Nº III. (Vedi pag. 75.)

PARLAMENTO GENERALE DEL 19 OTTOBRE 1393.

Magnifici et potentes domini, domini Priores Artium et Vexillifer iustitie Populi et Comunis Florentie, cum summa diligentia cogitantes, qualiter, de presenti mense octobris, deducto ad notitiam tam ipsorum quam etiam offitii Octo offitialium Custodie civitatis Florentie, quod quidam tractatus ordinabatur et fiebat contra presentem statum et regimen civitatis predicte; et quod, facta inquisitione de hoc quod dicebatur, iam fuerant capti et detenti aliqui, qui de huiusmodi tractatu conscii dicebantur, et iam de aliquibus ex eis examinationes facte erant, maxime per dominum Potestatem civitatis Florentie et eius Curiam, presentibus etiam aliquando ipsis examinationibus, pro maiori diligentia et cautela, certis de Gonfaloneriis sotietatum Populi et certis de officio XII Bonorum virorum Comunis predicti, et aliquibus de dicto officio Octo custodie; et quod, tam ex relationibus ipsorum quam ex relationibus dictis Dominis factis per dictum dominum Potestatem et eius collateralem, prout habebatur ex confessionibus detentorum, de dicto tractatu, per aliquos per ipsos detentos nominatos, certus ordo datus erat contra statum et regimen supradictum; et quia super his tam gravibus et periculosis, pluries, diebus proxime elapsis, per dictos dominos Priores et Vexilliferum cum eorum Collegiis et cum multis aliis civibus florentinis bonis et gravibus, plura Consilia retenta fuerunt, in quibus maxime per collateralem dicti domini Potestatis relate fuerunt confessiones predictorum detentorum super dicto tractatu ad intelligentiam adstantium; et quod ob predicta, iam per civitatem et in ore populi divulgata, fere tota civitas erat commota, et iam per multos, etiam cum armis, in principio preterite noctis, certi tumultus facti fuerant in civitate predicta; et dicentes Domini antedicti, quod, nisi cito provideatur de remedio opportuno, maxima pericula imminent et status presens subverti posset, in maximum damnum et detrimentum bonorum civium et maxime guelforum dicte civitatis et totius Reipublice Florentine; et volentes de festina reparatione et opportuno remedio providere, prout maxime a multis et multis asseruerunt sibi fuisse consultum; et dicentes se comprehendere tam ex predictis, tam gravibus periculosis quam ex aliis de quibus dicebant varias informationes et relationes habere, expedire multa et grandia disponere et ordinare (que dicebant commode et prout expediebat exequi non valere, sine plenaria libera totali et absoluta potestate auctoritate et balía quam habet Populus Florentinus, et nisi pro hac causa convocetur totus populus civitatis Florentie ad Parlamentum et ad adunationem generalem): et ideo volentes ad executionem procedere, prehabita ad invicem deliberatione solemni principaliter inter ipsos dominos Priores et Vexilliferum iustitie, et subsequenter etiam cum nobili milite domino Nicolao de Corbonischis de Exculo tunc potestate civitatis Florentie ibidem presente et intelligente, — pro bono Reypublice et pro bono et pacifico statu civitatis Florentie et pro augmento exaltatione et conservatione liberi pacifici et guelfi status civitatis predicte et guelforum ipsius civitatis, et ut scandala tollantur et omnia pericula evitentur, et per Dey gratiam civitas, iam in tumultu et commotione existens, in pace et quiete reponatur et solidetur, — providerunt ordinaverunt et deliberaverunt: Quod hodie et de presenti, ad sonum campane maioris Palatii Populi Florentini, et etiam ad vocem preconis, convocetur Populus Florentinus ad Parlamentum et ad adunantiam generalem super Plateam et iuxta locum aringherie Palatii supradicti; et ibidem fiat Parlamentum et aclametur et interrogetur Populus qui ibidem convenerit et extiterit congregatus super infrascriptis. —

Et primo et ante omnia, quod omnes et singole leges et quecumque ordinamenta, — que infrascripta in dicto Parlamento et adunantia proponenda et firmanda quomodolibet impedirent, — sint — sublate et sublata et seu subspensa et subspense. —

Item, secundo, firmatis predictis, quod mox et sine temporis intervallo, de novo proponatur firmetur statuatur et ordinetur in dicto Parlamento et adunantia, quod concedatur detur et atribuatur dominis Prioribus et Vexillifero et Gonfaloneriis sotietatum populi et Duodecim Bonis viris Comunis predicti et Capitaneis Partis guelfe et Otto Custodie et Sex Consiliariis Mercantie civitatis Florentie ad presens in officio existentibus, et aliis civibus quorum nomina in fine dicti Parlamenti et adunantie scripta erunt et nominabuntur et duabus partibus omnium predictorum, totalis integra plena libera et absoluta auctoritas potestas et balia, nullis condictionibus subdita aut legibus limitata, et quam et prout babet totus Populus et Comune Florentie et tota Universitas dicti Populi et Comunis civitatis Florentie. Que auctoritas potestas et balia duret et durare debeat per totum presentem mensem octobris. —

Item, quod omnes et singuli de domo et stirpe ac progenie de Albertis de Florentia et ipsorum et cuiusque eorum filii et descendentes in perpetuum, per lineam maschulinam, tam nati quam nascituri, exceptis filiis et descendentibus per lineam maschulinam olim domini Nicolay Iacopi de Albertis predictis, et quilibet ipsorum, intelligantur esse et sint in perpetuum et omni tempore magnates et de magnatibus civitatis Florentie, — et quod in antea sint subiecti omnibus legibus et ordinamentis vigentibus et que de magnatibus loquerentur tam editis quam edendis, prout ad presens sunt alii magnates civitatis predicte.

