The Project Gutenberg eBook of Het Eiland Texel en Zijne Bewoners
Title: Het Eiland Texel en Zijne Bewoners
Author: Francis Allan
Release date: November 1, 2013 [eBook #44087]
Most recently updated: October 23, 2024
Language: Dutch
Credits: Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project
Gutenberg.
EILAND TEXEL
EN ZIJNE BEWONERS,
WEIJTINGH & VAN DER HAART.
1856.
VOORWOORD.
Het was naar aanleiding van een vroeger door mij geschreven werkje1, dat ik van onderscheidene en veelgeachte zijden de vereerende uitgenoodiging ontving, om ook ten opzigte van eene Beschrijving van het Eiland Texel mijne krachten te beproeven.
Dan, bij de zamenstelling van het genoemde werkje over Marken ondervonden hebbende, welke moeijelijkheden bij gebrek aan goede bouwstoffen aan dergelijken arbeid verknocht zijn, deinsde ik aanvankelijk voor de aanvaarding dezer taak terug.
Men hield evenwel bij mij aan, en ik?—beloofde eene Beschrijving van Texel te zullen leveren. Te meer voelde ik mij daartoe opgewekt, naardien ik de verzekering bekwam, dat men, gedreven door innige belangstelling, mij ook op Texel, in alles wat op dit eiland betrekking heeft, alle mogelijke hulp en inlichting zoude verstrekken.
Men stelde mij dan ook in dezen geenszins te leur, zoodat het mij eene behoefte is, hierbij openlijk mijnen welmeenenden dank te betuigen aan de H. H. P. de Keyzer, Sz., Burgemeester, G. List, Gemeente-Ontvanger en W. Brouwer, Openbaar Onderwijzer, aan Den Burg op Texel, alsmede aan den Wel Edelen Heer R. B. de Breuk, te Nieuwe Diep, voor de belangstellende en welwillende hulp, mij, bij de zamenstelling van dit geschrift over het schoone en belangrijke Texel, verstrekt.
Zijne koninklijke hoogheid Prins Hendrik der Nederlanden, Wiens doorluchtigen Naam reeds door de bedijking van den polder Prins Hendrik met Texel’s geschiedenis was verbonden, heeft door de welwillende aanneming van de Opdragt van deze mijne lettervrucht, Hoogstdeszelfs belangstelling in dit eiland doen blijken, en aangenaam, hoogst aangenaam, voorwaar! is het mij, Z. K. H. voor die welwillende aanneming, welke mij eene zeer vereerende aanmoediging was, hier openlijk mijnen hartgrondigen dank te wijden!—
’t Is zoo, ik heb een groot en moeijelijk werk moeten verrigten, om tot een (moge het zijn) gunstig resultaat te kunnen geraken: ik moest onderzoeken, raadplegen, vergelijken, opdat ik eene zoo veel mogelijk naauwkeurige Beschrijving van Texel aan mijne belangstellende Landgenooten zoude kunnen aanbieden.
In hoeverre mij dit gelukt is, zij aan het bescheiden oordeel van deskundigen overgelaten, aan wie ik deze vrucht mijner onvermoeide nasporingen met bescheidenheid aanbevele, hun de verzekering gevende, dat alle bescheidene teregtwijzingen steeds hoog door mij zullen worden gewaardeerd en in dank aangenomen.
Omtrent de bij dit werk gevoegde Kaart, zal ik wel niets ter aanbeveling behoeven te zeggen. Immers, zij beveelt zich zelve genoegzaam aan! Alléén zij dus gezegd dat de door mij vervaardigde Kaart reeds bij den Graveur was, toen ik kennis verkreeg van die des Heeren Kikkert, die door mij, en ik mag vertrouwen, ook door H. H. Inteekenaren, allezins geschikt werd geacht om aan dit werk te worden toegevoegd.
Zietdaar, Lezers! hetgene ik meende vooraf te moeten laten gaan! Mogt mijn arbeid uwe goedkeuring wegdragen, het zoude mij een spoorslag te meer zijn, om voorwaarts te streven op den vaak moeijelijken weg des onderzoeks, en mij meer en meer te kwijten van de verpligting, die ik verschuldigd ben aan Wetenschap en Vaderland.
F. ALLAN.
1 Het Eiland Marken en zijne bewoners; met 2 kaartjes, te Amsterdam, bij Weijtingh & Van der Haart, 1854.
INHOUD.
OPDRAGT
INLEIDING.
Algemeene Beschouwing over het Eiland Texel.
EERSTE HOOFDSTUK.
Voortbrengselen. Grond- en Luchtgesteldheid van Texel.
TWEEDE HOOFDSTUK.
Texel, beschouwd met betrekking tot de Geschiedenis des Vaderlands.
DERDE HOOFDSTUK.
