[From C. Wordsworth, Ceremonies and Processions of the Cathedral Church of Salisbury (1901), 52, which follows the practically identical texts of the printed Processionals of 1508 (ed. Henderson, 1882, 17) and 1555 and the printed Breviary (ed. Procter-Wordsworth, I. ccxxix). Mr. Wordsworth also found the office in two MS. breviaries (Sarum Chapter MS. 152 and Peterhouse, Cambridge, MS. 270). In the MS. (†1445) processional from Salisbury Cathedral (Chapter MS. 148), on which his book is mainly based, there is a lacuna, probably due to intentional mutilation, where the office should come. I find no allusion to the Boy Bishop in the printed Sarum Missal (ed. Dickinson, 67), or in the Sarum Consuetudinary, Custumary, or Ordinal (Frere, Use of Sarum).]
⸿ In die sancti Johannis.
[De Episcopo Puerorum.]
Ad uesperas, post memoriam de S. Stephano eat processio Puerorum ad altare Innocencium, uel Sancte Trinitatis et Omnium Sanctorum quod dicitur Salue, in capis sericis, cum cereis illuminatis et ardentibus in manibus, cantando, Episcopo Puerorum pontificalibus induto (executore officij, siue Episcopo presente) incipiente hoc responsorium.
Solus Episcopus Innocencium, si assit, Christum Puerum, uerum et eternum, Pontificem designans, incipiat:
R. Centum quadraginta quattuor millia qui empti sunt de terra: hij sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati, uirgines enim permanserunt. Ideo regnant cum Deo et Agno, et Agnus Dei cum illis.
Tres pueri dicant hunc uersum.
V. Hij empti sunt ex omnibus, primicie Deo et Agno, et in ore illorum non est inventum mendacium. Ideo.
Omnes pueri dicant cantando simul hanc prosam
Sedentem in superne.
Chorus post vnumquemque uersum respondeat cantum prose super vltimam literam E.
V. Sedentem in superne maiestatis arce-e.
V. Adorant humillime proclamantes ad te-e.
V. Sancte · Sancte · Sancte · Sabaoth rex-e.
V. Plena sunt omnia glorie tue-e.
V. Cum illis vndeuiginti quinque-e.
V. Atque cum innocentissimo grege-e.
V. Qui sunt sine vlla labe-e.
V. Dicentes excelsa uoce-e.
V. Laus Tibi, Domine-e.
Rex eterne glorie-e.
Chorus respondeat Ideo regnant.
Ad hanc processionem non dicatur Gloria Patri sed dum prosa canitur tunc Episcopus Puerorum thurificet altare: deinde ymaginem Sancte Trinitatis.
Et postea dicat Sacerdos, modesta uoce, hunc uersum.
V. Letamini in Domino, et exvltate iusti.
R. Et gloriamini omnes recti corde.
Deinde dicat Episcopus Puerorum, sine Dominus uobiscum, sed cum Oremus, oracionem.
Deus, cuius hodierna die preconium innocentes martires non loquendo sed moriendo confessi sunt: omnia in nobis uitiorum mala mortifica, vt fidem tuam, quam lingua nostra loquitur, eciam moribus uita fateatur. Qui cum Deo Patre.
In redeundo precentor puerorum incipiat responsorium de S. Maria, uel aliquam antiphonam de eadem.
R. Felix namque es, sacra uirgo Maria, et omni laude dignissima. Quia ex te ortus est Sol iusticie, Christus Deus noster.
Et, si necesse fuerit, dicatur uersus:
V. Ora pro populo, interueni pro clero, intercede pro deuoto femineo sexu: senciant omnes tuum leuamen, quicumque celebrant tuam solempnitatem. Quia ex te Gloria · Quia ·
Et sic processio chorum intret, per ostium occidentale, vt supra. Et omnes pueri, ex vtraque parte chori, in superiori gradu se recipiant; et ab hac hora vsque post processionem diei proximi succedentis nullus clericorum solet gradum superiorem ascendere, cuiuscumque condicionis fuerit.
Ad istam processionem pro disposicione puerorum scribuntur canonici, ad ministrandum eisdem, maiores ad thuribulandum, et ad librum deferendum, minores ad candelabra deferenda.
Responsorio finito, cum suo uersu, Episcopus Puerorum in sede sua dicat uersum modesta uoce:
V. Speciosus forma pre filijs hominum:
R. Diffusa est gracia in labijs tuis.
Oracio. Deus qui salutis eterne beate Marie uirginitate fecunda humano generi premia prestitisti; tribue, quesumus, vt ipsam pro nobis intercedere senciamus, per quam meruimus Auctorem uite suscipere, Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum. Que sic terminetur: Qui Tecum uiuit et regnat in vnitate Spiritus Sancti Deus. Per omnia secula seculorum. Amen.
