559) «Εισαγγέλεσθαι», τρόπος καταμηνύσεως γινομένης ουχί εις τα δικαστήρια, αλλ' απ' ευθείας εις τον δήμον, όστις, αν επείθετο εις την ενοχήν, εγίνετο αυτός ενάγων.↩

560) Είς των τριάκοντα έπειτα χρηματίσας.↩

561) Η βουλή των 500 συνέκειτο εκ 50 βουλευτών κατ' έτος εκλεγομένων εξ εκάστης των 10 φυλών. Εκάστης φυλής οι 50 προέδρευον της Βουλής, και προΐσταντο της διοικήσεως υπό το όνομα Πρυτάνεων, επί το έν δέκατον του έτους.↩

562) Ίνα έχη η δίκη χαρακτήρα ιερώτερον και επισημότερον, ετίθεντο αι ψήφοι επί βωμού, και ελάμβανον αυτάς εκείθεν οι δικασταί. Ίδ. και Θεμιστ. ΙΖ. Δια τον αυτόν λόγον, και ίσως και προς ασφάλειαν από των επιχειρήσεων των φίλων του Περικλέους, επροτείνετο να δικάσωσιν εις την Ακρόπολιν, όπου δικαστήριον δεν υπήρχεν.↩

563) Όλος ο δικαστικός σύλλογος, καλούμενος Ηλιασταί, συνέκειτο εξ εξακισχιλίων ανδρών, και διηρείτο εις δικαστήρια, συνήθως εκ πεντακοσίων δικαστών, ή πλειόνων ή ολιγωτέρων κατά την επισημότητα της δίκης.↩

564) Η μήτηρ του Περικλέους ήτον εκ της οικογενείας των Αλκμαιονιδών, των κατηγορηθέντων ότι εφόνευσαν τους περί τον Κύλωνα, Ίδ. Σόλ. ΙΒ.↩

565) Το σημερινόν Μενίδι, δύο ώρας προς δυσμάς των Αθηνών. ↩

566) Ανάπαιστα, στίχοι εκ ποδών των λεγομένων Αναπαίστων, οίτινες σύγκεινται εκ δύο βραχειών και μιας μακράς συλλαβής.↩

567) Έρμιππος, κωμικός ποιητής. Ίδ. Λυκούργ. Ε.↩

568) Ο Τέλης υποτίθεται δειλός τις, αλλαχόθεν άγνωστος. ↩

569) «Αστράπτων Κλέων» λέγει αντί «αστράπτων σίδηρος» (Αίθωνι Κλέωνι, αντί «αίθωνι σιδήρω» κατά την ομηρικήν έκφρασιν).↩

570) Ήτον ιερά του Ασκληπιού.↩

571) Λαμψακηνός ιστοριογράφος.↩

572) Φιλόσοφος και ιστορικός. Ίδ. Σόλ. Δ.↩

573) Ιστορικός, Ίδ. Σόλ. Δ. ↩

574) Ως αι μέλισσαι δηλαδή.↩

575) Την φειδωλίαν. Ακρίβειαν λέγει και ο Πλούταρχος. ↩

576) Ο αθλητής ο αγωνιζόμενος τον πένταθλον αγώνα. ↩

577) Θεσσαλόν.↩

578) Δεν είχε τόσον άδικον ο Περικλής, διότι εν Αθήναις υπήρχε δικαστήριον δικάζον τα άψυχα ως παραίτια φόνου, όταν η ευθύνη αυτού δεν εδύνατο να επιρριθφή εις ανθρώπους.↩

579) Ίδ. ανωτέρω, § IΓ.↩

580) Οι ξένοι όσοι εφωρώντο ότι οικειοποιούντο δικαιώματα Αθηναίων, εδικάζοντο, και αν απεδείκνυτο η ενοχή των, επωλούντο ως δούλοι. ↩

581) Ο Αττικός λαός διηρείτο εις 12 φρατρίας, ών εκάστη περιείχεν ανά 30 γένη, και είχεν ανά έν κοινόν ιερόν. Έκαστον παιδίον γνήσιον έπρεπε να εγγραφή εις την φρατρίαν του πατρός του, οι δε πολιγραφούμενοι ελάμβανον την άδειαν να εγγραφώσιν εις οίαν δήποτε φρατρίαν ήθελον.↩

