I. | II. | III. | IV. | V. | VI. | VII. | VIII. | IX. | X. | XI. | XII. | XIII. | XIV. | XV. | XVI. | XVII. | XVIII. | XIX. | XX. | XXI. | XXII. | XXIII. | XXIV. | XXV. | XXVI. | XXVII. | XXVIII. | XXIX. | XXX.
| Odi profanum vulgus et arceo; | |
| Favete linguis: carmina non prius | |
| Audita Musarum sacerdos | |
| Virginibus puerisque canto. | |
| Regum timendorum in proprios greges, | 5 |
| Reges in ipsos imperium est Jovis | |
| Clari Giganteo triumpho, | |
| Cuncta supercilio moventis. | |
| Est ut viro vir latius ordinet | |
| Arbusta sulcis, hic generosior | 10 |
| Descendat in Campum petitor, | |
| Moribus hic meliorque fama | |
| Contendat, illi turba clientium | |
| Sit major: aequa lege Necessitas | |
| Sortitur insignes et imos; | 15 |
| Omne capax movet urna nomen. | |
| Districtus ensis cui super impia | |
| Cervice pendet non Siculae dapes | |
| Dulcem elaborabunt saporem, | |
| Non avium citharaeque cantus | 20 |
| Somnum reducent. Somnus agrestium | |
| Lenis virorum non humiles domos | |
| Fastidit umbrosamque ripam, | |
| Non Zephyris agitata Tempe. | |
| Desiderantem quod satis est neque | 25 |
| Tumultuosum sollicitat mare, | |
| Nec saevus Arcturi cadentis | |
| Impetus aut orientis Haedi, | |
| Non verberatae grandine vineae | |
| Fundusque mendax, arbore nunc aquas | 30 |
| Culpante nunc torrentia agros | |
| Sidera nunc hiemes iniquas. | |
| Contracta pisces aequora sentiunt | |
| Jactis in altum molibus; huc frequens | |
| Caementa demittit redemptor | 35 |
| Cum famulis dominusque terrae | |
| Fastidiosus. Sed Timor et Minae | |
| Scandunt eodem quo dominus, neque | |
| Decedit aerata triremi, et | |
| Post equitem sedet atra Cura. | 40 |
| Quodsi dolentem nec Phrygius lapis | |
| Nec purpurarum sidere clarior | |
| Delenit usus nec Falerna | |
| Vitis Achaemeniumque costum, | |
| Cur invidendis postibus et novo | 45 |
| Sublime ritu moliar atrium? | |
| Cur valle permutem Sabina | |
| Divitias operosiores? |
| Angustam amice pauperiem pati | |
| Robustus acri militia puer | |
| Condiscat, et Parthos feroces | |
| Vexet eques metuendus hasta, | |
| Vitamque sub divo et trepidis agat | 5 |
| In rebus. Illum ex moenibus hosticis | |
| Matrona bellantis tyranni | |
| Prospiciens et adulta virgo | |
| Suspiret, eheu, ne rudis agminum | |
| Sponsus lacessat regius asperum | 10 |
| Tactu leonem, quem cruenta | |
| Per medias rapit ira caedes. | |
| Dulce et decorum est pro patria mori: | |
| Mors et fugacem persequitur virum, | |
| Nec parcit imbellis juventae | 15 |
| Poplitibus timidoque tergo. | |
| Virtus repulsae nescia sordidae | |
| Intaminatis fulget honoribus, | |
| Nec sumit aut ponit secures | |
| Arbitrio popularis aurae. | 20 |
| Virtus recludens immeritis mori | |
| Caelum negata tentat iter via, | |
| Coetusque volgares et udam | |
| Spernit humum fugiente penna. | |
| Est et fideli tuta silentio | 25 |
| Merces: vetabo qui Cereris sacrum | |
| Vulgarit arcanae sub isdem | |
| Sit trabibus fragilemve mecum | |
| Solvat phaselon; saepe Diespiter | |
| Neglectus incesto addidit integrum: | 30 |
| Raro antecedentem scelestum | |
| Deseruit pede Poena claudo. |
| Justum et tenacem propositi virum | |
| Non civium ardor prava jubentium, | |
| Non voltus instantis tyranni | |
| Mente quatit solida, neque Auster | |
| Dux inquieti turbidus Hadriae, | 5 |
| Nec fulminantis magna manus Jovis; | |
| Si fractus illabatur orbis | |
| Impavidum ferient ruinae. | |
| Hac arte Pollux et vagus Hercules | |
| Enisus arces attigit igneas, | 10 |
| Quos inter Augustus recumbens | |
| Purpureo bibit ore nectar. | |
| Hac te merentem, Bacche pater, tuae | |
| Vexere tigres indocili jugum | |
| Collo trahentes; hac Quirinus | 15 |
| Martis equis Acheronta fugit, | |
| Gratum elocuta consiliantibus | |
| Junone divis: Ilion, Ilion | |
| Fatalis incestusque judex | |
| Et mulier peregrina vertit | 20 |
| In pulverem, ex quo destituit deos | |
| Mercede pacta Laomedon, mihi | |
| Castaeque damnatum Minervae | |
| Cum populo et duce fraudulento. | |
| Jam nec Lacaenae splendet adulterae | 25 |
| Famosus hospes nec Priami domus | |
| Perjura pugnaces Achivos | |
| Hectoreis opibus refringit, | |
| Nostrisque ductum seditionibus | |
| Bellum resedit. Protinus et graves | 30 |
| Iras et invisum nepotem | |
| Troica quem peperit sacerdos | |
| Marti redonabo; illum ego lucidas | |
| Inire sedes, ducere nectaris | |
| Succos, et adscribi quietis | 35 |
| Ordinibus patiar deorum. | |
| Dum longus inter saeviat Ilion | |
| Romamque pontus qualibet exsules | |
| In parte regnanto beati; | |
