IX.—La leporo kaj la ranoj.
Lepor’ en hejmo sia revadis,
—Ĉar kion hejme fari, se oni
Ne revas?—Ĝi sin per ĉagreno konsumis:
Tiu ĉi besto estas malĝoja,
Kaj la timego ĝin elmordetas.
«La timemuloj, ĝi diris,
Ja estas tre malfeliĉaj,
Ĉar ili nenion manĝadas profite;
Neniam plezuro, senĉese teruroj:
Jen estas la mia vivado. Pro timo
La malbenita, nur la okulojn
Duonfermante povus mi dormi.
—Vin mem korektu, diros saĝulo.
—Ĉu povas tim’ korektiĝi?
En ver’ mi kredas, ke mem la homoj,
Kiel mi, timas.» Tiel rezonis
Nia leporo, kaj ĝi samtempe
Ĉion spione ĉirkaŭrigardis;
Maltrankvilega kaj sendecida
Ĝi estis: bloveto, brueto, ombreto,
Ĉio ajn ĝin ekfebrigis.
Tion ĉi nun pripensante,
La besto malĝoja ekaŭdis brueton;
Tuj ĝi forkuris al rifuĝejo,
Kaj baldaŭ alvenis al bord’ de lageto.
Jen ranoj ensaltas en l’ ondojn, jen ranoj
En grotojn siajn profundajn reiras.
«Ho! ho! ĝi ekkriis, mi faras ja tion,
Kion al mi mem faras aliaj!
Mi ekaperante timigas aliajn;
Mi al la ranaro alportas teruron!
De kie tiela kuraĝ’ al mi venas?
Ĉu povas esti? bestoj min timas!
Ĉu do mi estas militfulmulo?
Mi vidas—sur tero timul’ ĉiam trovas
Timulon ankoraŭ pli ol li timeman.»
—Ĉar kion hejme fari, se oni
Ne revas?—Ĝi sin per ĉagreno konsumis:
Tiu ĉi besto estas malĝoja,
Kaj la timego ĝin elmordetas.
«La timemuloj, ĝi diris,
Ja estas tre malfeliĉaj,
Ĉar ili nenion manĝadas profite;
Neniam plezuro, senĉese teruroj:
Jen estas la mia vivado. Pro timo
La malbenita, nur la okulojn
Duonfermante povus mi dormi.
—Vin mem korektu, diros saĝulo.
—Ĉu povas tim’ korektiĝi?
En ver’ mi kredas, ke mem la homoj,
Kiel mi, timas.» Tiel rezonis
Nia leporo, kaj ĝi samtempe
Ĉion spione ĉirkaŭrigardis;
Maltrankvilega kaj sendecida
Ĝi estis: bloveto, brueto, ombreto,
Ĉio ajn ĝin ekfebrigis.
Tion ĉi nun pripensante,
La besto malĝoja ekaŭdis brueton;
Tuj ĝi forkuris al rifuĝejo,
Kaj baldaŭ alvenis al bord’ de lageto.
Jen ranoj ensaltas en l’ ondojn, jen ranoj
En grotojn siajn profundajn reiras.
«Ho! ho! ĝi ekkriis, mi faras ja tion,
Kion al mi mem faras aliaj!
Mi ekaperante timigas aliajn;
Mi al la ranaro alportas teruron!
De kie tiela kuraĝ’ al mi venas?
Ĉu povas esti? bestoj min timas!
Ĉu do mi estas militfulmulo?
Mi vidas—sur tero timul’ ĉiam trovas
Timulon ankoraŭ pli ol li timeman.»
X.—La koko kaj la vulpo.
Sur arba branĉo, kiel gardanto,
Sidis maljuna koko tre ruza.
«Amik’, diris vulpo kun dolĉa voĉeto,
Inter ni tute ĉesis milito;
Ĉie nun regas paco facila;
Mi venas al vi tion anonci.
Al mi do alflugu, por ke mi vin kisu;
Mi petas, vi ne prokrastu,
Ĉar longan vojaĝon mi devas hodiaŭ
Fari senmanke; vi kun la viaj
Povos sentime viajn aferojn
Zorgadi: al vi frate ni helpos,
Kaj, pro la ĝojo de tia paco,
Hodiaŭ vespere fajregojn bruligos.
Dume alflugu ricevi
La kison amikan de amo la frata.
—Amiko, respondis la koko, nenion
Mi povis sciiĝi pli bonan ol tiun
Anoncon agrablan de paco komuna,
Kaj mia ĝojo estas duobla,
Ke ĝuste de vi mi pri tio ekscias.
Mi vidas du hundojn, sendube senditajn
Por ekanonci tiun sciigon;
Ili rapidas kaj tuj ĉi tien
Alvenos; mi teren deflugas; ni frate
Ĉiuj ekpovos nin interkisi.
—Adiaŭ, diris la vulpo,
Mi devas multajn bestojn viziti,
Ni fojon alian elfestos la pacon.»
Tuj rapidege ĝi tra la kampoj
Forkuras, tre malkontenta
Je sia ruzo senfrukta,
Kaj en si mem la koko maljuna
Ridas pro ĝia timego;
Ĉar estas plezuro trompi trompinton.
Sidis maljuna koko tre ruza.
«Amik’, diris vulpo kun dolĉa voĉeto,
Inter ni tute ĉesis milito;
Ĉie nun regas paco facila;
Mi venas al vi tion anonci.
Al mi do alflugu, por ke mi vin kisu;
Mi petas, vi ne prokrastu,
Ĉar longan vojaĝon mi devas hodiaŭ
Fari senmanke; vi kun la viaj
Povos sentime viajn aferojn
Zorgadi: al vi frate ni helpos,
Kaj, pro la ĝojo de tia paco,
Hodiaŭ vespere fajregojn bruligos.
