Cjànt Vincjasietèšin

          “Al Pari, com’al Fi e al Spìrit Sant,
          gloria!” dut il paradìs al cjantava,
          cussì ch’ešaltàt i eri jò da chel dols cjànt.

          Sè ch’jodevi un ridi al someàva
          dal’univèrs intèj, che lègri e sturnìt
          tal jodi e’n tal sinti mi tegneva.

          Oh cuant godùt cal vev’alòr il me spìrit!
          Oh vita plena di amòu e di pàs!
          Oh cuant bon stà ca era chì e cuant mèrit!

          I so cuatri aspiès1630 di lušòu ducju’mpiàs
          davànt m’jodevi, e chèl che pì visìn1631          mi’era sempri pì pareva ca s’iluminàs

          e’n tal jodi’l doventava plan planìn
          com’che Gjove’l doventarès se luj stes
          e Mars da usièj li plùmis si scambiàsin.

          La providensa che da chì, com’adès,
          a decìt sul fà e rifà, il coru beàt
          sidìn’n ta stu momènt a voleva cal stes,

          cussì che jò sintùt i vevi: “Nosta stà marveàt
          se di colòu ti m’jòdis cambià; che ’ntànt ch’i dìs,
          i’àltris pur il so colòu a varàn cambiàt.

          Chèl che’n cjera’l me post ušurpà t’jòdis
          — il me post, il me post!—che pì a nol tèn
          ’n sè’l Fì di Diu—Oh se bruti ròbis!—

          il me simiteri ’nledanàt a plen
          al à di sanc e di spusa; cussì che’l tristàt1632          che di ca sù al è plombàt, la jù1633 si’l’gòt ben.”

          Dal colòu cal tèn il soreli pituràt
          il nul al tramònt e al prin cric dal dì,
          alòr i vevi jò jodùt dut’l cjèl ’luminàt.

          E com’na fèmina che coma ogni dì
          onesta si mantèn, sintìnt da li pècis
          d’àltris, timiduta ’si fà, da no crodi,

          a Beatrìs pur ’nrošàt si ghi vèvin li mosèlis;
          e na eclìs cussì’n cjèl maj si veva jodùt
          da che volta’n cà da li pènis suprèmis.1634
          E’n davànt cu li so peràulis al era zùt
          cun vòus ca era cussì tant tramutada
          che’l so aspièt cambiàt a veva in dut.

          “La spoša di Crist1635 no’è stada ’levada
          cul sanc me, chèl di Lin e pur chèl di Clet
          par èsi al baratà dal oru ušada;

          ma par podej vej stu vivi benedèt
          tant Sisto che Pio, Calisto e Urban
          spandùt’l veva’l so sanc, ognùn di lòu puarèt.

          Maj no’era stada nustra ’ntensiòn ch’a man
          destra daj sucesòus nùstris part si sintàsin
          e’n ta che altra’l rest1636 dal pòpul cristiàn;

          nè di che clafs che a mi pasàdis mi’èrin
          sìmbul di na bandiera ’doventàsin
          che cuntra’i batiešàs a combatèsin;

          nè doma com’un sigìl mi ušàsin
          par privilès bušiàrs e baratàs
          che dut ros mi fàn cuant ch’in mins mi vègnin.

          Ma vistìs da vèscuj cers lùpos sfondràs
          ucà e ulà’n ta li fàldis s’jòdin:
          O vuardiàn di Diu, parsè ch’i ti tàs?

          Dal nustri sanc il Guascòn e’l Caorsìn1637          si tègnin prons a bevi; o prinsìpit bon
          a se ušu viliàc che a jòditi i zarìn!

          Ma l’alta providensa che cul Scipiòn
          a Roma’a difindùt la Gloria dal mont,
          prest’la judarà, coma ch’jò i saj benòn.

          E tu, fiòl, che di tornà ti saràs pront
          prest’n ta chel mont bas, dìs, ch’i ti tèn scoltàt,
          e domanda pur dut, sensa nisùn scont.”1638
          Cussì, com’che’l vapòu al floca gelàt
          in jù ta la nustr’aria, cuant che il cuàr
          dal cjavròn1639 dal cjèl cul soreli si tèn tocjàt,

          in sù jodùt i vevi cuant biela che l’àjar1640          trionfànt a flocava cu li lušìgnis
          che uchì a vèvin adornàt stu altar.