| Dum Priami Paridisque busto | 40 |
| Insultet armentum et catulos ferae | |
| Celent inultae stet Capitolium | |
| Fulgens, triumphatisque possit | |
| Roma ferox dare jura Medis. | |
| Horrenda late nomen in ultimas | 45 |
| Extendat oras, qua medius liquor | |
| Secernit Europen ab Afro, | |
| Qua tumidus rigat arva Nilus, | |
| Aurum irrepertum et sic melius situm | |
| Cum terra celat spernere fortior, | 50 |
| Quam cogere humanos in usus | |
| Omne sacrum rapiente dextra. | |
| Quicunque mundo terminus obstitit | |
| Hunc tangat armis, visere gestiens | |
| Qua parte debacchentur ignes, | 55 |
| Qua nebulae pluviique rores. | |
| Sed bellicosis fata Quiritibus | |
| Hac lege dico, ne nimium pii | |
| Rebusque fidentes avitae | |
| Tecta velint reparare Troiae. | 60 |
| Troiae renascens alite lugubri | |
| Fortuna tristi clade iterabitur, | |
| Ducente victrices catervas | |
| Conjuge me Jovis et sorore. | |
| Ter si resurgat murus aëneus | 65 |
| Auctore Phoebo ter pereat meis | |
| Excisus Argivis, ter uxor | |
| Capta virum puerosque ploret. | |
| Non hoc jocosae conveniet lyrae: | |
| Quo, Musa, tendis? Desine pervicax | 70 |
| Referre sermones deorum et | |
| Magna modis tenuare parvis. |
| Descende caelo et dic age tibia | |
| Regina longum Calliope melos, | |
| Seu voce nunc mavis acuta, | |
| Seu fidibus citharaque Phoebi. | |
| Auditis, an me ludit amabilis | 5 |
| Insania? Audire et videor pios | |
| Errare per lucos amoenae | |
| Quos et aquae subeunt et aurae. | |
| Me fabulosae Vulture in Apulo | |
| Altricis extra limen Apuliae | 10 |
| Ludo fatigatumque somno | |
| Fronde nova puerum palumbes | |
| Texere, mirum quod foret omnibus, | |
| Quicunque celsae nidum Acherontiae | |
| Saltusque Bantinos et arvum | 15 |
| Pingue tenent humilis Forenti, | |
| Ut tuto ab atris corpore viperis | |
| Dormirem et ursis, ut premerer sacra | |
| Lauroque collataque myrto, | |
| Non sine dis animosus infans. | 20 |
| Vester, Camenae, vester in arduos | |
| Tollor Sabinos, seu mihi frigidum | |
| Praeneste seu Tibur supinum | |
| Seu liquidae placuere Baiae. | |
| Vestris amicum fontibus et choris | 25 |
| Non me Philippis versa acies retro, | |
| Devota non exstinxit arbos, | |
| Nec Sicula Palinurus unda. | |
| Utcunque mecum vos eritis, libens | |
| Insanientem navita Bosporum | 30 |
| Tentabo et urentes arenas | |
| Litoris Assyrii viator; | |
| Visam Britannos hospitibus feros | |
| Et laetum equino sanguine Concanum, | |
| Visam pharetratos Gelonos | 35 |
| Et Scythicum inviolatus amnem. | |
| Vos Caesarem altum, militia simul | |
| Fessas cohortes addidit oppidis, | |
| Finire quaerentem labores | |
| Pierio recreatis antro. | 40 |
| Vos lene consilium et datis et dato | |
| Gaudetis almae. Scimus, ut impios | |
| Titanas immanemque turmam | |
| Fulmine sustulerit caduco, | |
| Qui terram inertem, qui mare temperat | 45 |
| Ventosum, et urbes regnaque tristia, | |
| Divosque mortalesque turbas | |
| Imperio regit unus aequo. | |
| Magnum illa terrorem intulerat Jovi | |
| Fidens juventus horrida brachiis, | 50 |
| Fratresque tendentes opaco | |
| Pelion imposuisse Olympo. | |
| Sed quid Typhoëus et validus Mimas, | |
| Aut quid minaci Porphyrion statu, | |
| Quid Rhoetus evolsisque truncis | 55 |
| Enceladus jaculator audax | |
| Contra sonantem Palladis aegida | |
| Possent ruentes? Hinc avidus stetit | |
| Volcanus, hinc matrona Juno et | |
| Nunquam humeris positurus arcum, | 60 |
| Qui rore puro Castaliae lavit | |
| Crines solutos, qui Lyciae tenet | |
| Dumeta natalemque silvam, | |
| Delius et Patareus Apollo. | |
| Vis consili expers mole ruit sua: | 65 |
| Vim temperatam di quoque provehunt | |
| In majus; idem odere vires | |
| Omne nefas animo moventes. | |
| Testis mearum centimanus Gyas | |
| Sententiarum, notus et integrae | 70 |
| Tentator Orion Dianae | |
| Virginea domitus sagitta. | |
| Injecta monstris Terra dolet suis | |
| Maeretque partus fulmine luridum | |
| Missos ad Orcum; nec peredit | 75 |
| Impositam celer ignis Aetnen, | |
| Incontinentis nec Tityi jecur | |
| Reliquit ales, nequitiae additus | |
| Custos; amatorem trecentae | |
| Pirithoum cohibent catenae. | 80 |
| Caelo Tonantem credidimus Jovem | |
| Regnare: praesens divus habebitur | |
| Augustus adjectis Britannis | |
| Imperio gravibusque Persis. | |
| Milesne Crassi conjuge barbara | 5 |
| Turpis maritus vixit et hostium, | |
| Pro curia inversique mores! | |
| Consenuit socerorum in armis | |
| Sub rege Medo Marsus et Apulus, | |
| Anciliorum et nominis et togae | 10 |
| Oblitus aeternaeque Vestae, | |
| Incolumi Jove et urbe Roma? | |
