The Project Gutenberg eBook of Cahangahangang Buhay ni Santa Margarita de Cortona
This ebook is for the use of anyone anywhere in the United States and
most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
of the Project Gutenberg License included with this ebook or online
at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States,
you will have to check the laws of the country where you are located
before using this eBook.
Title: Cahangahangang Buhay ni Santa Margarita de Cortona
Author: Cleto R. Ignacio
Release date: June 8, 2006 [eBook #18536]
Language: Tagalog
Credits: Produced by Tamiko I. Camacho, Pilar Somoza, and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net.
Handog ng Proyektong Gutenberg ng Pilipinas para sa
pagpapahalaga ng panitikang Pilipino.
(http://www.gutenberg.ph)
*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK CAHANGAHANGANG BUHAY NI SANTA MARGARITA DE CORTONA ***
Cahangahangang
Buhay
Ni Santa Margarita de Cortona na taga Toscana sa nayon ng Diocesis at limang Virgenes, at apat na puong Soldados na pauang mga mártires at ibang nadamay.
Hinango sa Año Cristiano at sa Librong
HISTORIA SAGRADA
Na tinula ng̃ isang mauilihin na si
Cleto R. Ignacio
Concepcion, Malabon, Rizal.
SIPI SA TUNAY NA LIBRO
1916
LIMBAGAN AT MGA AKLATAN
ni
P. Sayo Balo ni Soriano
Rosario 225, Plaza del Conde 1008, Binundok
at Azcárraga 552, Tundo
Maynila. K. P.
TALAAN NG NILALAMAN
SAMO SA BABASA
Icaw na may nasang mag-aliw sa buhay
cung pinipilantic niyong calungcutan,
munting abala mo,i, guguling igamlay
sa handog cong cayang hamac na aliuan.
Sa iyong pagbasa,i, cundi macalasap
nang minimithi mong lasang sadyang sarap,
pasubalian mong isundo ang hanap
upang ding palaring pita mo,i, matuclas.
Bagaman at mura cung sa biglang ting̃in
hilaw at mapacla cung pag-uauariin,
ng̃uni,t, cung totoong pacananamnamin
ang tamis nang lasa,i, malalang̃ap mo rin.
Dito sa mapalad na cay Margarita
na naguing hantung̃an samâ niyong una,
ng̃uni,t, ng̃ lumaon siya nama,i, isa
na naguing uliran sa gauang maganda.
At ang limang Vírgen na mang̃a Mártires
at apat na puong soldadong nagtiis,
ng̃ madlang pahirap at mg̃a pasakit
hangang sa ang tang̃ang hining̃a,i, napatid.
Pagca,t, ang binyagan na cay Cristong lingcod
ikinatutuang buhay ay matapos,
huag ang maturang maualay sa Dios
tayo doo,i, dapat na umalinsunod.
Huag mo rin sana namang pagsauaan
ang alay cong dahop na pinaglamayan,
may bahagya ca ring mapapakinabang
di lamang ibayong tubo sa puhunan.
Cung may tulang di mo mahulo ng̃ lining
guipit ó masucal cung sa lalacarin,
ang iyang pagbasa,i, pagcasiyasatin
ang tunay na landas ay matutuclas din.
Puno nang Salita
Capitulo 1.º
Taóng isang libo at dalauang daan
saca limang pu pa yaong calabisan,
si Margarita ng̃a ay siyang pag-silang
sa bayang Labiano, niyong catauhan.
Sa Nayong Diocesis sa Chiusi ang tauag
sa Toscana yaong unang pagcatanyag,
ang Amá at Iná,i, mabuting tumupad
nang pagca-cristianong canilang tinangap.
At may puring tauo na magpapaupa
yaong guinagauang hanap-buhay nila,
silang nagtuturo sa cay Margarita
niyong bagay bagay na gauang maganda.
Na ayon sa mang̃a cabanalang paua
at natututo pa lamang nang bahagya,
yaong Anác nila nang pag-sasalita
iminumulat na ay cagaling̃an ng̃a.
