285. Suffix -UM-. (Ex. 30.)
-UM- has no special meaning. Its different meanings are easily suggested by the context and the signification of the root to which it is joined. There are but few words in which it is used, and these should be learnt as simple words.
The following embrace nearly all:—
- *Aerumi = to air, aerate. Aero = air.
- *Amindumi = to court, woo. Amo = love.
- Brulumo = a swelling, inflammation. Bruli = to burn.
- *Buŝumo = a muzzle (for a dog), a nose-band. Buŝumi = to muzzle, to gag. Buŝo = mouth.
- *Butonumi = to button. Butonumilo = a buttonhook. Butono = a button.
- Cerbumi = to rack one’s brains. Cerbo = a brain.
- *Gustumi = to taste (something). Gustumado = tasting, the sense of tasting. Gusto = taste.
- Kalkanumo = a heel of a boot, etc. Kalkano = heel (of the foot).
- *Kolumo = a shirt collar. Kolo = neck.
- Kolombumi = to spoon, bill and coo. Kolombo = a dove.
- *Komunumo = a commune, a community. Komuna = common.
- *Krucumi = to crucify. Kruco = a cross.
- *Laktumo = milt, melt, soft roe. Lakto = milk.
- Lekumi = to lap. Leki = lick.
- *Lotumi = to allot. Loti = to draw lots.
- *Malvarmumo = a cold, chill. Malvarmumi = to catch cold. Malvarma = cold.
- *Manumo = a cuff, a wristband. Mano = hand.
- *Mastrumi = to manage (the household), keep house. Mastrumado = household management. Mastro = master.
- *Nazumo = a pince-nez. Nazo = nose.
- Okulumi = to make eyes at. Okulo = an eye.
- *Palpebrumi = to wink, blink. Palpebro = an eyelid.
- Partumo = a fraction (mathematics). Parto = a part, a share.
- *Plenumi = to fulfil, accomplish. Plenumiĝi = to be accomplished, fulfilled. Plena = full, complete.
- Proksimuma, proksimume = approximately. Proksima near.
- Sapumi = to soap, lather. Sapo = soap.
- *Ventumi = to ventilate, to use a fan. Ventumilo = a fan. Vento = wind.
N.B.—The 17 words marked * are given in Dr. Zamenhof’s "Fundamento de Esperanto."
286. Prefixes BO-, DUON-, GE-, PRA-. (Ex. 25.)
These four prefixes all denote relationship in a greater or less degree.
(a). BO- denotes relationship by marriage, and is equivalent to the English suffix -in-law, as patro = father, bopatro = father-in-law.
(b). DUON- also denotes relationship by marriage, and is also a prefix in such words as duonpago = half-pay, duonjara = half-yearly, etc. As a root, duono = a half, so properly it should signify only half-blood relationship. As, however, there are few relationships of this nature, it is used also for step relationship, as:—Duonfrato = stepbrother or half-brother.
(c). GE- denotes both sexes taken together. The words are always in the plural, and the feminine suffix is, of course, never added.
Examples.—Edzo = a husband, geedzoj = husband and wife, a married couple. Sinjoro = Sir, Mr., gesinjoroj = Mr. and Mrs., or, ladies and gentlemen. Patro = father, gepatroj = father and mother, parents. Mastro = a master (of a household), gemastroj = master and mistress. Frato = brother, gefratoj = brother(s) and sister(s).
(d). PRA- denotes great distance of time, past or future. As regards relationship, it is the equivalent of the English prefixes "fore-," "great," or "grand." As a root, praa = primeval.
Examples.—Pratempo = primitive time. Praarbarego = primeval forest. Prapatroj = forefathers, ancestors. Praonklo = grand, or great, uncle. Praavino = great-grandmother.
(e). The following are examples of these four prefixes:—
Patro = father, bopatro = father-in-law, duonpatro = stepfather, gepatroj = father and mother, parents.
Patrino = mother, bopatrino = mother-in-law, duonpatrino = stepmother.
Avo = grandfather, boavo = grandfather-in-law, duonavo = stepgrandfather, geavoj = grandparents, prageavoj = great-grandparents.
Filo = son, bofilo = son-in-law, duonfilo = stepson.
Filino = daughter, bofilino = daughter-in-law, duonfilino = stepdaughter.
Nepo = grandson, pranepo = great-grandson, genepoj = grandson(s) and granddaughter(s), grandchildren.
Nepino = granddaughter, pranepino = great-granddaughter.
Frato = brother, bofrato = brother-in-law, duonfrato = step, or half, brother, gefratoj = brother(s) and sister(s), bogefratoj = brother(s) and sister(s)-in-law.
Fratino = sister, bofratino = sister in law, duonfratino = step, or half, sister.
Onklo = uncle, praonklo = grand, or great, uncle, geonkloj = uncle(s) and aunt(s).
Onklino = aunt, praonklino = grand, or great, aunt.
Nevo = nephew, pranevo = grandnephew, genevoj = nephew(s) and niece(s).
Nevino = niece, pranevino = grandniece.
Infano = child, duoninfano = stepchild.
287. Prefixes DE-, DIS-, FOR-. (Ex. 31.)
These three prefixes give the idea of separation or change of position.
(a). DE- as a preposition = from, of. As a prefix it marks the point of departure, or movement from one place or position to another.
(b). DIS- denotes a separation, in the sense of a rupture, or breaking up into parts, or in several different directions.
(c). FOR- as an adverb = away. As a prefix it denotes distance from something.
(d). Thus, birds on a tree can fly down from the tree to the ground = deflugi; or fly in different directions, viz., disperse = disflugi; or fly away altogether from the tree = forflugi.
(e) The following examples will give a good idea of the meanings of these prefixes:—
| Ŝiri = to tear, | deŝiri = to tear from, to pluck. |
| disŝiri = to tear to pieces, to lacerate. | |
| forŝiri = to tear away from. | |
| Iri = to go, | deiri = to go from (a place). |
| disiri = to go in different directions, to separate. | |
| foriri = to go away, to depart. | |
| Ĵeti =to throw, | deĵeti = to throw down, to overthrow. |
| disĵeti = to throw about, to demolish, scatter. | |
| forĵeti = to throw away, to discard. | |
| Meti = to put, | demeti = to put down, take off, doff. |
| dismeti = to disperse, to distribute. | |
| formeti = to put away, to omit. | |
| Porti = to carry, | deporti = to carry from, to deport. |
| disporti = to carry here and there. | |
| forporti = to carry away. |
288. Prefix EK-. (Exs. 19, 32.)
EK- denotes an action just begun, of short duration, sudden, momentary.