| Hoc caverat mens provida Reguli | |
| Dissentientis condicionibus | |
| Foedis et exemplo trahentis | 15 |
| Perniciem veniens in aevum, | |
| Si non periret immiserabilis | |
| Captiva pubes. Signa ego Punicis | |
| Adfixa delubris et arma | |
| Militibus sine caede, dixit, | 20 |
| Derepta vidi; vidi ego civium | |
| Retorta tergo brachia libero | |
| Portasque non clausas et arva | |
| Marte coli populata nostro. | |
| Auro repensus scilicet acrior | 25 |
| Miles redibit. Flagitio additis | |
| Damnum: neque amissos colores | |
| Lana refert medicata fuco, | |
| Nec vera virtus quum semel excidit | |
| Curat reponi deterioribus. | 30 |
| Si pugnat extricata densis | |
| Cerva plagis erit ille fortis | |
| Qui perfidis se credidit hostibus, | |
| Et Marte Poenos proteret altero, | |
| Qui lora restrictis lacertis | 35 |
| Sensit iners timuitque mortem. | |
| Hic unde vitam sumeret inscius | |
| Pacem duello miscuit. O pudor! | |
| O magna Karthago, probrosis | |
| Altior Italiae ruinis! | 40 |
| Fertur pudicae conjugis osculum | |
| Parvosque natos ut capitis minor | |
| Ab se removisse et virilem | |
| Torvus humi posuisse voltum: | |
| Donec labantes consilio patres | 45 |
| Firmaret auctor nunquam alias dato, | |
| Interque maerentes amicos | |
| Egregius properaret exsul. | |
| Atqui sciebat quae sibi barbarus | |
| Tortor pararet; non aliter tamen | 50 |
| Dimovit obstantes propinquos, | |
| Et populum reditus morantem, | |
| Quam si clientum longa negotia | |
| Dijudicata lite relinqueret, | |
| Tendens Venafranos in agros | 55 |
| Aut Lacedaemonium Tarentum. |
| Delicta majorum immeritus lues, | |
| Romane, donec templa refeceris | |
| Aedesque labentes deorum et | |
| Foeda nigro simulacra fumo. | |
| Dis te minorem quod geris imperas: | 5 |
| Hinc omne principium, huc refer exitum. | |
| Di multa neglecti dederunt | |
| Hesperiae mala luctuosae. | |
| Jam bis Monaeses et Pacori manus | |
| Non auspicatos contudit impetus | 10 |
| Nostros et adjecisse praedam | |
| Torquibus exiguis renidet. | |
| Paene occupatam seditionibus | |
| Delevit Urbem Dacus et Aethiops, | |
| Hic classe formidatus, ille | 15 |
| Missilibus melior sagittis. | |
| Fecunda culpae secula nuptias | |
| Primum inquinavere et genus et domos; | |
| Hoc fonte derivata clades | |
| In patriam populumque fluxit. | 20 |
| Motus doceri gaudet Ionicos | |
| Matura virgo et fingitur artibus; | |
| Jam nunc et incestos amores | |
| De tenero meditatur ungui: | |
| Mox juniores quaerit adulteros | 25 |
| Inter mariti vina, neque eligit | |
| Cui donet impermissa raptim | |
| Gaudia luminibus remotis; | |
| Sed jussa coram non sine conscio | |
| Surgit marito, seu vocat institor | 30 |
| Seu navis Hispanae magister, | |
| Dedecorum pretiosus emptor. | |
| Non his juventus orta parentibus | |
| Infecit aequor sanguine Punico, | |
| Pyrrhumque et ingentem cecidit | 35 |
| Antiochum Hannibalemque dirum; | |
| Sed rusticorum mascula militum | |
| Proles, Sabellis docta ligonibus | |
| Versare glebas et severae | |
| Matris ad arbitrium recisos | 40 |
| Portare fustes, sol ubi montium | |
| Mutaret umbras et juga demeret | |
| Bobus fatigatis, amicum | |
| Tempus agens abeunte curru. | |
| Damnosa quid non imminuit dies? | 45 |
| Aetas parentum pejor avis tulit | |
| Nos nequiores, mox daturos | |
| Progeniem vitiosiorem. |
| Quid fles, Asterie, quem tibi candidi | |
| Primo restituent vere Favonii | |
| Thyna merce beatum, | |
| Constantis juvenem fide, | |
| Gygen? Ille Notis actus ad Oricum | 5 |
| Post insana Caprae sidera frigidas | |
| Noctes non sine multis | |
| Insomnis lacrimis agit. | |
| Atqui sollicitae nuntius hospitae, | |
| Suspirare Chloën et miseram tuis | 10 |
| Dicens ignibus uri, | |
| Tentat mille vafer modis. | |
| Ut Proetum mulier perfida credulum | |
| Falsis impulerit criminibus nimis | |
| Casto Bellerophonti | 15 |
| Maturare necem, refert. | |
| Narrat paene datum Pelea Tartaro, | |
| Magnessam Hippolyten dum fugit abstinens; | |
| Et peccare docentes | |
| Fallax historias movet. | 20 |
| Frustra: nam scopulis surdior Icari | |
| Voces audit adhuc integer. At tibi | |
| Ne vicinus Enipeus | |
| Plus justo placeat cave; | |
| Quamvis non alius flectere equum sciens | 25 |
| Aeque conspicitur gramine Martio, | |
| Nec quisquam citus aeque | |
| Tusco denatat alveo. | |
| Prima nocte domum claude neque in vias | |
| Sub cantu querulae despice tibiae, | 30 |
| Et te saepe vocanti | |
| Duram difficilis mane. |
| Martiis caelebs quid agam Kalendis, | |
| Quid velint flores et acerra thuris | |