Pax uobis.
R. Et cum spiritu tuo.
Sequatur Benedicamus Domino, a duobus uicarijs, uel a tribus, extra regulam.
Tunc Episcopus Puerorum intret stallum suum, et in sede sua, benedicat populum.
Et interim cruciferarius accipiat baculum episcopi, conuersus ad Episcopum, et cum uenerit ad istum versum Cum mansuetudine conuertat se ad populum et incipiat hanc antiphonam sequentem (que non dicatur Episcopo absente): et cantet totam antiphonam vsque ad finem.
Ant. Princeps ecclesie, pastor ouilis, cunctam plebem tuam benedicere digneris. Hic conuertat se ad populum sic dicendo:
Cum mansuetudine et caritate, humilitate uos ad benediccionem.
Chorus respondeat: Deo gracias.
Deinde retradat baculum Episcopo, et tunc Episcopus Puerorum, primo signando se in fronte, dicat, hoc modo incipiens:
Adiutorium nostrum in nomine Domini:
Chorus respondeat sic: Qui fecit celum et terram.
Item Episcopus, signando se in pectore, dicat sic:
Sit nomen Dei benedictum:
Chorus respondeat: Ex hoc nunc, et vsque in seculum.
Deinde Episcopus Puerorum, conuersus ad clerum, eleuet brachium suum, et dicat hanc benediccionem:
Crucis signo uos consigno:
Hic conuertat se ad populum, sic dicendo:
Nostra sit tuicio.
Deinde conuertat se ad altare, dicens:
Qui nos emit et redemit,
Postea ad seipsum reuersus ponat manum suam super pectus suum dicendo:
Sue carnis precio,
Chorus respondeat, vt sequitur, Amen.
His itaque peractis incipiat Episcopus Puerorum Completorium de die, more solito, post Pater Noster et Aue Maria.
Et post Completorium dicat Episcopus Puerorum ad chorum conuersus sub tono supradicto.
Adiutorium nostrum in nomine Domini,
Chorus respondeat: Qui fecit celum et terram.
Episcopus Puerorum dicat:
Sit nomen Domini benedictum:
Chorus. Ex hoc nunc, et vsque in seculum.
Deinde dicat Episcopus:
Benedicat nos omnipotens Deus, Pater, et Filius, et Spiritus Sanctus.
Chorus: Amen.
⸿ In die SS. Innocencium
si in Dominica euenerit:
Eodem modo processio fiat vt in die S. Stephani, excepto quod hac die tres pueri prosam in eundo dicant, in medio procedentes: que in ipsa stacione ante crucem ab eisdem terminetur.
In eundo, R. Centum quadraginta.
V. Hij empti.
Prosa. Sedentem in superne.
Sequatur. Gloria Patri, et Filio.
Ideo.
In introitu chori, de Natiuitate, vt supra.
Ad Matutinas in Die Innocencium:
In tercio Nocturno, post lecciones et cetera, ad gradum altaris omnes pueri incipiant nonum Responsorium.
R. Centum quadraginta, ut supra.
Omnes simul dicant uersum:
V. Hij empti. Gloria Patri. Ideo.
V. Justi autem.
In Laudibus, post Ps. Laudate, Episcopus Puerorum dicat modesta uoce, quasi legendo, Capitulum, loco nec habitu mutato, quia per totum diem capa serica vtitur (Apoc. xix.)
Cap. Vidi supra montem Syon Agnum stantem, &c.
Ympnus. Rex gloriose martirum. De Communi plurimorum martirorum (Brev. Sarum, ii. 406).
V. Mirabilis Deus.
Ant. Hij sunt qui cum mulieribus, et cetera, quam precentor dabit Episcopo.
Ps. Benedictus.
Oracio. Deus, cuius hodierna, &c. Qui tecum uiuit.
Tunc omnes pueri dicant, loco Benedicamus, Verbum Patris (Brev. Sarum, i. p. cxc).
Chorus respondeat.
Consequenter dicat Episcopus Puerorum benediccionem super populum eodem modo quo ad uesperas precedentes.
Post tres Memorias (scilicet de Natiuitate Domini, de S. Stephano, et de S. Johanne) dicat Episcopus Puerorum benediccionem super populum, sicut et post Completorium supra dictum est.
Deinde tres de secunda forma dicant Benedicamus Domino, more solito.
Ad Vesperas. Episcopus Puerorum incipiat.
Deus in adiutorium meum intende.