Examples.—Kanti = to sing, ekkanti = to begin to sing, or to start singing. Ridi = to laugh, ekridi = to burst out laughing. Krii = to cry, ekkrii = to exclaim, to cry out. Lerni = to learn, eklerni = to begin to learn. Iri = to go, ekiri = to start, to set out. Plori = to shed tears, ekplori = to burst out crying. Kapti = to catch, ekkapti = to seize. Dormi = to sleep, ekdormi = to fall asleep. Vidi = to see, ekvidi = to perceive. Tremi = to tremble, ektremi = to start (with fear, etc.).
EK- is useful in such expressions as "begin to," "come to," frequently used in English before a verb, as:—Kiam mi ekpripensas = When I begin to (or, come to) reflect. Kiam mi ekpensas pri ĝi = When I come to think of it.
289. Prefixes MAL-, NE-, SEN-. (Ex. 33.)
(a). These three prefixes give an opposite or negative meaning to the words before which they are placed, the nature of which varies with the prefix used.
(b). MAL- is used as a root in the adjective mala = contrary, and the adverb male = on the contrary, conversely. As a prefix it signifies that the word has a meaning exactly the contrary to that which it had before MAL- was prefixed. It is never used to give the meaning of badness, unless because it is prefixed to some word signifying goodness. For instance, timulo = a coward has a bad signification, but its opposite maltimulo = a bold man has no such meaning. Bona = good, malbona = bad, simply because "bad" is the opposite of "good."
(c). NE is a primary adverb, meaning "no," "not," and is often used as a prefix to give a negative signification to a word, as:—Plena = complete, full, neplena = incomplete, not full. Ne estas certe = it is not certain has the same signification as estas necerte = it is uncertain. Used as a root, it forms nei = to deny, nea = negative, etc.
(d). SEN is a preposition meaning "without," and as a prefix it has the same signification; as ĉesi = to cease, senĉesa = without ceasing, incessant, ceaseless; senco = meaning, sense, sensenca = without meaning, senseless; senkapigi = to decapitate. Used as a root, it forms senigi je = to deprive of, seneco = want, etc.
(e). The student may at first wonder which of these three prefixes to use in a given case. He should bear in mind that MAL- denotes the exact opposite of the root, and therefore it may be much stronger in signification than the mere negative ne = not, or the privative sen = without. For instance, plena = complete, full, but neplena = incomplete, not full. Now the opposite to "complete" or "full" is not "incomplete" or "not full," but something stronger, viz., "void" or "empty," therefore malplena = empty, void, vacuous. Again, from riĉa = rich, we form the opposite, malriĉa = poor, which is clearly a worse state than neriĉa = not rich, or senriĉa, which, in its literal sense, means "without wealth or riches." A man not rich might be well off, a man without riches might have enough to live upon. Fermita = shut, closed; the opposite is malfermita = opened, open. Applied to a window it would mean the window was wide open, but if it were only ajar it would be better to say nefermita = not closed.
(f) In using MAL- we must consider the strength of the word to which we are giving an opposite meaning, and not oppose a word like "destitute" to "rich," for "destitute" is the opposite to "rolling in wealth," the adjective for which would be "riĉega," therefore malriĉega = destitute. So bela = beautiful, belega = splendid, magnificent; therefore their opposites are malbela = ugly, malbelega = hideous.
(g). Generally speaking, it will be right (1), to use MAL- if we wish to give a stronger idea than NE or SEN would infer; (2), to use NE in cases where a simple negative will give the meaning; (3), to use SEN if "without" is more applicable than "not," as:—Senmova = without motion, stationary, but nemovebla = not movable, immovable. It will generally be right to employ SEN to represent the English suffix -less, as:—Sendanka = thankless, senmona = penniless, senhara = hairless, bald, senutila = useless. The opposite to "useful" is something stronger than "useless," therefore malutila = detrimental, prejudicial.
(h). The following examples will give an idea of the use of these three prefixes:—
Venko = victory, malvenko = defeat. Videbla = visible, nevidebla = invisible. Ŝanĝebla = changeable (in the sense "able to be changed"), neŝanĝebla = unchangeable. Ofta = frequent, neofta = infrequent, malofta = scarce, rare. Simple = simple, malsimpla = intricate, complex. Permesi = to permit, malpermesi = to forbid. Helpi = to help, malhelpi = to hinder, nehelpi = to give no assistance. Sobreco = sobriety, malsobreco = intemperance, drunkenness. Saĝeco = wisdom, malsaĝeco = foolishness. Modesta = modest, nemodesta = officious, malmodesta = conceited. Justa = just, maljusta = unjust. Pura = clean, nepura = soiled, malpura = dirty. Pia = pious, malpia = impious. Agrabla = agreeable, neagrabla = unpleasant, malagrabla = disagreeable, nasty. Glata = smooth, malglata = rough. Atento = attention, malatento = negligence. Respekto = respect, nerespekto = non-respect, malrespekto = violation. Brua = noisy, senbrua = noiseless.
290. Prefix RE-. (Ex. 32.)
(a). RE-, like the English prefix re-, means "back" or "again." It denotes (1) the repetition of an action, or (2) the return of some person or thing to the person, place, or state with whom, or in which, such person or thing originally was. As a root, ree = again, in return.
(b) (1). Repetition.
Examples.—Refari = to make afresh, to remake; rediri = to say again, to repeat (ripeti is, however, more frequently used for "repeat"); rekanti = to sing again; rejuniĝi = to grow young again; renaskiĝo = rebirth, regeneration; repagi = to repay, to reimburse; reenmeti = to put in again, to reinstate; rekunigi = to reunite; rebruligi = to rekindle; reformi = to reform, to remodel; reprodukti = to reproduce.
(2). Return, etc.
Examples.—Redoni = to give back, to restore; repreni = to take back; reĵeti = to throw back; resalti = to rebound; rebrili = to shine back, to reflect; reveni = to come back, to return; reporti = to carry back, to carry to the original place.
N.B.—In addition to the 12 prefixes given in pars. 286–290, nearly all the prepositions are in common use as prefixes. Examples of these will be found in par. 259. When prefixed to a verb, the preposition is frequently repeated before the indirect complement (see par. 254).
291. Prefixes SIN- and MEM-.
SIN- and MEM- are used as prefixes to translate the English -self. If the idea is reflexive, it is better to use sin-, otherwise mem-. Singardo = caution; sinmortigo = suicide; sinteno = attitude; memstara = independent; memvola = voluntary.