582) Εμιμήθη εξ Ισοκράτους. Προς Φιλ. ΜΘ.↩

583) Ομ. εξ Ισοκρ. Βούσιρ. ΙΣΤ.↩

584) Αινίτετται Ομήρ. Οδύσ. Ζ, 42 — 46↩

585) Τον Τίβεριν.↩

586) Fossae. Fodere.↩

587) Ήκμαζε περί Ολ. 140, ή 536 α. κ. Ρ.↩

588) Ίδ. T. Liv. IX, κατά το τέλος.↩

589) Maximus, μέγιστος.↩

590) Verruca, ακροχορδών, ελαία, είδος εκφύματος εις την επιδερμίδα.↩

591) Ovicula.↩

592) Λίγυες, οι κάτοικοι της Λιγυρίας, εις την βόρειον Ιταλίαν, κατά το σημερινόν Πεδεμόντιον.↩

593) Ο περίφημος Καρχηδόνιος στρατηγός.↩

594) Άντιον, πόλις των Ουολούσκων εν Λατίω. Σήμερον Anzio. ↩

595) Φαλέριοι, ή Φαλίσκοι, πόλις της Τυρρηνίας.↩

596) Θρασυμένη, την σήμερον Lago di Perugia.↩

597) Τρεβίας, ποταμός ρέων παρά την Θρασυμένην λίμνην εκ των Απεννίνων εις τον Πάδον.↩

598) Μάρκον τον λέγουσιν ο Πολύβιος, ο Λίβιος και ο Πλίνιος. ↩

599) «Χρησίμων» λέγει το κείμενον, διορθωθέν υπό τινων εις «χρησμίων» ή «χρησμωδών». ↩

600) Το Σεστέρτιον (Sestortium) περιείχε 250 δηνάρια, το οι δηνάριον ήτον ίσον τη δραχμή. Η δε δραχμή είχεν 6 οβολούς, ώστε το τριτημόριον αυτής ήτον διώβολον.↩

601) Αι Πυθαγορικαί και μυστηριώδεις δοξασίαι του Πλουτάρχου περί της φύσεως και δυνάμεως των αριθμών και αλλαχού παρετηρήθησαν. Ίδ. Θησ. ΛΣΤ. Ο αριθμός τρία είναι αρχή της πληθύος, διότι οι προ αυτού εισί μονάς και δυάς. Συμπεριλαμβάνει δε τα στοιχεία παντός αριθμού, διότι έχει τον πρώτον περιττόν 1, και τον πρώτον άρτιον 2, εξ αρτίων δε και περιττών σύγκεινται πάντες οι αριθμοί. Περιέχει δε τας πρώτας διαφοράς, διότι 2-1 = 1, αλλά 1+2=3.↩

602) Χωρίον εν Τυρρηνία.↩

603) Λοθρόνος λείπει από τινων εκδόσεων, και αποδοκιμάζεται υπό Κοραή. Το όνομα αυτού ήτον Vulturnus, (την σήμερον Voltorno), και κακώς έχουσιν εκδόσεις τινές Ουατουράνον. Ρέει δε διά της Καμπάνιας μεσημβρινώς του Λατίου.↩

604) Ισπανούς.↩

605) Manlius Torquatus (ψελλιοφόρος)· διά το ψέλλιον ό αφήρεσεν από του Γαλάτου όν εφόνευσεν εν μονομαχία. Δικτάτωρ το 340 π. Χ. Εστεφάνωσε και εθανάτωσε τον υιόν του όστις ενίκησε κατά των Γαλατών, παρακούσας εις τας διαταγάς της Ρώμης.↩

606) Τον Κυνικόν φιλόσοφον.↩

607) Οι Νομάδες, αφρικανοί ελαφροί ιππείς εκ Νουμιδίας. ↩

608) Οι αετοί εχρησίμευον ως σημαίαι εις τον στρατόν. ↩

609) Ο Σερβίλιος και ο Ατίλιος. Περί αυτών τα αυτά μαρτυρεί και ο Τ. Λίβιος. Χ, 32.↩

610) Κατά Λίβιον (I και ΙΙΙ) οι Ρωμαίοι ώπλιζον κατ' έτος τέσσαρας λεγεώνας, ών έκαστος συνέκειτο εκ τετρακισχιλίων πεζών και διακοσίων ιππέων· εν δ' ανάγκαις ηύξανον τους πεζούς εις πεντακισχιλίους και τους ιππείς εις τριακοσίους. Προσετίθεντο δε και ισάριθμοι πεζοί Λατίνοι, ιππείς δε διπλάσιοι, ώστε ο λεγεών συνέκειτο τότε εκ μυρίων μεν πεζών, εννεακοσίων δε ιππέων. Κατά ταύτην δε την περίστασιν συνετάχθησαν, όπερ ουδέποτε άλλοτε είχε γίνει, οκτώ λεγεώνες, περιέχοντες ομού ογδοήκοντα μεν χιλιάδας πεζών, (επτακισχιλίους δε και διακοσίους ιππείς.↩