Dume alflugu ricevi
La kison amikan de amo la frata.
—Amiko, respondis la koko, nenion
Mi povis sciiĝi pli bonan ol tiun
Anoncon agrablan de paco komuna,
Kaj mia ĝojo estas duobla,
Ke ĝuste de vi mi pri tio ekscias.
Mi vidas du hundojn, sendube senditajn
Por ekanonci tiun sciigon;
Ili rapidas kaj tuj ĉi tien
Alvenos; mi teren deflugas; ni frate
Ĉiuj ekpovos nin interkisi.
—Adiaŭ, diris la vulpo,
Mi devas multajn bestojn viziti,
Ni fojon alian elfestos la pacon.»
Tuj rapidege ĝi tra la kampoj
Forkuras, tre malkontenta
Je sia ruzo senfrukta,
Kaj en si mem la koko maljuna
Ridas pro ĝia timego;
Ĉar estas plezuro trompi trompinton.
XI.—La korvo volanta imiti la aglon.
La birdo Zeŭsa iam ŝafidon
Aeren forportis. Ĉi tion vidinte,
La korv’ pli malforta, sed tiom manĝema,
Tuje ĝin volis imiti.
Ĝi flugas ĉirkaŭ la ŝafidaro
Kaj ŝafon elektas plej grasan, plej belan
El ĉiuj, ŝafon por diofero,
Kaj elnutritan por buŝoj diaj.
Ĝin rigardante la korv’ ekdiris:
«Ne scias mi, kia bonmamo vin nutris,
Sed korp’ via ŝajnas en stato mirinda;
Por mi vi estos bona regalo.»
Sur la ŝafidon tuj ĝi deflugas;
Sed ŝafa la kreitaĵo
Pli pezis ol unu fromaĝo, kaj plie
Ĝia ŝaflano estis densega
Kaj preskaŭ tiel miksita
Kiel la barbo de Polifemo.
Ĝi tiel detenis la ungojn de l’ korvo,
Ke tute ne povis la birdo forflugi.
Ĝin prenas paŝtisto, ĝin metas en kaĝon
Kaj donas al knaboj, por sin amuzadi.
Aeren forportis. Ĉi tion vidinte,
La korv’ pli malforta, sed tiom manĝema,
Tuje ĝin volis imiti.
Ĝi flugas ĉirkaŭ la ŝafidaro
Kaj ŝafon elektas plej grasan, plej belan
El ĉiuj, ŝafon por diofero,
Kaj elnutritan por buŝoj diaj.
Ĝin rigardante la korv’ ekdiris:
«Ne scias mi, kia bonmamo vin nutris,
Sed korp’ via ŝajnas en stato mirinda;
Por mi vi estos bona regalo.»
Sur la ŝafidon tuj ĝi deflugas;
Sed ŝafa la kreitaĵo
Pli pezis ol unu fromaĝo, kaj plie
Ĝia ŝaflano estis densega
Kaj preskaŭ tiel miksita
Kiel la barbo de Polifemo.
Ĝi tiel detenis la ungojn de l’ korvo,
Ke tute ne povis la birdo forflugi.
Ĝin prenas paŝtisto, ĝin metas en kaĝon
Kaj donas al knaboj, por sin amuzadi.
Ni devas mezuri la nian fortecon:
Pereas ŝtelist’ se rabisto fariĝas.
La imitado estas trompado:
Estas danĝere por tiraneto
Se agas li kiel la grandpotenculoj,
Kaj kie la vesp’ pasas, restas la kulo.
Pereas ŝtelist’ se rabisto fariĝas.
La imitado estas trompado:
Estas danĝere por tiraneto
Se agas li kiel la grandpotenculoj,
Kaj kie la vesp’ pasas, restas la kulo.
XII.—La pavo plendanta al Junono
Pav’ al Junono iris por plendi.
«Diin’, ĝi diris, ja ne senprave
Mi plendas kaj murmuradas.
La voĉo, kiun vi al mi donis,
Malplaĉas al la tuta naturo,
Dum la najtingalo, birdeto senforta,
Sonore kaj ĉarme kantadas eĉ nokte,
Kaj de l’ printempo estas ornamo.»
Junon’ kolere respondis:
«Birdo ĵaluza, kiu silenti
Devus, ĉu havas vi rajton
Envii voĉon la najtingalan,
Vi, kiu portas ĉirkaŭ la kolo
La ĉielarkon plej belkoloran,
Vi, kiu fiere marŝadas, vi, kiu
Malvolvas la voston plej riĉan kaj ŝajnas
Butiko de juvelisto?
Ĉu estas ia birdo sur tero
Pli bone ol vi mem farita por plaĉi.
Best’ ĉiu ĉiajn indojn ne havas,
Al vi ni donis ecojn diversajn.
La unuj grandecon kaj forton ricevas;
Falk’ estas malpeza kaj agl’ plenkuraĝa;
Korvo utilas por l’ antaŭsignoj;
Korniko konigas malbonojn venontajn;
Ĉiuj je sia voĉ’ kontentiĝas.
Vi ĉesu do plendi, alie je via
Plumaro mi vin pune senigos.»
«Diin’, ĝi diris, ja ne senprave
Mi plendas kaj murmuradas.
La voĉo, kiun vi al mi donis,
Malplaĉas al la tuta naturo,
Dum la najtingalo, birdeto senforta,
Sonore kaj ĉarme kantadas eĉ nokte,
Kaj de l’ printempo estas ornamo.»