De Dorpen, Gehuchten, enz. op Texel.
VIERDE HOOFDSTUK.
De voornaamste ingedijkte Polders op Texel.
| 1. | De Prins Hendrik-Polder. | |||||
| 2. | Het Eijerland. | |||||
| 3. | De Eendragt. | |||||
| 4. | De Grie. | |||||
| 5. | De voormalige Katten-Polder (thans Prins Hendrik-Polder.) | |||||
| 6. | Waal- en Burg. | |||||
VIJFDE HOOFDSTUK.
Iets over de voormalige Gewoonten, Gebruiken, enz., der Texelaars.
ZESDE HOOFDSTUK.
Godsdienst. Taal. Beschaving. Kleeding. Huishouding. Gewoonten. Vermaken.
ZEVENDE HOOFDSTUK.
Staat van de veranderingen aan het strand en de duinen langs de Noordzee, van het Horntje tot het Eijerland op het Eiland Texel.
NAAMLIJST
DER
INTEEKENAREN.
Z. K. H. Prins Hendrik der Nederlanden. 5 Exempl. Best papier.
Allan, (A. J.) Militair te ’s Hertogenbosch.
Allan, (D. T.) Dijkmeester bij den Lekdijk bovendams te Wijk bij Duurstede.
Allan, (Wed. J.) te Uithoorn.
Bakker, (D. G.) Particulier te Burg.
Bakker, (Dirk J.) Veefokker te Westergeest.
Bakker, (G. D.) Schipper te Burg.
Bakker, (K. W.) Schipper op Texel.
Bakker, (Lourens W.) Schoenmaker te Oosterend.
Bakker, (P. D.) Grutter te Burg.
Bakker, (P. G.) te Burg.
Bakker, (Wm. L.) Onder-Commissaris der Loodsen te den Hoorn.
Barnaart van Zandvoort, (Jhr. H. G.) te Haarlem. Best papier.
Blom, (M.) Broodbakker te De Cocksdorp.
Bok, (Mr. W.) Adsistent Notaris te Burg.
Boom, (C.) Notaris te Beemster.
Boon, (C. C.) Landbouwer te Walenburg.
Boon, (N. C.) Veefokker te Oost.
Brouwer, (G.) Onderwijzer te Burg.
Brouwer, (Js.) Onderwijzer te De Cocksdorp.
Bruijn, (Dirk Jb.) Broodbakker te den Hoorn.
Bruin, (J.) Broodbakker te Hoorn. Best papier.
Coster van Voorhout, (C. L.) Handelaar te Tiel.
Daalder, (J.) Landbouwer te den Hoorn.
Deekers, (E. J.) Koek- en Banketbakker te Burg.
Dorsten, (H. L. van) te Burg.
Duinker, (Cornelis) Loodsschipper te den Hoorn.
Duinker, Jr., (Jan) Opper-Timmerman op O. I. op Texel. Best papier.
Dijksen, Jr., (J. C.) Landbouwer te Eijerland. Best papier.
Dijksen, (Jb.) Landman te Burg.
Dijt, (C. H.) Veefokker te Westergeest. Best papier.
Flacke, (G. B.) Koopman te Leeuwarden.
Groot, (C. de) Burgemeester te Eiland Marken.
Grijskamp, (W.) Pastoor op Texel.
Heteren, (J. H. & G. van) Boekhandelaars te Amsterdam.
Hille, (Ks.) Genees-, Heel- en Verloskundige te Oosterend.
Hoogvorst, (Mej. Wed.) Boekhandelares te Nieuwe Diep. 6 Exempl.
Huizinga, (J.) Doopsgezind Leeraar te Burg.
Kalis, Jz., (J.) Koopman te Burg.
Keijzer, Pzn., (Arend) Landbouwer op Texel. Best papier.
Keijser, Pzn., (A.) Landeigenaar te Waal.
Keijser, Pzn., (Cornelis) Veefokker op Texel.
Keijser, Pzn., (J.) Pelder te Burg.
Keijser, Sz., (P.) Burgemeester op Texel. 5 Exempl. en 1 best papier.
Keijser, Szn., (S.) Landeigenaar te Burg.
Keijser, Pz., (S.) Makelaar op Texel. Best papier.
Keijser, (T. P.) Onderwijzer te Oost.
Kikkert, Dzn., (G.) in Goud en Zilver te Burg.
Kikkert, (J. L.) Lid der Staten van Noord-Holland, Wethouder en Notaris op Texel. 1 Ex. en 1 best papier.
Kikkert, (K. S.) Bakker op Texel.
Kikkert, (N.) Directeur der Bank van Leening op Texel.
Kingma, (J.) Lid der Provinciale Staten van Friesland te Makkum.
Kloot, (As. v. d.) Smid en Wagenmaker te De Cocksdorp. Best papier.