Tanang malumanay na pananalang̃in
niyong may caling̃ang Ináng nag-aángkin,
sa cay Margaritang puso ay natanim
caylan may di na mangyaring limutin.
At dinadasal niya nang cataiman
caacbay ang puspos na cadakilaan,
hagang huling taón niyang paglalabay
sa cahapishapis at hamac nabayan.
Ng̃uni at sa gayong casamaang palad
ang may pitong taón bilang nang maganap,
si Margarita ay naulilang cagyat
sa mapag-palayaw na Ináng masicap.
Ang magandang gaua na naguing ca-acbay
sa caniyang puso ay bigláng naualay,
at ang pagcauili niyong pag-sasanay
sa dating ugaling mang̃a cabanalan.
Sa mauari niyong abang culang palad
yaong pagmamahal nang Ináng lumipas,
at ang casamaang hindi malalang̃ap
palagay nang aling di carapat-dapat.
Na naguing asauang cauli nang Amá
lihis na pasunod nang di na mabata,
laguing pinupucaw yaong ala-ala
niyong pagmamahal nang naualang Iná.
Caya ng̃a sa ibang bahay ay hinanap
yaong pagmamahal na ibig malasap,
cusang napadala sa maling hicayat
nang catuaan, tubo ay dusang masaclap.
At hinarap niya yaong pamumuhay
ng̃ isang lagalag at masamang asal,
pagca palibhasa,i, nahihiyasan
ang caniyang isip ng̃ catalinuhan.
Tang̃i sa caniyang cagandahang anyo
ipinabihag ang caniyang puso,
sa pagmamarikit ng̃ gumandang lalo
at ng̃ cauilihan ng̃ magsisisuyo.
Nang mg̃a lalaki na macamamalas
¡ay sa abang abá! ng̃ saliuang-palad,
na uari ay hindi napagtatalastas,
ang bung̃a ng̃ labis na mg̃a pag-gayac.
At ang ualang taglay bagang cahinhinan
na nacasisira niyong calinisan,
ang cay Tertulianong acala,i, sino man
di mangyaring maguing malinis na turan.
Gaya ng̃ dalagang pinipilit manding
siya,i, cauilihan ng̃ matang titing̃in
hindi calulugdan ni Cristong malasin
ang nasang calugdang dito,t, panoorin.
At sa Pang̃inoong nagcacadalaua
ay di mangyayaring maglingcod sa isa,
at si Cristo,i, ayaw nang hahatiin pa
yaong paglilingcod natin sa caniya.
Sa bagay na ito,i, sinasabi naman
ni San Cipriano ang ganitong saysay,
¿nakikilala mo cayang cararatnan
ng̃ iyong dakila na capang̃ahasan?
Diyan sa pag-gayac na napacalabis
at iyang gaua mo na pagmamarikit,
nagcacasala ca sa Dios sa Lang̃it
na sa iyo,i, siyang lumalang na tikis.
Hindi mauauala ang caparusahan
sa iyo pagdating nang tadhanang araw,
huag mong sabihin sa akin ang icaw
ay mahinhi,t, di mo hang̃ad ang calugdan.
Sucat na ang icaw ay ang macalimot
sa mang̃a gagauin na ucol sa Dios,
at ang pagcauili sa iyong pag-handog
sa bagay na ualang casaysayang lugod.
Dapat catacutan yaong cahatulan
sa mang̃a babayeng tantong nag-cuculang,
nang sa pananamit nila,i, cahinhinan
at ualang matuid na mag-sasangalang.
Cahi,t, uicain mo na ang calulua,i,
di sa damit lamang napagkikilala,
yaong calinisan, at si Margarita
ito rin marahil ang sinabi niya.
Ang capang̃ahasang yaon ang nagbulid
sa capahamacang di sucat maisip
hindi macasapat sa pagmamarikit
yaong ari nilang caunting nalabis.
Di naman payagan ng̃ Amáng ubusin
sa pagmamapuri,t, ualang uastong aliw,
na masunod yaong camaliang hiling
ay sa cahalaya,i, napadalang tambing.