Junon’ kolere respondis:
«Birdo ĵaluza, kiu silenti
Devus, ĉu havas vi rajton
Envii voĉon la najtingalan,
Vi, kiu portas ĉirkaŭ la kolo
La ĉielarkon plej belkoloran,
Vi, kiu fiere marŝadas, vi, kiu
Malvolvas la voston plej riĉan kaj ŝajnas
Butiko de juvelisto?
Ĉu estas ia birdo sur tero
Pli bone ol vi mem farita por plaĉi.
Best’ ĉiu ĉiajn indojn ne havas,
Al vi ni donis ecojn diversajn.
La unuj grandecon kaj forton ricevas;
Falk’ estas malpeza kaj agl’ plenkuraĝa;
Korvo utilas por l’ antaŭsignoj;
Korniko konigas malbonojn venontajn;
Ĉiuj je sia voĉ’ kontentiĝas.
Vi ĉesu do plendi, alie je via
Plumaro mi vin pune senigos.»
XIII.—La leono kaj la azeno ĉasantaj.
La reĝ’ de l’ bestoj iam intencis
Ĉasadi: ĝi festis sian nomtagon.
Sed ĉasas leon’ ne paserojn, sed aprojn
Fortegajn, gazelojn kaj cervojn belkreskajn.
Por ĝin helpadi ĝi alvenigis
L’ azenon voĉo-Stentoran.
Ĉi tiun ĝi uzis en lok’ de ĉaskorno.
Ĝin do de branĉaĵoj kovritan postene
Ĝi lokis kaj al ĝi ordonis blekegi,
Pensante, ke ĉe tia blekego
La plej kuraĝegaj forkuros pro timo;
Ĉar ili certege ne povos suferi
La tondron de ĝia voĉo.
L’ aero resonis de bruo terura;
Timego ekkaptis l’ arbarajn logantojn,
Kaj ĉiuj forkuris kaj nepre subfalis
Ĉiuj sub l’ ungojn de la leono.
«Ĉu mi ne faris bonan servadon?
Ekkriis l’ azeno, por si mem prenante
Tutan la gloron.—Jes, la leono
Respondis; ci ja tre kuraĝe blekegis;
Se mi ne konus cin mem kaj cian
La rason, mi mem tute timiĝus.»
L’ azeno, kvankam rajte mokita,
Ekvolis koleri, sed ĝi ne kuraĝis;
Ĉar kiu do povus suferi azenon
Fieran: naturo ne faris ĝin tia.
Ĉasadi: ĝi festis sian nomtagon.
Sed ĉasas leon’ ne paserojn, sed aprojn
Fortegajn, gazelojn kaj cervojn belkreskajn.
Por ĝin helpadi ĝi alvenigis
L’ azenon voĉo-Stentoran.
Ĉi tiun ĝi uzis en lok’ de ĉaskorno.
Ĝin do de branĉaĵoj kovritan postene
Ĝi lokis kaj al ĝi ordonis blekegi,
Pensante, ke ĉe tia blekego
La plej kuraĝegaj forkuros pro timo;
Ĉar ili certege ne povos suferi
La tondron de ĝia voĉo.
L’ aero resonis de bruo terura;
Timego ekkaptis l’ arbarajn logantojn,
Kaj ĉiuj forkuris kaj nepre subfalis
Ĉiuj sub l’ ungojn de la leono.
«Ĉu mi ne faris bonan servadon?
Ekkriis l’ azeno, por si mem prenante
Tutan la gloron.—Jes, la leono
Respondis; ci ja tre kuraĝe blekegis;
Se mi ne konus cin mem kaj cian
La rason, mi mem tute timiĝus.»
L’ azeno, kvankam rajte mokita,
Ekvolis koleri, sed ĝi ne kuraĝis;
Ĉar kiu do povus suferi azenon
Fieran: naturo ne faris ĝin tia.
LIBRO III
I.—La muelisto, lia filo kaj la azeno.
Mi legis, ke naiva muelisto
Kaj lia filo, unu jam maljuna,
Infan’ la dua, ne el plej malgrandaj,
Sed kvindekjara knabo, se memoro
Min mem ne trompas, iam al foiro
Kuniris vendi la azenon sian.
Por ke belŝajna kaj pli aĉetinda
La besto estu, la piedojn ĝiajn
Kunligis ili kaj ĝin alpendigis,
Kaj poste ili portis kiel lustron;
Malkleraj ambaŭ kaj tutnaivegaj!
Per rido eksplodegis la unua
Kiu ĝin vidis. «Kian, li ekkriis,
Ŝercaĵon tiuj ĉi intencas ludi?
El tiuj tri la plej azeno certe
Ne estas tiu, kiun oni pensas»
Aŭdinte, sian malklerecon vidas
La muelisto; sur piedojn ĝiajn
Tuj la azenon sian li ekmetas,
Kaj ĝin antaŭe marŝi li devigas.
La besto, kiu tute ĝojis iri
Alie, plendas siamaniere.
La muelist’ ĉi tion ne atentas,
Kaj, la naskiton sian rajdiginte,
Li malantaŭe sekvas. Tri vendistoj
Alvenas, kiuj ĝin malplaĉa trovas,
Kaj tuj la plej maljuna laŭte diras:
«Ho ho! desaltu, vi junulo, kiu
Vojiras kun lakeo barbogriza:
Vi devas sekvi kaj l’ alia rajdi.
—Sinjoroj, volas mi vin kontentigi,»
La patro diris. Lia fil’ desaltas,
Kaj la maljuna rampas sur la beston.
Sed pasas tri fraŭlinoj; unu diras:
«Hontinde estas, ke la filo lamas,
Dum patro lia, kvazaŭ episkopo
Sidante, rajdas tre senzorge kiel
Bovido, kaj prudenta esti pensas.
—En aĝo mia, diris la rajdanto,
Ne estas plu bovidoj. Vian iron
Daŭrigu, vi fraŭlino, al mi kredu.»