Ant. Tecum principium.
Ps. Dixit Dominus (cix).
Capitulum. Vidi supra montem.
R. Centum quadraginta.
Hoc Responsorium ab vno solo Puero, scilicet Cancellario, incipiatur ad gradum chori, in capa serica, et suus versus ab omnibus pueris cantetur in superpelliceis in stacione puerorum, cum prosa, si placet, et eciam cum Gloria Patri.
V. Hij empti sunt.
Ympnus. Rex gloriose martirum. De Communi.
V. Mirabilis Deus.
Episcopus Puerorum incipiat antiphonam:
Ant. Ecce vidi Agnum stantem.
Ps. Magnificat.
Oracio. Deus, cuius hodierna.
Dicta oracione, omnes pueri loco Benedicamus dicant Verbum Patris.
Ant. ad gradum altaris.
Et chorus totum respondeant.
⸿ In Die S. Thomae Archiepiscopi Martyris.
Ad Vesperas, post memoriam de S. Johanne, accipiat cruciferarius baculum Episcopi Puerorum, et cantet antiphonam Princeps ecclesie, sicut ad primas uesperas.
Similiter Episcopus Puerorum benedicat populum supradicto modo.
Et sic compleatur seruicium (officium Puerorum) huius diei.
[I have expanded the following document from the copy printed with all the contractions by Dr. E. F. Rimbault in The Camden Miscellany (C.S.), vii (1875), 31. The original roll was in the possession of the late Canon Raine.]
Compotus Nicholay de Newerk custodis bonorum Johannis de Cave Episcopi Innocencium Anno domini etc. nonagesimo sexto.
In primis receptum de xij denariis receptis in oblacione die Nativitatis domini. Et de xxiiij solidis j denario receptis in oblacione die Innocentium et j cochleare argenteum ponderis xxd. et j annulum argenteum cum bursa cerica eodem die ad missam. Et de xxd. rec. de Magistro Willelmo de Kexby precentore. Et de ijs. rec. de Magistro Johanne de Schirburne cancellario. Et de vjs. viijd. rec. de Magistro Johanne de Newton thesaurario ad Novam. Et de vjs. viijd. rec. de Magistro Thoma Dalby archidiacono Richmunde. Et de vjs. viijd. rec. de Magistro Nicholao de Feriby. Et de vjs. viijd. rec. de Magistro Thoma de Wallworthe.
Summa lvs. vd.
Item rec. de vjs. viijd. rec. de Domino Abbate Monasterii beatae Mariae virginis extra Muros Eboraci. Et de iijs. iiijd. rec. de Magistro Willelmo de Feriby Archidiacono Estridinge.
Summa xs.
Item de iijs. iiijd. rec. de domino Thoma Ugtreht milite. Et de ijs. rec. de priore de Kyrkham. Et de vjs. viijd. rec. de priore de Malton. Et de xxs. rec. de comitissa de Northumbria et j anulum aureum. Et de vjs. viijd. de priore de Bridlyngtone. Et de iijs. iiijd. de priore de Watton. Et de iijs. iiijd. de rectore de Bayntone. Et de iijs. iiijd. de Abbate de Melsa. Et de xxd. rec. de priore de Feriby. Et de vjs. viijd. rec. de domino Stephano de Scrope. Et de ijs. de priore de Drax. Et de vjs. viijd. de Abbate de Selby. Et de iijs. iiijd. rec. de priore de Pontefracte. Et de vjs. viijd. rec. de priore Sancti Oswaldi. Et de iijs. iiijd. rec. de priore de Munkbretton. Et de vjs. viijd. rec. de domino Johanne Depdene. Et de vjs. viijd. rec. de domina de Marmeon et j anulum aureum cum bursa cerica. Et de iijs. iiijd. de domina de Harsay. Et de vjs. viijd. de domina de Rosse. Et de ijs. rec. de Abbate Ryavalli. Et de ijs. rec. de Abbate Bellalandi. Et de ijs. rec. de priore de Novoburgo. Et de xxd. rec. de priore de Marton.
Summa v lib. xs.
Summa totalis Receptorum viij lib. xvs. vd.
De quibus dictus Nicholaus compotat.
Ad ‘O virgo virginum.’ In pane pro speciebus jd. In cervisia vjd.
Item in sua Cena. In pane vijd. Et in pane dominico iiijd. In cervisia xxjd. In carne vitulorum et mutulorum ixd. obolus. In sawcetiis iiijd. In ij anatibus iiijd. In xij gallinis ijs. vjd. In viij wodkoks et j pluver ijs. ijd. In iij dos̄ et x feldfars xixd. In parvis avibus iijd. In vino ijs. iijd. In diversis speciebus xjd. In lx wardons vd. ob. In melle ijd. ob. In cenapio jd. In ij libris candelorum ijd. ob. In floure ijd. In focali jd. ob. Item coco vjd.