          E’i me vuj davòu ghi èrin zùs a sti lùcis
          fin che dut che’l so’ntèns flocà luminòus
          impedìt a mi veva d’jodi chès pì àltis.

          Alòr Beatrìs, ch’jodùt mi veva dut studiòus
          cuj vuj voltàs’n sù, mi veva dìt: “Da là ’nsima
          sbasa’l cjàf e gòt da la cjera i valòus.”

          Da cuant ch’jò i la vevi oservada prima
          notàt i vevi che movùt’i eri stàt’n tal’arc
          cal fà dal miès a la fin il prin clima;1641
          cussì che’n jù, pasàt Cadìs, jodùt i vevi di là dal arc
          il brut pàs d’Ulìs, e par di cà chel post
          ’ndà ch’Europa cjòlt a veva’l so dols car’c.1642
          E pì’ncjamò a mi sarès stàt espòst
          di stu bièl ort1643; ma’l soreli’l moveva
          sot i me piè di un sèn1644 e pì, e prest.

          La me mins ’namorada, ca bramava
          ogn’istànt la me Beatrìs, di tornà
          cuj vuj a ic pì che maj a ardeva:

          e se natura o art pàscul a fà
          pal dilèt daj vuj o gust dal intelèt,
          in cjàr umana o’n tal so piturà1645
          dut’nsièmit a dàn tant mancu dilèt
          di chel plašej divìn ca mi veva ingolfàt
          cuant che’i vuj voltàt i vevi al so ridìnt aspièt.

          E’l grant plašej che’l so vuli soàf  mi veva dàt,
          dal bièl nìt di Leda1646 discjòlt mi veva e straviàt
          e vièrs chel cjèl1647 svelt com’un folc pocàt.

          Par chì e par là mi tegneva stu post ’ncolàt,
          e dut bièl al era, ch’jò’i no saj diši ben
          indulà1648 che Beatrìs mi veva partàt.

          Ma ic, che dal me volej a jodeva’l sen,
          tacàt cussì a veva, ridìnt e contenta,
          che’ntòr d’ic Diu’l pareva godi a plen:

          “La natura dal mont, ca tèn cujèta
          la cjera e dut chèl che atòr ghi mòuf,
          uchì a taca e chì a è la so meta;1649
          e stu cjèl a nol à altri ca si mòuf
          fòu che’l pensej divìn1650, che ’mpiàt al tèn
          ’l amòu so e la virtùt che da luj’a plòuf.

          Da lus e amòu circondàt al è a plen,
          com’che’i àltris da luj; e stu grant sìrcul
          doma’l so grant fatòu a lu comprent ben.

          Nol è daj àltris mišuràt chistu mant1651          ma da chistu a sòn i àltris mišuràs,
          cussì com’il dèis dal miès e dal cuint al è mant.1652
          E com’che’l timp al tèn in ta stu vas1653          li so radìs e’n ta àltris li fràscjs,
          adès ti è ben manifèst e ti lu sàs.

          Oh voja che la zent a font ti màndis
          tant sot di te, che nisùn a à pì’l podej
          di levà i so vuj fòu da li to òndis!

          Al flurìs ben in taj òmis il volej;
          ma la ploja che maj a smèt a marsìs
          chej èmuj ca varèsin da èsi biej.

          Fede e inocensa a sòn restàdis
          doma’n taj frutùs; e’n ta puc timp ogni una
          a sparìs prin ch’alc1654 s’jodi’n ta li mosèlis.

          Chèl al è che da ninùt ’ncjamò’l dišuna
          ma puc’a puc gološàt al doventa
          di dut sè cal jòt e sot di ogni luna;

          e chèl al è che da frut ben ghi vòu e’l scolta
          so mari, ma doventànt grant al cambia siera
          e nol cròt l’ora di jòdila muarta.1655
          Cussì a si fà la pièl blancja nera
          tal prin aspièt da la biela fia strèa1656          di chèl che matìn ni dà e ni lasa sera.

          Par ch’i no ti ti fèdis maravèa,
          pensa tu che’n cjera nisùn’a governa;
          l’umana famèa par chèl a si disvièa.1657
          Ma prin che zenàr zùt’l sedi jù pa la gorna1658          par che centešima1659 che la jù i trascuràis,
          scju ràis chì cussì tant su la furtuna1660
          a splendaràn che da timp i spetàis,
          che li pòpis si voltaràn in prùis
          cussì che la flota1661 zì dreta i jodarèis;

          e bon frut’l darà ’l àrbul che’n flòu t’jòdis.