Postque incontinenti, convocato — toto populo civitatis Florentie ad generale Parlamentum et ad adunantiam, — in Platea existente iuxta Palatium et ad locum aringherie, ad sonum maioris campane Palatii supradicti et etiam ad voces et proclamationes preconum dicti Comunis; — et propterea super Platea predicta ad dictum Parlamentum et adunantiam coram dicto domino Potestate et coram dictis dominis Prioribus et Vexillifero et eorum Collegiis, extra dictum Palatium et super dicta arengheria sedentibus, congregata magna copia hominum populi Florentini, et indicto silentio, pluries et pluries omnibus adstantibus, per unum ex preconibus dicti populi ut est moris, primo et ante omnia interrogata fuit multitudo ibidem adsistens, alta voce, per me Vivianum notarium infrascriptum, de mandato dictorum dominorum Priorum et Vexilliferi et dicti domini Potestatis, an ipsi forent due partes et ultra populi civitatis Florentie; ad quam interrogationem ab omnibus ibidem adsistentibus, nemine contrarium asserente, prout potuit commode audiri, responsum fuit sì sì, hoc est ita ita, ullo clamore aliter in contrarium per nos notarios infrascriptos non audito.

Postque, pronuntiata etiam et recitata per me Vivianum infrascriptum, alta voce, prout clarius fieri potuit, de mandato predicto, prima proposita que incipit. — Quod omnes et singule leges etc.; — et interrogato dicto populo et dicta adunantia, an vellet omnia que et prout in dicta proposita continentur ordinare, deliberare et disponere; — omnes uno clamore et prout in similibus consuevit et comprehendi potuit responderunt SÌ SÌ, hoc est ita ita. Et successive, sine ullo intervallo dicta et recitata alta voce per me Vivianum notarium predictum secunda proposita suprascripta, continente de concedendo et dando auctoritatem potestatem et baliam generalem; — et etiam successive recitata — tertia proposita, continente — quod omnes et singuli de domo, stirpe et progenie de Albertis de Florentia etc.; et aclamato et interrogato dicto populo, an vellet providere ordinare disponere deliberare et firmare predictas duas propositas; — responsum fuit, — iteratis vocibus ac clamoribus, nullo per nos notarios in contrarium audito, sì sì sì, hoc est ita ita ita. —

Acta fuerunt predicta in civitate Florentie, super arengheria et Platea iuxta Palatium residentie dictorum dominorum Priorum et Vexilliferi iustitie; presentibus Bartolomeo ser Iacobi de Burgo Colline, Matteo Iannis de Puppio et Taddeo magistri Francisci de Civitate Castelli, et aliis multis testibus ad predicta vocatis adhibitis et rogatis. (Seguono i nomi dei componenti la Balía.)

PROVVISIONI DELLA BALÌA, CREATA NEL SUDDETTO PARLAMENTO, DE’ 20 OTTOBRE 1393.

In Dey nomine, amen. Existentibus nobilibus et potentibus viris (seguono i nomi); — ipsi domini Priores et Vexillifer et alii predicti, omnes simul, — deliberaverunt, die vigesimo mensis ottobris. —

In primis, quod electio hactenus facta per sindicos Comunis Florentie de nobili viro Matteo de Tincherariis de Bononia in Executorem Ordinamentorum iustitie civitatis Florentie, de qua electione dicitur quod fieri non potuit, — ex eo quia ipse Matheus non est de loco distanti a civitate Florentie per octuaginta miliaria et seu de loco non confinante cum comitatu et districtu Florentie; intelligatur valuisse et tenuisse, et valeat et teneat. —

Item, omni et quocumque deveto et prohibitione cessante, nobilis et egregius miles dominus Franciscus de Gabriellibus de Eugubio, intelligatur esse et sit, vigore presentis deliberationis, etiam absque alia solemnitate vel substantialitate interveniente, electus et solemniter adsumptus et deputatus in Capitaneum et pro Capitaneo Custodie, Balíe et Populi civitatis Florentie eiusque comitatus et districtus, pro tempore sex mensium initiandorum die quo iuraverit persona sua in presentia officii dominorum Priorum Artium et Vexilliferi iustitie Populi et Comunis Florentie, etiam si presenti die iuramentum prestaret. Et sufficiat quod tale iuramentum fiat in Palatio Populi Florentini residentie dictorum dominorum Priorum et Vexilliferi iustitie, nec alibi requiratur prestatio iuramenti predicti. Et etiam, si ipse solus absque ulla comitiva vel aliis iuraverit, incipiat offitium suum et incipere intelligatur et duret sex mensibus ut prefertur proxime sequuturis, dicto die iuramenti inchoandis; nec teneatur aliqualiter prevenire pro officio supradicto. Et ex eo quod, ante initium officii, non prevenerit cum officialibus et comitiva sua, nichil de suo salario minuatur.

