WeRead Powered by ReaderPub
Een abel spel ende een edel dinc van den Hertoghe van Bruyswijc, hoe hi wert minnende des Roedelioens dochter van Abelant (Gloriant) cover

Een abel spel ende een edel dinc van den Hertoghe van Bruyswijc, hoe hi wert minnende des Roedelioens dochter van Abelant (Gloriant)

Chapter 27: VOETNOTEN:
Open in WeRead

About This Book

The play presents a medieval courtly romance in which a proud noble is overcome by love for the daughter of a rival house; their relationship develops through brisk, witty dialogue, comic attendants, and episodes of recognition and conversion. Its structure balances psychological probing of pride and desire with deliberate medieval naïvetés and anachronistic pagan imagery drawn from classical and popular beliefs. Recurring themes include love's transformative force, tensions between pagan devotion and Christian faith, and a blend of satire and sincerity. The language and scenes aim for theatrical effect, favoring lively exchanges and performative set pieces.


Om den ghenen, diese door
mi ontfinc
1035

Ende naect ane een cruce hinc

Met sinen aermen wide ontdaen
,

Ende liet hem hande ende voete doerslaen

Met plompen
naghelen drie.

god, so moetti mie
1040

Bescermen vander hellen brant,

Ende bewaert den hertoghe Gloriant,

Want hi es in pinen groot.

O edel hoghe gheboren ghenoet,

Hoe gherne haddic u noch ghesien!
1045

Maer en mach mi niet ghescien,

Dat doet mijnre herten alte wee.


De hangdief: (de beul)

Dien moghdi scouwen nemmermee,

Hoghe gheboren edel wijf,

Want ic u nu sal nemen dlijf,
1050

Dat deert sere die herte mijn.

Och edel joncfrouwe Florentijn,

Waer toe hebdi u gheset?

Woudi noch anebeden Mamet,

Ghi sout noch wel u lijf behouden,
1055

Het comt al touwe bi uwen scouden,

Dat ghi onsen gode aldus blameert

Ende u selven scandeleert

Ende ghi
hoghe gheboren sijt.


Die roedelioen:

Ghi gheeft haer alte langhe respijt.

Haestu ende slaet haer af thoet,

Want hare mesdaet es so groet,

Al die werelt en halpe hare niet.



Tooneel IV


(Als tooneel III)


Die hertoghe:

Bi gode die hem crucen liet,

Dan sal niet wesen, fel tierant!
1065

Van gode moetti sijn ghescant

Dat ghi sijt soe putertier.

Ter quader tijt maect u van hier,

Of die duvel sal uws wouden,

Ende Florentijn sal haer lijf behouden
1070

Ende tuwer scande mijn eyghen
sijn.

O uutvercoren Florentijn!

Van deser doot sidi vri:

Dies danct der werder maghet Mari

Ende Rogier, den coenen wigant.
1075


Florentijn die maghet:

Och edel hertoghe Gloriant,

Ic dancs gode van den troene,

Dat mi ghevallen es soe scoene,

Ende daer naest u ende Rogier.

Och edel here, laet ons van hier
1080

Trecken, hoghe gheboren man.


Die hertoghe:

Florentijn, nu varen wi dan

Te minen lande van Bruyswijc.

Mijn herte staet in vrouden rijc.



Tooneel V


(Brunswijk)


Die hertoghe:

Edel wijf van hogher aert,
1085

Nu sie ic den edelen boegaert,

Bruyswijc dat goede lant.

O edel oem, coene wigant,

Van Noermandien hoghe baroen,

Nu laet die poerte wide ontdoen
1090

Ende laetse incomen met bliden sinne,

Die ic met al miere herten minne,

Van Abelant die scoene Florentijn.


Gheraert:

O Gloriant, neve mijn,

Sijt willecome op desen dach,
1095

Ende Florentijn, die ic nie en sach

Meer
dan nu te deser tijt.

Mijn herte wert mi van vrouden wijt

Dat ic u
sie met ghesonden live

Comen metten edelen wive.
1100

Nu segt mi: hoe voerdi
in Abelant?


Die hertoghe:

Och edel oem, coene wigant,

Al slapende wardic daer ghevaen

Ende in enen kerker ghedaen,

Daer mi met rechte uut mocht verlanghen,
1105

Want aderen, padden ende slanghen

Waren daer mijn naeste ghebueren.

Maer god, die gaf mi avonture,

Bi vriende hulpe, bi goeden rade,

swaer.

Het en quam nie man in selken vaer,

Maer die minne vanden edelen wive

Hielt mi altoes te live,

Dat ic hoepte, het soude beter werden.
1115

Aldus hebbic met volherden

Ghewonnen daer mijn herte op rast.


Gheraert:

Gloriant neve, ghi hebt ghepast

Der minnen boegaert leren bouwen.

Maer doch en derft
u niet rouwen,
1120

Al eest u worden een deel te suere:

Ghi brinct hier ene scoene creature,

Die oec niet edelre en mochte sijn;

Als es haer vader een Sarrasijn,

Hi es een hoghe gheboren man,
1125

Want van Babeloen die soudan

Was sijn vader, dies benic vroeder,

Ende des heren dochter was sijn moeder

Van Antioetsen, des benic wijs,

Ende oec heeft haer vader den prijs
1130

Voer ende na
in tkerstenrijc,

Sone es van vromichede sijns ghelijc

In heydenesse die wapen draght;

Daer om was ic van u versacht,

Dat u ten quaden soude vergaen.
1135

hebdi verwonnen.

En dochte oec gheen dinc begonnen,

Dat men niet volherden en wille.


Nu swicht ende maect een ghestille!
1140

Dit voerspel es ghedaen,

Men sal u ene sotternie spelen gaen.





Het abel spel van Gloriant werd na ongeveer

500 jaar voor het eerst weder opgevoerd door

"
Die Ghesellen van den Spele
," onder leiding

van Eduard Veterman in den stadsschouwburg

te Leiden op 25 October 1920 met de

volgende bezetting:


Prologhe Otto Koch
Gloriant Eduard Veterman
Gheraert Jan van der Linden
Rogier Johan Carpentier Alting
Godevaert } Otto Koch
Roedelioen
Floerant } Leonard Roggeveen
Hangdief
Florentijn Mien Tels





















VOETNOTEN:

Groningen 1875

Zie de aanteekening aan het eind van het stuk.

Haarlem 1887; blz 520.

oom

De roode leeuw

beul.

moge

stilte

fijn, keurig

bluffende

stuursch, onvriendelijk

ten verderve gevoerd

hem beroemen = pochen; "roem" in vs. 17 = bluf

ridder, held

machtig

verdriet.

verstoord, boos. Let op het anachronisme van "Vrouw Venus"! (Zie de inleiding).