Cahit sinisisi ng̃ caniyang Ama,t,
binibigyan niyong hatol na maganda.
nang caniyang ali,t, gahasa man bagá
manacanaca ring inaralan siya.
Anopa,t, yaong caniyang cabataan
ay naguing isa nang masamang hantung̃an,
nang lahat nang canyang mang̃a cababayan
naguing parang isang sucal nang lansang̃an.
Ito na ang mula nang pagcaligalig
niyong pag-nanasa sa napacalabis,
na sa catauan niya,i, pag-mamarikit
ang turo nang Ina,i, nalimot na tikis.
Si Eva ang tunay na cahalimbaua
na sa paglilibang na ualang bahala,
sa umang na silo,i, natuntong na cusa
nang lilong Demonio,t, lubos na nadaya.
Ang mang̃a dalaga,i, siyang caraniuan
sa pag-mamarikit na nasang calugdan,
nang capua tauo,i, ang cahihihatnan
dinadala tuloy sa capahamacan.
Siyang pag-cahuli sa parayang pain
nang cay Margaritang cabata-ang angkin,
lugsong cabaita,i, hindi macapiguil
bagcus nag-hihigpit nang calaguim-laguim.
Binidbid ang gayong caparang̃alanan
nang lalaking tacsil na caugalian,
nahulog sa bang̃in niyong cahalayan
ang pag-mamarikit itong pakinabang.
Sa isang binata bagang Caballero
malapit sa Ciudad nang Montepulciano,
nabihag nang gandang paraya nang Mundo
sa pitang mahalay ay cusang nabuyó.
Itinalaga na yaong calooban
sa marumi,t, tacsil nilang pamumuhay,
hindi na naisip ang sila,i, pacasal
cundi ang lumaguing nagsama na lamang.
¡Oh saliuang-palad, na dalagang labis
na napabibihag sa pag-mamarikit,
icaw ng̃a ang salot na ibinubulid
yaong calulua sa icalalait!
Sa lahat nang bayan at mang̃a Ciudad
icaw ng̃a ang lasong masidhing camandag,
sa lubhang malabis na mang̃a pag-gayac
ay hindi mabilang ang nang̃apahamac.
Cusang uinaualang bahala na cahit
talastas mang sala ang pag-mamarikit,
ang capalaloa,i, pang̃ahas at hilig
sa pag-mamasagua niyong pananamit.
Sa cay Margarita,i, siyang nag-lupaypay
ang labis na lubhang caparang̃alanan,
sa nasang tanghaling siya at calugdan
ang puring napala,i, caalipustaan.
Yaong cagandahang ibig na tauaguing
Venus at Floripes Diana,t, Abigael,
ang muc-hang masaya,t, tindig na butihin
mamumutla,t, lungcot ang pagmamalasin.
Ang mapanghalina na matáng mapung̃ay
at linindi-linding aliw nang lansang̃an,
di mag-abot kisap ay mahuhumaymay,
ang dating maningning lalabo sa tanan.
Mauaualang lahat ang lugod sa iyo
nang tanang casuyo,t, nang cababayan mo,
ang di magcamayaw na puri nang tauo
lilipad na para lamang alipato.
Saca ang ulo mong pinamumutihan
nang perlas, topasio,t, diamanteng makinang,
na inaayos mong pinagpapagura,i,
bung̃ong butas-butas ang cahahanganan.
Capatid co,i, ano,t, natitiuasay ca
parang di mo tanto ang bububóng dusa,
ang uica mo yata,i, bucas macalaua
madaling magsisi cung naroroon na.
Nagcacamali ca at di natin lining
ang icatatapos nang hining̃ang angkin,
mabuti cung hinay-hinay ang pagdating
nang camatayan mo, at hindi biglain.
Ang cay Margaritang naguing pamumuhay
hapo na sa gapos niyong cahalayan,
at di napupuna sa caniyang paanán
ang bang̃ing malalim na cabubuliran.
