TRISTES RECORDOS

Un-ha tarde alá en Castilla

Brilaba o sol cal decote

N’aqueles desertos brila.

Craro, ardoroso e insolente,

Con perdon d’él, pois n’é modo

Aquel de queima-l-a xente,

E secar con tales brios

A probe inxeliña pranta,

A fonte, os sedentos rios.

Un-ha tarde, ¡ou que tristeza

M’acometeu tan traidora,

Vendom’en tal aspereza!

¡Á donde vin a parar!

Pensaba mirand’o ceo

Par’a terra non mirar.

Por qu’o ceo era, eso si,

Un mais ou menos azul,

Com’o que temos aquí.

Mentras que’a terra ¡bon Dios!...

Señor, ¿posibre será

Que aquela a fixeses vos?

Mais ¿por qu’estrañarme tal

S’as cousas que vos facés

Jamás as facedes mal?

Fixestes tan tristes llanos,

Mais fixecheos, Dios cremente,

Soyo para os castellanos.

¡Ay! cada pomba ô seu niño,

Cada conexo ô seu tobo,

Cada yalma ô seu cariño.

Aquesto m’eu repetia

N’aquela tarde, recordo

De negra malencolía.

E namentras, contempraba

D’a igual, extensa llanura

A terra que branqueaba.

D’o largo pinar cansado

A negra mancha sin término,

D’o puebro o color queimado.

Y antr’o chan y o firmamento

As nubes de denso polvo,

Qu’iba levantand’o vento.

¡D’o deserto fiel imaxe,

C’o mesmo alento de brasa,

C’o mesmo ardente coraxe!

Ô lonxe o mular pasaba,

Viña a tourada mais preto,

A ovella enferma balaba.

E n’o xa queimado espiño

Fuxindo d’o sol ardente

Pousabase o paxariño.

¡Dios mio, que ansia cativa!

Pesaba en min a tristeza

Cal se m’enterrasen viva.

Lembranzas d’a terra hermosa,

Calmá c’a vosa frescura

As penas d’alma chorosa.

Por qu’ese sedento rio

Envolto en malinas brétemas,

Dá callentura, dá frio.

De pronto oin un cantar,

Cantar que me conmoveu

Hastra facerme acorar.

Era a gallega canzon,

Era o ¡alalá!... que fixo

Bater o meu corazon.

Con un estraño bater,

Doce, com’o ben amar,

Fero, com’o padecer.

De polvo e sudor cubertos

C’a fouce ô lombo, corrian

Por aquês campos desertos,

Un fato de segadores...

¡Y eran eles, eran eles,

Os meigos d’os cantadores!

¡Adios, pinares queimados!

¡Adios, abrasadas terras

E cómaros desolados!

Pechei os ollos e vin...

Vin fontes, prados e veigas

Tendidos ô pé de min.

Mais cand’á abrilos tornei,

Morrendo de soidades,

Toda á chorar me matei.

E non parei de chorar

Nunc’hastra que de Castela

Ouveronme de levar.

Levaronme para n’ela

Non me teren qu’enterrar.