292. Prefix VIC-.
The prefix VIC- denotes the English vice-; vicprezidanto = a vice-president; vicadmiralo = a vice-admiral.
293. Suffix -ISM-.
The suffix -ISM- was officialized in 1914 with the rather wide meaning given it by international usage in most European languages: system, doctrine, school of thought, theory, party.
Thus: absolutismo = absolutism. Similarly, we have agnostik-, alkohol-, braman-, despot-, epikur-, Esperant-, fatal-, fetiĉ-, homaran-, katolik-, kvaker-, komun-, ideal-, liberal-, mistik-, presbiter-, protestant-, puritan-, radikal-, real-, respublik-, vegetar-ismo.
It does not follow that if from any Esperanto word ending in -ism this syllable is subtracted, the remainder is an Esperanto root. Thus, -ism is not a suffix in the roots atavism, feminism, optimism, pesimism, silogism, solecism, sofism, any more than ist, in, il, ul, an, are suffixes in the roots optimist, turist; doktrin, vazelin; bacil, asimil; okul, formul; banan, turban, sultan. See par. 52 (b).
PART III
EXERCISES
EXERCISE 1.
Article, Nouns, Adjectives (singular), (see pars. 96, 103, 107).
(1) Patro kaj frato. (2) Leono estas besto. (3) Rozo estas floro. (4) Kolombo estas birdo. (5) La rozo apartenas al Teodoro. (6) La suno brilas. (7) La patro estas tajloro. (8) Infano ne estas matura homo. (9) La infano jam ne ploras. (10) La ĉielo estas blua. (11) Kie estas la libro kaj la krajono? (12) La libro estas sur la tablo, kaj la krajono kuŝas sur la fenestro. (13) Sur la fenestro kuŝas krajono kaj plumo. (14) Jen estas pomo. (15) Sur la tero kuŝas ŝtono. (16) Iru al la frato.
TRANSLATION 1.
(1) A father and brother. (2) A lion is an animal. (3) A rose is a flower. (4) A pigeon is a bird. (5) The rose belongs to Theodore. (6) The sun shines. (7) (The, my, our) father is a tailor. (8) A child is not a mature man. (9) The child no longer cries (already does not cry). (10) The sky (heaven) is blue. (11) Where are the book and the pencil? (12) The book is on the table and the pencil lies on the window. (13) On the window lie a pencil and a pen. (14) Here is an apple. (15) On the ground lies a stone. (16) Go to (the, your) brother.
N.B.—See par. 100 (a) as to the use of the article in speaking of one’s own relatives.
EXERCISE 2.
Article, Nouns, Adjectives (accusative and plural), (see pars. 66, 96, 103, 107).
(1) Jen estas pomo, kiun mi trovis. (2) La leono estas forta besto. (3) La dentoj de leono estas akraj. (4) Mi vidas leonon. (5) Kiu kuraĝas rajdi sur leono? (6) La virino estas bona. (7) Jen kuŝas la ĉapelo de la patro. (8) Mi amas la filon. (9) La manoj de Johano estas puraj. (10) Mi konas Johanon. (11) La viroj, virinoj kaj infanoj estas en la ĉambro. (12) La kanto de la birdoj estas agrabla. (13) La kantoj de la birdoj estas agrablaj. (14) La patro donas la librojn al la infanoj. (15) Kie estas la libroj, kiujn vi aĉetis? (16) Kien vi iras? (17) Mi vidas kelkajn homojn. (18) La knabo forpelis la birdojn. (19) De la patro mi ricevis libron, kaj de la fratoj mi ricevis plumon. (20) Mi legas libron. (21) La patro ne legas libron, sed li skribas leteron.
TRANSLATION 2.
(1) Here is an apple which I found. (2) The lion is a strong animal. (3) The teeth of a lion (a lion’s teeth) are sharp. (4) I see a lion. (5) Who dares (has courage) to ride on a lion? (6) The woman is good. (7) Here is (lies) (the, my, our) father’s hat. (8) I love the (my) son. (9) John’s hands (the hands of John) are clean. (10) I am acquainted with (know) John. (11) The men, women, and children are in the room. (12) The song of birds (birds generally, therefore the article la) is agreeable. (13) The songs of birds are agreeable. (14) The father gives the books to the children. (15) Where are the books which (accus. plu.) you bought? (16) Where (accus.) are you going? (17) I see some men. (18) The boy drove away the birds. (19) From (the, my) father I received a book, and from (the, my) brothers I received a pen. (20) I am reading a book. (21) (The, my, our) father is not reading a book, but he is writing a letter.
EXERCISE 3.
Adverbs with Grammatical Terminations (see pars. 238–248).
(1) Resti kun leono estas danĝere.[23] (2) La birdoj gaje flugas, kaj kelkaj ĝoje kantas sur la grandaj arboj. (3) La knaboj kaj (la[24]) knabinoj kuras rapide sur la sablo de la marbordo. (4) La patro agas saĝe kaj bone, sed la filo lernas malrapide, skribas tre malbone, kaj legas malfacile. (5) Mi vidis Johanon matene, Georgon tagmeze, Arturon posttagmeze, kaj Vilhelmon vespere. (6) Ŝi skribas treege bone. (7) Pripensinte mi faros tion. (8) Certe mi ne estimas lin. (9) Li lernis ĝin parkere. (10) Kelkafoje mi promenas en la ĝardeno. (11) Dekstre vi vidos la domon, kaj maldekstre la preĝejon.
Footnotes:
[23] Adverb, because there is no noun or pronoun in the sentence which danĝera could qualify (see par. 245).
[24] Before each separate noun it is optional (as in English) to repeat the article or not (see par. 101 (a)).
TRANSLATION 3.
(1) To remain with a lion is dangerous. (2) The birds are flying merrily, and some are singing joyfully on the large trees. (3) The boys and girls run quickly on the sand of the seashore. (4) The father acts wisely and well, but the son learns slowly, writes very badly, and reads with difficulty. (5) I saw John in the morning, George at mid-day, Arthur in the afternoon, and William in the evening. (6) She writes extremely well. (7) On reflection I shall do that (so). (8) Certainly I do not esteem him. (9) He learnt it by heart. (10) Sometimes I walk in the garden. (11) On the right you will see the house, and on the left the church.
EXERCISE 4.
Comparison of Adjectives and Adverbs—Superlatives (see pars. 112, 113, 248).