Cjànt Vincjotèšin

          Dopo che dut cuntri da la vita prešìnt
          di nu, puora zent, cul just1662 si veva sbrocàt
          chè che la me mins a zeva ’mparadišìnt,1663
          com’che’n tal spièli’l cjandelàr ’nflamàt
          al jòt chèl che davòu al vèn ’luminàt
          prin di vèighi o’n vista o’n pensej rivàt,

          e’n davòu curiòus si zira dut ta’un trat
          par jodi se’l veri’l ver’l dìs, e’l jòt ben
          che sì, com’che’l ritmo’l cjant al tèn mišuràt;

          cussì’l me pensej a si recuarda ben
          di chel momènt cuant che’n taj so vuj vuardànt,
          ’l Amòu, fàt cuarda, a ic leàt mi veva’n plen..

          E al momènt ch’i mi eri voltàt, dut cuant
          jodìnt e godìnt di chel bièl mont celèst
          che jodi si fà’n tal so splendòu pì grant,

          un puntìn di lus1664 jodùt i vevi alòr e prest
          cun cussì tant lušòu che’l vuli da luj ’nfogàt
          sierasi a ghi tocjava par restà di sest;

          e com’astri che puc’l pàr da uchì vuardàt
          luna’l somearès visìn di chèl metùt
          coma che astri cun astri i vìn sempri notàt.1665
          Fors’altritànt visìn—mi veva parùt—
          dal sercli che la lus a colorèa
          cuant che’l so vapòu a tèn ben intinzùt,1666
          un sercli di fòuc cussì mi parè’a
          ch’atòr dal punt ghi zès pì svelt, e tant,
          dal motu che pì visìn’l mont al circondèa.1667
          E a chèl n’altri atòr ghi zeva zirànt,
          e a chèl un ters, e a chel ters un cuàrt,
          e al cuàrt il cuint, e’l sest pì avànt.

          Il siètin s’jodèv’alòr, almancu’n part,
          chè cussì grant al era che’l mesagej di Gjun1668          a lu varès tegnùt dentri doma’n part.

          Cussì ’l otàf e’l nonu, e ognidùn
          pì lent si moveva, secònt cal era
          ’n tal so èsi pì lontàn dal nùmar un;

          e chèl al veva la lama pì clara
          che pì dongja al era da la lus pura
          e che, coma chè, pì daj àltris a’era.1669
          Beatrìs, il me nul jodùt1670, cun primura
          a diši si vev'alòr metùt: “Da chel puntìn1671          il cjèl dut al dipènt e la natura.

          Mira’l sercli che dongja di chèl i jodìn;
          ti’as di savej ca lu tèn cussì svelt movùt
          il amòu ’ncandesènt che pì ghi stà visìn.”

          E jò a ic: “Se’l mont al fòs disponùt
          cun dut ’l òrdin ch’jo i jòt’n ta che ròbis,
          pasùt zà’i sarès cun chèl che davànt mi’è metùt;

          ma tal mont sensìbil, la jù di nuàltris,
          li sfèris i jodìn che tant ni pàrin
          pì divìnis par èsi dal miès1672 pì remòtis.

          Se’l me dešideri al à ’lòr di vej fin
          in ta stu miràbil e seràfic templi
          che dom’amòu e lus al à par cunfìn,

          miej a è ch’i sinti com’che ’l ešempli
          e ’l ešemplàr 1673a no sòn d’acordu’n dut,
          che jò il parsè invàn i contempli.”

          “Se’i to dèicj’ disleà stu grop no’an podùt
          dal dut, nosta fati tant maraveà;
          chè cul puc tentà si’a pì’ncjamò strinzùt!”

          Cussì l’amada me che, “Seguìs la plèa,”
          mi veva dìt, “dal me discòrs, se pì savej ti vùs;
          che par tajà’l grop ti ’ngusarà la sèa.1674
          I sèrclis corporaj pì grancj’ o pisulùs
          a sòn secònt’l pì e’l mancu da la virtùt
          ca àn, che sinò puc a sarèsin dùcjus.

          Pì bontàt ca si à e pì a si’a salùt;
          e pì salùt a ghi và al cuàrp pì grant,
          se li so pars a sòn perfètis in dut.