| Plena miraris, positusque carbo in | |
| Caespite vivo, | |
| Docte sermones utriusque linguae? | 5 |
| Voveram dulces epulas et album | |
| Libero caprum prope funeratus | |
| Arboris ictu. | |
| Hic dies anno redeunte festus | |
| Corticem adstrictum pice dimovebit | 10 |
| Amphorae fumum bibere institutae | |
| Consule Tullo. | |
| Sume, Maecenas, cyathos amici | |
| Sospitis centum et vigiles lucernas | |
| Perfer in lucem; procul omnis esto | 15 |
| Clamor et ira. | |
| Mitte civiles super urbe curas: | |
| Occidit Daci Cotisonis agmen, | |
| Medus infestus sibi luctuosis | |
| Dissidet armis, | 20 |
| Servit Hispanae vetus hostis orae | |
| Cantaber sera domitus catena; | |
| Jam Scythae laxo meditantur arcu | |
| Cedere campis. | |
| Neglegens ne qua populus laboret | 25 |
| Parce privatus nimium cavere; | |
| Dona praesentis cape laetus horae et | |
| Linque severa. |
| Donec gratus eram tibi | |
| Nec quisquam potior brachia candidae | |
| Cervici juvenis dabat, | |
| Persarum vigui rege beatior. | |
| Donec non alia magis | 5 |
| Arsisti neque erat Lydia post Chloën, | |
| Multi Lydia nominis | |
| Romana vigui clarior Ilia. | |
| Me nunc Thressa Chloë regit | |
| Dulces docta modos et citharae sciens, | 10 |
| Pro qua non metuam mori | |
| Si parcent animae fata superstiti. | |
| Me torret face mutua | |
| Thurini Calais filius Ornyti, | |
| Pro quo bis patiar mori | 15 |
| Si parcent puero fata superstiti. | |
| Quid si prisca redit Venus | |
| Diductosque jugo cogit aëneo, | |
| Si flava excutitur Chloë | |
| Rejectaeque patet janua Lydiae? | 20 |
| Quamquam sidere pulchrior | |
| Ille est, tu levior cortice et improbo | |
| Iracundior Hadria, | |
| Tecum vivere amem, tecum obeam libens. |
| Extremum Tanain si biberes, Lyce, | |
| Saevo nupta viro, me tamen asperas | |
| Porrectum ante fores objicere incolis | |
| Plorares Aquilonibus. | |
| Audis quo strepitu janua, quo nemus | 5 |
| Inter pulchra satum tecta remugiat | |
| Ventis, et positas ut glaciet nives | |
| Puro numine Juppiter? | |
| Ingratam Veneri pone superbiam, | |
| Ne currente retro funis eat rota. | 10 |
| Non te Penelopen difficilem procis | |
| Tyrrhenus genuit parens. | |
| O quamvis neque te munera nec preces | |
| Nec tinctus viola pallor amantium | |
| Nec vir Pieria pellice saucius | 15 |
| Curvat, supplicibus tuis | |
| Parcas, nec rigida mollior aesculo | |
| Nec Mauris animum mitior anguibus. | |
| Non hoc semper erit liminis aut aquae | |
| Caelestis patiens latus. | 20 |
| Mercuri,—nam te docilis magistro | |
| Movit Amphion lapides canendo,— | |
| Tuque testudo resonare septem | |
| Callida nervis, | |
| Nec loquax olim neque grata, nunc et | 5 |
| Divitum mensis et amica templis, | |
| Dic modos Lyde quibus obstinatas | |
| Applicet aures, | |
| Quae velut latis equa trima campis, | |
| Ludit exsultim metuitque tangi, | 10 |
| Nuptiarum expers et adhuc protervo | |
| Cruda marito. | |
| Tu potes tigres comitesque silvas | |
| Ducere et rivos celeres morari; | |
| Cessit immanis tibi blandienti | 15 |
| Janitor aulae | |
| Cerberus, quamvis furiale centum | |
| Muniant angues caput ejus atque | |
| Spiritus teter saniesque manet | |
| Ore trilingui. | 20 |
| Quin et Ixion Tityosque voltu | |
| Risit invito, stetit urna paullum | |
| Sicca dum grato Danai puellas | |
| Carmine mulces. | |
| Audiat Lyde scelus atque notas | 25 |
| Virginum poenas et inane lymphae | |
| Dolium fundo pereuntis imo, | |
| Seraque fata | |
| Quae manent culpas etiam sub Orco. | |
| Impiae,—nam quid potuere majus?— | 30 |
| Impiae sponsos potuere duro | |
| Perdere ferro! | |
| Una de multis face nuptiali | |
| Digna perjurum fuit in parentem | |
| Splendide mendax et in omne virgo | 35 |
| Nobilis aevum, | |
| Surge, quae dixit juveni marito, | |
| Surge, ne longus tibi somnus, unde | |
| Non times, detur; socerum et scelestas | |
| Falle sorores, | 40 |
| Quae velut nactae vitulos leaenae | |
| Singulos eheu lacerant: ego illis | |
| Mollior nec te feriam neque intra | |
| Claustra tenebo. | |
| Me pater saevis oneret catenis | 45 |
| Quod viro clemens misero peperci: | |
| Me vel extremos Numidarum in agros | |
| Classe releget. | |
| I pedes quo te rapiunt et aurae | |
| Dum favet nox et Venus, i secundo | 50 |
| Omine et nostri memorem sepulcro | |
| Scalpe querelam. |
| Miserarum est neque amori dare ludum neque dulci | |
| Mala vino lavere, aut exanimari metuentes | |
| Patruae verbera linguae. | |
| Tibi qualum Cythereae puer ales, tibi telas | |
| Operosaeque Minervae studium aufert, Neobule, | 5 |
| Liparaei nitor Hebri, | |