(1) Mi estas tiel forta, kiel vi. (2) La homoj estas tiel fortaj, kiel la ĉevaloj. (3) La knabinoj ne estas tiel fortaj, kiel la knaboj. (4) Johano estas pli forta, ol Georgo. (5) Ŝi kuras pli rapide, ol vi. (6) Vilhelmo estas malpli forta, ol Karlo. (7) Ju pli mi lin konas, des pli mi lin estimas. (8) Ju malpli mi manĝas, des pli mi trinkas. (9) Ju pli mi lin vidas, des malpli li plaĉas al mi. (10) Mia bastono estas tia sama, kiel (or, kia) via. (11) Mia frato amas mian filinon pli, ol mian filon.[25] (12) Mi amas mian filinon pli, ol mia filo.[25] (13) Johano estas la plej forta el la knaboj. (14) Ili estas la malplej fortaj el ĉiuj. (15) Georgo estas la malplej kuraĝa knabo en[26] la lernejo.
TRANSLATION 4.
(1) I am as strong as you. (2) The men are as strong as the horses. (3) Girls (in a general sense, par. 99 (a)) are not as strong as boys. (4) John is stronger than George. (5) She runs more quickly than you. (6) William is weaker (less strong) than Charles. (7) The more I know him, the more I esteem him. (8) The less I eat, the more I drink. (9) The more I see him, the less he pleases (is pleasing to) me. (10) My stick is the same as yours. (11) My brother loves my daughter more than my son. (12) I love my daughter more than my son (does) (loves her). (13) John is the strongest of (out of) the boys. (14) They are the weakest (least strong) of all. (15) George is the least courageous boy in the school.
EXERCISE 5.
Personal and Possessive Pronouns (see pars. 126–134).
(1) Li amas min, sed mi lin ne amas. (2) Mi volis lin bati, sed li forkuris de mi. (3) Diru al mi vian nomon. (4) Ne skribu al mi tiajn longajn leterojn. (5) Venu al mi hodiaŭ vespere. (6) Mi rakontos al vi historion. (7) Ŝi diris al mi la veron. (8) La domo apartenas al ni. (9) Ili vidis mian patron, sed ne vian fraton. (10) Li estas mia onklo, ĉar mia patro estas lia frato. (11) Mi ne vidis iliajn librojn. (12) Sinjoro Petro kaj via kuzo amas miajn infanojn. (13) Mi havas mian ĉapelon, nun serĉu vian. (14) Mi lavas min en mia ĉambro, sed vi lavas vin en la ĉambro de via patro. (15) Mi vidis la beston, sed ĝi ne vidis min. (16) Ĉu vi vidis ĝin? (17) Oni diras, "Per mono oni povas aĉeti ĉion." (18) Mi vidis vian libron, lian bastonon, ŝian ombrelon kaj ilian keston.
TRANSLATION 5.
(1) He loves me, but I do not love him. (2) I wished to beat him, but he ran away from me. (3) Tell me your name. (4) Do not write to me such long letters. (5) Come to me this (to-day) evening (lit., to-day in the evening). (6) I will relate (to) you a story. (7) She told (to) me the truth. (8) The house belongs to us. (9) They saw my father, but not your brother. (10) He is my uncle, for my father is his brother. (11) I did not see their books. (12) Mr. Peter and your cousin love my children. (13) I have my hat, now look for yours. (14) I wash myself in my room, but you wash yourself in your father’s room (in the room of your father). (15) I saw the animal, but it did not see me. (16) Did you see it? (17) People (one, they) say, "With money one can buy anything (everything)." (18) I saw your book, his stick, her umbrella, and their chest.
EXERCISE 6.
Possessive Reflexive Pronouns (see pars. 130–138).
(1) Mia patro estas en sia ĝardeno. (2) Mia patrino estas ankaŭ en sia ĝardeno. (3) Via frato rajdas sian ĉevalon. (4) La hundo amas sian mastron. (5) La patrinoj amas siajn infanojn. (6) Mi vidis mian amikon kaj lian edzinon. (7) Johano renkontis mian patron kaj lian[27] amikon. (8) Johano renkontis mian patron kaj sian[28] amikon. (9) Vilhelmo kaj Jozefo vidis siajn kuzojn kun iliaj hundoj. (10) Vilhelmo kaj Jozefo vidis siajn kuzojn kun siaj hundoj. (11) Niaj hundoj estas en siaj hundejoj. (12) Ni vidis niajn ĉevalojn sur la kampo. (13) Mi vidis vian hundon, ŝian ĉevalon, lian azenon, iliajn bovinojn, niajn ŝafojn, kaj miajn birdojn. (14) Ŝi vidis la birdon sur ĝia nesto, sed ĝi baldaŭ forflugis de sia nesto. (15) Mia frato lavis sin en sia ĉambro kaj mia fratino lavis sin en sia ĉambro. (16) Mi lavas min en lia ĉambro.
Footnotes:
[27] Lian = his, viz., the father’s friend.
[28] Sian = his own, viz., John’s friend.
See par. 135 as to use of Lia and Sia.
TRANSLATION 6.
(1) My father is in his garden. (2) My mother is also in her garden. (3) Your brother rides his horse. (4) The dog loves its master. (5) Mothers love their children. (6) I saw my friend and his wife. (7) John met my father and his (my father’s) friend. (8) John met my father and his (John’s) friend. (9) William and Joseph saw their cousins with their (cousins’) dogs. (10) William and Joseph saw their cousins with their (William’s and Joseph’s) dogs. (11) Our dogs are in their kennels. (12) We saw our horses in the field. (13) I saw your dog, her horse, his ass, their cows, our sheep, and my birds. (14) She saw the bird on its nest, but it soon flew away from its nest. (15) My brother washed (himself) in his room, and my sister washed (herself) in her room. (16) I am washing (myself) in his room.
EXERCISE 7.
Verbs, Simple Tenses, Negatives, and Questions (see pars. 58–64, 91, 92, 168, 214).