          Stu chì, duncja, che davòu di sè dut cuant
          ’l altr’univèrs’l strisìna, ben ti lu jòdis
          riflèti’l sercli che miej ’l cognòs e ama tant.1675
          Par chèl, se tu a la virtùt ti ùšis
          la to mišura, e no a l’aparènsa
          da li sostànsis ca ti somèjn rotòndis,

          t’jodaràs na biela corispundensa
          fra’l pì e’l pì, e’l mancu e’l mancu pur,
          in t’ogni cjèl, cu la so’nteligensa.”1676
          Splèndid al resta e serèn di sigùr
          ’l emisferi da l’aria cuant che Borèa
          a sofla cun chel so destri flat1677 puc dur

          ma che lo stes’l sporc a sclarìs sta dèa
          che ’l alt al turbava, cussì che’l cjèl adès al rìt
          pal blue che par dut si gh'jodeva, da maravèa;

          pròpit cussì a veva'l me spìrit sclarìt
          la me Beatrìs cul so rispundi clar,
          e com’na stela’n cjèl il ver al era trasparìt.

          Tašùt ca veva’n ta chistu post stelàr,
          pròpit com’che il fièr al sfavilèa
          cuant cal bol1678, cussì i sèrclis cun lušòu solàr.

          Davòu d’ogni faliscja’l lušòu al zè’a;
          e cussì tàntis a èrin che’l so nùmar
          pì dal doplà da la damiera s’inmilèa.1679
          D’ogni coru i sintevi ’l ošana clar
          al punt fìs che in ta scju poscj’a ju tèn
          e tegnarà e tegnùs ju’a’l prin luminàr.

          E chè che daj dùbis a jodeva’l vaevèn
          ta la me mins, mi veva dìt: “I sèrclis prins
          Serafìns e Cherubìns jodi ti’an fàt ben.

          Cussì prons e svels a sòn cuj so leamìns
          par someàighi al punt pì ca pòsin;1680          e tant’a pòsin cuant che al jodi’a sòn sublìns.

          Chej altri amòus ch’atorotòr ghi zìrin,
          a si clàmin Trònos dal divìn aspièt
          che chista prima terna1681 a tèrminin.

          E di savej ti’as che dùcjus a’an dilèt
          cuant che cu la so vista tant profonda
          jodi a pòsin’l ver cal cujèta ogn’intelèt.

          Da chist jodi ti pòs com’ca s’infonda
          ’l èsi beàt in tal àt stes dal jodi,
          no dal amà, che dopo’l vèn, com’na onda;1682
          e’l mèrit mišura al è dal jodi
          che gràsia e buna voja a parturìsin:1683          en’sù e’n sù1684 cussì, com’ch’i ti pòdis crodi.
          L’altra terna che’n flòu a vèn tal gjardìn
          di chista primavera sempiterna
          che encja cul Arièt’n tal scur i jodìn,1685
          com’i prins usièj1686 sempri a cjantin ‘Ošana’
          cun tre melodìis, che tre si sìntin
          dòlsis rivà daj òrdins1687 da’ndà ca vègnin.

          Àltris spirs divìns uchì a si cjàtin—
          prin li Dominasiòns e dopo li Virtùs;
          il ters’òrdin li Potestàs a fòrmin.

          Penùltins’n ta stu post di Gloria metùs,
          Principàs e Arcànzui uchì si zìrin;
          par ùltins i Ànzui chì si la gòdin dùcjus.

          Chiscju òrdins in sù dùcjus a mìrin,
          e di sot a si fàn tant sinti, che’a Diu stes
          dùcjus a sòn tiràs e dùcjus a tìrin.

          E’l Dionìs1688 cun granda voja, sìnt ben adès,
          a contemplà scju òrdins a si veva metùt,
          e nomàs ju’ai com’ch’i ti’ai apèn’dìt adès.

          Ma Gregorio dut chist nol à condividùt;
          par chèl, apen’apèn che’l ver al à capìt
          ca sù’n tal cjèl, di sè stes al à ridùt.

          E se un segrèt cussì tant ver al à ufrìt
          un mortàl di la jù, n’ocòrin maravèis;
          pars’che vuardànt’n sù un1689 lu veva zà scuprit

          cun tant altri di ver di chisti sfèris.”