| Simul unctos Tiberinis humeros lavit in undis, | |
| Eques ipso melior Bellerophonte, neque pugno | |
| Neque segni pede victus; | |
| Catus idem per apertum fugientes agitato | 10 |
| Grege cervos jaculari et celer alto latitantem | |
| Fruticeto excipere aprum. |
| O fons Bandusiae, splendidior vitro, | |
| Dulci digne mero non sine floribus, | |
| Cras donaberis haedo | |
| Cui frons turgida cornibus | |
| Primis et venerem et proelia destinat; | 5 |
| Frustra: nam gelidos inficiet tibi | |
| Rubro sanguine rivos | |
| Lascivi suboles gregis. | |
| Te flagrantis atrox hora Caniculae | |
| Nescit tangere, tu frigus amabile | 10 |
| Fessis vomere tauris | |
| Praebes et pecori vago. | |
| Fies nobilium tu quoque fontium, | |
| Me dicente cavis impositam ilicem | |
| Saxis, unde loquaces | 15 |
| Lymphae desiliunt tuae. |
| Herculis ritu modo dictus, o plebs, | |
| Morte venalem petiisse laurum | |
| Caesar Hispana repetit penates | |
| Victor ab ora. | |
| Unico gaudens mulier marito | 5 |
| Prodeat justis operata sacris, | |
| Et soror clari ducis et decorae | |
| Supplice vitta | |
| Virginum matres juvenumque nuper | |
| Sospitum. Vos, o pueri et puellae | 10 |
| Jam virum expertae, male ominatis | |
| Parcite verbis. | |
| Hic dies vere mihi festus atras | |
| Eximet curas; ego nec tumultum | |
| Nec mori per vim metuam tenente | 15 |
| Caesare terras. | |
| I pete unguentum, puer, et coronas | |
| Et cadum Marsi memorem duelli, | |
| Spartacum si qua potuit vagantem | |
| Fallere testa. | 20 |
| Dic et argutae properet Neaerae | |
| Murrheum nodo cohibere crinem; | |
| Si per invisum mora janitorem | |
| Fiet, abito. | |
| Lenit albescens animos capillus | 25 |
| Litium et rixae cupidos protervae; | |
| Non ego hoc ferrem calidus juventa | |
| Consule Planco. |
| Uxor pauperis Ibyci, | |
| Tandem nequitiae fige modum tuae | |
| Famosisque laboribus: | |
| Maturo propior desine funeri | |
| Inter ludere virgines | 5 |
| Et stellis nebulam spargere candidis. | |
| Non si quid Pholoën satis | |
| Et te, Chlori, decet: filia rectius | |
| Expugnat juvenum domos, | |
| Pulso Thyias uti concita tympano. | 10 |
| Illam cogit amor Nothi | |
| Lascivae similem ludere capreae: | |
| Te lanae prope nobilem | |
| Tonsae Luceriam, non citharae decent, | |
| Nec flos purpureus rosae | 15 |
| Nec poti vetulam faece tenus cadi. |
| Inclusam Danaën turris aënea | |
| Robustaeque fores et vigilum canum | |
| Tristes excubiae munierant satis | |
| Nocturnis ab adulteris, | |
| Si non Acrisium virginis abditae | 5 |
| Custodem pavidum Juppiter et Venus | |
| Risissent, fore enim tutum iter et patens | |
| Converso in pretium deo. | |
| Aurum per medios ire satellites | |
| Et perrumpere amat saxa potentius | 10 |
| Ictu fulmineo: concidit auguris | |
| Argivi domus ob lucrum | |
| Demersa exitio; diffidit urbium | |
| Portas vir Macedo et subruit aemulos | |
| Reges muneribus; munera navium | 15 |
| Saevos illaqueant duces. | |
| Crescentem sequitur cura pecuniam | |
| Majorumque fames. Jure perhorrui | |
| Late conspicuum tollere verticem, | |
| Maecenas, equitum decus. | 20 |
| Quanto quisque sibi plura negaverit, | |
| Ab dis plura feret: nil cupientium | |
| Nudus castra peto et transfuga divitum | |
| Partes linquere gestio, | |
| Contemptae dominus splendidior reï, | 25 |
| Quam si quidquid arat impiger Apulus | |
| Occultare meis dicerer horreis, | |
| Magnas inter opes inops. | |
| Purae rivus aquae silvaque jugerum | |
| Paucorum et segetis certa fides meae | 30 |
| Fulgentem imperio fertilis Africae | |
| Fallit sorte beatior. | |
| Quamquam nec Calabrae mella ferunt apes | |
| Nec Laestrygonia Bacchus in amphora | |
| Languescit mihi nec pinguia Gallicis | 35 |
| Crescunt vellera pascuis, | |
| Importuna tamen pauperies abest, | |
| Nec si plura velim tu dare deneges. | |
| Contracto melius parva cupidine | |
| Vectigalia porrigam, | 40 |
| Quam si Mygdoniis regnum Alyattei | |
| Campis continuem. Multa petentibus | |
| Desunt multa: bene est cui deus obtulit | |
| Parca quod satis est manu. |
| Aeli vetusto nobilis ab Lamo, | |
| (Quando et priores hinc Lamias ferunt | |
| Denominatos et nepotum | |
| Per memores genus omne fastos, | |
| Auctore ab illo ducit originem | 5 |
| Qui Formiarum moenia dicitur | |
| Princeps et innantem Maricae | |
| Litoribus tenuisse Lirim | |
| Late tyrannus) cras foliis nemus | |
| Multis et alga litus inutili | 10 |
| Demissa tempestas ab Euro | |
| Sternet, aquae nisi fallit augur | |
| Annosa cornix. Dum potis aridum | |
| Compone lignum: cras Genium mero | |
| Curabis et porco bimestri | 15 |