Linalagyan din ng̃a cung minsan ng̃ Dios
nang pait, ang mang̃a mahalay na lugod,
pinaparam yaong pacumbabang handog
na capayapaang paconuaring dulot.
Manaca-naca ring pinag-cacaramdam
ang nang̃alalayong mang̃a pamumuhay,
sa Dios, at sila,i, tinutugtog bilang
ang puso,t, ang maling gaua nila,i, lisan.
Ipinauauari ang pagca-pahamac
nang nabubulagang na saliuang-palad,
ng̃uni,t, sa udyoc nang caibigang linsad
nag-uaualang kibo,t, uari di talastas.
Ang sa puso niya ay itinutugtog
nang di naglilicat na aua ng̃ Dios,
parang nang̃ung̃usap na madalas halos
cung minsa,i, ualin ding bahala sa loob.
Capitulo 2.º
Gayon ng̃ang nangyari minsang isang araw
tinang̃isan niya yaong caugalian,
na isang babayeng Anác ang cabágay
na mapag-acsaya niyong cayamanan.
Tinicang magbang̃on sa pagca-gupiling
at lisan ang ning̃as na calaguim-laguim,
nang Infiernong apoy na nasa ilalim
nang paá niya,t, siya,i, laang sunuguin,
¿Ano ang nangyari sa cay Margarita
napucaw sa himbing nang pagtulog niya,
binigyan nang Dios nang cataca-taca
na balitang siyang nagpaala-ala?
Ng̃uni,t, para manding isang maliuanag
na aral, na ualang casaysayang lahat,
ang layaw sa Mundong icapapahamac
malumanay namang siya,i, nakimatiyag.
Ipinauari nang masintahing Amá
minsang isang araw sa cay Margarita,
nang umalis yaong casintahan niya,t,
sa bahay ay siya,i, naiuang mag-isa.
Ualang ano-ano,i, ang ásong maliit
na babayeng caniyang alila,i, nading̃ig
na tumatahol nang tila nananang̃is
ng̃ cahambal-hambal na di mapag-isip.
Ng̃uni,t, hindi naman naguguniguni
ng̃ saliuang-palad na may nangyayari,
na casacunaan sa caniyang casing
bunying Caballerong buhay ay naputi.
Pinauaualan ng̃a manding cabuluhan
ang sigaw ng̃ áso na calumbaylumbay,
hangang nacaraan ang dalauang aráw
áso,i, patuloy rin ang pananambitan.
Saca ang damit ay kinacagat niya
niyong pang̃inoon na si Margarita,
tila nag-uiuica uari nang halica,t,
ang pang̃inoong cong casi mo,i, patáy na.
Dito pinasucan nang paghihinala
ang cay Margaritang loob na mahina,
nag-ulol ang sindac na hindi cauasa
sa taghoy nang ásong hindi nagsasaua.
Lumacad nang doon sa áso,i, sumunod
sa daang itinuturo,i, naglalagos,
bahagya pa lamang dumarating halos
sa may calalimang bang̃in ay nataos.
Na may ilang tuyo na sang̃a ng̃ cahoy
ang áso ay nagpatihulog na doon,
at pinasimulang hinucay nang tuloy
na calumbaylumbay, yaong paghagulhol.
Hinaui ng̃ nang̃ang̃inig na camay
ni Margarita ang ilang mang̃a sucal
na bilang na nacatatakip sa hucay
nakita ang bangcay niyong casintahan.
Na buloc na,t, hindi sucat na matiis
yaong sumising̃aw na bahong malabis,
nang cay Margaritang abutin nang titig
sumicdo-sicdo na ang caniyang dibdib.
Uinauari niya ang kinahinatnan
ng̃ gayong cakilakilabot na bagay,
na sinalubong ng̃ caniyang caauay
tinadtad ng̃ sugat hangang sa napatay.
Nang si Margarita,i, pagsaulang loob
sa kinahinatnan ng̃ palad na capos,
na ang buhay niya ay dagling natapos
sa pagpapasasa ng̃ sa Mundong dulot.