(1) Mi legas. (2) Li ne legas. (3) Ni legas. (4) Ili legas. (5) Vi legas. (6) Mi legis la libron. (7) Mi ne legis la libron. (8) Ĉu vi legis la libron? Ne! mi ne (legis ĝin).[29] (9) Ĉu vi vidas mian ĉevalon? Jes! mi vidas. (10) Mi promenos en la ĝardeno. (11) Mi ne promenos en la ĝardeno. (12) Ĉu vi ne promenos en la ĝardeno? Ne! Mi ne (promenos). Jes! mi promenos. (13) Se mi estus sana, mi estus feliĉa. (14) Se mi ne estus sana, mi ne estus feliĉa. (15) Ĉu vi rekonus min, se vi min vidus sen mia peruko? Jes! mi rekonus. Ne! mi ne rekonus. (16) Ĉu vi deziras kafon? Ne! mi jam havas. (17) Ne tuŝu la spegulon. (18) Li venu, kaj mi pardonos al li. (19) Ordonu al li, ke li ne babilu. (20) Petu ŝin, ke ŝi donu al mi kandelon. (21) Ni estu gajaj, ni uzu bone la vivon, ĉar la vivo ne estas longa. (22) Kial vi ne respondas al mi? Ĉar mi ne komprenas vin.
Footnote:
[29] In replying to questions the complement is usually omitted (par. 64).
TRANSLATION 7.
(1) I read. (2) He does not read. (3) We are reading. (4) They read. (5) You are reading. (6) I read (perfect) the book. (7) I did not read the book. (8) Did you read the book? No! I did not (read it). (9) Do you see my horse? Yes! I do (see). (10) I shall walk in (not into) the garden. (11) I shall not walk in the garden. (12) Shall you not walk in the garden? No! I shall not (walk). Yes! I shall (walk). (13) If I were (should be) well, I should be happy. (14) If I were not (should not be) well, I should not be happy. (15) Should you recognize me if you saw (should see) me without my wig? Yes! I should (recognize). No! I should not (recognize). (16) Do you want coffee? No! I already have (some). (17) Do not touch the looking glass. (18) Let him come, and I will pardon him. (19) Order (to) him not to chatter (that he do not chatter). (20) Beg her to give (that she give) me a candle. (21) Let us be merry, let us use life well, for life is not long. (22) Why do you not answer (to) me? Because I do not understand you.
EXERCISE 8.
Verbs, Compound Tenses, Active Voice (see par. 214).
(1) Nun li diras al mi la veron. (2) Hieraŭ li diris al mi la veron. (3) Li ĉiam diradis al mi la veron. (4) Kiam vi vidis nin en la salono, li jam antaŭe diris[30] al mi la veron (aŭ, li estis dirinta al mi la veron). (5) Li diros al mi la veron. (6) Kiam vi venos al mi, li jam antaŭe diros[30] al mi la veron (aŭ, li estos dirinta al mi la veron). (7) Se mi petus lin, li dirus al mi la veron. (8) Mi ne farus la eraron, se li antaŭe dirus[30] al mi la veron (aŭ, se li estus dirinta al mi la veron). (9) Kiam mi venos, diru al mi la veron. (10) Kiam mia patro venos, diru al mi antaŭe la veron (aŭ, estu dirinta al mi la veron). (11) Mi volas diri al vi la veron. (12) Tuj kiam mi estos ricevinta vian leteron, mi foriros. (13) Kiam mi estis kolektinta la sumon, mi aĉetis novan libron. (14) Estas necese, ke vi estu[31] fininta (or, finu) vian laboron, antaŭ ol mi revenos.
Footnotes:
[30] Always use the compound tense if the simple form is likely to confuse the meaning. Note that the words jam antaŭe (already beforehand), or, simply, jam, show the action has passed, and that therefore the simple tense can be used. If these words be omitted, the compound tense must be used. The same remarks apply to the Sentences 8 and 10 (see par. 226 (a)).
[31] Note the imperative mood after verbs expressing "wish," "necessity," etc. (par. 200).
TRANSLATION 8.
(1) Now he tells (is telling) me the truth. (2) Yesterday he told me the truth. (3) He always told (habitually) me the truth. (4) When you saw us in the drawing-room, he already previously (had) told me the truth (or, he had told me the truth). (5) He will tell me the truth. (6) When you (have) (shall) come to me, he will already previously have told me the truth (or, will have told me the truth). (7) If I (should, were to) ask him, he would tell me the truth. (8) I should not have made the mistake if he previously told me the truth (or, had told me the truth). (9) When I (shall) come, tell me the truth. (10) When my father comes (shall come), tell me beforehand the truth (or, may you have told me the truth). (11) I wish to tell you the truth. (12) As soon as (immediately when) I (shall) have received your letter, I shall go away. (13) When I had collected the sum, I bought a new book. (14) It is necessary that you finish (have finished) your work before I (shall) return.
EXERCISE 9.
Verbs, Passive Voice (see pars. 169, 233).
(1) Mi estas amata. (2) Li estis amata. (3) Ni estos amataj. (4) Vi estus amata. (5) Mi estas lavita. (6) Ŝi estis lavita. (7) Ili estis lavitaj. (8) Vi estos lavita. (9) Ĝi estus lavita. (10) Ni estas invitotaj. (11) Mi estis invitota. (12) Li estus invitota. (13) Estu amata. (14) Estu lavita. (15) Tiu ĉi komercaĵo estas ĉiam volonte aĉetata de mi. (16) La surtuto estas aĉetita de mi, sekve ĝi apartenas al mi. (17) Kiam via domo estis konstruata, mia domo estis jam longe konstruita. (18) Mi sciigas, ke de nun la ŝuldoj de mia filo ne estos pagataj de mi. (19) Estu trankvila, mia tuta ŝuldo estos pagita al vi baldaŭ. (20) Mia ora ringo ne estus nun tiel longe serĉata, se ĝi ne estus tiel lerte kaŝita de vi. (21) Laŭ la projekto de la inĝenieroj tiu ĉi fervojo estas konstruota en la daŭro de du jaroj; sed mi pensas, ke ĝi estos konstruata pli ol tri jarojn.[32] (22) Sur la kameno inter du potoj staras fera kaldrono; el la kaldrono, en kiu sin trovas bolanta akvo, eliras vaporo; tra la fenestro, kiu sin trovas apud la pordo, la vaporo iras sur la korton.[33]
Footnotes:
[32] Jarojn, being in the accusative, shows that a preposition (dum) has been omitted (see par. 68 (b)).
[33] Accusative of direction (see par. 67 (a)).
TRANSLATION 9.