| Cum famulis operum solutis. |
| Faune, Nympharum fugientum amator, | |
| Per meos fines et aprica rura | |
| Lenis incedas abeasque parvis | |
| Aequus alumnis, | |
| Si tener pleno cadit haedus anno, | 5 |
| Larga nec desunt Veneris sodali | |
| Vina craterae. Vetus ara multo | |
| Fumat odore, | |
| Ludit herboso pecus omne campo, | |
| Cum tibi Nonae redeunt Decembres; | 10 |
| Festus in pratis vacat otioso | |
| Cum bove pagus; | |
| Inter audaces lupus errat agnos; | |
| Spargit agrestes tibi silva frondes; | |
| Gaudet invisam pepulisse fossor | 15 |
| Ter pede terram. |
| Quantum distet ab Inacho | |
| Codrus pro patria non timidus mori | |
| Narras, et genus Aeaci | |
| Et pugnata sacro bella sub Ilio: | |
| Quo Chium pretio cadum | 5 |
| Mercemur, quis aquam temperet ignibus, | |
| Quo praebente domum et quota | |
| Pelignis caream frigoribus, taces. | |
| Da lunae propere novae, | |
| Da noctis mediae, da, puer, auguris | 10 |
| Murenae: tribus aut novem | |
| Miscentur cyathis pocula commodis. | |
| Qui Musas amat impares | |
| Ternos ter cyathos attonitus petet | |
| Vates; tres prohibet supra | 15 |
| Rixarum metuens tangere Gratia | |
| Nudis juncta sororibus. | |
| Insanire juvat: cur Berecyntiae | |
| Cessant flamina tibiae? | |
| Cur pendet tacita fistula cum lyra? | 20 |
| Parcentes ego dexteras | |
| Odi: sparge rosas; audiat invidus | |
| Dementem strepitum Lycus | |
| Et vicina seni non habilis Lyco. | |
| Spissa te nitidum coma, | 25 |
| Puro te similem, Telephe, Vespero, | |
| Tempestiva petit Rhode: | |
| Me lentus Glycerae torret amor meae. |
| Non vides, quanto moveas periclo, | |
| Pyrrhe, Gaetulae catulos leaenae? | |
| Dura post paullo fugies inaudax | |
| Proelia raptor | |
| Cum per obstantes juvenum catervas | 5 |
| Ibit insignem repetens Nearchum, | |
| Grande certamen tibi praeda cedat | |
| Major an illi. | |
| Interim, dum tu celeres sagittas | |
| Promis, haec dentes acuit timendos, | 10 |
| Arbiter pugnae posuisse nudo | |
| Sub pede palmam | |
| Fertur, et leni recreare vento | |
| Sparsum odoratis humerum capillis, | |
| Qualis aut Nireus fuit aut aquosa | 15 |
| Raptus ab Ida. |
| O nata mecum consule Manlio, | |
| Seu tu querelas sive geris jocos | |
| Seu rixam et insanos amores | |
| Seu facilem, pia testa, somnum, | |
| Quocunque lectum nomine Massicum | 5 |
| Servas, moveri digna bono die, | |
| Descende, Corvino jubente | |
| Promere languidiora vina. | |
| Non ille, quamquam Socraticis madet | |
| Sermonibus, te negleget horridus: | 10 |
| Narratur et prisci Catonis | |
| Saepe mero caluisse virtus. | |
| Tu lene tormentum ingenio admoves | |
| Plerumque duro; tu sapientium | |
| Curas et arcanum jocoso | 15 |
| Consilium retegis Lyaeo; | |
| Tu spem reducis mentibus anxiis | |
| Viresque, et addis cornua pauperi, | |
| Post te neque iratos trementi | |
| Regum apices neque militum arma. | 20 |
| Te Liber et, si laeta aderit, Venus | |
| Segnesque nodum solvere Gratiae | |
| Vivaeque producent lucernae, | |
| Dum rediens fugat astra Phoebus. |
| Montium custos nemorumque, Virgo, | |
| Quae laborantes utero puellas | |
| Ter vocata audis adimisque leto, | |
| Diva triformis, | |
| Imminens villae tua pinus esto, | 5 |
| Quam per exactos ego laetus annos | |
| Verris obliquum meditantis ictum | |
| Sanguine donem. |
| Caelo supinas si tuleris manus | |
| Nascente Luna, rustica Phidyle, | |
| Si thure placaris et horna | |
| Fruge Lares avidaque porca, | |
| Nec pestilentem sentiet Africum | 5 |
| Fecunda vitis nec sterilem seges | |
| Robiginem aut dulces alumni | |
| Pomifero grave tempus anno. | |
| Nam quae nivali pascitur Algido | |
| Devota quercus inter et ilices | 10 |
| Aut crescit Albanis in herbis | |
| Victima pontificum secures | |
| Cervice tinget: te nihil attinet | |
| Tentare multa caede bidentium | |
| Parvos coronantem marino | 15 |
| Rore deos fragilique myrto. | |
| Immunis aram si tetigit manus, | |
| Non sumptuosa blandior hostia | |
| Mollivit aversos Penates | |
| Farre pio et saliente mica. | 20 |
| Intactis opulentior | |
| Thesauris Arabum et divitis Indiae | |
| Caementis licet occupes | |
| Tyrrhenum omne tuis et mare Apulicum, | |
| Si figit adamantinos | 5 |
| Summis verticibus dira Necessitas | |
| Clavos, non animum metu, | |
| Non mortis laqueis expedies caput. | |
| Campestres melius Scythae | |
| Quorum plaustra vagas rite trahunt domos | 10 |
| Vivunt, et rigidi Getae | |
| Immetata quibus jugera liberas | |
| Fruges et Cererem ferunt, | |
| Nec cultura placet longior annua, | |
| Defunctumque laboribus | 15 |