Post multe da mokaĵoj kun pasantoj
Interŝanĝitaj, kredis la maljuna,
Ke li malprava estas. Sur l’ azenon
Malantaŭ si la knabon li sidigis.
Post tridek paŝoj tion ekkritikas
Anaro tria: «Tiuj ĉi rajdantoj,
Ekkrias unu, tre malsaĝaj estas:
La besto ne plu povas marŝi, baldaŭ
Ĝi mortos per iliaj batoj! Fi!
Tiele ŝarĝi malfeliĉan beston!
Ĉu ili ne kompatas je maljuna
Servisto? Nun sendube ili iras
Foiron por ekvendi ĝian felon!
—Pro Dio, diris la maljuna, kapon
Malsaĝan havas kiu ĉiujn homojn
Kaj sian patron volas kontentigi!
Ni tamen per rimedo ia provu
Prosperi.» Tuj desaltas ambaŭ teren,
Kaj la azen’ trankvile antaŭmarŝas.
Renkontas ilin iu kaj li diras:
«Ĉu modo estas, ke azeno iru
Senĝene, dum la mastro sin mem ĝenas?
Sed kiu el du devas sin lacigi,
Ĉu l’ besto, ĉu la mastro? Mi konsilas,
Ke tiuj ĉi en keston multekostan
Nun ĝin enmetu. Ambaŭ siajn ŝuojn
Eluzas, por pli longe sian beston
Konservi. Bela trio da azenoj!
—Azen’ mi estas, tion mi konfesas,
La muelisto diris; sed de nun
Ĉu oni min kritikos, ĉu min laŭdos,
Ĉu ion, ĉu nenion oni diros,
Laŭ mia kapo mi agadi volas.»
Li faris tiel, kaj li faris bone.
Kaj lia filo, unu jam maljuna,
Infan’ la dua, ne el plej malgrandaj,
Sed kvindekjara knabo, se memoro
Min mem ne trompas, iam al foiro
Kuniris vendi la azenon sian.
Por ke belŝajna kaj pli aĉetinda
La besto estu, la piedojn ĝiajn
Kunligis ili kaj ĝin alpendigis,
Kaj poste ili portis kiel lustron;
Malkleraj ambaŭ kaj tutnaivegaj!
Per rido eksplodegis la unua
Kiu ĝin vidis. «Kian, li ekkriis,
Ŝercaĵon tiuj ĉi intencas ludi?
El tiuj tri la plej azeno certe
Ne estas tiu, kiun oni pensas»
Aŭdinte, sian malklerecon vidas
La muelisto; sur piedojn ĝiajn
Tuj la azenon sian li ekmetas,
Kaj ĝin antaŭe marŝi li devigas.
La besto, kiu tute ĝojis iri
Alie, plendas siamaniere.
La muelist’ ĉi tion ne atentas,
Kaj, la naskiton sian rajdiginte,
Li malantaŭe sekvas. Tri vendistoj
Alvenas, kiuj ĝin malplaĉa trovas,
Kaj tuj la plej maljuna laŭte diras:
«Ho ho! desaltu, vi junulo, kiu
Vojiras kun lakeo barbogriza:
Vi devas sekvi kaj l’ alia rajdi.
—Sinjoroj, volas mi vin kontentigi,»
La patro diris. Lia fil’ desaltas,
Kaj la maljuna rampas sur la beston.
Sed pasas tri fraŭlinoj; unu diras:
«Hontinde estas, ke la filo lamas,
Dum patro lia, kvazaŭ episkopo
Sidante, rajdas tre senzorge kiel
Bovido, kaj prudenta esti pensas.
—En aĝo mia, diris la rajdanto,
Ne estas plu bovidoj. Vian iron
Daŭrigu, vi fraŭlino, al mi kredu.»
Post multe da mokaĵoj kun pasantoj
Interŝanĝitaj, kredis la maljuna,
Ke li malprava estas. Sur l’ azenon
Malantaŭ si la knabon li sidigis.
Post tridek paŝoj tion ekkritikas
Anaro tria: «Tiuj ĉi rajdantoj,
Ekkrias unu, tre malsaĝaj estas:
La besto ne plu povas marŝi, baldaŭ
Ĝi mortos per iliaj batoj! Fi!
Tiele ŝarĝi malfeliĉan beston!
Ĉu ili ne kompatas je maljuna
Servisto? Nun sendube ili iras
Foiron por ekvendi ĝian felon!
—Pro Dio, diris la maljuna, kapon
Malsaĝan havas kiu ĉiujn homojn
Kaj sian patron volas kontentigi!
Ni tamen per rimedo ia provu
Prosperi.» Tuj desaltas ambaŭ teren,
Kaj la azen’ trankvile antaŭmarŝas.
Renkontas ilin iu kaj li diras:
«Ĉu modo estas, ke azeno iru
Senĝene, dum la mastro sin mem ĝenas?
Sed kiu el du devas sin lacigi,
Ĉu l’ besto, ĉu la mastro? Mi konsilas,
Ke tiuj ĉi en keston multekostan
Nun ĝin enmetu. Ambaŭ siajn ŝuojn
Eluzas, por pli longe sian beston
Konservi. Bela trio da azenoj!
—Azen’ mi estas, tion mi konfesas,
La muelisto diris; sed de nun
Ĉu oni min kritikos, ĉu min laŭdos,
Ĉu ion, ĉu nenion oni diros,
Laŭ mia kapo mi agadi volas.»
Li faris tiel, kaj li faris bone.
II.—La membroj kaj la stomako.
Pri kelkaj punktoj reĝa potenco
Similas al homa stomako. Se fartas
Malbone ĝi, tuta la korpo malsanas.