Anopa,t, yaong mabahong bangcay niya
caramihang uod yaong nakikita,
ang catauang hilig ng̃ nabubuhay pa
sa layaw sa lupa,i, itong naging hanga.
Ni camunting dung̃is di ibig bahiran
ang catauan niya niyong nabubuhay,
ang caniyang labis na pagcapihican
ng̃ayon nama,i, siyang pinangdidirihan.
Yaong sa puso niya,i, siyang bumabaca
at pagpipighating naalaala,
sa kinabuhusan ng̃ pag-ibig niya
at ang catumbayan niyong calulua.
¡Sa abang-aba co! ¿caya,i, napasaan
ang calulua nang sauing capalaran,
saan cundi doon sa Infiernong bayan
ang sagot ng̃ voces na umaling̃awng̃aw?
Magpahangang sa caibutura,i, taos
nang pusò, at tantong ipinang̃ilabot,
malamig na pauis ay agád sumipot
at sinidlan niyong di cauasang tacot.
Sa cay Margaritang dinidilidili
ang gayong calunos-lunos na nangyari,
sa lugod at layaw ay lubhang nauili
ng̃ayo,i, lubos naman ang pagcaruahagui,
Ualang hangang hirap doon sa Infierno
ang ganti sa munting ligaya sa Mundo,
sa sandaling tua,i, nacapalit nito
hirap casakitang hindi mamagcano.
Capitulo 3.º
Cakilakilabot ang cay Margarita
na pakikihamoc sa sarili niya,
bago nasundua,i, nahirapan muna
sa nasang maganda niyang pagtitica.
¡Oh cahambalhambal na casasapitan
nang sinomang nang̃ag papaliban-liban,
niyong pagbabalic loob at ang araw
na icatatapos niya,i, hindi alam!
Ang dalisay niyang pag-aala-ala,i,
capakinabang̃an niyong calulua,
kinikilabutan sa sarili niya
ang caaua-aua na si Margarita.
Nagugunam-gunam na nasa sapiling
ang cabubuliran na calaguimlaguim,
at may pang̃anib pang doo,i, mahulog din
cun ang hining̃a niya,i, biglang makitil.
Caya ng̃a,t, ang luha niyang pumupulas
ay naguing turing nang parang isang dagat,
niyong pagninilay sa pagcapahamac
niyong pagcadaya nang Demoniong sucab.
Sa lupa ay tambing siyang nanic-luhod
nagsisi,t, huming̃i nang aua sa Dios,
pinaglampasan nang mahayap na tunod
niyong pagsisising sa puso ay taos.
Ualang iniisip cundi ang tang̃isan
lahat nang caniyang mang̃a casalanan,
pag-pepenitenciang caunaunahan
ang cusang lumayo sa capang̃aniban.
Caya ng̃a,t, sa loob niya ay tinicang
sa Montepolciano,i, umalis pagdaca,
siya,i, naparoon at nagpatirapa
sa paá nang Amáng tinalicdan niya.
Yaong catacsila,i, inahing̃ing tauad
at nag-pipighating hindi hamac-hamac,
capagdaca nama,i, agád nang tinangap
niyong Amá, yaong alibughang Anác.
Na tumatang̃is na,t, siya,i, nagsisisi
ng̃uni,t, ang matigas na loob na ali,
ay hindi pumayag at cusang tumangui
at inari niyang casiraang puri.
Ang gayong paghibic at mang̃a pagtaghoy
ni Margarita ng̃a na ualang mag-ampon,
dakilang ligalig ang nangyaring yaon
sa buhay na naguing parang isang tapon.
Dalauang puo,t, apat ang caniyang gulang
batá pa at ayos na nahihiyasan,
nang sinag na taglay niyang cagandahan
ang sa muc-ha niya ay napagmamasdan.
Yaong pamumuhay niyang namamalas
na masama,t, parang daan ang catulad,
na nasasabugan nang mang̃a bulaclac
nang caligayahang labis humicayat.