(1) I am (being) loved. (2) He was loved. (3) We shall be loved. (4) You would be loved. (5) I have been washed. (6) She had been washed. (7) They had been washed. (8) You will have been washed. (9) It would have been washed. (10) We are (about) to be invited. (11) I was (about) to be invited. (12) He would be about to be invited. (13) Be loved. (14) Be (having been) washed. (15) This merchandise is always willingly (being) bought by me. (16) The overcoat has been (was) bought by me, consequently it belongs to me. (17) When your house was being built, my house had already long been built. (18) I make known that from now my son’s debts will not be paid by me. (19) Be tranquil, my entire debt will soon be (have been) paid to you. (20) My gold ring would not now be so long being looked for if it had not (should not have) been so cleverly hidden by you. (21) According to the project of the engineers this railway is (about) to be constructed in the space (duration) of two years; but I think it will take (be under construction, be being constructed during) more than three years. (22) Upon the fireplace between two pots stands an iron kettle; from the kettle, in which is (finds itself) boiling water, issues steam; through the window, which is (finds itself) near the door, the steam goes into (on to) the yard.
EXERCISE 10.
Correlative Words (see pars. 139–157).
(1) Ia, Ial, Iam, Ie, Iel, Ies, Io, Iom, Iu. (2) La montritajn naŭ vortojn ni konsilas bone ellerni, ĉar el ili ĉiu povas jam fari al si grandan serion da aliaj pronomoj kaj adverboj. (3) Se ni aldonas al ili la literon K, ni ricevas vortojn demandajn aŭ rilatajn: Kia, Kial, Kiam, Kie, Kiel, Kies, Kio, Kiom, Kiu. (4) Se ni aldonas la literon T, ni ricevas vortojn montrajn: Tia, Tial, Tiam, Tie, Tiel, Ties, Tio, Tiom, Tiu. (5) Aldonante la literon Ĉ, ni ricevas vortojn komunajn: Ĉia, Ĉial, Ĉiam, Cie, Ĉiel, Ĉies, Ĉio, Ĉiom, Ĉiu. (6) Aldonante la prefikson NEN-, ni ricevas vortojn neajn: Nenia, Nenial, Neniam, Nenie, Neniel, Nenies, Nenio, Neniom, Neniu. (7) Aldonante al la vortoj montraj la vorton Ĉi, ni ricevas montron pli proksiman; ekzemple: Tiu (pli malproksima), Tiu ĉi (aŭ, Ĉi tiu) (pli proksima); Tie (malproksime), Tie ĉi (aŭ, Ĉi tie) (proksime). (8) Aldonante al la vortoj demandaj la vorton AJN, ni ricevas vortojn sendiferencajn: Kia ajn, Kial ajn, Kiam ajn, Kie ajn, Kiel ajn, Kies ajn, Kio ajn, Kiom ajn, Kiu ajn. (9) Ekster tio, el la diritaj vortoj ni povas ankoraŭ fari aliajn vortojn, per helpo de gramatikaj finiĝoj kaj aliaj vortoj (sufiksoj); ekzemple: Tiama, Ĉiama, Kioma, Tiea, Ĉi-tiea, Tieulo, Tiamulo, k.t.p. (kaj tiel plu).
TRANSLATION 10.
(1) Ia = some, any. Ial = for some reason. Iam = at some time, once (on a time). Ie = somewhere. Iel = in some manner. Ies = somebody’s, some one’s. Io = something. Iom = some (quantity). Iu = someone, somebody. (2) The nine words shown we recommend to be well learnt, for from them everyone can straightaway make for himself a large series of other pronouns and adverbs. (3) If we add to them the letter K, we get interrogative or relative words: Kia = what (kind or sort of). Kial = why, wherefore, for what reason. Kiam = when, at what time. Kie = where, at what place. Kiel = how, in what manner. Kies = whose, of which. Kio = what (thing). Kiom = how much, how many, what amount. Kiu = who, which, what one. (4) If we add the letter T, we get the demonstrative words: Tia = such, that sort of. Tial = for that reason, therefore. Tiam = then, at that time. Tie = there, in that place. Tiel = thus, so, in that manner, like (that). Ties = that one’s, of that. Tio = that (thing). Tiom = so much, that much, so many. Tiu = that (relative or personal). (5) By adding the letter Ĉ we get general words: Ĉia = each, every, every kind of. Ĉial = for every reason, for all reasons. Ĉiam = always, for all time. Ĉie = everywhere. Ĉiel = in every way. Ĉies = everyone’s, each one’s. Ĉio = everything. Ĉiom = all, the whole (quantity). Ĉiu = each one, all, everyone. (6) By adding the prefix NEN- we get negative words: Nenia = no kind of, none. Nenial = for no reason. Neniam = never. Nenie = nowhere. Neniel = nohow, in no way. Nenies = no one’s, nobody’s. Nenio = nothing. Neniom = no quantity, none. Neniu = nobody, no one. (7) By adding to the demonstrative words the word Ĉi we obtain a nearer indication; for example: Tiu = that (the one further off); Tiu ĉi (or, Ĉi tiu) = this (the nearer one); Tie = there (further off). Tie ĉi (or, Ĉi tie) = here (nearer). (8) By adding to the interrogative words the word AJN we get indefinite words (expressions): Kia ajn = whatever (kind). Kial ajn = for whatever cause. Kiam ajn = whenever. Kie ajn = wherever. Kiel ajn = however, in whatever manner. Kies ajn = whosesoever. Kio ajn = whatever (thing). Kiom ajn = however much, or many. Kiu ajn = whoever, whichever. (9) Besides (outside) that, from the said words we can still make other words by help of the grammatical terminations and other words (suffixes); for example: Tiama = of that time, contemporary (adj.). Ĉiama = continual, permanent. Kioma = which, or what (number or quantity). Tiea = yonder (adj.), of there (that place). Ĉi-tiea = of here (this place). Tieulo = an aborigine (man of there, of that place). Tiamulo = a contemporary (man of then, of that time), etc. (and so on).
EXERCISE 11.
Correlative Words—continued (see pars. 139–158).