Cjànt Vincjanovèšin

          Cuant che ducju doj i fioj1690 di Latona
          cujèrs dal Montòn e da la Libra
          a fàn di dut ’l orišònt na zona,

          chel tant che dal punt che’l zènit ju ’cuilìbra,
          fin che ’l un e ’l altri da che sintura,
          cambiànt ’l emisferi, a si scuilìbra,

          tant cussì, cul aspièt ridìnt na vura,
          a veva Beatrìs tašùt, chel punt fis vuardànt
          —che vinsùt mi veva—cun granda cura.1691
          Alora tacàt a veva: “Jò’i dìs, e no dibànt,
          sè chì ti vùs sinti, pars’ch’i l’ai jodùt
          là ’ndà ca s’unìs ogni ’ndà e ogni cuant.1692
          No par vej ’l acuìst di altri bens volùt,
          ca no pòl dasi, ma par che’l so splendòu
          diši’l podès “I ešìst!”, risplendìnt dut,

          e la so eternitàt di timp, fòu
          d’ogni altri comprendi, pal so plašej
          vierzùt si veva'n ta nòufs amòus ’l eterno amòu.1693
          Nè miga inèrt’l pasava prin’l timp intej;
          chè nè prin nè dopo cori t’jodèvis
          il spirt sant di Diu’n ta l’àghis daj mars bièj.1694
          Forma e matèria, insièmit e distìntis,
          fòu a èrin vegnùdis ta’un èsi sensa fal,
          com’da’un arc’ di tre cuàrdis tre frècis.1695
          E com’tal veri, ta l’ambra e tal cristàl
          un raj tant al risplìnt che dal entrà
          al èsi a no è  nisun intervàl,

          cussì dal triform’efièt1696 di Diu a’è pur vera
          che’n tal so èsi al veva ta’un colp radiàt dut
          sensa distinguj fra chèl che prin al era.

          Concreàt al era stàt ’l òrdin e’l costrùt1697          da li sostànsis; e chès sù’nsima
          dal mont a èrin, ’ndà che actus purus al è dut;

          potensa pura ghi era zuda tant sot dal insima;1698          e’n tal miès si veva leàt la potensa cul àt
          cussì fuàrt che’l un l’altra sempri’l brama.1699
          Daj ànzui Geronimo a vi’a contàt
          che tancju sècuj prin a èrin stàs creàs
          di cuant che ’l altri mont al era stàt creàt;1700
          ma an d’è doma una di veretàs
          com’ch’i savèis daj scritòus dal Spìrit Sant;1701          e, a ben pensà, chistu ti capiràs;

          e la rašòn pur a amèt altritànt,
          ca no pensarès par nuja che i motòus
          perfesiòn a vèsin in tal stà dibànt.1702
          Adès ti sàs’ndulà e cuant che scju amòus
          creàs sòn stàs e coma; cussì che’nsinišìnt
          da la to voja zà a sòn stàs tre ardòus.

          S’i contàsin fin al vincj’ svels coma’l vint
          pì timp ni volarès ch’a cualchi ànzul ghi’a volùt
          di remenà’l sogèt di ogni vustri elemìnt.1703
          I àltris restàs a èrin, che’a colp a vèvin podùt
          sta art tacà, che tu t’jòs cun tant dilèt,
          che di smeti di zighi atòr1704 maj no’an volùt.

          Il straplòmp al à tacàt cun chel maladèt,
          chel rogànt insupiarbìt che tu ti’as jodùt
          la jù da ducju i pèis dal mont tegnùt stret.

          Chej ch’i ti jòs chì la modestia’an vùt
          di ricognòsisi’n ta la divìn’ bontàt
          che, da chè fàs, di tant capì ghi’a concedùt;1705
          par chèl il so jodi al è stàt ešaltàt
          cul splendòu da la gràsia e cul so mer’t,
          cussì ch’adès a’an ferma e plena volontàt.1706
          E no ti’as di dubità, ma stà ben cert
          che’l risevi gràsia al vèn meretàt
          secònt ’l afièt che pal creatòu si tèn vièrt.1707
          E adès su chist’asemblèa a ti’è dàt
          di capi ’ncjamò di pì, se a sti peràulis
          ti ghi’as ben pensàt, sens’èsi pì judàt.