Siyang tumutucsong muling manumbalic
sa dating casama,t, cagagauang lihis,
iniuurali na sa huling guhit
ay càauaan nang Dios sa lang̃it.
Ng̃uni,t, yao,i, hibong isang camalian
pang̃aco nang Dios sa cahit sino man,
na nang̃agsisisi,t, nagtiticang tunay,
ay iguinagauad ang capatauaran.
Sa pagtauag niya,i, ang nag-ualang kibò
paanong cacamtan ang ipinang̃aco,
pag naglibanliban icaw ay di taho
ang camatayan mo,i, cahirapang lalo.
Caya ng̃a sa gayong pagbubucas bucas
ay lubhang marami ang nang̃apahamac,
na ang ualang hangang dusa ay linang̃ap
ng̃ mang̃a pabayang nagpapacatamad.
Ng̃uni at ang abá na si Margarita
sa udyoc ng̃ tucso,i, nakikilaban na,
camahalmahalang Pastor ay muli pa
na tumauag pagca,t, hinihintay siya.
Laging nacadipa ang camay sa ati,t,
yayacapin tayo cung siya,i, duluguin,
ang capayapaa,i, ating tatamuhin
at lubos na tayo ay patatauarin.
Panibago namang tinauagan siya
ng̃ masintang tunay na pag-aanyaya,
inalalayan siya nang pakikibaca
sa dahas ng̃ tucsong mangahis ang tica.
Ang pangagaling̃a,i, yaon ng̃a marahil
niyong pagbabagong buhay na magaling,
ani Jesus iyang tacot mo,i, pauiin
Margarita,t, kita ay cacaling̃ain.
Ang magandang tica,i, cusang pinagtibay
at tinatang̃isan sa gabi at araw,
ang lahat ng̃ mg̃a naguing casalanan
at ang halimbauang mang̃a casamaan.
Hinahang̃ad niya na moling mabaui
ang lubhang malabis na pagcacamali,
ng̃ cahalayhalay na pamamalagi
sa layaw ng̃ Mundo ng̃ pagcalugami.
Agád nang naglacbay doon sa Simbahan
siya sa Labiano, na nasosootan,
nang damit Celicio at natatalian
ang liig at tandang pagtiticang tunay.
Saca ang dalisay na paghing̃ing tauad
sa caniyang mang̃a cababaya,i, hayag,
at pinagsisihan sa harap ng̃ lahat
na naguing dahilan ng̃ pagcapahamac.
Hindi rin naglubag sa bagay na yaon
ang loob nang ali,t, Amá pa,i, caáyon,
pinabayaan na ang lulung̃oylung̃oy
na Anác na ualang sucat na mag-ampon.
Nang makita yaong calagayan niya
nang caauaaua na si Margarita,
na tulad sa tapong uala nang halaga
caya ng̃a,t, lumipat sa bayang Cortona.
Doo,i, mahinahong siya ay tinangap
ng̃ ilang Señorang marunong mahabag,
casama ang isa niyang naguing Anác
sa naguing casuyong kinapos ng̃ palad.
Ang unang guinaua na pinagpilitan
nang taos sa puso at cataimtiman,
ang dalisay na "confeción general"
sa lahat nang mang̃a naguing casalanan.
Siyang matibay na pasimula ito
niyong pagbabagong buhay na totoo,
siya,i, naparoon doon sa Convento
nang cagalang-galang na si S. Francisco.
Na namamalisbis ang luha sa matá
niyong malalim na pag-sisi niya,
isinaysay sampu nang pighating dala
sa isa ng̃ang Pareng Relegioso bagá.
At ikinumpisal niya nang malacas
tanang casalanang gauang hindi dapat,
at hining̃i niyang boong pagsisicap
ang "Orden Tercera" siya,i, macatangap.
Nang sa penitenteng damit Serafico
tandang pagtalicod sa layaw sa Mundo,
ang Confesor nama,i, napaayon dito,t,
pinanghinapang pang bagcus na totoo.
Pinasimulan nang pag-pepenitencia
sa nasang macamta,i, binigyang pag-asa,
yaong hinihing̃ing simula ng̃ gracia
at sa cabanala,i, nagsanay na siya.