| Aequali recreat sorte vicarius. | |
| Illic matre carentibus | |
| Privignis mulier temperat innocens, | |
| Nec dotata regit virum | |
| Conjux nec nitido fidit adultero. | 20 |
| Dos est magna parentium | |
| Virtus et metuens alterius viri | |
| Certo foedere castitas; | |
| Et peccare nefas aut pretium est mori. | |
| O quisquis volet impias | 25 |
| Caedes et rabiem tollere civicam, | |
| Si quaeret Pater Urbium | |
| Subscribi statuis, indomitam audeat | |
| Refrenare licentiam, | |
| Clarus postgenitis; quatenus, heu nefas! | 30 |
| Virtutem incolumem odimus, | |
| Sublatam ex oculis quaerimus invidi. | |
| Quid tristes querimoniae | |
| Si non supplicio culpa reciditur? | |
| Quid leges sine moribus | 35 |
| Vanae proficiunt, si neque fervidis | |
| Pars inclusa caloribus | |
| Mundi nec Boreae finitimum latus | |
| Durataeque solo nives | |
| Mercatorem abigunt, horrida callidi | 40 |
| Vincunt aequora navitae, | |
| Magnum pauperies opprobrium jubet | |
| Quidvis et facere et pati | |
| Virtutisque viam deserit arduae? | |
| Vel nos in Capitolium | 45 |
| Quo clamor vocat et turba faventium, | |
| Vel nos in mare proximum | |
| Gemmas et lapides aurum et inutile, | |
| Summi materiem mali, | |
| Mittamus scelerum si bene poenitet. | 50 |
| Eradenda cupidinis | |
| Pravi sunt elementa, et tenerae nimis | |
| Mentes asperioribus | |
| Formandae studiis. Nescit equo rudis | |
| Haerere ingenuus puer | 55 |
| Venarique timet, ludere doctior, | |
| Seu Graeco jubeas trocho | |
| Seu malis vetita legibus alea, | |
| Cum perjura patris fides | |
| Consortem socium fallat et hospitem | 60 |
| Indignoque pecuniam | |
| Heredi properet. Scilicet improbae | |
| Crescunt divitiae; tamen | |
| Curtae nescio quid semper abest reï. |
| Quo me, Bacche, rapis tui | |
| Plenum? quae nemora aut quos agor in specus | |
| Velox mente nova? quibus | |
| Antris egregii Caesaris audiar | |
| Aeternum meditans decus | 5 |
| Stellis inserere et consilio Jovis? | |
| Dicam insigne recens adhuc | |
| Indictum ore alio. Non secus in jugis | |
| Exsomnis stupet Euias | |
| Hebrum prospiciens et nive candidam | 10 |
| Thracen ac pede barbaro | |
| Lustratam Rhodopen, ut mihi devio | |
| Ripas et vacuum nemus | |
| Mirari libet. O Naïadum potens | |
| Baccharumque valentium | 15 |
| Proceras manibus vertere fraxinos, | |
| Nil parvum aut humili modo, | |
| Nil mortale loquar. Dulce periculum est, | |
| O Lenaee, sequi deum | |
| Cingentem viridi tempora pampino. | 20 |
| Vixi puellis nuper idoneus | |
| Et militavi non sine gloria; | |
| Nunc arma defunctumque bello | |
| Barbiton hic paries habebit, | |
| Laevum marinae qui Veneris latus | 5 |
| Custodit. Hic hic ponite lucida | |
| Funalia et vectes et arcus | |
| Oppositis foribus minaces. | |
| O quae beatam diva tenes Cyprum et | |
| Memphin carentem Sithonia nive, | 10 |
| Regina, sublimi flagello | |
| Tange Chloën semel arrogantem. |
| Impios parrae recinentis omen | |
| Ducat et praegnans canis aut ab agro | |
| Rava decurrens lupa Lanuvino | |
| Fetaque vulpes. | |
| Rumpat et serpens iter institutum | 5 |
| Si per obliquum similis sagittae | |
| Terruit mannos: ego cui timebo | |
| Providus auspex, | |
| Antequam stantes repetat paludes | |
| Imbrium divina avis imminentum, | 10 |
| Oscinem corvum prece suscitabo | |
| Solis ab ortu. | |
| Sis licet felix ubicunque mavis, | |
| Et memor nostri, Galatea, vivas, | |
| Teque nec laevus vetet ire picus | 15 |
| Nec vaga cornix. | |
| Sed vides quanto trepidet tumultu | |
| Pronus Orion. Ego quid sit ater | |
| Hadriae novi sinus et quid albus | |
| Peccet Iapyx. | 20 |
| Hostium uxores puerique caecos | |
| Sentiant motus orientis Austri et | |
| Aequoris nigri fremitum et trementes | |
| Verbere ripas. | |
| Sic et Europe niveum doloso | 25 |
| Credidit tauro latus et scatentem | |
| Beluis pontum mediasque fraudes | |
| Palluit audax. | |
| Nuper in pratis studiosa florum et | |
| Debitae Nymphis opifex coronae | 30 |
| Nocte sublustri nihil astra praeter | |
| Vidit et undas. | |
| Quae simul centum tetigit potentem | |
| Oppidis Creten: Pater, o relictum | |
| Filiae nomen pietasque, dixit, | 35 |
| Victa furore! | |
| Unde quo veni? Levis una mors est | |
| Virginum culpae. Vigilansne ploro | |
| Turpe commissum, an vitiis carentem | |
| Ludit imago | 40 |
| Vana quae porta fugiens eburna | |
| Somnium ducit? Meliusne fluctus | |
| Ire per longos fuit an recentes | |
| Carpere flores? | |
| Si quis infamem mihi nunc juvencum | 45 |
| Dedat iratae lacerare ferro et | |
| Frangere enitar modo multum amati | |
| Cornua monstri. | |