Similas al homa stomako. Se fartas
Malbone ĝi, tuta la korpo malsanas.
Lacaj penadi por ĝi, la membroj
Decidis vivi nobelsinjore,
Senfare, kiel moŝt’ la stomaka.
«Ĝi, diris ili, de la aero,
Kiel ni, vivu. Ni ĉiuj ŝvitas,
Penas simile al portaj bestoj;
Por kiu? Por ĝi, sed por ni sen profito.
Per nia zorgado ni nutris ĝin solan;
Ni ĉesu labori, laŭ ĝia ekzemplo.»
Tuj senprokraste ĉesas la manoj
Preni, la brakoj agi, la kruroj
Marŝadi; ĉiuj al la stomako
Ekdiris, ke sian nutraĵon ĝi serĉu.
Tian eraron ili tre baldaŭ
Bedaŭris, senfortaj tuj ekfariĝante;
La sango ne plu renoviĝis en koro;
La membroj suferis; fortec’ detruiĝis.
Per tio vidis la ribelantoj,
Ke la senokupa ŝajnanto laboras
Pli ol ili por la komuna profito.
Decidis vivi nobelsinjore,
Senfare, kiel moŝt’ la stomaka.
«Ĝi, diris ili, de la aero,
Kiel ni, vivu. Ni ĉiuj ŝvitas,
Penas simile al portaj bestoj;
Por kiu? Por ĝi, sed por ni sen profito.
Per nia zorgado ni nutris ĝin solan;
Ni ĉesu labori, laŭ ĝia ekzemplo.»
Tuj senprokraste ĉesas la manoj
Preni, la brakoj agi, la kruroj
Marŝadi; ĉiuj al la stomako
Ekdiris, ke sian nutraĵon ĝi serĉu.
Tian eraron ili tre baldaŭ
Bedaŭris, senfortaj tuj ekfariĝante;
La sango ne plu renoviĝis en koro;
La membroj suferis; fortec’ detruiĝis.
Per tio vidis la ribelantoj,
Ke la senokupa ŝajnanto laboras
Pli ol ili por la komuna profito.
Ĝi povas figuri la reĝan potencon,
Ĉar ĝi egalparte ricevas kaj donas.
Por ĝi laboras ĉiu kaj el ĝi
Ĉiu nutraĵon sian eltiras.
Ĝi al laboristoj donigas salajron,
Ĝi pagas juĝistojn, riĉigas vendistojn,
Defendas plugistojn, elnutras soldatojn,
Disdonas milloke donacojn sennombrajn,
Provizas sola tutan la regnon.
Ĝin Menenio komprenigis.
De la senato volis disiĝi
La popolamaso, dirante, ke sola
Ĉi tiu posedas potencon, trezorojn,
Honorojn, dum al ĝi nur restas malbonoj,
Tributoj, impostoj, militaj klopodoj.
Ekster la muroj staris l’ amaso
Kaj landon alian intencis serĉadi.
Sed Menenio al ĝi elmontris,
Ke ĝi similas al homaj membroj,
Kaj per apologo de ĉiuj konita,
Al ĝia devo ĝin rekondukis.
Ĉar ĝi egalparte ricevas kaj donas.
Por ĝi laboras ĉiu kaj el ĝi
Ĉiu nutraĵon sian eltiras.
Ĝi al laboristoj donigas salajron,
Ĝi pagas juĝistojn, riĉigas vendistojn,
Defendas plugistojn, elnutras soldatojn,
Disdonas milloke donacojn sennombrajn,
Provizas sola tutan la regnon.
Ĝin Menenio komprenigis.
De la senato volis disiĝi
La popolamaso, dirante, ke sola
Ĉi tiu posedas potencon, trezorojn,
Honorojn, dum al ĝi nur restas malbonoj,
Tributoj, impostoj, militaj klopodoj.
Ekster la muroj staris l’ amaso
Kaj landon alian intencis serĉadi.
Sed Menenio al ĝi elmontris,
Ke ĝi similas al homaj membroj,
Kaj per apologo de ĉiuj konita,
Al ĝia devo ĝin rekondukis.
III.—La lupo fariĝinta paŝtisto.
Kaptante jam nur parton malgrandan
Da ŝafoj de l’ najbaraĵo,
Lup’ volis uzi la ruzon vulpan,
Kaj novan rolon ludadi.
Ĝi, kiel gardist’, sur sin metas mantelon,
Kaj longan bastonon paŝtistan ekprenas
Kune kun fluto duobla.
Por sian ruzon tute plenumi,
Volonte ĝi skribus sur sian ĉapelon:
«Gilo’ mi estas, la paŝtisteto
De tiu ĉi ŝafidaro»
Tiele sin maskinte
Kaj siajn piedojn antaŭajn metante
Sur la bastonon, Gilo’ la falsa
Senbrue sin proksimigas.
Gilo’ la vera sur herb’ kuŝante
Dormis tiam profunde,
Kaj dormis la hundo, kaj ankaŭ la fluto;
Tutsame dormis multe da ŝafoj.
Ne vekis ilin la hipokritulo
Kaj por facile povi la ŝafojn
Al sia hejm’ alkonduki,
Ĝi volis, jam kiel paŝtisto vestite,
Ankaŭ paŝtiste paroli.
Sed tio ĝin pereigis.
Ĉar ĝi ne povis bone imiti
La voĉon paŝtistan, sed tutan l’ arbaron
Plenigis per bruo de sia la voĉo,
Kaj tiel konigis la artifikaĵon.
Tia bruego ĉiujn ekvekas,
La hundon, la ŝafojn kaj la ŝafgardiston.
Ĉe tia tumulto la lup’ malfeliĉa,
Pro la mantelo tute ĝenite,
Ne povis forkuri nek sin mem defendi.