Item, dictus dominus Franciscus teneatur et debeat secum habere et tenere, pro dicto offitio exercendo, quindecim equos armigeros; unum collateralem legum doctorem, de cuius doctoratu fides fiat per instrumentum publicum camerariis Camere dicti Comunis; unum iudicem iuristam; tres milites sotios eodem panno indutos; quinque bonos et ydoneos notarios; otto domicellos sive scuderios bene munitos et in armis expertos; duos trombettinos: quorum quidem notariorum unum cum uno famulo et duobus equis idem Capitaneus, suis expensis, destinare tenetur per comitatum et districtum Florentie, ad consignandum potestates, vicarios et alios officiales ac stipendiarios pedextres in dicto comitatu et districtu existentes.

Item, famulos octuaginta bene armatos et in armis expertos, Inter quos sint quatuor conestabiles, quatuor ragazini et duo tamburini; quorum omnium ad minus viginti sint balistarii cum bonis balistis. Qui quidem iudices, milites sotii, notarii, trombettini, conestabiles, famuli, ragazini et tamburini vel aliquis eorum se nullo modo absentare possint extra civitatem et districtum Florentie, tempore officii vel sindicatus eorum vel etiam ante per XV dies; ac omnes esse forenses et bone conditionis et vere guelfi, et qui non sint de civitatibus comunitatibus vel districtibus Assisii vel Firmi; nec esse possint qui consortes sint vel coniuncti per lineam masculinam alicuius forensis qui olim tempore Actenarum Ducis fuerit vel se gesserit in aliquo offitio in civitate comitatu vel districtu Florentie; nec etiam possint esse de aliqua terra vel loco in quo florentini cives prohibeantur eligi vel adsummi ad officium aliquod, aut de civitate vel loco cum comitatu vel districtu Florentie confinante; excepta dumtaxat civitate Bononie, de qua possit dictus Capitaneus summere offitiales et familiam pro libito voluntatis. Hoc expresse proviso et ordinato (attenta maxime brevitate temporis infra quod expedit habere Capitaneum supradictum), quod dictus Capitaneus possit adsummere et secum in dicto officio retinere quoscumque pro suis officialibus predictis et pro dicta sua comitiva, etiam quodcumque aliud devetum seu prohibitionem habentes, preterquam de his de quibus superius continetur. —

Item debeat prefatus Capitaneus, in festo Nativitatis Domini Nostri Yhesu Christi proxime secuturo, offerre seu offerri facere ad altare Sancti Iohannis Baptiste unum palium de serico, valoris ad minus librarum quindecim f. p.; et donare gratis atque concedere, infra tres menses introytus sui regiminis, unam de robis ac vestibus suis, pro honore sui, honorabilem et decentem, tubatoribus Comunis Florentie, foderatam de vario; et multa alia facere teneatur et debeat que in statutis et ordinamentis dicti Comunis latius continentur: que quidem roba debeat esse valoris ad minus viginti florenorum auri.

Pro quibus omnibus et singulis habeat et habere debeat, pro prefati remuneratione servitii ac pro suis officialibus, famulis et equis suis, salario ac expensis, a Comune Florentie et a camerariis Camere Comunis eiusdem, in totum, libras novem milia quingentas f. p., eidem solvendas, pro rata dumtaxat dicti semextris quo serviverit et non ultra, hoc modo videlicet: tertiam quidem partem habebit infra tres dies a die sui iuramenti prestandi, aliam tertiam partem infra octavam diem tertii mensis dicti sui offitii; reliquam vero tertiam partem habebit demum, post sui temporis sindicatum, et solutis condemnationibus quas de eo fieri contigerit vel de aliquo suo offitiale vel familia. — De qua quidem quantitate nicchilominus detrahi debeant — denarios duodecim f. p., pro qualibet libra, pro gabella et nomine diricture, et nichilominus, de tote salario confessionem integram facere teneatur et debeat, — Hoc etiam posito et expresso, quod pro cartis, libris et atramento eidem pro dicto suo offitio pro se et sua curia opportunis, nichil petere possit vel debeat habere, sed omnia de suo proprio solvere teneatur et debeat.

Et insuper, quod dictus Capitaneus habeat etiam quolibet mense, in remunerationem, pro notario, equis et sotiis, qui ibunt ad consignandum, libras quinquaginta, cum dicta tamen retentione. — Et quod camerarii Camere dicti Comunis teneantur et debeant, de pecunia deputata ad capsam Conducte stipendiariorum dicti Comunis, solvere salaria supradicta ut superius continetur. Hoc etiam declarato, quod quarta pars quantitatum predictarum solvi debet ad rationem librarum trium et soldorum decem f. p. pro quolibet floreno. —

Habeat etiam dictus dominus Capitaneus habitationem pro se et sua familia, dictis sex mensibus dumtaxat, convenientem atque decentem, et domum et habitationem vacuam et expeditam.

