Niels Holgersson's Wonderbare Reis

Het Huis van Liljecrona bevat weer een schat van sagen en legenden saamgeweven als het ware met de boeiende geschiedenis van de predikants-dochter van Lövdala, en haar vader, wier lief en leed zoo eenvoudig wordt verteld.

Het klinkt als een sprookje, dit verhaal van Sneeuwwitje, die een predikants-dochter was, en van haar booze stiefmoeder, zoo boos dat ze door Lange Bengt gehouden werd voor de koude en valsche heks van het Zwarte Meer. Alle figuren, die van Vaderlief, het Meiske, dominé Liljecrona, den directeur van Hendriksberg, hebben iets sprookjesachtigs en allermeest de liefelijke figuur van Maja Lisa. Maar onder het sprookjeskleed voelt men het warme, volle, echt-menschelijke leven kloppen, zoodat we ten slotte leeren begrijpen, hoe het alleen het dichterlijke gemoed en de kunst der schrijfster zijn die dit stuk harde werkelijkheidsleven met een poëtisch gewaad wist te tooien.

Bewonderaars als we zijn van Selma Lagerlöf, wil het ons voorkomen dat de Zweedsche schrijfster in geen harer vroegere werken de hoogte heeft bereikt, waarvan dit werk getuigt. Zelfs het zoo terecht bewonderde “Ingrid”, kan al de vergelijking hiermee niet doorstaan.

De mooie vertaling van Margaretha Meijboom maakte de lezing, ook voor Nederlandsche lezers, tot een waar genot.

Een ieder leze en geniete zelf dit onderhoudende boek.

Het is een goed boek dat zeker gaarne zal gelezen worden.

De vrienden van “Gösta Berling” mogen zich verheugen over de verschijning van een nieuw boek in denzelfden trant.

Ook zonder dat de namen Ekeby en Dohna en die van nog een paar oude kennissen er in voorkwamen, zouden wij zekeren samenhang met Selma Lagerlöfs beroemden eersteling voelen. Niet dat dit verhaal er direct een vervolg op is, maar het beweegt zich in denzelfden ... ik zou het willen noemen balladenstijl, die ons uit de pen van landgenooten allicht “overdreven” of “gezocht” zou voorkomen, maar waarnaar wij graag plegen te luisteren, als de klank ervan naar ons overwaait uit zoo’n eigenaardig land als Scandinavië.

Dit is weer een heerlijk boek van de geniale dichteres in proza. Frissche oorspronkelijkheid, stoute fantasie, diepe zielkunde, forsche stijl en krachtige typeering. Al deze menschen leven een sterk persoonlijk leven. Zooals in Gösta Berling bestaat het boek uit hoofdstukken, die, hoewel ze in verband staan met elkaar, elk op zichzelf een mooi fragment vormen, zonder overgang, abrupt zonder dorheid. Het boek is zoo vol, dat elke andere schrijver verscheidene deelen had noodig gehad om het leven van deze menschengroep te vertellen. Maar Selma Lagerlöf geeft dan ook enkel het essentiëele, zonder beschrijvingen. En welk een kracht ligt er niet in deze zelfbeperking! Prachtig zijn de Inleiding, De ondergang van l’Univers, De verkooping, Gertrud. Dit is een boek vol intens zieleleven, dat ons alleen daarom niet zoo verrast als Gösta Berling, omdat wij gewend zijn van Selma Lagerlöf niet anders dan gaven van schoonheid te ontvangen. Want zij is als de bevoorrechte koningsdochter uit oude sprookjes: van haar dichterlippen regent het rozen en paarlen.

Wij hebben hier met een belangrijk verschijnsel op godsdienstig gebied te doen. Gewone roman-lectuur is ’t niet. Maar wie walgt van het alledaagsche, zal Selma Lagerlöf danken, en daartoe zal zeker medewerken de uitnemende wijze, waarop Mej. Meijboom haar taak heeft volbracht.

Wij verklaren in langen tijd niets te hebben gelezen, dat zooveel te genieten en te denken gaf.

Selma Lagerlöf is een andere Zweedsche nachtegaal. Zij zingt uit de ziel en de ziel uit van haar volk. En zij doet dat als een nachtegaal. Niet in diep-doordachte, kunstig geweven zangen. Als een nachtegaal gaat zij zonder gezochte overgangen van de eene stemming in de andere, rapsodisch maar bekorend.