Da ŝafoj de l’ najbaraĵo,
Lup’ volis uzi la ruzon vulpan,
Kaj novan rolon ludadi.
Ĝi, kiel gardist’, sur sin metas mantelon,
Kaj longan bastonon paŝtistan ekprenas
Kune kun fluto duobla.
Por sian ruzon tute plenumi,
Volonte ĝi skribus sur sian ĉapelon:
«Gilo’ mi estas, la paŝtisteto
De tiu ĉi ŝafidaro»
Tiele sin maskinte
Kaj siajn piedojn antaŭajn metante
Sur la bastonon, Gilo’ la falsa
Senbrue sin proksimigas.
Gilo’ la vera sur herb’ kuŝante
Dormis tiam profunde,
Kaj dormis la hundo, kaj ankaŭ la fluto;
Tutsame dormis multe da ŝafoj.
Ne vekis ilin la hipokritulo
Kaj por facile povi la ŝafojn
Al sia hejm’ alkonduki,
Ĝi volis, jam kiel paŝtisto vestite,
Ankaŭ paŝtiste paroli.
Sed tio ĝin pereigis.
Ĉar ĝi ne povis bone imiti
La voĉon paŝtistan, sed tutan l’ arbaron
Plenigis per bruo de sia la voĉo,
Kaj tiel konigis la artifikaĵon.
Tia bruego ĉiujn ekvekas,
La hundon, la ŝafojn kaj la ŝafgardiston.
Ĉe tia tumulto la lup’ malfeliĉa,
Pro la mantelo tute ĝenite,
Ne povis forkuri nek sin mem defendi.
La friponuloj ĉie enfalas
En iajn kaptilojn de si preparitajn.
Kiu ajn estas lup’ agu lupe;
Estas ĉi tio pli sendanĝera.
En iajn kaptilojn de si preparitajn.
Kiu ajn estas lup’ agu lupe;
Estas ĉi tio pli sendanĝera.
IV.—La ranoj petantaj reĝon.
De l’ demokrata stat’ lacigite,
La ranoj kriis tiele,
Ke sub monarkpovon Zeŭs’ ilin submetis,
Kaj el ĉielo reĝon paceman
Alsendis, kiu tiel bruegis
Falante, ke la tuta anaro
Iris sin kaŝi sub l’ ondojn,
Ĉu en la junkojn, ĉu en la kanojn,
Ĉu en la kavaĵojn de sin la marĉo,
Ne kuraĝante dum longa tempo
Vizaĝe rigardi ĉi tiun ŝajnantan
Al ĝi terura giganto.
Ĉi tiu estis trabeto,
Kies graveco per tim’ plenigis
L’ unuan, kiu, por ĝin ekvidi,
Kuraĝis forlasi sian kavaĵon.
Ĝi do analĝis, sed tremegante;
Dua, kaj poste tria ĝin sekvis,
Kaj baldaŭ alvenis anaro sennombra,
Kiu fariĝis tiel senĝena,
Ke ĝi sur la ŝultrojn de l’ reĝo sursaltis.
La bona moŝt’ reĝa ĉi tion suferas,
Kaj ĉiam kuŝadas senmove. La ranoj
Disrompas per plendoj la kapon de Zeŭso;
«Al ni alsendu reĝon plenmovan.»
La reĝ’ de l’ dioj gruon alsendis,
Kiu tuj ilin buĉadas,
Manĝadas kaj glutas laŭ sia plezuro.
Jen la ranaro plendas denove.
«Sed, diras la dio, ĉu via deziro
Nin volas submeti sub siajn la leĝojn?
La saĝ’ ordonis al vi konservi
Vian unuan vivmanieron;
Sed ĝin ne farinte, vi devis akcepti
Senplende reĝon bonan, kvietan.
Estu do je ĉi tiu kontentaj,
Timante, ke venos tiran’ pli kruela.»
La ranoj kriis tiele,
Ke sub monarkpovon Zeŭs’ ilin submetis,
Kaj el ĉielo reĝon paceman
Alsendis, kiu tiel bruegis
Falante, ke la tuta anaro
Iris sin kaŝi sub l’ ondojn,
Ĉu en la junkojn, ĉu en la kanojn,
Ĉu en la kavaĵojn de sin la marĉo,
Ne kuraĝante dum longa tempo
Vizaĝe rigardi ĉi tiun ŝajnantan
Al ĝi terura giganto.
Ĉi tiu estis trabeto,
Kies graveco per tim’ plenigis
L’ unuan, kiu, por ĝin ekvidi,
Kuraĝis forlasi sian kavaĵon.
Ĝi do analĝis, sed tremegante;
Dua, kaj poste tria ĝin sekvis,
Kaj baldaŭ alvenis anaro sennombra,
Kiu fariĝis tiel senĝena,
Ke ĝi sur la ŝultrojn de l’ reĝo sursaltis.
La bona moŝt’ reĝa ĉi tion suferas,
Kaj ĉiam kuŝadas senmove. La ranoj
Disrompas per plendoj la kapon de Zeŭso;
«Al ni alsendu reĝon plenmovan.»
La reĝ’ de l’ dioj gruon alsendis,
Kiu tuj ilin buĉadas,
Manĝadas kaj glutas laŭ sia plezuro.
Jen la ranaro plendas denove.
«Sed, diras la dio, ĉu via deziro
Nin volas submeti sub siajn la leĝojn?
La saĝ’ ordonis al vi konservi
Vian unuan vivmanieron;
Sed ĝin ne farinte, vi devis akcepti
Senplende reĝon bonan, kvietan.
Estu do je ĉi tiu kontentaj,
Timante, ke venos tiran’ pli kruela.»