(1) Ia ajn plumo sufiĉos. (2) Ĉiu helpus tian homon. (3) Tiu virino ne estas tia virino, kian mi estimas. (4) Ial li foriris de Berlino, kaj mi ne scias ĝuste kial; iu persono (aŭ, iu) diris, ke li lasis la urbon pro malsano. (5) Kie estas mia naztuko (aŭ, poŝtuko)? Mi ĝin ne vidas ie. (6) Ĝi kuŝas tie, sub tiu kanapo. (7) Kiam vi venos min viziti? (8) Mi venos al vi iam morgaŭ. (9) Kies domo estas tiu? (10) Mi neniam aŭdis, al kiu ĝi apartenas. (11) Ĉu vi konis iun en la ĉambro? (12) Mi ne konis iun (aŭ, mi konis neniun). (13) El ĉiuj miaj amikoj, li estas la plej intima. (14) Kian ĉarman leteron vi estas skribinta! (15) Kia homo estas tiu, kiu rajdas sur la griza ĉevalo? (16) Mi ne scias, mi neniam vidis lin antaŭe. (17) Kiom da ĉevaloj vi havas? (18) Mi ne havas tiom, kiom mi havis antaŭ tri monatoj. (19) Ĉia aĝo havas siajn devojn. (20) Ĉial tio estas la plej bona. (21) Ĉiam pripensu, antaŭ ol vi parolas. (22) Ĉies ideo estas diversa. (23) Preskaŭ ĉiu amas sin mem.
TRANSLATION 11.
(1) Any kind of pen will do (suffice). (2) Anyone (everyone) would help such a man. (3) That woman is not the (that) kind of woman (that) I esteem. (4) For some reason he left Berlin, and I don’t know exactly why; some person (or, a certain person, or, someone) said that he left the city on account of an illness. (5) Where is my handkerchief? I do not see it anywhere (somewhere). (6) It lies there, under that sofa. (7) When will you come to visit me? (8) I will come to you some time to-morrow. (9) Whose house is that? (10) I never heard to whom it belongs. (11) Did you know anyone (someone) in the room? (12) I did not know anyone (or, I knew no one). (13) Of all my friends, he is the most intimate. (14) What a charming letter you have written! (15) What sort of man is that who is riding on the grey horse? (16) I do not know, I never saw him before. (17) How many horses have you? (18) I have not so many as I had three months ago. (19) Every age has its duties. (20) For every reason (all reasons) that is the best. (21). Always reflect before you speak. (22) Everyone’s idea is different. (23) Nearly everyone loves himself.
EXERCISE 12.
Prepositions and Accusative of Direction (see pars. 67, 249–261).
(1) Ĉiuj prepozicioj per si mem postulas ĉiam nur la nominativon. (2) Se ni iam post prepozicio uzas la akuzativon, la akuzativo tie dependas ne de la prepozicio, sed de aliaj kaŭzoj. (3) Ekzemple: Por esprimi direkton, ni aldonas al la vorto la finon N; sekve: tie = "en tiu loko," tien = "al tiu loko"; tiel same ni ankaŭ diras: "La birdo flugis en la ĝardenon, sur la tablon," kaj la vortoj "ĝardenon," "tablon" staras tie ĉi en akuzativo, ne ĉar la prepozicioj "en" kaj "sur" tion ĉi postulas, sed nur ĉar ni volis esprimi direkton, tio estas, montri, ke la birdo sin ne trovis antaŭe en la ĝardeno aŭ sur la tablo kaj tie flugis, sed, ke ĝi de alia loko flugis al la ĝardeno, al la tablo (ni volas montri, ke la ĝardeno kaj tablo ne estis la loko de la flugado, sed nur la celo de la flugado); en tiaj okazoj ni uzus la finiĝon N tute egale ĉu ia prepozicio starus aŭ ne. (4) Morgaŭ mi veturos Parizon (aŭ, en Parizon). (5) Mi restos hodiaŭ dome. (6) Jam estas tempo iri domen. (7) Ni disiĝis kaj iris en diversajn flankojn; mi iris dekstren kaj li iris maldekstren. (8) Flanken, sinjoro!
TRANSLATION 12.
(1) All prepositions by themselves always require the nominative only. (2) If we ever, after a preposition, use the accusative, the accusative there (in that case) depends not on the preposition, but on other causes. (3) For example: In order to express direction we add to the word the termination N as follows: tie="in that place" (there), tien="to that place" (thither); thus in the same way we also say: "The bird flew into the garden, upon the table," and the words "ĝardenon," "tablon," stand here in (the) accusative, not because the prepositions "en" and "sur" require this, but only because we wished to express direction, that is, to show that the bird was not (did not find itself) previously in the garden or on the table and flew (about) there, but that it flew from some other place to the garden, to the table: (we wish to show that the garden and table were not the place of the flying, but only the destination (aim, purpose) of the flying). In such cases we should use the termination N all the same, whether any preposition were there (should stand) or not. (4) To-morrow I shall travel to Paris (or, into Paris). (5) I shall remain to-day at home. (6) It is already time to go home. (7) We separated and went in different directions; I went to the right and he went to the left. (8) To one side (stand aside), Sir!
EXERCISE 13.
Prepositions and Accusative of Direction—continued (see pars. 249–261).
(1) Kie vi estas? (2) Mi estas en la ĉevalejo, sed mi estas enironta en la bovinejon. (3) Kien vi iras? (4) Mi iras en la preĝejon. (5) La birdo flugas en la ĉambro (ĝi estas en la ĉambro kaj flugadas en ĝi). (6) La birdo flugas en la ĉambron (ĝi estis ekster la ĉambro kaj flugas nun en ĝin). (7) El sub la kanapo la muso kuris sub la liton, kaj dum ĝi kuradis sub la lito, la kato ĝin ekkaptis. (8) Anstataŭ kafo la kelnero donis al mi teon kun sukero, sed sen kremo, tial mi ordonis al li, ke li alportu kremon, kaj kiam li ĝin alportis (aŭ, estis ĝin alportinta), mi enmetis en la tason da teo unu sukerpecon, tiam mi enverŝis el la kremujo la kremon. (9) Mi metis la manon sur la tablon. (10) En la salono estis neniu krom li kaj lia fianĉino. (11) La hirundo flugis trans la riveron, ĉar trans la rivero sin trovis aliaj hirundoj. (12) Kiam li estis ĉe mi, li staris tutan horon apud la fenestro. (13) Ili iris Parizon (aŭ, al Parizo).
TRANSLATION 13.
(1) Where are you? (2) I am in the stable, but I am about to go into the cowshed. (3) Where are you going? (4) I am going into the church. (5) The bird flies in the room (it is in the room and is flying in it). (6) The bird flies into the room (it was outside the room, and now flies into it). (7) From under the sofa the mouse ran under the bed, and whilst it was running about under the bed the cat seized it. (8) Instead of coffee the waiter gave me tea with sugar, but without cream, therefore I ordered (to) him to bring (that he bring) cream, and when he brought it (or, had brought it), I put into the cup of tea one lump of sugar, then I poured in the cream out of the cream-jug. (9) I put my (the) hand on the table. (10) In the drawing-room was nobody except him and his fiancée. (11) The swallow flew across the river, because across the river were (found themselves) other swallows. (12) When he was at my house (with me) he stood (for) a whole hour near the window. (13) They went to Paris.
