suhub Galhabari O Almischak Kapuliph antios guschorasch Alcubel alenzod algir Rabet almetubele Abdilbak mirastatos alasaff algir megastar ioradip faluli zorionoso alget kapkar imat Abdilbaim eralim fiascar albirastos perifiantus Berapkukagapharam Abdilbaim erasin Zakarip Aresatos Talmasten Karapatta kylim horet kylim.

Insticio sive Consistencia Spirituum.

Harim kelit Amogar Bail namutai aristakappi Megiarath agualim Segirit beranabtar Cesastus megarustat amargim Bargastaton ioratkar Karistacao Alim Miron anasterisatos horet kylim.

Valediccio Spirituum.

Bedarit labyratha Asonta barda Meles kalas hemastar Bemtsstaras Bedarit Enet elmisistar Almiranthus.

Quando Magister cum Sociis egreditur circulo dicat hec sequentia verba vide pag. xvi.

Begarsten alengip Harim Gantalsa stai Becekym Dingiltas Mecarkayrup Hermagastus aganton Badaky Gragaim Bemdastoras Argint.

FINIS.


APPENDIX V

Regesta Vaticana, Tom. xii., fol. 136 vo., epist. 170.

… archiepiscopo Cantuariensi sancte Romane ecclesie cardinali. De provisione dilecti filii magistri Michaelis Scoti, cuius eminentis sciencie titulus de ipso testimonium perhibet, quod inter litteratos alios dono vigeat sciencie singulari patris intimo cogitantes affectu, pro eo tibi, quod inter ceteros per orbem sciencia preditos eminenti litteratura et profundioris prerogativa doctrine coruscas, fiducialiter affectione plena dirigimus scripta nostra, firmam spem fiduciamque tenentes, quod probos clericos diligas et delecteris in illis ac per hoc ad providendum tante sciencie clerico promptus et facilis inveniri debeas per te (137ro.) ipsum. Quocirca fraternitati tue per apostolica scripta mandamus, quatinus tam liberaliter quam libenter predicto magistro infra provinciam tuam auctoritate nostra provideas in beneficio quod recipiente congruat et deceat providentem, ita quod ex hoc devocionem et diligenciam tuam in Domino commendare possimus et nos illud habeamus acceptum qui nollemus omnino quod dictus magister, qui maioribus dignus esset, gracie nostre, que reputatur ei debitum, frustraretur effectu, contradictores autem per censuras ecclesiasticas appellacione remota compescas. Dat. Lateran. xvii Kal. februar. anno octavo.

This extract, which has not hitherto been fully printed in any of the authorities (Pressutti, Regesta Honorii Pape III. vol. ii. pp. 194, 258; Bliss, Calendar of Entries in the Papal Registers, vol. i. pp. 94, 97) has reached me from the Vatican just before going to press. I owe it to the kindness of Monsignor Ehrle, the Prefect of the Bibliotheca Apostolica, and am glad to reproduce it here, not only because of the light it throws on the events mentioned in Chapter viii., but as a testimony to the opinion then held of Scot’s attainments in science. Incidentally too, it places beyond question the fact mentioned on p. 14, namely, that he was in holy orders. With regard to the title of ‘Master,’ here repeated, I may add that this would seem to have been equivalent among the Regulars to that of ‘Doctor’ among the secular clergy; so that there is a further probability that Scot belonged to one of the monastic orders. Should any one still doubt that the ‘M. Scotus’ whom Honorius named for Cashel is the same person as Michael Scot, this extract may help to resolve the matter. Honorius evidently held Michael in the highest esteem, and it will be difficult to find another M. Scotus so likely to have been preferred by him in the very same year.