KOLEKTO ESPERANTA APROBITA DE Do ZAMENHOF
FRANCUJO.—HACHETTE kaj Ko, 79, Boul. St-Germain, Paris
| LIVRES D’ÉTUDE | ||
|---|---|---|
| Grammaire et Exercices de la langue Esperanto, par L. de Beaufront. | 1 | 50 |
| Corrigé de Grammaire et Exercices de la langue Esperanto, par L. de Beaufront. | » | 75 |
| Commentaire sur la grammaire Esperanto, par L. de Beaufront. | 2 | » |
| Texte synthétique des règles, préfixes, suffixes, expressions de l’Esperanto, traduction française en regard, par L. de Beaufront. | » | 50 |
| Thèmes d’application, Lexicologie, Syntaxe, Formation des mots de l’Esperanto, vocabulaire des mots employés, par L. de Beaufront. | 2 | » |
| Cours commercial d’Esperanto, par Marissiaux. | 1 | 50 |
| Corrigé des exercices du Cours commercial d’Esperanto, par M. Marissiaux. | 1 | » |
| L’Esperanto en dix leçons, par Th. Cart et Pagnier. | » | 75 |
| Corrigé des Exercices de l’Esperanto en dix leçons, par Th. Cart et M. Procureur. | » | 50 |
| Premières leçons d’Esperanto, par Th. Cart. | » | 30 |
| Dictionnaire Esperanto-Français, par L. de Beaufront. | 1 | 50 |
| Structure du dictionnaire Esperanto. Réponse à beaucoup d’objections. (Teksto esperanta kaj franca), par L. de Beaufront. | » | 30 |
| Vocabulaire Français-Esperanto et Vocabulaire abrégé Esperanto-Français, par Th. Cart, M. Merckens et P. Berthelot. | 2 | 50 |
| Vocabulaire des mots spéciaux à la philatélie, par R. Lemaître. | » | 40 |
| TEKSTOJ EN ESPERANTO | ||
| Brueys et Palaprat. Advokato Patelin, tradukita de J. Evrot. | » | 75 |
| Diversaĵoj, rakontetoj tradukitaj de Soj Lallemant kaj Beau. | 1 | 25 |
| Ekzercoj de Aplikado, Leksikologio, Sintakso, Vortfarado Esperantaj, de L. de Beaufront. | 1 | » |
| Esperantaj prozaĵoj, de diversaj aŭtoroj. | 2 | 50 |
| Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, de Dro Zamenhof. | 3 | 50 |
| Fundamento de Esperanto, de Dro Zamenhof. | 3 | » |
| Godineau. La Kolorigisto-aerveturanto. | » | 30 |
| Hamleto, dramo de Shakespeare tradukita de Dro Zamenhof, nova eldono. | 2 | » |
| Komercaj leteroj, de P. Berthelot kaj Ch. Lambert. | » | 50 |
| Kondukanto de l’ interparolado kaj korespondado kun aldonita Antologio Internacia, de Grabowski. | 2 | » |
| Kurso tutmonda, de E. Gasse. | » | 75 |
| Labiche et Legouvé. Cikado ĉe Formikoj, unuakta komedio. | » | 60 |
| La Fontaine. Elektitaj Fabloj, esperantigitaj de G. Vaillant. | » | 75 |
| La Komerca sekretario, de Ros Sudria. | » | 50 |
| Leibniz. Monadologio, tradukita de E. Boirac. | » | 60 |
| Maistre (X. de). Vojaĝo interne de mia Ĉambro, tradukita de S. Meyer. | » | 75 |
| Matematika terminaro kaj krestomatio, de R. Bricard. | » | 75 |
| Molière. L’ Avarulo, tradukita de S. Meyer. | » | 75 |
| Orzesko. La interrompita kanto, tradukita de Kabe. | » | » |
| Norman. Poŝlibro Internacia, por Aferistoj, Turistoj, K. C. | 2 | » |
| Perrault (Ch.) Rakontoj pri Feinoj, tradukitaj de Sinjorino Sarpy. | 1 | » |
| Rakontoj kaj Fabeloj (el Esperantaj Prozaĵoj). | » | 25 |
| Sieroŝevski (Vaclav). La Fundo de l’ mizero, tradukita de Kabe. | » | 75 |
| Virgilio. Eneido, kantoj I et II, tradukita de Dro Vallienne. | » | 60 |
A LA MÊME LIBRAIRIE
Tutmonda Jarlibro Esperantista
ENHAVANTA LA
Adresarojn de Dro ZAMENHOF
1905
Cet annuaire paraît tous les ans dans le courant de mars. Il contient: plus de 20 000 adresses d’Espérantistes dans le monde entier, les renseignements les plus complets sur les Sociétés de propagation, les livres, les journaux, les publications de toute nature en Esperanto.
Un volume grand in-16, broché ...... 2 fr. 50
Internacia Scienca Revuo
Revue mensuelle scientifique rédigée
EN ESPERANTO
Paraissant depuis le 1er Janvier 1904
COMITÉ DE PATRONAGE:
Société française de physique, Société internationale des Électriciens, MM. Adelsköld, Appell, d’Arsonval, Baudoin de Courtenay, Becquerel, Berthelot, Bouchard, Brouardel, Deslandres, Gal Sébert, membres de diverses académies.
RÉDACTION:
P. FRUICTIER
27, boulevard Arago,
PARIS
ADMINISTRATION:
HACHETTE & Ko
79, boulevard Saint-Germain,
PARIS
ABONNEMENT ANNUEL
France ..... 6 fr. 50 | Etranger ..... 7 fr.
UN NUMÉRO: 60 centimes.