Et quod habeat etiam a nostro Comune, pro se et omni sua comitiva predicta, frumentum necessarium atque ordeum, predictis suis officialibus, familia et equis, pro tempore sui regiminis, preventus et sindicatus, videlicet unum sestarium grani et dimidium pro quolibet hominum ipsorum et quolibet mense, et unum quartum seu quartam partem sestarii ordey pro quolibet equo seu ronzeno et qualibet die, et pro pretio florenorum otto pro modio grani et florenorum quatuor pro modio ordey, ad mensuram florentinam. —

Item, quod dictus dominus, Capitaneus teneatur et debeat continue in civitate Florentie stare et suum officium exercere, et circa custodiam civitatis predicte et eius comitatus et districtus et manutentionem et conservationem pacifici et guelfi status ipsius civitatis diligenter intendere et sollicite vigilare, et alia facere que alias sunt commissa Capitaneo Custodie dicte civitatis. —

Item, quod ipse dominus Francischus Capitaneus predictus, personaliter, cum eius offitialibus et familia, stare debeat, finito suo offitio, ad sindicatum, sex diebus continuis a die iuramenti coram eius sindicis prestiti numerandis, etiam sub custodia, secundum formam statutorum et ordinamentorum dicti Comunis; et solvere omnem condemnationem quomodolibet per sindicum vel sindicos faciendam de se vel suis offitialibus vel famulis. —

Hoc tamen proviso, quod ipse dominus Capitaneus et eius offitiales et familia inquiri et sindicari possint et debeant solummodo de furtis, baratteriis et debitis contractis per eos, tempore offitii suprascripti. —

Item, quod iuret et promictat, quod ipse aut aliquis de suis offitialibus vel familia non petet nec recipiet contra Comune Florentie aut singulares personas ipsius aliquam represaliam, ocasione sindicatus, vel aliqua quacumque causa vel ocasione.

Item, quod non teneatur facere reformari in civitate Eugubii vel alibi, quod non concedatur represalia contra Comune Florentie vel eius singulares personas seu earum res vel bona. —

Item, quod non possit secum ducere vel quomodolibet retinere in Palatio sue habitationis vel extra, in civitate comitatu vel districtu Florentie, aliquem suum filium legittimum et naturalem vel spureum aut fratrem germanum sive fratrem patruelem vel amitinum vel cuginum sive consobrinum ex maschulino vel feminino latere sibi coniunctum, aut nepotem ex filio vel filia, fratre vel sorore, etiam si in numero vel extra numerum dictorum suorum offitialium et familie; sub pena librarum mille f. p.

Item, quod non possit nec debeat aliqualiter procedere vel quoque modo se intromictere contra aliquem vel aliquos ad presens captos et detentos penes dominum Potestatem, Capitaneum vel Executorem civitatis Florentie, pro aliquibus commissis vel aliqualiter perpetratis per ipsos — hactenus contra statum seu regimen civitatis Florentie, et seu pro aliquo vel ocasione alicuius tractatus contra dictum statum per dictos detentos vel aliquem ipsorum facti vel attentati.

Item, quod Octo Custodie civitatis Florentie possint et debeant de habitatione dicti domini Capitanei et sue familie providere et disponere, etiam expensis dicti Comunis, prout et sicut viderint expedire.

Item, quod domini Priores Artium et Vexillifer iustitie Populi et Comunis Florentie qui in offitio presidebunt de mense ianuarii et februarii proxime secuturi, una cum offitiis Gonfaloneriorum sotietatum Populi et Duodecim Bonorum virorum dicti Comunis et Octo Custodie civitatis Florentie, — possint — de Capitaneo Balie et Custodie et Populi civitatis comitatus et districtus Florentie providere et disponere, et eligere et deputare, deveto aliquo aut prohibitione aliqua non obstante, unum virum forensem guelfum et confidentem quem voluerint, pro tempore sex mensium initiandorum finito tempore electionis supradicti domini Francisci; et seu, si voluerint prorogare offitium supradicti domini Francisci de Gabriellibus pro tempore sex mensium, — ipsum, pro dictis sex mensibus, de novo eligere et deputare ad offitium antedictum. —

Item, quod, computatis lanceis conductis et ad presens existentibus ad stipendium dicti Comunis, domini Priores Artium et Vexillifer iustitie — debeant, hinc ad per totum mensem novembris proxime secuturi, — conducere — ad stipendium et provisionem dicti Comunis usque in trecentas lanceas; intelligendo quamlibet lanceam more consueto, pro eo tempore quo voluerint, non excedendo tempus unius anni. — Et insuper debeant, infra dictum tempus, conducere — usque in trecentos inter balistarios et pavesarios, computatis in dicto numero familiis et balistariis ad presens ad stipendium dicti Comunis existentibus; ita quod curent in effectu, quod eodem tempore non sint ad stipendia dicti Comunis ultra trecentos inter famulos et balistarios. — Eo etiam declarato, quod curent et ordinent, quod ad minus tertia pars dicti numeri trecentorum sit de balistariis Ianuensibus seu de Riparia, guelfis et confidentibus. Et possint conduci — pro tempore sex mensium pro quolibet. —

