WeRead Powered by ReaderPub
Ælfrics Grammatik und Glossar cover

Ælfrics Grammatik und Glossar

Chapter 67: Text Only
Open in WeRead

About This Book

A bilingual pedagogical manual presents Latin grammatical excerpts with vernacular glosses and instructional commentary intended for beginning learners. It begins with a preface outlining the aim to render grammatical instruction into the native tongue and then treats core topics in order: letters, syllables and diphthongs, parts of speech, declensions and cases, conjugations (including irregular verbs and verbal forms), adverbs and participles, conjunctions, word order, prepositions, interjections, and numerals. The work concludes with a categorized glossary of common nouns such as body parts, animals, plants, and household items. The printed edition supplies manuscript variants and editorial notes documenting orthographic and textual differences among witnesses.

1 patria êþel. prouincia ł paga scŷr. mons dûn. collis hyll
oððe beorh. uallis dene. foenum hîg oþþe gærs. ager
æcer. seges âsâwen æcer. campus feld. pascua læsa. pons
brygc. uadum ford. pratum mǣd. aqua wæter. gutta ł
5 stilla dropa. stagnum mere. amnis êa. flumen ł fluuius
flôd. ripa stæþ. litus sǣstrand. alueus strêam. torrens
burna. riuus rið. fons wyll. arena sandceosol. gurges
wǣl. uiuarium fiscpôl. puteus pytt. lacus sêað. latex burna
oððe brôc.

1 æþel J ‖ paga zu pago von a. hd. C, pagus J ‖ [dûn collis] W
2 fenum CFOW
3 1. æcer aus acer O ‖ se[ges asowen] W
3. 4 p. l. p. b. f. W
3 læswe J
4 pratum mǣd f. W ‖ aqua—6 stæþ hinter 7 riþ Wpunct unter dem zweiten a in aqua wol zufällig O
5 stangnum FW ‖ [mere amni]s W ‖ ia C, eaa W ‖ flumen flod ł (oððe O) fluuius FOW
6. 7 [torrens burn]a W
6 tollens C
7 byrna aus burna (mit a. t.?) F ‖ fons—s. f. W ‖ harena CF-ceosel J ‖ gurgens J
8 u.—pytt f. W ‖ uiuarium aus -riaim O ‖ puteus aus puteum O ‖ putt O
8. 9 [seaþ latex b]roc ł burna vnda uþæ W
8 s:eað (c rad.?O

10 überschrift f. CJOW (doch raum dafür gelassen J)

Domus hûs. templum tempel. ecclesia cyrice oððe gelêafful
gegæderung. angulus hyrne oððe heall. altare
weofod. liber ł codex bôc ł uolumen bôc. littera stæf.
folium lêaf. pagina tramet. arca scrîn. loculus cyst oþþe
15 mŷderce. calix calic. patena hûseldisc. crux ł staurus

rôd. candelabrum candelstæf. cathedra bisceopsetl. fundamentum

grundweall. pauimentum ł solum flôr. paries wâh.

11 kein absatz JOW ‖ t. t. f. W ‖ ecl- W ‖ cyrce CFJ
12 gegaderung F, gaderung J, gelaþung C, [igæderung] ł ilaþung W ‖ angulus—14 lêaf f. W ‖ oððe f. F ‖ altera J
13 d in codex aus t (v. a. hd.?) Cdas erste bôc f. J
14 das letzte t von tramet auf r. C ‖ archa W
14. 15 [ł m. cal]ix W
15 mederce J ‖ patina J
16 can. can. f. W ‖ ca(n)delstæf O ‖ a am ende v. cathedra verlöscht O ‖ [bisceopsetl f]und. W-setl] -stæf J
17 p. w. f. W ‖ parietes F

tectum þecen oððe hrôf. fenestra êhþyrl. hostium duru.
hostiarius dureward. ianua ł ualua get. arcus ł fornix
bîgels. columna swer. ianuarius getweard. clausura loc.
clauis cǣg. clauus nægel. sera hæpse. chorus chor. gradus
5 stæpe. indicatorium æstel. scabellum scamul. thus stôr.

