436.  καὶ οὐ παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον προσάγοιτο ὑπὸ τοῦ ἐπὶ πᾶσι δικαστοῦ.

437.  He is said to have been either a Babylonian or Tyrrhenian, and to have lived in the reign of Nero. Cf. Philostratus, iv. 12.—Ruæus.

438.  καὶ τὸ ἐξακουόμενον ἀπὸ τῆς λέξεως, ὡς δυνατὸν ἡμῖν, ἀνετρέψαμεν.

439.  ἐπὶ τέγους.

440.  μιαρώτατον ἀνθρώπων.

441.  Ἀλλὰ τὴν μὲν τάξιν καὶ σύνθεσιν καὶ φράσιν τῶν ἀπὸ φιλοσοφίας λόγων.

442.  The reading in the text is ἄλλως, for which ἄλλους has been conjectured by Ruæus and Boherellus, and which has been adopted in the translation.

443.  ἰδιωτικοὺς.

444.  εὐσταθέστατον.

445.  πιστικὴ ἀπὸ πνεύματος.

446.  παρὰ τὰς ἀνατροφὰς, καὶ τὰς διαστροφὰς, καὶ τὰς περιηχήσεις.

447.  φυσιωθῆναι.

448.  Cf. Iliad, ix. 319, 320.

449.  προαίρεσις καὶ ἄσκησις.

450.  τοῦ λογικοῦ ζώου.

451.  ὥσπερ οὐ δύναται τὸ πεφυκὸς γλυκαίνειν τῷ γλυκὺ τυγχάνειν πικράζειν, παρὰ τὴν αὐτοῦ μόνην αἰτίαν.

452.  ἵνα κοινότερον τῷ ἐλέει χρήσωμαι.

453.  Cf. Wisd. of Solom. vii. 25, 26.

454.  Cf. Deut. xxxii. 21.

455.  Cf. 1 Cor. i. 27.

456.  Rom. i. 22, 23.

457.  ἀστείους.

458.  τοὺς μὴ ἐντρεχεῖς.

459.  The reading in the text is τερατωδεστέρους, of which Ruæus remarks, “Hic nullum habet locum.” Καταδεεστέρους has been conjectured instead, and has been adopted in the translation.

460.  For εὐσεβεῖς in the text, Boherellus conjectures εὐσεβῶς.

461.  θεὸν φθαρτὸν εἰσαγόντων, καὶ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ λεγόντων σῶμα τρεπτὸν διόλου καὶ ἀλλοιωτὸν, καὶ μεταβλητὸν.

462.  The words in the text are, φιλανθρωπότατα ἐπιστρεπτικὸν, καὶ ψυχῶν μαθήματα οἰκονομήσαντα, for which we have adopted in the translation the emendation of Boherellus, φιλανθρωπότατα καὶ ψυχῶν ἐπιστρεπτικὰ μαθήματα.

463.  ἀλλὰ κἂν τοὺς πεπονθότας τὴν περὶ τῆς μετενσωματώσεως ἄνοιαν ἀπὸ ἰατρῶν, τῶν καταβιβαζόντων τὴν λογικὴν φύσιν ὁτὲ μὲν ἐπὶ τὴν ἄλογον πᾶσαν, ὁτὲ δὲ καὶ ἐπὶ τὴν ἀφάνταστον.

464.  Instead of οἱ φρονίμως Χριστιανοὶ ζῶντες, as in the text, Ruæus and Boherellus conjecture οἱ φρονίμως Χριστιανίζοντες, etc.

465.  τοὺς κομιδῇ νηπίους.

466.  ἀλαζὼν.

467.  εἴτε χωρὶς τοῦ δημιουργοῦ θεοῦ εἴτε καὶ μετ’ ἐκείνου.

468.  ἱερομηνίας.

469.  The reading in the text is κομψοί, which is so opposed to the sense of the passage, that the conjecture of Guietus, ἄκομψοι, has been adopted in the translation.

470.  ἁψῖδα.

471.  Τάχα δὲ καὶ οἱ πεισθέντες περὶ τοῦ θύραθεν νοῦ, ὡς θανάτου καινοῦ διεξαγωγὴν ἕξοντος, etc. Locus certe obscurus, cui lucem afferre conatur Boherellus, legendo divisim ὡς θανάτου καὶ νοῦ διεξαγωγὴν ἕξοντος, ut sensus sit “morti etiam mentem subductum iri.” Nam si θύραθεν ἥκει νοῦς, consequens est ut θανάτου καὶ νοῦς διεξαγωγὴν ἔχη. Cf. Aristot. lib. ii. c. 3, de generatione animalium.—Spencer.