Koning, (A.) Landbouwer te Burg.
Koning, (P.) Veefokker op Texel.
Koning, (P. C.) Zaakwaarnemer te Burg.
Koning, (P. C.) Zaakwaarnemer te Burg. 25 Exemplaren.
Koning, (S.) Landeigenaar op Texel.
Kooiman, Pzn., (Gt.) Timmerman te Waal.
Koppen, (IJsbrand) Landbouwer op Texel. Best papier.
Kroese, (Gebroeders) Kooplieden op Texel.
Kruijsen, (M. H.) Pastoor te De Cocksdorp.
Langeveld, Pz. (M.) Grutter op Texel. Best papier.
Langeveld, Jr. (M.) Koopman te Burg.
Langeveld, Sr. (M.) Veehouder te Burg.
Langeveld, Pz. (P.) te Hardinxveld. Best papier.
Langeveld, (P. M.) Molenaar te Burg.
Langeveld, (W. J.) Hijpotheekbewaarder te Alkmaar.
Leijen, (D.) Landbouwer te Eijerland. Best papier.
List, (G.) Gemeente-Ontvanger op Texel.
List, (G.) Gemeente-Ontvanger te Burg.
Metz, (T.) Postschipper te Oude Schild.
Meijer, (A.) Koopvaardij-Kapitein te Nieuwendam.
N. N. te N.
Nupjers, (D.) Mr. Broodbakker te Eiland Marken.
Nijhoff, (M.) Boekhandelaar te ’s Gravenhage.
Nijhoff, (G. P.) Boekhandelaar te Enkhuizen.
Oomkens, Jr. (J.) Boekhandelaar te Groningen.
Peeperkom, (H. H.) Pastoor op Texel.
Petersen, (A. E.) Apotheker te Burg.
Plaatsman, (P. J.) Schipper te Oosterend.
Pool, (Mevr. Wed.) geb. Reinbach te Utrecht. Best papier.
Provinciaal Archief van Noord-Holland. Best papier.
R. (P. v.) te Rotterdam. 2 Exemplaren.
Remmers, (Jb.) Ondermeester te den Hoorn.
Roeder, (D.) Boekhandelaar te Monnikendam. 2 Exemplaren.
Roem, (J.) Boekhandelaar te Alkmaar.
Roeper, (Jb.) Landeigenaar te Waal.
Rombach, (J. F. J.) Stads Heel- en Vroedmeester te Montfoort.
Rosendaal, (Mej. Wed. L.) Winkelierster te Oost.
Schellinger, Notaris te Nieuwendam. Best papier.
Schott, (G. J.) Stads Onderwijzer te Wijk bij Duurstede.
Schraag, (Gt. J.) Veefokker te de Westen.
Sipkes, (J.) Tabaksfabrikant te Burg.
Slot, (Ks. J.) Koopman te Burg.
Slijboom, (G. W.) Logementhouder te Burg.
Staveren, (C. v.) Pastoor te De Cocksdorp.
Steinfort, (H. L.) Predikant te Oosterend.
Stiggelbout, (A. E.) Geneesheer op Texel. 2 Exemplaren.
Stiggelbout, (P. M.) Genees-, Heel- en Verloskundige te Burg.
Stolp, (P.) Genees-, Heel- en Verloskundige te Burg.
Thijssen, (W. C.) Landbouwer te Prins Hendrik Polder.
Timmerman, Ontvanger der Registratie op Texel. Best papier.
Visser, Jz. (C.) Hulp-Onderwijzer te St. Maartensbrug.
Visser, (J.) Mr. Timmerman en Aannemer te Eiland Marken.
Vlaming, (B. S.) Schipper te Oost.
Vlaming, (G.) Landbouwer te Oosterend. Best papier.
Vlaming, (K. B.) Oud Zeeman te Oost.
Voigt, (A. D.) Secretaris der Gemeente op Texel. Best papier.
Vrendenberg, (C.) Predikant te Burg.
Wal, Czn., (J. W. v. d.) Ambtenaar te Burg.
Wieringa, (R. G. J.) Predikant te den Hoorn.
Witte, (Jan P.) Veefokker te Texel.
Wijk, (Pieter v. d.) Schipper op Texel.
Zaal, (A. A. v. d.) Molenaar op Texel.
Zeilinga, (Jacob) Zeilenmaker te Nieuwendam. Best papier.
Zuidewind, (J.) in Manufacturen te Burg.
Zunderdorp, Hulp-Postk. te Terschelling. Best papier.
Zunderdorp, (C.) Post-Ambtenaar te Terschelling.
Zunderdorp, (J.) Makelaar op Texel.
Zunderdorp, (L.) Burgemeester te Vlieland.
Zwaal, (T. R.) Onderwijzer op Texel.