1 þæcen J ‖ [o. rof arcus] W ‖ rof JO ‖ fenestra—2 get f. W ‖ :eh- O, eah- C ‖ :ostium C
2 duru- C; -weard CFJ ‖ ianua aus lanua O ‖ ualla F ‖ geat J ‖ fo(r)nix C
3 punct unter e von b. wol zufällig O-mpna J, -m(p)na sp. hd. O ‖ ia. g. f. W ‖ geat- J
4 [clauus næi]l W
5 in::dic- F ‖ [æstel legul]a W ‖ scab.—6 stôrcylle f. W ‖ sceamul FJ

odor brǣð. thuribulum stôrcylle. legula sticca. regula
regolsticca. lampas ł lucerna ł laterna lêohtfæt. lichinus
blâcern. cereus tapor. cera wex. candela candel. munctorium
îsentange. clocca belle. cloccarium ł lucar bellhûs.

6 t(h)uri- corr. v. a. hd. O, turi- CFJ-cyl(le) O, -cyl FJzweites l in legula aus i J ‖ sticce J ‖ regola J
7 reogol- J ‖ lampal F ‖ later[na leohtf]et W ‖ later(n)a O, zu la(n)terna v. a. hd.? C ‖ lichimus W
8 ü. blacern von einer a. hd. des 12. jhds. als 30018 lihtstan F ‖ cereus—candel f. W ‖ weax J ‖ candel] caldel F
8. 9 muntorium F
9 irenetonge W, -tancge F, -tanga J, -tang C ‖ clo[cca—13. 14 cingu]lum W ‖ bellhus aus balchus O

10 tintinnabulum litel belle. campana micel belle.
uestis ł uestimentum rêaf ł indumentum rêaf. alba albe. casula
mæssehacele. stola stole. superhumerale sculdorhrægel.

10 camppana O, compâna J, cappana F, capana aus cappana C
11 1. rêaf f. JO ‖ þæt is reaf O
12 -hacele aus -hæc- C ‖ stola] sta F-hrægl J

planeta cæppe. manualis handlîn oðþe handbôc. cingulum
ł zona ł cinctorium gyrdel. caliga ł ocrea hosa. fico
15 sceô. calciamentum gescŷ. suptularis swiftlere. tractorium
tîgel. flagrum ł flagellum swipu. uirga gyrd. dormitorium
slǣpern. lectum ł lectulum bedd. stramentum beddingc.

13 (canter) :cæppe O
14 das erste ł f. F ‖ cinctorium ł zona W ‖ bi(?) vor caliga (b durch untergesetzten punct getilgtW
15 sc[eo calciamen]tum isco W ‖ suptalaris FJW, t auf r. und zweites u nachträglich O, -is zu es C ‖ swiftlæras C ‖ traccorium F
16 tigl J ‖ flag[ellum swipu] W ‖ scypu J ‖ u. g. f. W
17 lectum—bedd f. W ‖ bedding CF, -nge J

stragula wæstlingc. sagum hwîtel. puluinar pyle. sindo

1 scŷte. fulcra eall bedrêaf. femoralia brêc. perizomata ł
campestria wǣdbrêc. filum þrǣd. fimbria fnæd. cappa
cæppe. pellicia pylce. colobium ł interulum syric. manica
slŷf. cuculla cugle. pedula mêo. commissura clût.

18 wæs[tling sagum] W ‖ wæstling CF ‖ p(u)luinar C, -i(n)ar O ‖ syndo J, darüb. v. ds. hd. wie 30018 ł lintheolus F
1 ü. fulcra von ds. hd. wie 30018 feðerbed Fzweites l von eall auf r. O ‖ fe[moralia brec] W ‖ bræc J
2 capestria wædbsec(!) F ‖ f. þ. f. W ‖ f:îmbr(i)a C, fimbrium J
2. 3 c. c. p. p. f. W
3 pellicie pylece J ‖ colobi[um ł interulum] W ‖ interula J ‖ ma.—4 cugle f. W
4 cu:le (g rad.) O ‖ pedulos meon J ‖ commisûra C

toral

5 rocc. tela ł peplum web. linum flex. lana wull. globus
cliwen. colus distæf. fusus spinl. textrinum opus tôwlîc
weorc. latrina gang. trabes bêam. tignum ræfter. laquear
fyrst. cleta hyrdel. cimbalum cimbal. refectorium bêoddern
oððe gereordunghûs. tapeta sethrægel. matta meatte.
10 mensa bêod oððe mŷse. discus disc. discifer discðên.

