* * *

I

Era n’o mes de Mayo,

N’o mes d’o amor, d’as prantas e d’as frores,

Mes d’os soaves prefumes

Y os trasparentes cores.

D’os trinos matinais d’os paxariños,

D’as cándidas e frescas alboradas,

D’as pasaxeiras nubes,

E d’as tardes sorrintes e douradas.

Cand’o mar está azul, o ceo sereno

Com’o dormir d’un neno,

Manso-l-os rios, alta-l-as estrelas,

Mais desvaida a lua

Si tamen mais fermosa,

C’o aquela gracia sin igual que é sua,

Y era en fin cando todo n’esta vida

Sorrí ôs mortais c’a alegre, esplendorosa

Sorrisa virxinal d’a primadera

Que amar y á ser dichoso-l-os convida.

Á todos... ¡ay! quixera

Que así a sorte o fixera,

Mais algun hay qu’envolto n’a negrura

D’a sua propia tristura,

Tan soyo vé, d’a primadera hermosa,

N’o sol morno e n’a rosa

C’o fresc’orballo d’a mañan cuberta,

Un trist’e mal agoiro que desperta

Pensamentos de loito e desventura.

II

Era n’un-ha mañan d’o mes de mayo

En que parés que os ánxeles cantaban,

Mentras mansa-l-as brisas se queixaban

Con amoroso layo:

En que o rego ô pasar po-las curtiñas

Non sey que cousas mormuraba leve,

Y o voar d’as inquietas anduriñas

Que n’os aires chiaban,

 vista d’os nubeiros sabidores

Venturas e contentos agoiraba:

Mañan d’encantos cheya

Cal o esprito as deseya,

Cando espera e confia:

Mañan que chama á toda crás de seres

Ô pracer y â alegría,

Menos â triste yalma,

Que dendes qu’ é, non sabe

Qu’ é ter sosego ou calma,

Dond’a dozura d’o gozar comence

Dond’a crudeza d’a delor acabe.

III

D’a Garda, anxel bondoso,

Qu’as brancas alas paseniño bates

Ô rededor d’o acongoxado esprito,

Pra derramar en él santos consolos

Que nos trâs d’o infinito,

¿En donde, en dond’estabas

Qu’antre negros querbantos

Soya, un alma tristisima deixabas?

Fé, esperanza, virtudes,

Orixen d’as eternas beatitudes,

E que dendes rexiós mais venturosas

Vindes calmar as amarguras nosas...

¿Dond’estades, en donde?

¿Cand’o qu’en vos confia,

Soyo, en loita c’o as ansias d’a agonia,

Orfo vos chama, e naide lle responde?

IV

Por aqueles que odiaba perseguido,

Po-los que amaba odiado,

Un triste á dura sorte condenado

Contempraba d’o cántabro a bravura

Con un ollar profundo,

Cal si tras de tan fonda sepultura

Entrevise as anchuras d’o outro mundo.

E con ánimo forte,

D’o liquido cristal hastra tocalo,

En carreira chegou vertixinosa

Cal s’atraison d’o abismo misterioso,

Con forza estraña o conduxese â morte.

E dixo:—¡Vida, adios! ¡adios, tormento

Que con martirio lento,

M’arrancache astr’os soños d’a esperanza,

D’a desventura miña

Vou á crebar o brazo poderoso,

Alí donde n’hay dor, nin hay mudanza,

E s’enterra a inquietude n’o reposo!

¡E ti, mala pasion qu’en min te cebas

E foches o meu Dios y o meu castigo,

Xa que me quês matar, morre conmigo!

Calou o triste, e inmensas, pavorosas

C’as suas crins espumosas,

Retorcerons’as ondas po-la area

Incitand’ô coitado

Á dar fin â pelea

Que houbera n’o seu peito encomenzado.

Mais un brando sonido

Fireu de pronto o contrubado oido

D’aquel ser desdichado...

E escoitou asombrado

D’un invisible ser a fala hermosa

Que con branda e celeste melodía,

Soave e mainamente lle decia:

—«¡Detente ô pé d’a orela

D’a tua vida, cobarde centinela,

Non queiras por fuxires d’o presente

D’a eternidade descorré-l-os velos!

Agarda á que a medida

Con rosas ou con fel, henchas d’a vida,

Nin fagas que n’a tomba se derrame

Antes que Dios ch’a pida.

Que ningun fillo d’Eva

Ô fin s’ha de librar d’o seu penare

Anque â morte s’astreva.

Despois d’atravesare

Os desertos inmensos d’o infinito,

Ô mundo volverias en esprito

Á sofrir, y o teu crimen á pagare.

As noites tras d’os dias

Sin descanso nin tregua

Apegado á aquel seo te verias,

D’o ingrato corazon vend’os batidos

Non por ti, mais por outros repetidos.

En’aquel pensamento

Con impracable craridá leerias

A traizon alevosa, o olvido amargo

Sin velo qu’os crubir, nin finximento.»

—«¡Ou Dios, Dios poderoso!...

¡Que tormento espantoso!...»

—«Ninguen torce o poder d’os seus destinos,

Infaustos ou beninos:

Nin á ninguen ll’é dado

Renegar d’o seu fado.

Sô vence quen espera...

Volve á vivir e espera resinado.»

E tornou á vivir, arrepentido

Anque trist’e dorido,

Aquel probe coitado:

Pideull’á Dios perdon d’o seu pecado,

E Dios compadecido

Mandoulle santa paz e doce olvido.