          Ma pars’che la jù, ta li vustri scuèlis
          a si lès che l’angjèlica natura
          savej e volej a à, e ben’a capìs,

          i vuej pur diši, par ch’i t’jòdis, dut’pura,
          la veretàt che la jù’a vèn stracapida
          taj ecuivocamìns di sta letura.1708
          Chisti sostànsis, ognuna gjoconda
          taj jodi’l bon Diu, il vuli no ghi’an voltàt
          a chèl che dut’l jòt e dut al guida:

          par chèl il so jodi a nol è straviàt
          da altri ròbis, e par chèl bišugna no àn
          di vej da recuardà un concèt lontanàt;

          cussì che la jù, durmìnt a vuj vièrs, suns a si àn,
          crodìnt di diši’l ver e a vòltis no crodìnt;
          ma scj’ultins pì colpa e vergogna a àn.1709
          Jù pal stes troj i no stèis vuàltris zìnt
          filošofànt, che tant menà vi lasàis
          dal ben figurà che sempri vi và’nsiminìnt!

          E cun stu fà mancu displašej cà i lasàis,
          oh tant mancu, che cuant ch’i fèis a pusta
          a stuàrzi’l scrìt divìn  o’i lu bandonàis.

          A no si pensa a cuant sanc cal costa
          il semenalu tal mont e cuant cal plàs
          un che, ùmil, visìn di chèl s’impòsta.

          Par pari bon si tègnin dùcjus ’mpegnàs
          cu li so ’nvensiòns, e chès a  sòn contàdis
          daj predicjadòus, e’l Vanzèli si tàs.

          Che la luna ’ndavòu a era zuda, un’l dìs,
          durànt la pasiòn di Crist e’n miès si veva metùt
          cussì che la lus dal soreli pì no t’jodèvis;

          che just no’è che la lus si vès platàt dal dut
          par dut; da la Spagna fin là da l’India,
          com’a Gjudèa, sta eclìs  a veva rispundùt.1710
          Firense tancju Làpos e Bìndos1711 no’a
          com’che fiàbis cussì da àn a àn
          contàdis a vègnin da chì o da là;

          cussì che li agnelùtis che puc a sàn
          a tornin daj pràs pasùdis di vint,
          e puc li juda il no jodi il dan.1712
          Ai sòs no ghi’era Crist zùt prin dišìnt
          ‘Zèit, e predicjàighi al mont balòtis’;
          no: a ghi veva dàt ’nvènsi’l just fondamìnt.1713
          E chèl tant proclamàt a vèvin li so bòcis
          che tal lotà par tegni ’mpiada la vòus
          dal Vanzèli scudo a vèvin fàt e làncis.

          E adès si sìntin scju predicjadòus
          diši pajasàdis e, tant par fà ridi,
          da stùpis a ti’n fàn di ducju i colòus.1714
          Ma se’n tal capùcjo ’l vilàn a jodi
          ’l usièl al rivàs indà cal fà’l so nìt,
          il fals perdòn ben al podarès jodi;

          pal cual un zèj di schifènsis al vèn dìt
          che, sensa prova di nisùn testimoni,
          da tancju vilàns stùpis al vèn stracapìt.

          Di chist s’ingràsa’l pursìt di Sant’Antòni,
          e d’àltris pur che’ncjamò pì porcos a sòn
          ca vàn moneda falsa a depòni.1715
          Ma voltàn di nòuf, dop’di sta digresiòn,
          i nustri vuj vièrs la stradela dreta
          cussì che’l discòrs e’l timp a vèdin proporsiòn.1716
          Sta natura’n nùmar, par dìšila scleta,
          cussì tant a si alsa che ogni peràula
          o concèt umàn sempri sot al resta;1717
          e se tu ti vuàrdis sè cal rivèla
          Danièl, t’jodaràs che i so miliàrdos1718          tal alt dal infinìt a vàn a finila.

          La prin’lus, ca radièa dut sè1719 ch’i t’jòs,
          ta tanti manièris a và mostrada
          com’che tàncjus a sòn i splendòus daj Trònos.1720
          Alòr al àt ca la tèn concepida
          a ghi seguìs ’l afièt, e la dolcesa
          dal amòu par chèl a è pì o mancu cjàlda.1721
          T’jòs duncja’l pì alt e la grandesa
          dal so eterno valòu ca si và spielànt
          taj ’nfinìs cristaj ch’jodi a fàn la so bielesa,

          e sempri un, coma prin ca fòsin, restànt.”1722








Cjànt Trentèšin

          Forsi no pì di mil mìis da chì lontàn
          a stà ardìnt la sest’ora1723, e stu mont
          l’ombrena zà’l sbasa’n tal so lièt a plan,

          cuant che’l miès dal cjèl, a me profònt,
          a cambià’l scuminsa, che cualchi stela
          il so jodi a stà pierdìnt da stu font;1724
          e com’che avànt a vèn sta gran biela
          serva1725 dal soreli, cussì si siera’l cjèl
          lasànt sùbit fòu fin la pì biela stela.