tôrall C
5 2. c in rocc nachträglich zugefügt O, dahinter steht mastrûga crusene oððe deorfellen roc J (vgl. zu 9) ‖ pep[lum web globus] W ‖ li.—wull f. Wü. linum—7 weorc von ds. hd. wie 30018 licitorium webba (telere ⁊ tes)seranda radium risle cladica wefel conducta garnwinda (desuuidur?) stamen werp stæīm alibium reol (tͣul) apidiscus webhoc F ‖ fleax J ‖ glomus J
6 opum v. opus getilgt O
7 [weorc latrina] W ‖ tigilli ræfteras hinter ræfter C
8 cleata J ‖ hir[del refecto]rium W ‖ cim. cim. f. W ‖ cymbalum J, cinbalum F ‖ cinbal C
9 hinter -hus steht in O, was in J auf 5 rocc folgt (dabei fellen aus fellenne) ‖ setlrægl C, setrægl J ‖ ma. mea. f. Wü. matta von späterer hd. ł psiatiu und am rande ł psiathium O
10 [beod o. m.] W ‖ discus disc f. W ‖ discifer:: C-þegn J

minister þên. lardum spic. caseum cŷse. butyrum butere.
ouum ǣg. sal sealt. panis hlâf. puls briw. olera wyrta.
ceruisa ł celea ealu. uinum wîn. acetum eced. oleum êle.
medo medu. ydromellum ł mulsum bêor. lac meolc. mustum
15 must. sicera ǣlces cynnes gewringc bûton wîne ânum.

11 caseum—12 hlâf f. W ‖ caseus J ‖ butirum O
12 puls briw f. J ‖ bri W ‖ olera—13 wîn f. W
13 eala FO, eale J ‖ uinum—êle f. J ‖ a[cetum eced me]do W ‖ oleum êle f. W
14 medu] meodu JW ‖ idromellum W ‖ lac—15 must f. W ‖ meoluc C
15 cicera W ‖ iw[ring buton] win one W ‖ gewring CF
16 mantela O, erstes e durchstrichen C ‖ sceat J

manuterium ł mantele scêt. cultellus sex. artauus cnîf. uas

1 fæt. poculum drencecuppe. anaphus hnæp. patera bledu.
cibus mete ł esca. potus drenc. liquor wǣta. claustrum
clauster. coquina cicene. cocus côc. ignis ł focus fŷr.
flamma lîg. pruna glêd. andena brandîsen. titio brand.

16. 3161 artauus k[nif poculum] drunccuppe W
1 uas fæt f. W ‖ c in poculum auf r. O ‖ drenccuppe J, cuppe F ‖ potera F
2 cibus—4 glêd f. W ‖ ł esca vor mete J
4 undena F ‖ bron[disen titio] W ‖ t:iti:o F ‖ (fax blasa) hinter brand von ds. hd. wie 30018 F

5 olla crocca. caccabus cytel. lebes hwer. caro flǣsc. ius
broð. iutilis canis broðhund. fascinula âwul. comedia
racu. daps sand. ferculum bǣrdisc. ueru spitu. assura
bǣrde. sartago îsenpanne. frixorium hyrsting. coctio gesod.

5 cacabus W, caccal F ‖ hwyr J
5. 6 [ius broþ iu]tilis W
6 apozimum broð hinter broð C ‖ fascinula zu f(v)sc- O, fuscinula W ‖ awel J, owul vncinus hoc W
6. 7 comm[edia racu daps] W
7 uæru J ‖ assura] dazu am rande ł assutura a. hd. O
8 bræd[e sartago] W ‖ sartano J ‖ irene ponne W-panna J ‖ hyrstyngc J, darüber v. ds. hd. wie 30018 iserne bacstan F ‖ coctio unlesbar F

coctus gesoden oððe gebacen. frustum sticce. offa snǣd.
10 mica cruma. uestiarium hrægelhûs. testamentum cwide.
sigillum insegel. cellarium hêddern. cellerarius hordere.

molendinum myln. mola cwyrnstân. mel hunig. uictus

bîgleofa. pecunia feoh. nummus peningc. marsupium sêod.