Summa xvs. vjd. ob.
Item die Innocentium ad cenam. In pane iijd. In cervisia vd. In carne vitulorum et mutulorum vijd. In pipere et croco jd.
Diebus veneris et sabbati nichil quia non visitarunt.
Item dominica prima sequentibus diebus lunae Martis Mercurii nichil quia non visitarunt.
Die Jovis seu die Octavarum Innocentium inierunt versus Kexby ad dominum de Ugtrehte et revenerunt ad cenam. In pane ijd. In cervisia iiijd. In carne vd.
Diebus veneris et sabbati nichil quia non visitarunt.
Dominica ija seu die Sancti Willelmi devillaverunt. In pane ad Jantaculum ijd. In cervisia iijd. In carne vd.
Die lunae cum ebdomade sequente nichil quia extra villam.
Dominica iija cum ebdomade sequente extra villam.
Die sabbati revenerunt ad cenam. In pane jd. ob. In cervisia iijd. In lacte et piscibus iijd.
Dominica iiija nichil.
Die lunae inierunt ad scolas et post Jantaculum devillaverunt. In pane ijd. In cervisia iijd. ob. In carne vijd.
Die sabbati revenerunt ad cenam. In pane ijd. ob. In cervisia ijd. In piscibus vjd.
Dominica va usque ad finem Purificationis nichil.
Summa vs. vijd. ob.
In primis. In zona empta pro episcopo iijd. In emendacione pilii sui jd. In pane equino ante arreptum itineris ijd. In oblacione apud Bridlyngtone ijd. In elemosina ibidem jd. In ferilay apud Melsam iiijd. In ferilay apud Drax iiijd. In pane equino apud Selby iiijd. Item barbitonsori jd. In j garth apud Bridlyngton jd. In emendacione j garth ibidem ob. In ij pectinibus equinis emptis apud Bridlyngtone et Eboracum iiijd. In j garth apud Beverlacum jd. In ferracione equorum apud Feriby viijd. ob. In emendacione j garth ob. In cena apud Ledes xvijd. In feno et avena ibidem xiijd. Item in cena apud Riplay xvjd. In feno et avena ibidem xijd. ob. In ferracione equorum apud Fontans iiijd. In ferilay versus Harlsay iiijd. In bayting apud Allertone vjd. In vino pro episcopo viijd. In pane et feno equorum apud Helmslay vjd. In ferracione equorum apud Novumburgum iijd.
Summa xs. vijd.
In primis. In j torchio empto ponderis xij lib. iiijs. iijd. In j pilio ixd. In j pari cirothecarum linearum iijd. In j pari manicarum iijd. In j pari cultellorum xiiijd. In j pari calcarium vd. Item pro factura robae xviijd. In furura agnina empta pro supertunica ijs. vjd. In fururis ex convencione vjs. In tortricidiis per totum tempus viijd. In carbone marino vijd. In carbone ligneo xd. In paris candelorum iiijd. ob. In xxviij paribus cirothecarum emptis pro vicariis et magistris scolarum iijs. iiijd. ob. Item pro emendacione capae cericae ijd.
Summa xxiijs. jd.
In primis Nicholao de Newsome tenori suo xiijs. iiijd. Et eidem pro suo equo conducto ijs. Item Roberto Dawtry senescallo vjs. viijd. Et pro predicationibus ejusdem in capella ijs. jd. ob. Item Johanni Baynton cantanti medium xs. Item Johanni Grene vs. Item Johanni Ellay iijs. iiijd. Item Johanni Schaptone servienti eidem cum ij equis suis xs. ijd. Item Thomae Marschale pro j equo iijs. iiijd. Item j sellare pro j equo iijs. vjd. Item pistori pro j equo iijs. vjd. Item Ricardo Fowler pro ij equis vs.
Summa lxvijs. xjd. ob.
In primis succentori vicariorum ijs. Subcancellario xijd. Item cerae puerorum xijd. Item clericis de vestibus xijd. Item sacristis xijd. Item pro ornacione cathedrae episcopalis iiijd. Item in ligno pro stallis iiijd. Item in denariis communibus xviijd. Item custodi choristarum iijs. iiijd.
Summa xjs. vjd.
Summa totalis Expensarum vj lib. xiiijs. xd. ob. Et sic Recepta excedunt expensas xls. vjd. ob. ad usum Episcopi.