| Impudens liqui patrios Penates, | |
| Impudens Orcum moror. O deorum | 50 |
| Si quis haec audis, utinam inter errem | |
| Nuda leones! | |
| Antequam turpis macies decentes | |
| Occupet malas, teneraeque sucus | |
| Defluat praedae, speciosa quaero | 55 |
| Pascere tigres. | |
| Vilis Europe, pater urget absens: | |
| Quid mori cessas? Potes hac ab orno | |
| Pendulum zona bene te secuta | |
| Laedere collum. | 60 |
| Sive te rupes et acuta leto | |
| Saxa delectant age te procellae | |
| Crede veloci, nisi herile mavis | |
| Carpere pensum | |
| Regius sanguis dominaeque tradi | 65 |
| Barbarae pellex.—Aderat querenti | |
| Perfidum ridens Venus et remisso | |
| Filius arcu. | |
| Mox ubi lusit satis: Abstineto, | |
| Dixit, irarum calidaeque rixae | 70 |
| Cum tibi invisus laceranda reddet | |
| Cornua taurus. | |
| Uxor invicti Jovis esse nescis: | |
| Mitte singultus; bene ferre magnam | |
| Disce fortunam; tua sectus orbis | 75 |
| Nomina ducet. |
| Festo quid potius die | |
| Neptuni faciam? Prome reconditum | |
| Lyde strenua Caecubum | |
| Munitaeque adhibe vim sapientiae. | |
| Inclinare meridiem | 5 |
| Sentis ac, veluti stet volucris dies, | |
| Parcis deripere horreo | |
| Cessantem Bibuli consulis amphoram. | |
| Nos cantabimus invicem | |
| Neptunum et virides Nereïdum comas; | 10 |
| Tu curva recines lyra | |
| Latonam et celeris spicula Cynthiae; | |
| Summo carmine quae Cnidon | |
| Fulgentesque tenet Cycladas et Paphon | |
| Junctis visit oloribus; | 15 |
| Dicetur merita Nox quoque nenia. |
| Tyrrhena regum progenies, tibi | |
| Non ante verso lene merum cado | |
| Cum flore, Maecenas, rosarum et | |
| Pressa tuis balanus capillis | |
| Jamdudum apud me est. Eripe te morae; | 5 |
| Ne semper udum Tibur et Aesulae | |
| Declive contempleris arvum et | |
| Telegoni juga parricidae. | |
| Fastidiosam desere copiam et | |
| Molem propinquam nubibus arduis; | 10 |
| Omitte mirari beatae | |
| Fumum et opes strepitumque Romae. | |
| Plerumque gratae divitibus vices, | |
| Mundaeque parvo sub lare pauperum | |
| Coenae sine aulaeis et ostro | 15 |
| Sollicitam explicuere frontem. | |
| Jam clarus occultum Andromedae pater | |
| Ostendit ignem, jam Procyon furit | |
| Et Stella vesani Leonis, | |
| Sole dies referente siccos. | 20 |
| Jam pastor umbras cum grege languido | |
| Rivumque fessus quaerit et horridi | |
| Dumeta Silvani, caretque | |
| Ripa vagis taciturna ventis. | |
| Tu civitatem quis deceat status | 25 |
| Curas et Urbi sollicitus times | |
| Quid Seres et regnata Cyro | |
| Bactra parent Tanaisque discors. | |
| Prudens futuri temporis exitum | |
| Caliginosa nocte premit deus, | 30 |
| Ridetque si mortalis ultra | |
| Fas trepidat. Quod adest memento | |
| Componere aequus; cetera fluminis | |
| Ritu feruntur, nunc medio aequore | |
| Cum pace delabentis Etruscum | 35 |
| In mare, nunc lapides adesos | |
| Stirpesque raptas et pecus et domus | |
| Volventis una non sine montium | |
| Clamore vicinaeque silvae, | |
| Cum fera diluvies quietos | 40 |
| Irritat amnes. Ille potens sui | |
| Laetusque deget, cui licet in diem | |
| Dixisse Vixi: cras vel atra | |
| Nube polum Pater occupato | |
| Vel sole puro; non tamen irritum | 45 |
| Quodcunque retro est efficiet, neque | |
| Diffinget infectumque reddet | |
| Quod fugiens semel hora vexit. | |
| Fortuna saevo laeta negotio et | |
| Ludum insolentem ludere pertinax | 50 |
| Transmutat incertos honores, | |
| Nunc mihi, nunc alii benigna. | |
| Laudo manentem; si celeres quatit | |
| Pennas resigno quae dedit, et mea | |
| Virtute me involvo probamque | 55 |
| Pauperiem sine dote quaero. | |
| Non est meum si mugiat Africis | |
| Malus procellis ad miseras preces | |
| Decurrere, et votis pacisci | |
| Ne Cypriae Tyriaeque merces | 60 |
| Addant avaro divitias mari: | |
| Tunc me biremis praesidio scaphae | |
| Tutum per Aegaeos tumultus | |
| Aura feret geminusque Pollux. |
| Exegi monumentum aere perennius | |
| Regalique situ pyramidum altius, | |
| Quod non imber edax, non Aquilo impotens | |
| Possit diruere aut innumerabilis | |
| Annorum series et fuga temporum. | 5 |
| Non omnis moriar, multaque pars mei | |
| Vitabit Libitinam: usque ego postera | |
| Crescam laude recens dum Capitolium | |
| Scandet cum tacita virgine pontifex. | |
| Dicar qua violens obstrepit Aufidus | 10 |
| Et qua pauper aquae Daunus agrestium | |
| Regnavit populorum, ex humili potens, | |
| Princeps Aeolium carmen ad Italos | |
| Deduxisse modos. Sume superbiam | |
| Quaesitam meritis et mihi Delphica | 15 |
| Lauro cinge volens, Melpomene, comam. |