9 isod[en ł ibaken] W ‖ tum sticce off unlesbar F ‖ frustrum J
10 m. cr. f. Wü. uestiarium von späterer hd. uestiarius regel þegen O ‖ hrægl- F, rægel- J ‖ t. cw. f. W ‖ testamentum unlesbar F
11 si:gillum (g rad.) O ‖ i[nseil cel]larium W ‖ insegl J ‖ hyddern J, heddyrn C ‖ cellarius CF, celerarius W

12 m. m. f. W ‖ molendenum J ‖ mel h. f. W
12. 13 vi[ctus bileo]ue W
13 biglyfa C ‖ peccunia C, dahinter ł nummus J ‖ n. p. f. JWerstes m in nummus aus ni O ‖ pening CF

pistrinum bæcern. fornax ł clibanus ouen. pistor bæcestre.
15 granum corn. farina melu. bratium mealt. acus syfeða.
cribra ł cribellum syfe. furfures grytta. faex drosna.

14 for[nax ł cliba]nus W ‖ for:nax F ‖ ofen CJ ‖ piscor J
15 gr.—melu f. W ‖ bracium Wpunct unter a von mealt wol zufällig O
16 crib[ra ł cr.] sife Wü. f. gr. v. ds. hd. wie 30018 pollis smedema F ‖ gretta J ‖ faex F, faex zu fex CO, fex JW ‖ ł fêces hinter drosna C

anfora sester. laguena bûc. dolium cyf. cupa tunne. utensilia

1 andluman. suppellex yddisce. aula heall. triclinium
bûr. solarium ûpflôr. turris stŷpel. cardo heorre. strigil ł
strigilis horscamb. risus hlehter. laetus blîðe. tristis unrôt.

17 anfora aus aufora O ‖ sestyr C ‖ languena J, lagena W ‖ b[uc dolium] cuf W ‖ cyfe J ‖ cufa W
1 andluman aus -en C, anluman v. späterer hd. zu andloman und darüber v. einer hd. des 12. jhd. an fetles F, andloman W ‖ supplex J ‖ yddi[sce triclini]um W ‖ aula heall f. W
2 t. st. f. W ‖ hearre J ‖ strigil aus strigel O
3 [horscomb] W ‖ hleahter J ‖ l. bl. f. W ‖ liþe von bliþe auf r. F

maestus drêorig. famis hunger. abundantia ł copia
5 genihtsumnys. laetitia blîs. tristitia unrôtnys. ieiunium fæsten.
ieiunus fæstende. pinguis fǣtt. pinguedo fǣttnys. corpulentus
þiccol. macer ł macilentus hlǣne. macies hlǣnnyss.

4 ü. f. h. v. ds. hd. wie 30018 lugubris drorilic F, f. h. f. W ‖ habun- CO, -datio O ‖ [ł copia] W
5 laetitia—6 fǣttnys f. W ‖ ieiuni- aus leuini- O
6 ieiu- aus leui- O, auch nu aus e. a. (darüber a durchstr.) O; -nius J ‖ pi(n)guis Cdas erste t in fættnys auf r. O, fæ:tnys (s rad.F
6. 7 corpulentur F, erstes u(v) ü. getilgtemC
7 macer—9 strang f. W ‖ macilentur F ‖ lænnys J

grossus grêat. gracilis smæl. longus lang. breuis sceort.
magnus mycel. paruus litel. fortis strang. inualidus unstrang.
10 sollicitus carful. securus orsorh. cura caru. securitas
orsorhnys. causa intinga. accusator wrêgere. excusator
belâdjend. accusatio wrêging. excusatio belâdung. magnum
ł multum mycel. nihil nâht. aliquid sum þing.