Item, quod domini Priores Artium et Vexillifer iustitie, tam presentes quam qui pro tempore fuerint, una cum offitiis Gonfaloneriorum sotietatum Populi et Duodecim Bonorum virorum et Capitaneorum Partis Guelfe et Otto Custodie et Sex Consiliariorum Mercantie et Universitatis mercatorum dicte civitatis, et cum viginti uno ex Consulibus Artium, assumendis semel et pluries et quotiens expedierit, per viam electionis, per offitium dominorum Priorum et Vexilliferi iustitie tunc existentium, secundum distributionem membrorum, videlicet sedecim de membro septem maiorum Artium et quinque de membro quatuordecim minorum Artium et de diversis Artibus ipsarum minorum — (declarato tamen quod de qualibet Arte maiore sint ad minus duo in dicto numero sedecim Consulum); — possint — eligere et deputare — decem — ad officium Decem balie Populi et Comunis Florentie, et quod officium I Dieci de la balìa est solitum appellari, — pro pro illo tempore pro quo voluerint, non excedendo tamen tempus unius anni pro qualibet vice, et eligendo dictum numerum Decem, secundum distributionem membrorum ultima vice solitam observari, videlicet septem maiorum Artium et Scioperatorum, duos de Artibus minoribus et unum de magnatibus dicte civitatis. —

Item, quod — possint, semel et pluries et quotienscumque, pro dicto Comune, conducere — ad stipendium et provisionem et seu ad stipendium tantum vel ad provisionem tantum, usque in illum numerum et seu numeros stipendiariorum et seu provisionatorum, caporalium et capitaneorum et tam equestrium quam pedestrium et balistariorum, de quo et quibus et quos et quotiens crediderint expedire, et pro illo tempore et temporibus, et de illis gentibus etiam civibus subditis aut forensibus et undecumque essent, et cum illis stipendiis — de quibus — ordinaverint. —

Item, quod tempus offitii presentium offitialium Otto Custodie civitatis Florentie prorogetur — usque ad per totam diem quintam decimam mensis novembris proxime secuturi, illis quatuor ex dictis Otto quorum offitium durat hinc ad per totam diem octavam dicti mensis novembris; et hinc ad per totum dictum mensem novembris aliis quatuor ex eis quorum offitium durat hinc ad per totam diem vigesimam ipsius mensis novembris.

Item, quod Otto offitiales Custodie civitatis Florentie eligantur pro duabus vicibus proxime secuturis, pro qualibet vice, pro sex mensibus. Et quod domini Priores Artium et Vexillifer iustitie Populi et Comunis Florentie, una cum officiis Gonfaloneriorum sotietatum Populi et Duodecim Bonorum virorum dicti Comunis, — possint et debeant — de civibus florentinis popularibus et guelfis eligere simul vel divisim otto quos voluerint ad dictum offitium Otto Custodie, pro tempore sex mensium initiandorum his temporibus videlicet: Quatuor ex eis de membro septem maiorum Artium et Scioperatorum offitium incipiat die sextodecimo mensis novembris proxime secuturi; et aliorum quatuor, quorum duo sint de membro quatuordecim minorum Artium, offitium incipiat die primo mensis decembris proxime secuturi. Et quod dicta electio fiat hinc ad per totam diem quintam decimam dicti mensis novembris. Et quod demum, circa finem offitii predictorum, — possint et debeant — eligere et deputare Otto quos voluerint; quorum quatuor — offitium, sex mensibus duraturum, incipiat die sextodecimo mensis mai proxime futuri, et aliorum quatuor — incipiat die primo mensis iunii proxime futuri. Et quod in locum cuiuscumque quoquo modo vacantis ab offitio supradicto possit alius de eodem quarterio et membro, per eamdem viam et modum per quem et quam remotus electus fuit, eligi et subrogari in offitio supradicto.

Item, quod deinceps domini Priores Artium et Vexillifer iustitie, una cum offitio Otto Custodie, — possint, pro expensis occurrentibus et expedientibus in dicto offitio Otto Custodie, expendere et stantiare et dari et solvi facere, pro quolibet mense, — florenos quinquaginta auri. — Hoc expresso, quod, vigore predictorum, nichil solvi possit aut debeat, nisi solummodo de pecunia que ad dictos camerarios perveniet — pro appuntaturis et defectibus stipendiariorum dicti Comunis, et non de aliis, nisi in quantum de aliis caperetur pro predictis, in locum talis predicte pecunie in aliud prius expense. Et quod finitis dictis duobus offitiis Otto Custodie, que durabunt per annum, ex tunc offitium Otto Custodie duret duobus mensibus pro vice, ut hactenus consuevit.

Item, quod provisio edita de mensibus iulii et augusti proxime preteritis, firmata in Consilio domini Potestatis et Comunis predicti, die secundo ipsius mensis augusti, que in effectu disponit de deveto Otto custodie, — intelligatur esse et sit in totum revocata cassa et annullata, et devetum dicti offitii et eius offitialium remaneat prout erat ante dictam provisionem, et non aliter nec maius. —

Item, quod, non obstantibus quibuscumque provisionibus hactenus factis, — offitia Capitaneatus Partis guelforum civitatis Florentie, et Secretariorum et Priorum dicte Partis, et Notariatus et Cancellerii et Scribani dicte Partis et quecumque offitia ipsius Partis, quocumque vocabulo nuncupentur, deinceps, omni tempore possint et debeant scruttinari et reformari et de ipsis et pro ipsis imbursationes fieri solummodo in palatio et domibus dicte Partis et seu ubi per Capitaneos, per se vel cum aliis habentibus auctoritatem que vigebat ante mensem may anno Domini millesimo trecentesimo septuagesimo octavo, deliberatum seu ordinatum fuerit. —

Hoc declarato, quod in dicto vel cum dicto offitio Capitaneatus seu pro dicta Parte non sit nec deputetur aut fiat Gonfalonerius Partis, sed omnes de offitio Capitaneorum appellentur et sint Capitaney.