Linalayuan nang parang camatayan
sa loob, ang lahat nang macapupucaw,
ang kilos at anyo,i, hilig na mahalay
niyong maruruming pita nang catauan.
Capahintulutan bilang ng̃ Señorang
pinaglilingcurang caniyang asaua,
mangyaring huag pahigpitin niya
ang pagpapasakit sa catauang bagá.
Gayon man ay dahil sa laking pag-ibig
na ang catauan niya,i, bigyan pasakit
inaring di dapat ang nasoc sa isip
tuntung̃an ang lupang alalay na gamit.
Sa idinadaos na pananalang̃in
sa lahat nang oras na macayang gauin,
at ang pagsasanay sa icagagaling
nang caisa-isang caluluang angkin.
Pinatauad na ng̃a at cusang linimot
ng̃ Amang lumic-hang mahabaguiug Dios,
ang cay Margaritang casalanang lubos
at bagcus guinanti ng̃ magandang loob.
Madalas din namang siya,i, dinadalaw
at tang̃i siyang pinagcacalooban,
ng̃ sa lang̃it bagang mg̃a caaliuan
at ang caniyang loob ay pinatatapang.
Na ipatuloy niya ang tung̃o ng̃ lacad
na pinasimulan sa tuntuning landas,
niyong cabanalan na icatutuclas
ng̃ caligayahang ualang pagcucupas.
Capitulo 4.º
Mg̃a Franciscano ay niyong masuboc
ang cay Margaritang catibayang loob,
na penitente ng̃ang bagong naglilingcod
sa mapagcandiling mahabaguing Dios.
Sa matining niyang halimbauang bigay
doon sa adhicang mang̃a cabanalan,
na sa boong Mundo ay pinasisilang
caya,t, nag-habitong ualang caliuagan.
Nang Ordeng Tercera na cay S. Francisco
na ualang pang̃amba sa bagay na ito,
patuloy ang loob na di nagbabago
sa mg̃a pahirap niyang tinutung̃o.
Ang lapastang̃anin ay di inacala
nang caniyang asal na buhat sa sama,
cung hindi lalo nang nag-ibayo pa ng̃a
sa bagsic ng̃ gracia na nagbigay bisa.
Inululan yaong pagpapacahirap
capacumbabaa,i, lubos na niyacap,
uinauari niyang di carapatdapat
tingnan ang caniyang calagayang hamac.
Capagbinabati siya nang sinoman
at may anyong siya,i, tila minamahal,
pag-ibig sa Mundo ay hinahalinhan
nang ucol sa Dios na pagsintang tunay.
Kinasusuclaman ang idinudulot
nang tungcol sa lupang nagbibigay lugod,
na sa catauhan niya,i, naghahandog,
ni munting ginhaua ay di iniimbot.
Pinapagnining̃as ang tunay na nais,
matupoc sa apoy nang laking pag-ibig,
sa pananalang̃in at pagsusumakit
sa icararapat na Hari nang lang̃it.
Nang nananalang̃in siyang isang araw
na taglay ang lubos na cataimtiman,
sa harap nang isang mahal na larauan
ni Cristong sa Cruz ay napabayubay.
Doon ay nag-tamó nang tuang malabis
at magandang palad dahil sa naring̃ig,
sa labing camahal-mahala,i, sinambit
yaong pang̃ung̃usap na lubhang matamis.
Sabihin sa akin ¡ó cahabag-habag
na babaye,t,! ¿anong sanhi nang pag-iyac,
¿ano ang ibig mo baga aking Anác?
si Margarita ay tumugong banayad.
Icaw lamang aking Pang̃inoong mahal
icaw ang tunay co na caligayahan,
cung na sa aking ca ay di magcuculang
aco, nang cahima,t, anong mang̃a bagay.
Ang sa Santang nasang maning̃as na loob
na mag-bigay aliw sa Poong cay Jesús,
ay siyang pagcaing ikinabubusog
na sa araw araw ay macamtang lubos.