472.  ἢ τῆς τοῦ νοῦ ἀθανασίας.

473.  Εἰ μὴ ἄρα Κέλσος καὶ οἱ Ἐπικούρειοι οὐ φήσουσι κούφην εἶναι ἐλπίδα τὴν περὶ τοῦ τέλους αὐτῶν τῆς ἡδονῆς, ἥτις κατ’ αὐτούς ἐστι τὸ ἀγαθὸν, τὸ τῆς σαρκὸς εὐσταθὲς κατάστημα, καὶ τὸ περὶ ταύτης πιστὸν Ἐπικούρῳ ἔλπισμα.

474.  τῷ καθ’ ἑκάστην φιλοσόφων αἵρεσιν ἐν Ἕλλησιν ἢ βαρβάροις, ἢ μυστηριώδη ἐπαγγελίαν, τέλει.

475.  Cf. Jer. i. 9, 10.

476.  Cf. Gen. xi. 4.

477.  Cf. 2 Cor. x. 5.

478.  Cf. 1 Cor. iii. 9.

479.  τοὺς ἀνάλογον αὐτῷ προφητικοὺς λόγους.

480.  δικαιωτὴς.

481.  ἀκολουθίας.

482.  πιθανότητος.

483.  Δικαιωτὴς, not Δικαστής.

484.  τοὺς καρποὺς τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλείας ἀποδώσουσι τῷ Θεῷ, ἐν τοῖς ἑκάστης πράξεως οὔσης καρποῦ τῆς βασιλείας καιροῖς.

485.  εὐήθως.

486.  The word φυσει which is found in the text seems out of place, and has been omitted in the translation, agreeably to the emendation of Boherellus.

487.  Ἆρα γὰρ ἤθελε φαντασιουμένοις τοῖς ἀνθρώποις ὑπὸ Θεοῦ, ἀπειληφότος μὲν ἀθρόως τὴν κακίαν, ἐμφύοντος δὲ τὴν ἀρετην, τὴν ἐπανόρθωσιν γενέσθαι;

488.  ποῦ οὖν τὸ ἐφ’ ἡμῖν;

489.  οἱ γὰρ ἐπὶ τὰ βέλτιστα προκαλούμενοι λόγοι, Θεοῦ αὐτοὺς δεδωκότος, εἰσὶν ἐν ἀνθρώποις.

490.  γενναιότατος.

491.  Wisd. Solom. i. 7, καὶ τὸ συνέχον τὰ πάντα γνῶσιν ἔχει φωνῆς.

492.  Cf. Jer. xxiii. 24.

493.  Cf. Acts xvii. 28.

494.  καὶ παρὰ τοῦτ’ ἔλαττον ἔχειν δοκῶν.

495.  καθάπερ οἱ νεόπλουτοι τῶν ἀνθρώπων ἐπιδεικτιῶντες, πολλήν τινα καὶ πάνυ θνητὴν φιλοτιμίαν τοῦ Θεοῦ καταμαρτυροῦσι.

496.  οἰκείωσιν.

497.  μετὰ τοσοῦτον αἰῶνα.

498.  δικαιῶσαι.

499.  τὸ λογικὸν ζῶον.

500.  ἐν τῇ παραδοχῇ τῆς θειότητος.

501.  ἐξαίρετον τί χρῆμα.

502.  Deut. xxxii. 8, 9 (according to the LXX.).

503.  Cf. Ps. ii. 8.

504.  Εἰσὶ γάρ τινες εἱρμοὶ καὶ ἀκολουθίαι ἄφατοι καὶ ἀνεκδιήγητοι περὶ τῆς κατὰ τὰς ἀνθρωπίνας ψυχὰς διαφόρου οἰκονομίας.

505.  αὐτὸς ἔφα.

506.  συνθιασῶται.

507.  τῷ παντὶ.

508.  οὐκ ἀχρήστους. On Origen’s views respecting rewards and punishments, cf. Huet’s Origeniana, Book ii. question xi.

509.  οὐκ ἐπέστη.

510.  δίκην βασανιστοῦ πῦρ φέρων.

511.  Cf. Eccles. i. 9.

512.  εἰ χρὴ ἐπιστήσαντα τοῖς χρόνοις εἰπεῖν.

513.  ἀνέπλασαν κατὰ περιόδους ταυτότητας, καὶ ἀπαραλλάκτους τοῖς ἰδίοις ποιοῖς καὶ τοῖς συμβεβηκόσιν αὐτοῖς.

514.  κακίαν ἐπὶ πλεῖον χεομένην.