Et quod ad dicta scrutinea et imbursationes facienda et faciendas de offitiis supradictis non addantur nec in illis misceantur vel mictantur de cetero illi qui obtinuerint pro offitio Prioratus et Vexilliferatus iustitie et eorum notarii, pro [ut] hactenus consuevit, per ordinamenta hactenus facta; et ordinamenta circa hanc partem disponentia intelligantur et sint revocata.

Et quod dicta offitia Capitaneatus — remaneant et sint de cetero omni tempore in illis numeris et cum illis distributionibus cuiuscumque membri in quibus et prout ad presens sunt, tam pro membro maiorum Artium et Scioperatorum quam pro membro quatuordecim minorum Artium quam etiam pro membro magnatum; et sic extrahantur et deputentur.

Et quod supradicta offitia, — tam pro supradictis scrutineis et imbursationibus et extractionibus ipsorum, quam in expendendo de pecunia dicte Partis, quam etiam in vendendo locando concedendo et administrando bona mobilia et inmobilia dicte Partis, — quam etiam in aliis preheminentiis et honorantiis dicte Partis et in aliis quibuscumque, salvis predictis et infrascriptis, habeant illam auctoritatem, potestatem et baliam quam habebant ante dictum mensem mai anno Domini MCCCLXXVIII, per ordinamenta tunc de dicto mense vigentia. — Cum hoc salvo, quod in aliquo non sit derogatum ordinamentis editis in dicto anno MCCCLXXVIII de mense iunii, in illis partibus dumtaxat ipsorum ordinamentorum, que continent et seu disponunt de non monendo declarando vel deliberando, accusando inquirendo condemnando aut aliqualiter faciendo vel fieri faciendo aliquem pro ghibellino seu non vere guelfo aut Parti guelfe suspecto. — Nec etiam derogatum intelligatur esse vel sit provisioni et reformationi edite de mense iulii anno Domini MCCCLXXVIII firmate in Consilio domini Potestatis et Comunis predicti die decimo ipsius mensis iulii, et est in vulgari sermone et incipit Ad honore stato e reverenza, — in illis partibus in quibus in ipsa disponitur, quod aliquis vel aliqui non possint nisi in certis formis moneri. — Nec derogatum intelligatur esse vel sit ordinamento facto et edito de mense februarii anno Domini millesimo trecentesimo octuagesimo primo — super firmatione et stabilitate cuiusdam petitionis in vulgari sermone scripte, — cuius petitionis tenor incipit Per parte di buoni pacifici et guelfi cittadini. —

Item, quod omnes et singule imbursationes ad presens vigentes de offitiis dicte Partis intelligantur esse et sint ex nunc casse et annullate. — Et quod tam imbursationes quam registra comburi debeant et penitus aboleri.

Item, quod presentes Capitanei dicte Partis guelforum, una cum dominis Prioribus Artium et Vexilliferi iustitie, et cum Collegiis dicte Partis et cum presentibus Sex Consiliariis Mercantie et Universitatis mercatorum, et cum arrotis et adiunctis, ultra officia presentis generalis Balie, et aliis civibus et aliis magnatibus et artificibus eligendis ut infra dicetur, possint et debeant facere scruttinia de offitiis Capitaneorum et Collegiorum dicte Partis et de omnibus aliis offitiis Partis predicte, illis modis de quibus — per eos deliberatum fuerit. —

Item, quod dicti presentes Capitanei possint et debeant de magnatibus guelfis eligere et deputare pro predictis scruttineis in eo numero seu numeris de quibus eis videbitur et prout in similibus esse consuevit.

Item, quod dicti Capitanei possint et debeant de civibus florentinis popularibus et guelfis eligere et addere, pro predictis in tribus quarteriis videlicet Sancti Spiritus, Sancte Marie et Sancti Iohannis, tot quot dicti arroti presentis Balie generalis, pro dictis negotiis dicte Partis, sint in numero equali cum arrotis quarterii Sancte Crucis.

Item, — possint et debeant eligere et deputare, pro dictis scrutiniis, ultra dictum numerum arrotorum, de artificibus guelfis quatuordecim minorum Artium illos de quibus eis videbitur, et tot quot ad predicta scrutinia sint, secundum ratam et portionem ipsis contingentem.

ALTRE PROVVISIONI DELLA BALÌA, COME SOPRA, DE’ 21 OTTOBRE.

In primis, quod imbursationes, hactenus anno Domini millesimo trecentesimo octuagesimo quinto facte, de scruttinio in dicto anno celebrato, pro offitiis Prioratus Artium et Vexilliferi iustitie et Gonfaloneriorum sotietatum Populi et Duodecim Bonorum virorum Comunis Florentie et Notariatus dicti offitii Prioratus (quod scruttinium appellatur Il secondo scruttinio), intelligantur esse et sint, ex nunc et decetero, casse revocate et annullate. — Et quod tam burse quam registra dicti scrutinii comburantur et anichillentur, ita quod omnia ipsius monumenta penitus evanescant.

Item, quod tertium scrutinium celebratum pro offitiis in precedenti capitulo memoratis, de anno Domini MCCCLXXXXI, appelletur decetero secundum scrutinium.