8 ge(r)at O
10 solli[citus carful] amurca .i. fex olei dersten securus W ‖ sollitus J ‖ orseoruh tutus siker c[ura care] W ‖ c:ura F
10. 11 sec. or. f. W
11 [cau]sa W ‖ acc. wr.] occasio inca W ‖ accussator CF ‖ wr. exc. f. F ‖ excussator C
12 accus.—14 setl f. W ‖ accussatio F ‖ wreginc J ‖ excussatio F
13 nichil CJ ‖ aliquid aus -it C ‖ þingc J

Sella sadol oððe setl. mento felt. ulcea gâran. scansile

15 stîgerâp. corrigia ðwang. calcar spura. antela forðgyrd.
postela æfterrǣp. falerae gerǣdu. frenum brîdel.
capistrum hælftre. arma wǣpna. galea helm. lorica byrne.
gladius ł machaera ł spata ł framea swurd. spatarius
swurdbora. armiger wǣpnbora. bellum ł pugna gefeoht.

14 kein absatz ‖ [ulcea—20 signifer] W ‖ ulc:a C, e getilgt und, wie es scheint, i darüber O
15 stigrap J ‖ ðwangc J
15. 16 forðgy(r)d O
16 -ræpe C, -rap J ‖ falera aus falere C
17 carpistrum F
18 swyrd F, f. J
19 swyrd- F

20 signifer tâcnbora. lancea ł falarica spere. uictor sigefæst.

1 uictoria sige. acies ecg. capulum hiltan. mucro swurdes
ord oððe ôðres wǣpnes. sica litel swurd oððe handsex.
hasta ł quiris sceaft. uagina scǣð. manubrium hæft.
sagitta ł telum flâ. fustis sâgel. uectis steng. arcus boga.
5 faretra cocer. scutum ł clipeus scyld. umbo randbêah.

20 tocnebora W
1 [sige a. e.] W ‖ egc J ‖ capu:lum (l rad.) F ‖ hiltan aus hilten O, hilta W
2 oððres F ‖ wæpnes aus -as C ‖ sica aus sicca C ‖ [sw. ł hond]sex W ‖ swyrd F
3 asta CFJW ‖ uagina—4 ł f. W ‖ sceð F, sceað J
4 sagol J ‖ stengc J ‖ a. b. f. W
5 [c. sc. ł] W ‖ clipens F ‖ umbro J

funda liðere. atrium cauertûn oððe inburh. fundibalum
stæfliðere. ciuitas ceaster. porta portgeat. ciuis ceastergewara
oððe portman. praeco bydel. oppidum fæsten.
castellum wîc oððe litel port. urbs burh. urbanus burhwita.
10 suburbanus sê ðe sit bûtan ðǣre byrig. carcer
cweartern. oppidanus sê ðe on fæstene sit. uilla tûn.

6 f. l. f. W (vielleicht weggeschnitten hinter inburh) ‖ f(v)nda (v ü. r.) O ‖ clisanus liþere hinter liþere C ‖ cafertun W ‖ [........ f]undibalum W
7 ü. u von ciuitas etwas rad. O ‖ p. p. f. W ‖ parta H, das hiermit wieder einsetzt ‖ portget H
7. 8 cestergewaru H
8 [po. prec]o W
9 bu[ruh urbanu]s W
10 sit :: |:::: b. O ‖ buton CJ ‖ byri O, berig J
10. 11 car[cer cw.] W
11 cwearten C, cweartrn J ‖ uilla tûn f. W

uillanus tûnmann. uillicus tûngerêfa. ortus orcerd. ortulanus
orcerdwerd. pomerium æppeltûn. uiridiarium wyrtûn.
horreum bern. saepes hege. fossa dîc. puteus pytt.
15 praedium worðig. ferramentum tôl. securis æx. ascia adesa.

12 [tunireua or]tus Whinter tungerefa in d. z. discoforus stiward H, ü. d. z. v. ds. hd. wie 30018 edilis boldweard F ‖ orcyrd J, orceard H, orchard W
12. 13 ortalanus F, orto- W
13 orceard- H, ordcyrd- C, orchard- W; -weard CFHJW ‖ [uir.] W
13. 14 wyrtum O, wyrttun H
14 ho.—pytt f. W ‖ beren H, bærn J ‖ sepe F
15 praeedium (e vor d getilgt) C, punct ü. r wol zufällig O ‖ wurþig H ‖ (tol) C ‖ ex J
15. 16 ade[sa terebrum na]uegar W

terebrum nauegâr. terebro ic borige. foramen þyrl. uanga
ł fossorium spadu. ligo becca. bipennis stânæx. palus pâl.
serra snîd. falx sicol. falcastrum sîðe. acus nǣdl. subula
1 ǣl. aurum gold. argentum seolfor.