611) Προ τριών ετών υπατεύων μετά του Μ. Λιβίου Σαλινάτορος, κατεδικάσθη δι' άνισον διανομήν λαφύρων.↩

612) Επί δόρυ και επί ασπίδα έλεγον κατά την αρχαίαν τακτικήν.↩

613) Lentulus.↩

614) Οι Απούλιοι, οι Σαμνίται, οι Ταρατίνοι κτλ.↩

615) Εν Εκάβη.↩

616) Του Μερακέλλου λοιπόν ο βίος εγράφη προ του Φαβίου Μαξίμου.↩

617) Ιλ. Ρ. Ροδίων αγερώχων, και αλλαχού. Ο Σχολιαστής λέγει: «Αγέρωχοι, αυθάδεις, θρασείς· έστι δ' ότε δηλοί η λέξις τους αγανανδρείους και εντίμους, παρά το άγαν αυτούς επί του γέρως οχείσθαι».↩

618) Ποσειδώνιος εξ Απαμείας της Συρίας, και Ρόδιος λεγόμενος, ως διατρίψας εν Ρόδω, στωικός φιλόσοφος πολυμαθέστατος διδάσκαλος του Κικέρωνος και του Πομπηίου· έγραψε και γεωγραφικά και ιστορικά συγγράμματα μη διατηρηθέντα.↩

619) Θυρεός.↩

620) Μεταπόντιον, πόλις της Λευκανίας της Κάτω Ιταλίας εις τον Ταραντινόν κόλπον, αποικία Ελληνική. Σήμερον Torre di Mare.↩

621) Οι Ρωμαίοι παρέλαβον την μαντικήν παρά των Τυρρηνών, και πολλήν, ως εκείνοι, εποιούντο χρήσιν αυτής. Έν δε των ειδών της μαντικής ην και η ορνιθομαντεία ή οιωνοσκοπία.↩

622) Μάρσοι, κάτοικοι της μέσης Ιταλίας, προς ανατολάς των Σαβίνων και των Λατίνων, όπου η σημερινή επαρχία των Αβρούζων. ↩

623) Λευκανία, επαρχία της κάτω Ιταλίας παρά των Ταράντιον κόλπον, η σημερινή Βασιλικάτα.↩

624) Τάρας, επίσημος ελληνική πόλις πάρα την μεσημβρινήν της Ιταλίας παραλίαν.↩

625) Βρέττιοι, έθνος της μεσημβρινής Ιταλίας, συγγενείς και όμοροι των Λευκανών.↩

626) Ρήγιον, πόλις της Βρεττίας επί του ομωνύμου ακρωτηρίου, της Σικελίας απέναντι. ↩

627) Καυλωνία, πόλις της Βρεττίας επί της νοτιανατολικής παραλίας της Ιταλίας, αποικία αχαϊκή, τα νυν Castel vetere.↩

628) Ίδ. Βίον Μαρκέλλου.↩

629) Δεκαοκτώ εκατομμύρια των τότε δραχμών υπέρ τα 54 δε των σημερινών.↩

630) Δύο ώρας περίπου.↩

631) Εις άλλα χειρόγραφα Λεύκιος.↩

632) Εις τον πόλεμον κατά των Σαμνιτών. Τ. Liv. XI. ↩

633) Την Ισπανίαν.↩

634) Σοφοκλ. Αντιγόν. 163. Πολλώ σάλω σείσαντες, ώρθωσαν πάλιν», ό μετέβαλεν o Πλούταρχος εις ·Πολλώ σάλω σεισθείσαν, ώρθωσαν πάλιν».↩

635) «Οβελίσκου», κατά το κείμενον. Ότι δε περί νομίσματος ο λόγος, ίδ. Πλούτ. Β. Λυσάνδρ. 17.↩

636) Αυτοκράτορες ελέγοντο οι στρατηγοί οι πληρεξουσιότητα έχοντες. Τοιούτοι ήσαν κατ' αρχάς και οι μετά ταύτα την ανωτάτην αρχήν διαδοχικώς διέποντες εν Ρώμη. ↩

637) Ηρμοσμένω γράφει ο Κοραής, αντί του παρ' άλλοις ορμωμένω ή ερρωμένω, όπερ ίσως ορθότερον.↩

638) Κ. Φούλβιος Φλάκκων και Άππιος Κλαύδιος, ύπατοι, επολιόρκησαν την Καπύην, και εκυρίευσαν αυτήν κατά το επόμενον έτος. Τ. Liv. XXVI.↩

639) Οι σχολιασταί παρατηρούσιν ότι κατά τα προρρηθέντα εν Βίω Φαβ. Ζ, δέκα και ουχί έξ υπολογίζονται τα τάλαντα (240 x 250=60000 δρ.). ↩