Item, quod aliquis qui extractus fuisset hactenus de aliqua ex supradictis bursis secundi scrutinii, que supra revocate sunt, ad aliquod ex dictis offitiis, — et ipsum offitium exercuisset et obtinuisset et imbursatus esset in bursis dicti tertii scrutinii, non possit, pro dicto tertio scrutinio vel eius bursis habere vel exercere illud idem offitium de predictis, ad quod hactenus fuisset extractus de aliqua ex dictis bursis secundi scrutinii et ipsum exercuisset. Et quod, quandocumque ad ipsum tale offitium extraheretur de dictis bursis dicti tertii scrutinii, eius extractio sit inanis, et cedula sui nominis possit et debeat laniari et reyci. Eo etiam declarato, quod si aliquis fuisset hactenus extractus ex aliqua ex dictis bursis secundi scrutinii pro Vexillifero iustitie, et ipsum offitium exercuisset, et in bursis pro tertio scruptinio esset imbursatus pro Priore et non pro Vexillifero iustitie, idem etiam intelligatur, videlicet, quod si extraheretur pro Priore ex bursis dicti tertii scrutinii, eius extractio sit inanis et cedula debeat laniari et reyci.

Item, quod deinceps, in quolibet offitio Prioratus Artium sint et esse debeant tres de Borsellino, sane intelligendo, videlicet, in quolibet quarterio ex tribus aliis, detracto quarterio pro quo et in quo tunc erit Vexillifer iustitie unus de Bursellino; et sic fiant extractiones et deputationes pro qualibet vice.

Item, quod revideantur et explorentur diligenter burse vigentes pro scrutinio primo, videlicet celebrato anno Domini MCCCLXXXI, pro offitiis Prioratus Artium et Vexilliferatus iustitie, per copulatores alias eligendos. Et si revidentibus et perquirentibus videretur, quod aliqui pro Prioribus imbursati in dictis bursis, mererentur esse Vexilliferi iustitie; possint — inde extrahere et mictere in bursis Vexilliferi iustitie, in eodem quarterio. — Eo tamen declarato, quod hoc fiat in quolibet quarterio; nec plures modo predicto mictantur pro Vexilliferis in uno quarterio quam in alio. Nec possint pro Vexilliferis micti secundum dictum modum ultra duos pro quolibet quarterio. Et declarato etiam et proviso, quod, propter additionem predictam, imbursatio Vexilliferi iustitie nullo modo impediatur, nec aliquod impedimentum exinde resultet aut fiat alicui qui de necessitate, alio non dato, deberet esse Vexillifer iustitie in aliquo officio, in quatuor vicibus proxime sequentibus, vel aliqua ipsarum, hinc ad per totum mensem mai proxime sequuturi: sed quod, quilibet imbursatus ad presens pro Vexillifero qui dicta additione non facta deberet esse Vexillifer iustitie in aliquo ex dictis quatuor offitiis proxime sequentibus, sit et esse debeat Vexillifer ac si dicta additio facta non foret.

Item, quod videantur et perquirantur burse hactenus facte et vigentes pro Vexillifero iustitie tertii scrutinii supradicti, quod nunc, secundum predicta remanet secundum; et quod illi ibidem descripti seu imbursati, de quibus videretur dictis videntibus et perquirentibus, quod non essent ydoney vel confidentes pro Vexilliferis, possint et debeant per eos inde extrahi et micti et poni in bursis eiusdem quarterii pro officio Prioratus ordinatis: et de imbursatis pro eodem quarterio pro officio Prioratus, de illis videlicet qui predictis videntibus ydoney et confidentes appareant seu esse credantur, fiant per eos, loco talium inde extractorum, Vexilliferi iustitie, et in bursis Vexilliferatus ponantur prout eis videbitur.

Item, quod videantur et indagentur bursellini utriusque scrutinii, videlicet primi, de quo nunc extrahitur pro officiis antedictis, et secundi quod tertium erat; et de illis de quibus videntibus indagantibus appareret seu videretur, secundum eorum iudicium, quod non essent ydoney vel confidentes pro Borsellino, quod antea per ipsos extrahantur, et ponantur et mictantur in aliis bursis eiusdem quarterii pro offitio Prioratus. Et alii simpliciter pro officio Prioratus imbursati possint in bursis pro Borsellino ordinatis micti et poni, prout dictis perquirentibus videbitur et placebit.

Item, quod fiat quam citius fieri poterit unum scrutinium pro officio Prioratus Artium et Vexilliferatus iustitie et Gonfaloneriorum sotietatum Populi et Duodecim Bonorum virorum; et dictum scruttinium fiat illis modo forma et ordine et per illos de quibus et prout et sicut deliberatum fuerit per dominos Priores et Vexilliferum iustitie et eorum Collegia et alia officia et cives de Balia generali ad presens vigenti. Hoc declarato, — quod omnes et singuli illi qui obtinebunt in isto novo scrutinio, possint et debeant imbursari in quocumque ex dictis duobus scrutiniis remanentibus in quo non obtinuissent, et habeantur pro tempore futuro ac si quilibet talis fuisset et esset pro ipsis et in ipsis imbursatus.

Item, quod pro dicto novo scruttinio habeantur et sint quatuor copulatores more solito, de quibus unus sit de membro quatuordecim minorum Artium; et predicti copulatores eligantur et deputentur per istos dominos Priores et alios de Balia presenti; et quod, ultra predictos sit et esse debeat copulator presens Vexillifer iustitie, scilicet nobilis miles dominus Masus Luce de Albizis.