15 adese H
16 tereb::rum J ‖ nafegar CH ‖ f. þ. f. W
17 fossorum C ‖ spædu J ‖ ligo aus liga O ‖ [bip. ston]æx W ‖ stanex J
18 fal(c)x H, x auf r. O ‖ sîðe f. W ‖ nelde W
18. 3191 [s. æl(?) a]uricalcum W
1 aur.—seol. f. W ‖ seolfer J, siolfor aus -fer H

auricalcum goldmæstlingc.

aes bræs. stagnum tin. plumbum lêad. uitrum glæs.
ferrum îsen. electrum smylting. metallum ǣlces cynnes
wecg. massa blôma oððe dâh. lapis ł petra stân. rima
5 ł fissura cinu. marmor marmstân. saxum weorcstân.

1. 2 glod- O; -mæslinc J, -ling CF, -linc H, -ligc O
2 st.—3 îsen f. W ‖ sta:gnum (n rad.) F, stangnum O
3 flectrum F ‖ smyltinc J, smeltinc H
3. 4 [æ. k. w]ecg W
4 wegc J
4. 5 rima ł f. W
4 prima F
5 or in marmor v. a. hd. auf r. u. dahinter stan rad. F ‖ marmstân f. F, [marmston] W ‖ saxsum F ‖ wurc- H

silex flint. gipsum spærstân. gemma gymstân. margarita
meregrota. calx celcstân. aries ram. cimentum andweorc
tô wealle. cimentarius wealwyrhta. rogus âd. iocus plega.

6 gipsum::: W
6. 7 [ma. me]regr. W
7 mergrota H ‖ calcx FHOW ‖ ceal(c)- C, cealc- FHJ ‖ cimentum zu cem- C ‖ andwearc C
8 cemen[tarius walwyr]hta W ‖ i in iocus aus l CO, ludus F

locus stôw. omnis ǣlc. omne eall. totum eal. profanus
10 mânful. exosus ł perosus andsǣte. callidus gêap. simulator
hiwere. hipochrita lîccettere. adulator lyffetere. adulatio
lyffetung. deceptor ł seductor bepǣcend. proditor ł traditor
lǣwa. homicida manslaga. patricida fæderslaga. matricida
môderslaga. fratricida brôðerslaga. parricida mǣgslaga.

9 locus—eal f. W ‖ ællc O ‖ (o. e. t. e.) O ‖ omnem F ‖ eall] æl J, ł H ‖ prophanus FJOW
10 and[sæte callidus] W ‖ gleaw W
11 ypochrita J, hipocrita W ‖ licetere H, licettere W, licitere C, liccetere FJ ‖ adulatur FH ‖ lufe[tere adula]tio W ‖ lyf(f)etere H ‖ adulatio—12 1. ł f. H
12 luffetung C ‖ decepto F
12. 13 proditor ł tra[ditor l. h]om. W
13 monsleia W ‖ fæderslaga auf r. H, f. W
14 modor- HJ, f. W ‖ broðor- J, -þor- CH, f. W ‖ patricida F ‖ m. f. W

15 uulnus wund. cicatrix dolhswaðu. corpus lîc ǣgþer gê
cuces mannes gê dêades. truncus hêafodlêas bodig. funus
lîc oððe hrêaw. cadauer lîc oððe hold. feretrum bǣr.

uiuus cucu. mortuus dêad. defunctus forðfaren. longaeuus

1 langlîf. nobilis æðelboren. ignobilis unæþelboren. pretiosus
dêorwurðe. uilis wâclîc. carus lêof. odiosus lâð.