515.  Cf. Jer. xiii. 24.

516.  συγκαταβαίνειν.

517.  γεῦσαι.

518.  Cf. Deut. iv. 24, ix. 3.

519.  Cf. Dan. vii. 10.

520.  Cf. Mal. iii. 2.

521.  Cf. 1 Cor. iii. 12.

522.  σωματικῶς.

523.  Cf. 1 Cor. iii. 13-15.

524.  τὴν τοῦ χρυσοῦ (ἵν’ οὕτως ὀνομάσω), φύσιν τῆς ψυχῆς, ἢ τὴν ἀργύρου, δολωσάντων.

525.  Ὁ Θεὸς ἀγαθός ἐστι, καὶ καλὸς, καὶ εὐδαίμων, καὶ ἐν τῷ καλλίστῳ καὶ ἀρίστῳ.

526.  κατάβασιν.

527.  τῇ προνοίᾳ καὶ τῇ οἰκονομίᾳ.

528.  Ps. cii. 27.

529.  Mal. iii. 6.

530.  ἡγεμονικὸν.

531.  The reading in the text is, ἐπὶ μέρους γίνεται αὐτῆς, which is thus corrected by Guietus: ἐπιμερὴς γίνεται αὐτὸς.

532.  Cf. Phil. ii. 6, 7.

533.  Cf. 1 Pet. ii. 22.

534.  Cf. 2 Cor. v. 21.

535.  προηγουμένην.

536.  ἄτιμον.

537.  ἐκλεῖπον.

538.  τί ἀκολουθεῖ.

539.  τί ἄτοπον.

540.  Phil. ii. 5-9.

541.  ὅμως δ’ ἀπολογησόμεθα, ὅτι οὐ φῂς, ὦ Κέλσε, ὡς ἐν φαρμάκου μοίρᾳ ποτὲ δίδοται χρῆσθαι τῷ πλανᾶν καὶ τῷ ψεύδεσθαι.

542.  προηγουμένως, ἀλλ’ ἐκ περιστάσεως.

543.  Cf. Plato in the Timæus, and Book iii. de legibus.

544.  σαφὴς.

545.  Ἐπὰν τὸ προκείμενον ᾖ παραστῆσαι καὶ τὰ τῆς κατὰ τὸν τόπον ἱστορίας τίνα ἔχοι λόγον, καὶ τὰ τῆς περὶ αὐτοῦ ἀναγωγῆς.

546.  Otus and Ephialtes. Cf. Smith’s Dict. of Myth. and Biog. s.v.

547.  Cf. Hom. Odyss. xi. 305.

548.  ἁγιστειας.

549.  ἐπεσκοπηθήσαν.

550.  Θεῖον τι καὶ ἱερὸν χρῆμα γεγονέναι τὸν Ἰησοῦν.

551.  οὐδ’ ἀποκατασταθήσονται.

552.  καὶ ἁρμόζοντας τῇ πανταχοῦ καθεστώσῃ πολιτείᾳ.

553.  ὑπὸ οἰκείων καὶ ὁμοήθων.

554.  τὴν οὐράνιον φορὰν.

555.  ἐμπολιτεύεται.

556.  ἐξευτελίζοντες.

557.  εὐτελέσι.

558.  οὐκ ἐν σώματι κρίνεται.

559.  γύπες; γρύπες?

560.  καὶ κατὰ πᾶσαν ἀρετὴν πεποίωται.

561.  The allusion may possibly be to his flight from the field of Chæronea, or to his avarice, or to the alleged impurity of his life, which is referred to by Plutarch in his Lives of the Ten Orators.—Spencer.

562.  ἀφορμὰς ἔχον πρὸς ἀρετὴν.

563.  ὑποτυπώσεις.

564.  τὰ αὐτόθεν πᾶσι προφαινόμενα δόγματα Χριστιανῶν καὶ Ἰουδαίων.

565.  φαντασίᾳ δ’ εὐσεβείας.

566.  ἢ καὶ τὰ δημιουργήματα.

567.  λίθων καὶ ξύλων.

568.  διαοκεῖν.

569.  ὑπὸ λογικῶν πιθανοτήτων.

570.  τὴν οὐράνιον φοράν.

571.  βδελύσσεται.

572.  Cf. Wisd. of Solom. xi. 26, xii. 1, 2.

573.  Ps. xxxiii. 5.

574.  Ecclus. xviii. 13.

575.  Cf. Matt. v. 45.

576.  Cf. 1 Tim. iv. 10.

577.  Cf. 1 John ii. 2.

578.  Cf. Rom. v. 8.