EXERCISE 14.
Prepositions—continued (see pars. 249–261).
(1) Ili ĝojis je niaj malfeliĉoj. (2) Volu montri al mi la dormoĉambron. (3) Nur tajloro povas fari al (or, por) si veston. (4) Ni eniris kafejon antaŭ ol reveni al la hotelo. (5) La kelnero metis antaŭ mi teleron, kuleron, kaj tranĉilon. (6) Anstataŭ ludi kartojn, li lernis Esperanton. (7) Mi staris apud la pordo dum li paroladis kun sia amiko. (8) La profesoro ĉe la lernejo venis kun mi por viziti vian patron. (9) Li sekvis post mi en la interspaco de ĉirkaŭ tri paŝoj. (10) Ŝi donis al mi unufrankan moneron. (11) Li restis ĉe ni de sabato ĝis mardo. (12) Sen mia scio, la birdo deflugis de la arbo. (i3) Li paliĝis de timo, kaj mi, pro teruro, ne sciis kion fari. (14) Dum (aŭ, en) la aŭtuno mi vojaĝadis en Italujo. (15) La leporhundo estas ekster la domo. (16) Tiu ĉi estas la plej granda el ĉiuj arboj en la ĝardeno. (17) Ne miru pri mia senceremonieco kontraŭ vi. (18) Krom Esperanto, mi parolas la lingvon anglan. (19) Ŝi estis bona, kaj krom tio, tre bela fraŭlino.
TRANSLATION 14.
(1) They rejoiced at our misfortunes. (2) Kindly (be willing) show me the bedroom. (3) Only a tailor can make (for) himself a coat. (4) We entered a café before returning to the hotel. (5) The waiter put before me a plate, spoon, and knife. (6) Instead of playing cards, he learnt Esperanto. (7) I stood near the door whilst he conversed with his friend. (8) The professor of (at) the school came with me to visit your father. (9) He followed me at a distance of about three paces (steps). (10) She gave me a coin of one franc. (11) He stayed with us from Saturday till Tuesday. (12) Unknown to me (without my knowledge), the bird flew down from the tree. (13) He grew pale with fear, and I, from terror, did not know what to do. (14) During (or, in) the autumn I travelled about in Italy. (15) The greyhound (hare-hound) is outside the house. (16) This is the largest of all the trees in the garden. (17) Do not wonder at (concerning) my unceremoniousness towards you. (18) Besides Esperanto, I speak the English language. (19) She was good, and besides that, a very beautiful young lady.
EXERCISE 15.
Prepositions—continued (see pars. 249–261).
(1) Li fianĉiĝis kun Fraŭlino Berto post kiam li estis parolinta kun ŝia patro. (2) Mi restadas tie ĉi laŭ la konsilo de mia kuracisto. (3) Malgraŭ mia konsilo, li eliris el la urbo per flanka vojeto. (4) La domo konstruita de mia onklo estas kovrita per ardezoj. (5) Por ĉio estas tempo. (6) Ni invitas ĉiujn vidi por si. (7) Je tiu prezo mi aĉetis por la infanoj tableton. (8) Mi devos ekiri post kvarono de horo. (9) Tagon post tago ni iris preter la fenestroj de la domo. (10) Ili sekvis unu post la alia. (11) Li demandis ŝin, pro kio ŝi ploras. (12) Ne sopiru je via perdita feliĉo; ne pensu pri ĝi. (13) Sen vi, ni estas kvazaŭ sen kapo. (14) Spite miajn protestojn, kaj spite ĉion, kion mi povis diri, li foriris. (15) La hundo kuris sub la tablon por ekkapti la katon, sed la kato forkuris, kaj la hundo ĝin mortigis sub la kanapo. (16) La birdo, kiu sidis sur la arbo, surflugis sur la tegmenton de la domo. (17) Li ĵetis ŝtonon super la muron. (18) Li iris tra la arbaro, kaj poste pasis trans la ponton.
TRANSLATION 15.
(1) He became engaged (was affianced) to (with) Miss Bertha after he had spoken to (with) her father. (2) I am remaining here by (according to) the advice of my doctor. (3) In spite of my advice, he left the city by a by-path. (4) The house built by my uncle has been covered with slates. (5) There is a time for everything. (6) We invite all to see for themselves. (7) At that price I bought for the children a tiny table. (8) I must start in (after) a quarter of an hour. (9) Day by (after) day we went by (past) the windows of the house. (10) They followed one after the other. (11) He asked her why (because of what) she cried (cries). (12) Do not sigh for (about, concerning) your lost happiness; do not think of (about) it. (13) Without you, we are as without a head. (14) In spite of my protestations, and in spite of everything I could say, he went away. (15) The dog ran under the table to (in order to) seize the cat, but the cat ran away, and the dog killed it under the sofa. (16) The bird that sat on the tree flew on to the roof of the house. (17) He threw a stone over the wall. (18) He went through the wood, and then passed across the bridge.
EXERCISE 16.
Preposition "Je" and the Accusative (see pars. 65—69, 251, 256).
(1) Se ni bezonas uzi prepozicion kaj la senco ne montras al ni, kian prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion "je." (2) Sed estas bone uzadi la vorton "je" kiel eble pli[34] malofte. (3) Anstataŭ la vorto "je" ni povas ankaŭ uzi akuzativon sen prepozicio. (4) Mi ridas je lia naiveco (aŭ, mi ridas pro lia naiveco, aŭ, mi ridas lian naivecon). (5) Je la lasta fojo (aŭ, la lastan fojon) mi vidis lin ĉe vi. (6) Mi veturis du tagojn kaj unu nokton. (7) Mi sopiras je mia perdita feliĉo (aŭ, mian perditan feliĉon). (8) El la dirita regulo sekvas, ke se ni pri ia verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon (t.e., ĉu ĝi estas aktiva) aŭ ne, ni povas ĉiam uzi la akuzativon. (9) Ekzemple, ni povas diri, "obei al la patro," kaj "obei la patron" (anstataŭ "obei je la patro"). (10) Sed ni ne uzas la akuzativon tiam, kiam la klareco de la senco tion ĉi malpermesas; ekzemple, ni povas diri, "pardoni al la malamiko," kaj, "pardoni la malamikon," sed ni devas diri ĉiam, "pardoni al la malamiko lian kulpon."