15 [uulnus wund c]icatrix W ‖ do(l)hswað: C, -swæð aus -swaðu mit a. t. H ‖ corpus lic hinter 16 bodi W ‖ ǣgþer—16 dêades f. W
16 cuces: (t rad.?) C ‖ mannes f. CJ ‖ deaðes CJ ‖ trunccus C ‖ bodi H
17 [l. o. hr. cad]auer W ‖ hrêaw] ræw H ‖ (oððe hold) ü. r. v. etwa 6 buchst. O, f. H ‖ hold später zu huld F

18 uiuus—dêad f. W ‖ mortu(v)s aus mortuis O
1 [longlif nobi]lis W ‖ langlife C, -liue H ‖ i. u. f. J
1. 2 p. d. f. HW
1 presiosius J
2 [o. l.] W

Limen oferslege oððe þrexwold. sciffus læfel. urceus

ceac. peluis wætermêle. plaustrum ł carrum wǣn. rota
5 hweowul. currus ł basterna ł heseda cræt. stabulum fald
oððe hûs be wege. caula loc. tugurium hulc. cella cyte.

3 kein absatz ‖ oferslæge FJ ‖ sci:fus C ‖ usceus J
4 wætermele peluis H ‖ [w. p]laustrum W-mæle Jhinter peluis folgt wængerefa captarius H
4. 5 r. hw. f. W
5 hweo::l (wu rad.) F, hweogol H, hweol J; dahinter radi spacen H ‖ carrus O ‖ ł vor b. f. C ‖ hesæda H, hesseda J, hereda W ‖ cræ:t (f rad.) F, cræft H, cert W
5. 6 stabu[lum f. ł hu]s W
6 o. h. be w. f. H ‖ caula] ul z. t. u. a gz. weg H ‖ t. h. c. c. f. H ‖ cyte] cot W

mausoleum ðrûh oððe ofergeweorc. monumentum ł sepulchrum
byrigen. sarcofagum þrûh. elemosina ælmesse. donum
ł datum gifu. munus lâc. uter bytt. flasco butruc.

7 mausaleum J, mansoleum ł sarcofagum H ‖ þurh H ‖ oððe—ł f. H ‖ [o. o.] W
7. 8 sepulcrum JW
8 byrgen (n z. t. weggerissen) H, buriles W ‖ s. þ. f. H (s. les. zu 7) ‖ þurh F, ðurh J ‖ el. æl. f. W ‖ ælmysse F
8. 9 donum—9 gifu f. H ‖ [datum giue] W ‖ buteruc CF u. wahrscheinlich (aber e fast gz. wegH

10 tentorium ł tabernaculum geteld. pretium wurð. corbis ł
cofinus wylige oððe meoxberewe. sportella tǣnel. cartallum
windel. calathus wearpfæt. pila pîlstoc oððe ðoðer.
loquela sprǣc. uox stefn. sonus swêg. uerbum word.
pecten camb. sapo sâpe. perna flicce. sagena sǣnett.

10 tabern[aculum—16 nouacu]lum W ‖ corbis] s weg H
11 cophinus H ‖ meox v. a. hd. ü. getilgtem meorum H, -bearwe J, -bearuwe FH ‖ sportelle F
12 calathus—13 sprǣc f. H
13 stemn zu stefn O; stemn CFJ ‖ swæg J ‖ uerb:um C
14 sopo J, dahinter ł smigmata H ‖ slicce H ‖ sagene J

15 follis bylig. malleus slecg. lima fêole. scorium sinder.
forceps tange. carbo col. forfex sceâra. nouacula nægelseax.
cos hwetstân. apricus locus hlêowstede. apricitas
hlêowð. aedificium getimbrung. palatium kynelîc botl.

1 basis syll. postis post. catena racentêah. compes ł cippus
fôtcops. bogia juc oððe swurcops. manicae handcops.
mâðmhûs.