Saca noon namang maunaua niya
na sa paglilingcod sa mang̃a Señora,
sa bahay na yaon ay di makikita
ang catahimican nais na talaga.
At gayon ding hindi masunod ang nais
na mag-penitenciang adhica nang dibdib,
ay siya,i, humanap niyong munting silid
na matatahanan nilang matahimic.
Casama ang bunso niyang minamahal
at ang guinagaua niyang hanap-buhay,
ay ang pananahi sa cubong tahanan
at pag-panaog na,i, tung̃o sa Simbahan.
Sa capua tauo,i, pagca-auang gaua
ó ang paghanap nang matatahi caya,
laguing gumiguising siyang maaga ng̃a,t,
nagsisimbang uala camunti mang saua.
Nakikinig niyong Misa,t, nagninilay
na taglay ang lubos na cataimtiman,
cung matanghali nang puso,i, masiyahan
sa pag-dedevocio,i, ooui nang bahay.
Patuloy rin naman ang pag-dedevociong
casama sa gauang pananahing yaon,
ang caabalahan lamang niyang tungcol
ay ang pananahi na pangpauing gutom.
Tumabas magtagpi,t, caraniua,i, itong
ipinagagaua nang sinomang tauo,
ang iniuupa nang cahima,t, sino
bilang limos nila lamang cung gaáno.
Naguiguing panakip ang naibibigay
sa balang caniyang mang̃a cailang̃an,
ang mang̃a duc-ha pa ay natutulung̃an
nang caunti niyang paghahanap buhay.
Ikinatutua na niya nang malabis
ang pagcain niyang tinapay at tubig,
at nang ilang pasas at di gumagamit
nang ning̃as nang apóy sa cubong maliit.
Liban na ng̃a lamang na cung naghahanda
sa panauhin niyang mang̃a salanta,
itinuturing na totoong dakila
ang bagay na mang̃a caaua-ang gaua.
Capag-uala siyang pagcaing ibigay
ó damit, sa duc-hang nagcacailang̃an,
ay cahit anomang mang̃a casangcapan
sa caniyang cubo ay hinahatian.
Maguing pinga,t, cahit yaong vaso caya.
ó mang̃a cuchara at maguing damit ng̃a,
at isang panahong calamiga,i, sadya
hinubo ang saya sa catauang cusa.
At doon sa duc-ha,i, cusang ibinigay
nang ang cahubaran lamang ay matacpan,
na halos uala na siyang damit naman
at maralita ring naghahanap-buhay.
Kinikilala ng̃ang yaong mang̃a duc-ha
ay tungcol cay Jesús yaong pagpapala,
ang pag-ganting ualang macahalimbaua
ay tulad sa isang dakilang biyaya.
Duc-ha man siya,i, di ibig pagsabihan
ng̃ uica ni Jesús na ganitong saysay,
aco,i, nagugutom ay di mo binigyan
ng̃ pagcai,t, hubad aco,i, di dinamtan.
Binabayaran ng̃ Dios ng̃ sagana
ang iniaálay sa camay ng̃ duc-ha,
ang cay Margaritang handog at caling̃a
pinatiticman na dito pa sa lupa.
Yaong na sa lang̃it na caligayahan
na tantong malaking capakinabang̃an
niyong calulua,t, naguiguing dahilan
ng̃ pagpapaualang halaga sa buhay.
Magmula ng̃ siya ay magbalic loob
sa catauan niya,i, malabis ang poot,
pagca,t, siyang naguing caáuay na lubos
sa casalanan ng̃ang di sucat masayod.
Saca ang masamang mang̃a halimbawa
caya hindi pa rin ikinatutua,
yaong cahirapan na dinadalitang
pag-pepenitencia,t, pagaayuro ng̃a.
Ipinasiya pang yaong cagandaha,i,
cusang papang̃iti,t, ang muc-ha,i, sugatan,
ng̃ catacot-tacot ng̃uni,t, hinadlang̃an
ng̃ Confesor niya na umaálalay.