Dr Helte.—Pri la Teorio de l’ Jonoj ...... » 30
Mendelejev.—Provo de Kemia Kompreno de l’ Monda Etero ...... » 30
| ANGLUJO.—REVIEW of REVIEWS, Norfolk street, LONDON, W. C. | |||
|---|---|---|---|
| First lessons in Esperanto. by Th. Cart and J. Rhodes | 6 pence. | ||
| Esperanto: The Student’s complete Text-Book, with two vocabularies by J. C. O’Connor Ph. Dr. M. A. | 1s | 6d | |
| Esperanto-English dictionary, by A. Motteau. | 2s | 6d | |
| English-Esperanto dictionary, by J. C. O’Connor Ph. Dr. M. A. | 2s | 6d | |
| English-Esperanto dictionary, by J. Rhodes and J. Ellis (in preparation). | |||
| Grammar and exercises of the International Language Esperanto, by Richard H. Geoghegan. | 1s | 6d | |
| Dickens, Kristnaska sonorado (A Christmas Carol), tradukita de M. Vestcott. | 1s | » | |
| BELGUJO—HOLANDUJO.—A.-J. WITTERYCK-DELPLACE, 4, Nouvelle Promenade, BRUGES | |||
| Het Esperanto in tien lessen, door A.-J. Witteryck naar Cart et Pagnier. | » | 50 | |
| Paĝoj el la Flandra Literaturo, tradukitaj de Dro Seynaeve et Dro Van Melckebeke. | 1 | 50 | |
| BULGARUJO.—KLUBO «STELO», PLOVDIV | |||
| Esperanto en 10 lecionoj, de Cart et Pagnier. | 1 | » | |
| Unuaj lecionoj, de Cart et Atanasov. | » | 40 | |
| Propaganda folio. | » | 10 | |
| DANUJO.—ANDR.-FRED. HÖST & SÖN, Bredgade, 35, KJÖBENHAVN | |||
| Esperanto-Dansk-Norsk Ordbog, af F. Skeel-Giörling | Kr. | 3 | 50 |
| Grammatik. | » | » | |
| Dansk-Esperanto Ordbog. | » | » | |
| GERMANUJO.—MÖLLER & BOREL, Prinzenstrasse, 95, BERLIN | |||
| Anfangsgründe der Esperanto-Sprache, von Th. Cart und Hermann Jürgensen. | M | 0 | 30 |
| Vollständiges Lehrbuch der Esperanto-Sprache, von J. Borel. | M | 1 | 20 |
| Wörterbuch Deutsch-Esperanto, von Dr Zamenhof. | M | 2 | » |
| Wörterbuch Esperanto-Deutsch, von H. Jürgensen. | M | 1 | 80 |
| Schlüssel zum Lehrbuch der Esperanto-Sprache, von J. Borel. | M | 0 | 50 |
| Pri unu speco de Kurbaj linioj, von Profesor A. Dombrovski. | M | 0 | 50 |
| Lernolibro de Esperanta Stenografio, (laŭ sistemo Stolze-Schrey) de F. Schneeberger. | M | 0 | 80 |
| HISPANUJO.—J. ESPASA, 579, Calle de las Cortes. BARCELONA | |||
| Primeras lecciones de Esperanto de Th. Cart y L. Villanueva. | P | 0 | 40 |
| Manual y Ejercicios de la lengua internacional Esperanto, por V. Inglada Ors y A. L. Villanueva. | P | 3 | » |
| Vocabulario Esperanto-Español y Español-Esperanto, por Inglada Ors y Villanueva. | P | 6 | » |
| ITALUJO.—RAFFAELLO GIUSTI, 53, Via Vittorio Emanuele, LIVORNO | |||
| Prime lezioni d’Esperanto de Th. Cart e Alb. Gallois. | 0 | 40 | |
| Grammatica della lingua internazionale Esperanto di L. de Beaufront, tradotta da G. Puccinelli. | 1 | 50 | |
| L’Esperanto in dieci lezioni, di Cart e Gallois. | » | 75 | |
| Dizionario Esperanto-Italiano, de J. Puccinelli (in preparazione). | |||
| Dizionario Italiano-Esperanto, de J. Meozzini (in preparazione). | |||
| POLUJO.—M. ARCT, 53, Nowy Swiat, WARSZAWA | |||
| Esperanto: Czecs I. Gramatyka i ćwiczenia, Dr L. Zamenhof. | R. | 0 | 25 |
| —— Czecs II. Slownik | R. | 0 | 15 |
| PORTUGALUJO.—BRAZILUJO | |||
| Primeiras liçôes de Esperanto, do professor Th. Cart, trad. portugueza de A.-C. Coutinho, Paris, Hachette. | » | 40 | |
| SVEDUJO.—Esperantoförening, STOCKHOLM | |||
| Esperanto-Svensk ordbok, de P. Ahlberg. | Kr: | 1 | 75 |
| OUVRAGES DIVERS | |||
| Tutmonda jarlibro esperantista por 1905 | 2 | 50 | |
| Couturat (L.) et Leau (L.).—Histoire de la langue universelle. | 10 | » | |
| — Extraits de l’Histoire de la langue universelle. | 1 | » | |
| Lafarge (G.).—Nécessité de l’adoption d’une langue internationale auxiliaire. | 1 | » | |
| Sacré (E.).—L’Esperanto. | 1 | » | |
| Thiaucourt (C.).—Dernière conférence sur la Langue Internationale Esperanto | 1 | » | |
| Premier manuel de la langue auxiliaire Esperanto | » | 10 | |
1709-05.—Coulommiers. Imp. Paul BRODARD.—1-06.
Notoj de transskribinto:
Diversajn preserarojn de la originalo mi senrimarke ĝustigis. Mi translokigis la tabelon de enhavo al la komenco de la teksto, kaj movis ĉiujn la reklamojn al la fino.