15 slegc J, slecg wol urspr. (aber zu slaga von späterer hd.) F ‖ scorrium F
16 nouaculum F, [nouacu]lum W ‖ nægl- J
17 -sex CFHJ ‖ hweston W ‖ locus aus la- O
18 edific[ium] W ‖ cynelic CH, cyne J ‖ tl in botl auf r. C
1 ba:sis (s rad.) F, bassis CHOW ‖ postis] post. is J ‖ ca. r. f. W ‖ cippos H, cyppus C, darüber cep .i. stoccas a. hd. F
2 f[otcops] W ‖ o in bogia aus a und darüber etwas radiert O, boia W ‖ ioc W ‖ sweor- HW

complex gegada. poena ł supplicium wîte. uincula ł ligamen
bend. pellis fel. cutis ł corium hŷd. nebris næsc oððe
5 herþa. mercenarius hŷrman. horologium dægmǣl. gnomon
dægmǣles pîl. hospes cuma. hospitium gesthûs. hostis ł
osor fêond. mansio wunung. thesaurus hord. gazofilacium
mâðmhûs.

3 pena aus pana u. dahinter wite H ‖ ł f. FH ‖ supp[licium] W ‖ uinc.—4 hŷd f. W ‖ uinculum ł ligamen bend v. a. hd. am rande O
4 bænd H ‖ pellis—ne (v. nebris) f. O ‖ pellis fel]::: F ‖ ł] hyd H ‖ corrium F ‖ næst W
4. 5 o. h. f. CFHW
5 heorþa J ‖ m:erc- O, mercenna- CFHJW ‖ hor:o- (r. r.) C ‖ gooman FW, -on zu -en? C
6 d[æimæ]les W ‖ pîl] wil W, pinn C, pin H1. s in hospes v. a. hd. F ‖ gæst- FJ, gest- zu gyst- v. sp. hd. C
7 m. w. f. W ‖ ma(n)sio J ‖ hor[d gazo]filacium W ‖ goldhord H ‖ gazafi- F, gazaphi- HJ, z auf r. O
8 madm- CHW

Edax ł glutto oferetol. ambro frec. gulosus gîfre.

10 procax gemâh. procacitas gemâgnys. obstinatus ânwille.
obstinantia ânwilnys. uerecundus sceamfæst. impudens
unsceamfæst. pudicus sideful. inpudicus unsideful. interpres
wealhstôd. reus scyldig. damnatus ł condemnatus

fordêmed. peccator synful. peccatum synn.

sceleratus—15 gylt f. H
15 forscy(l)degod C ‖ g[ult] W
16 forliger HW, -ligir C, -ligr J; dah. ł æwbræche W ‖ gybb:erosus O, gybbe- FHJ, g:ybe- C
1 gi[bbus ł] W ‖ gybbus FHO, cibbus J ‖ ł struma f. H ‖ lena spenæstra ü. meretrix von ds. hd. wie 30018 F ‖ ł erst später F
2 p(e)lex Fhinter cyfes ü. d. z. v. gz. hd. catarrus hwosta F

sceleratus ł facinorosus

15 forscyldegod. scelus scyld. facinus ł culpa gylt.
adulter forlîr. periurus forsworen. gibberosus ł strumosus

1 hoferede. gibbus ł struma hofer. meretrix ł scorta myltestre.
pelex cyfes.

sceleratus—15 gylt f. H
15 forscy(l)degod C ‖ g[ult] W
16 forliger HW, -ligir C, -ligr J; dah. ł æwbræche W ‖ gybb:erosus O, gybbe- FHJ, g:ybe- C
1 gi[bbus ł] W ‖ gybbus FHO, cibbus J ‖ ł struma f. H ‖ lena spenæstra ü. meretrix von ds. hd. wie 30018 F ‖ ł erst später F
2 p(e)lex Fhinter cyfes ü. d. z. v. gz. hd. catarrus hwosta F

Wê ne magan swâ þêah ealle naman âwrîtan nê

furþon geþencan.

3 kein absatz ‖ wê—4 geþencan] et cetera W ‖ magon ausser O
4 for þon O, furþor J ‖ geþæncan H, dahinter deo gratias C

[316] cibus mete ł esca.
text unchanged: MSS O, C have same word order

3192 st.—3 îsen f. W
text has “isen”: corrected from body text

Text Only

This section contains the text only of Zupitza’s edition of Ælfric’s Grammar and Glossary, omitting notes and critical apparatus. Informational formatting (capitalization, bold or spread-out text) has also been left out.

Typographical errors are listed at the end of the section.