Item, quod scrutinium pro dictis offitiis Prioratus Vexilliferatus et eorum Collegiorum, quod debebat fieri ordinarie pro prima vice futura, videlicet anno Domini MCCCLXXXXVI, non fiat nec fieri debeat cum dictum novum scrutinium sit et esse debeat loco predicti, quod prima vice ordinarie fieri deberet.

Item, quod aliquis qui in celebratione et seu dum fient, quandocumque et quotienscumque decetero, elapso mense decembris proxime futuri, scrutinia et seu scrutinium alicuius ex infrascriptis offitiis, poterit in ipso scrutinio vocem seu fabam reddere, pretextu alicuius offitii vel aliter quoquo modo, sane intelligendo; non possit poni vel micti ad partitum vel scrutinari ullo modo, et quicquid contra fieret non valeat. — Sed de ipsis talibus scrutinatoribus — fiat omni vice postea scrutinium, ut inferius disponetur. (Segue una nota dei suddetti uffici). Et quod scrutinatores talium offitiorum — scrutinentur, finitis offitiis omnibus ipsorum scrutinatorum, — inter offitia dominorum Priorum Artium et Vexilliferi iustitie et Gonfaloneriorum sotietatum Populi et Duodecim Bonorum virorum, et Capitaneorum Partis Guelfe (populares in scrutinio popularium, et in scrutinio magnatum etiam magnates, secundum ordinamenta) et Sex Consiliariorum Mercantie. — Et quod omnes et singuli ex predictis scrutinatoribus qui — obtinuerint per duas partes presentium (ita tamen quod sint presentes due partes totius numeri) intelligantur legittime obtinuisse, et possint et debeant imbursari in bursis ordinatis pro quocumque tali scrutinio precedente, in quo ipsi fuissent scrutinatores et seu in quo fabam vel vocem reddere potuissent.

Item, quod pro offitio Prioratus Artium et Vexilliferatus iustitie, pro duobus mensibus proxime futuris, initiandis die primo mensis novembris, fiat et fieri debeat una pallocta et seu una scripta continens nomina et prenomina ipsorum dominorum Priorum et Vexilliferi iustitie; et quod illi quorum nomina in dicta pallocta et seu scripta contenta et seu scripta reperientur, sint ad dictum offitium legittime et solemniter deputati. Et dicta nomina asummantur de existentibus in bursis primi scrutinii Prioratus et Vexilliferatus vigentibus, de illis qui devetum non habeant, et sint in numero consueto, et observata vigente distributione membrorum. Et quod Vexillifer iustitie sit et esse debeat in quarterio et pro quarterio Sancti Spiritus, prout esse debet secundum ordinem consuetum; et in ipso quarterio sint et esse debeant duo artifices de membro quatuordecim minorum Artium; et quod aliquis qui sic deputabitur ad offitium supradictum non possit esse iterum ad ipsum offitium pro dictis bursis vigentibus; sed inde cedule ipsorum predictorum extrahantur et extrahi debeant.

Et quod dicta pallocta seu scripta fiat — per illos de quibus et prout deliberatum fuerit per dictos dominos Priores et Vexilliferum iustitie et alios supradictos de Balia.

Hoc etiam proviso et declarato, quod alieni qui necessario deberet esse Prior vel Vexillifer iustitie de ipsis mensibus novembris et decembris nullum preiudicium generetur vel fiat, sed in predictorum numero in dicta pallocta et scripta ponatur et adsummatur. Et quod pars alterius deliberationis facte supra presenti die, continens in effectu, quod propter additionem de qua ibidem fit mentio, aliquis qui, alio non dato, deberet esse Vexillifer iustitie, in aliqua vice ex quatuor vicibus futuris, non impediretur esse, intelligatur esse et sit, quo ad tres vices post primam predictam pro qua pallocta est ordinata, revocata et annullata.

Item, quod omnes et singule imbursationes hactenus facte et ad presens vigentes de officiis extrinsecis civitatis Florentie, et que pro Comuni Florentie extra ipsam civitatem sunt solita exerceri, intelligantur esse et sint deinceps casse irrite et annullate; et quod ex ipsis nulla extractio fieri possit; et quicquid contra fieret sit et esse intelligatur irritum et inane. Et quod pro dictis offitiis fiant de novo scrutinia et imbursationes, prout et sicut deliberatum fuerit per dictos dominos Priores et Vexilliferum iustitie et alios de presenti generali Balia vel duas partes ipsorum. Et quod tam imbursationes quam registra predictorum scrutiniorum et imbursationum comburantur et anichilentur, ita quod etiam in se ipsis penitus sint deleta.

Item, quod Gonfalonerii sotietatum Populi et Duodecim Boni viri Comunis predicti ad presens in officio existentes, possint, simul et seu divisim, — interesse ad celebrandum scrutinia Partis guelfe, facienda tempore offitii presentium Capitaneorum dicte Partis. — Et quod cum ipsis Gonfaloneriis et Duodecim et sine eis possint dicta scrutinia celebrari et fieri; ita quod, esse vel non esse ad faciendum dicta scrutinia, in ipsorum Gonfaloneriorum et Duodecim voluntate et arbitrio sit remissum. —