          Pròpit cussì il trionf1726 che ritornèl
          sempri ghi fà al punt che svuarbàt mi veva1727          someànt platàt da chèl ch’atòr ghi feva spièl,1728
          al me jodi puc a puc si distudava;
          par chèl il tornà cuj vuj a Beatrìs
          il jodi nuja e’l me amòu a mi pocava.

          Se chèl che fin uchì di ic si dìs
          in ta na làude e basta al fòs includùt,
          nol bastarès nencja pa la so radìs.1729
          La bielesa so, ch’a chel punt i vevi jodùt,
          no dom’al di là di me, ma jò’i cròt
          che doma’l so fatòu godila’l pòl’n dut.1730
          D’adès in davànt, e da sè che jò’i jòt,
          vinsùt mi sìnt pì che maj dal so tema
          o cal sedi o comic o tragic1731, chist jò’i cròt;

          pars’che coma’l soreli’n taj vuj d’un che pì’l trema,1732          cussì’l recuardàmi dal so dols ridi
          il me ’ntelèt mi cjoj che pì nol è coma prima.1733
          Dal prin dì che ic i me vuj podùt a vèvin d’jodi
          in ta sta vita fin adès in ta sta vista,
          di sfogami cul me cjànt i pòl encjamò godi;

          m’adès a è miej che’n davòu i lasi stà
          la so bielesa, com’che poetànt
          fin in ùltin al fà ogni artista.

          Pròpit com’che jò i la lasi a’un sùn pì grant
          di chèl da la me cansòn, che ben a vòu
          la so difìsil matèria zì terminànt,

          cul fà e cun vòus d’un bravo condutòu
          tacàt ’a veva di nòuf: “I sìn vegnùs fòu
          dal Prin Motu e’n tal cjèl i sìn di pur lušòu;1734
          lus inteletuàl, plena d’amòu;
          amòu dal pì grant ben, di gjòldi plen;
          gjòldi che tant miej al è dal pì dols savòu.

          Chì l’una e l’altra milìsia t’jodaràs ben
          dal paradìs, e un’a jodi ti zaràs
          com’ca sarà cuant che’l grant judìsi’l vèn.”1735
          Com’ch’a colp un lamp al fà dut un fracàs
          cu li virtùs višìvis, e a’mpedì ghi và
          d’jodi ogès che pì’ncjamo a sòn luminàs,

          luši cussì tant mi veva fàt na lus viva
          e cussì inglusàt mi veva'n ta stu vel
          dal so splendòu che nuja pì’l me vuli’l jodeva.

          “Pur sempri ’l amòu cal sodìsfa stu cjèl
          al cjoj sù’n sè cun sta sorta di salùt,
          par disponi cjandela al so flameà bièl.”

          I vevi apena dentri di me sintùt
          sti pucju peràulis, ch’i’vevi jò ben notàt
          ch’elevàt mi’eri pì alt da la me virtùt;1736
          e di na nova vista mi eri ’mpiàt
          che nisuna lus a è tant clara
          ch’adès i me vuj no varèsin sopuartàt.1737
          E na lus jodùt i vevi, com’na roja vera
          ca scoreva lušìnt tra li do rìghis
          pituràdis cuj colòus di primavera.

          Da stu scori s’jodèvin falìscjs vìvis
          che dapardùt a colàvin jù’n taj flòus
          coma rubìns’n ta corònis indoràdis.

          E dopo, coma ’ncjocàdis daj odòus,
          di nòuf a sprofondàvin in ta sta biela curìnt;
          e àltris fòu si alsàvin da stu post sfarsòus.

          “’L alt dešideri ch’avànt ti poca, volìnt,
          dut savej di sè che’n ta stu post t’jòdis,
          a mi plàs, e a mi plàs il to spirt ruvìnt;

          ma di st’aga chì a è miej ch’i ti bèvis
          prin che di sta sèit sasiàt ti vegnis dut”:
          just cussì al era’l spirt da li so peràulis.

          E di nòuf: “Il flun e ogni gjojelùt
          ch’intòr ghi cola e scjampa, e il ridi da l’èrbis
          com’ornamìnt d’indìsi al è lì metùt.1738
          No che lòu no sèdin encjamò madùris
          ma’l difièt al è dut da la to banda
          ch’jodi’ncjamò no pòl cuant ca sòn vèris.”

          Ninùt non d’è che dopo na durmida
          che pì a lunc dal sòlit a à duràt
          a si svej sensa voja di na tetada,

          coma me che miej spièlis a colp i’ai provàt
          di fà daj me vuj, bevìnt di che onda
          divìna che d’un miej jodi ni tèn dotàt;

          e cussì com’che bevùt’ a veva la gronda1739          da li me sèis, d’jodi mi veva parùt
          che lungja pì a no fòs ma rotonda.1740
          Alòr, coma un sot mascara zùt
          che altri’l pàr che prin ca si svistìs
          dal someà che platàt lu veva tegnùt,1741
          cussì jodùt i vevi cambià’n fièstis pì bièlis
          i flòus e li falìscjs, cussì ch’jò jodùt
          i vevi li do lìstis1742 dal cjèl fasi manifèstis.

          O splendòu di Diu, ca mi’a permetùt
          d’jodi ’l alt trionf da la vera dominasiòn,
          la virtùt dami di contà com’ch’i l’ai jodùt!

          Un lustri al è la sù ch’jodi al fà benòn
          il grant creatòu a che creatura
          che doma’n luj a pòl jodi sè ca è di bon.

          E rotonda a si slungja la so figura1743          cussì tant che la so circonferensa
          al soreli ghi sarès comuda sintura.

          Dut di ràis a’è fata la so aparènsa
          che ’nsima dal prin motu’a vègnin mandàs
          che da chej al cjoj chèl vita e potensa.

          E com’un clif1744 in ta l’aga che’i so piè’a tèn bagnàs
          si spièla, com’par jòdisi dut ornàt,
          cuant che plen al à di vert e di flòus i so pràs,

          cussì, atòr e’nsima di sta lus pojàt,
          jodut i vevi spielasi’n ta miàrs di scjalìns
          ognùn daj nùstris che la sù al è tornàt.

          E se’n sè’l circonda’l pì bas daj scjalìns
          na lus cussì granda oh cuant’ca è la largesa
          di sta roša’n taj so òrlis pì lontàns!

          La me vista’n tal larc e’n ta l’altesa
          a pièrdisi’a no zeva, ma a’ncludeva
          il tant e’l coma di che alegresa.

          Chì’l visìn e’l lontàn, nè meti nè cjoj’l podeva;
          che’ndà che Diu sensa mediatòu’l governa,
          la lès naturàl nencja un puc no zova.

          In tal zal da la roša sempiterna
          ca si slargja e a si alsa e a dà fòu
          odòu di benvolej pal còu che dut’l governa,

          coma chèl cal tàs ma che diši al vòu,
          Beatrìs tiràt mi veva e dìt: “Ben mira
          cuanti stòlis blàncis1745 ca sòn in ta stu colòu!

          Jòt cuant che la nustra sitàt1746 a zira:
          jòt ben cuant che i nustri scjalìns a sòn plens,
          che chì a no ocòr pì tanta zent vera.1747
          In ta che gran sinta che tu i vuj fisàs ti tèns
          pa la corona che’ntòr ghi’è zà metuda,
          e prin’encjamò ch’a sti nòsis1748 ti vègnis,

          zà l’ànima granda a sarà sintada
          dal imperiàl Rico, ch’a’ndresà l’Italia
          prin’l vegnarà ch’a chèl a sedi disponuda.1749
          Cussì tant vi stupidìs la vustra voja
          ch’amondi sìmil vi’a fàt dal picinìn
          che di fan al mòu e la balìa’l manda via.

          E a chel timp capo dal foro divìn
          al sarà un tal che di dentri e di fòu
          cun luj nol zarà pròpit pal stes cjamìn.1750
          Ma par puc’l sarà lì, com’che Diu’l vòu,
          tal ufìsi sant; ch’a finìla’l zarà, pì’n jù
          di’ndà che’l Simon Magu1751 al è zùt, puc di còu,

          e chel d’Alagna’l farà zì encja pì’n jù.