[929] Hertzberg, s. 53.

[930] Meriläinen 1888 Pulkkila; 1420 Gellivaara; 1463 Kainulaisjärvi, Ruotsi; 1891 Alakiiminki.

[931] Puustinen 232 Kiihtelysvaara.

[932] Meriläinen.

[933] idem 1463 Kainulaisjärvi.

[934] idem 1652, 1653 Ylikainuu, 514, 1891.

[935] idem 1653: Kirkonkelloa heilautettaessa manataan: "Isot miehet eillä, pienet perässä varasta ajamaan." Näin lähtevät manalaiset varkaan kimppuun. SKVR IX 3, 1608 Sääksmäki: Varastuspaikasta otettuja tikkuja kellon kantaan kiinnitettäessä loitsitaan: "Tuhannet perkeleet hierokoot sitä ihmistä samalla tavalla kuin nämä kellot hierovat noita kimppuja." SKYR IX 3, 1610 Iitti. Tikkuja ikeissä poltettaessa: "Yhtä monta sataa ja tuhatta sielua ja paholaista kuin tuossa hautuumaassa on vainaata vaivatkoon sinua kunnes tuot tavагап takaisin."

[936] Meriläinen 1880 Kautokeino.

[937] idem 1891 Alakiiminki.

[938] idem 1727 Niskajoki.

[939] idem II 915 Venehjärvi, Ven. Karj.

[940] idem 1910 Alakiiminki.

[941] idem 1653 Yläkainuu.

[942] Krohn 9153 a) Pielisjärri.

[943] SKVR IX 4, 1336 Viitasaari.

[944] Sohlman 45 Vehkalahti.

[945] Kahila b 4) 49 Kankaanpää.

[946] SKVR IX 3, 586 Tammela.

[947] Krohn 9429 a) Ven. Karj.

[948] Meriläinen II 776 Jyskyjärvi, Ven. Karj.

[949] SKVR IX 4, 1258 Pihtipudas.

[950] Heikkilä 25 Ikaalinen.

[951] Krohn 10618 b) Karjala.

[952] Kullaa 371 Hämeenkyrö.

[953] Meriläinen II 765, 766 Jyskyjärvi, Ven. Karj.; II, 816 Luujärvi, Ven. Karj.

[954] Meriläinen 1741 Niskajoki.

[955] Luce, s. 99.

[956] Wiedemann, Aus dem inn. und äuss. Leben, s. 477.

[957] Nalimov, Zur Frage naoh etc., s. 28.

[958] Vasiljev V. M., Черемисы-язычники, s. 6-9.

[959] Šahmatov, s. 140.

[960] Sama parannusmenetelmä on tunnettu esim. Schlesiassa ja Brandenburgissa (Seeligmann I, s. 327) sekä Venäjällä (Popov, s. 222).

[961] Popov, s. 33.

[962] Nalimov SUS 4.

[963] Hertzberg, s. 55.

XV. Katsaus.

[964] Vrt. Völkerpsychol. II 2, s. 17, 18, 22-24.

[965] Vrt. The legend of Perseus II, s. 146, 232; III, s. 185.

[966] Gondatti, s, 64; Patkanov, Die Irtysch-Ostjaken, s. 149-150; idem, Типъ остяцкаго богатыря, s. 66-67; Paasonen, s. 1-2.

[967] Paasonen, s. 2.

[968] idem, s. 27.

[969] Vrt. s. 59.

[970] Ks. Gondatti, s. 70; Högström, s. 210.

[971] Vrt. edellä s. 110, 122-123.

[972] Die Anfänge der Relig., s. 21.

[973] Ks. Hästesko, Länsisuomal. loitsurun., s. 11-12, sekä vrt. Valve, s. 27-28.


Lähdeluettelo.

a. Käsikirjoitukset.

Suomalaisen Kirjallisuuden Seuran kokoelmat.
Suomalais-ugrilaisen Seuran kokoelmat.
Suomen Muinaismuistoyhdistyksen kokoelmat.
Ruotsalaisen Kirjallisuuden Seuran kokoelmat.

b. Painetut lähteet.

Abramov, Iv., Повѣрья, примѣты и заговоры жителей Новоградъ-Волынскаго и Заславскаго уѣздовъ. (Живая Старина III-IV 1913).

Acerbi, J., Travels through Sweden, Finland and Lapland to the North Cape in years 1798 and 1798. Lontoo 1802.

Andelin, A., Kertomus Utsjoen pitäjästä. (Suomi 1858).

Bainbridge, R. В., On the Saorias of the Rajmanal Hills. (Memoirs of the Asiatic Society of Bengal. Vol. II). Kalkutta 1911.

Balov, А., Рожденie и воспитанiе дѣтей въ Пошехонскомъ уѣздЪ Яросл. губ. (Этнографическое Обозрѣнiе VI 1890).

Balov, А., Dergunov, S. J., Uljinskij, J., Очерки Пошехонья. (Этнографическое Обозрѣнiе XXXIX 1898, LI 1902).

Balov, V. А., Очерки Пошехонья. (Этнографическое Обозрѣние LI 1902).

Beskrifning om Svenska Allmogens Sinnelag, Seder etc. Tukholma 1774.

Boecler, J. W., Der Ehsten abergläubische Gebräuche, Weisen und Gewohnheiten. Pietari 1854.

Bogajevskij, Р. M., Очеркъ быта Саранульскихъ вотяковъ. (Сборникъ Maтepiaловъ Дашковскаго Музея III). Moskova 1888.

Buch, M.. Die Wotjaken. Helsinki 1882.

Bunjatov, G., Обычаи у армянъ Эриванской губ. (Этнографические Обозрѣние XXIX-XXX 1896).

Burjam, F., Den skandinaviska folktron om barnet i synnerhet före dopet. Helsinki 1917.

Burtsev, A. E., Народный бытъ великаго севера. Pietari 1898.

Castrén, M. A., Nordiska resor och forskningar. Helsinki 1852-70.

Chachanov, A. S., Празднованie новаго года у грузинъ. (Этнографическое Обозрѣние III 1889).

Dehon, Р., The religion and customs of the Uraons. (Memoirs of the Asiatic Society of Bengal. Vol. I). Kalkutta 1905.

Demidovitš, Р. Р., Изъ области вѣpoвaнiй и сказанiй бѣлоруссовъ. (Этнографическое обозрѣнiе XXIX-XXX 1896).

Den finska trolldomen. (Helsingfors Tidningar 1845 N:o 7).

Deržavin, N.. Очерки быта южнорусскихъ болгаръ. (Этнографическое Обозрѣнiе XXXIX 1898).

Dobrovoljskij, V. N., Смоленскiй Этнографическiй Сборникъ II. (Записки Ими. Русскаго Географическаго общества по отдѣленiю Этнографiи ХХП 1). Pietari 1894.

Duxin-Gorkavitš, А. А., Тобольскiй сѣверъ. Pietari 1906.

Düben, G. von. Om Lappland och lapparne, företrädesvis de svenska. Tukholma 1873.

Encyclopaedia of Superstitions, Folklore and the Occult Sciences of the World. Milwaukee 1903.

Filimonov, А., О религiи некрещеныхъ черемисъ и вотяковъ Вятской губернiи. (Вятскiя губернския вѣдомости 1868 N:o 48).

Folktro från Mustasaari. (Hembygden III). Helsinki 1912.

Frazer, J. G., Folk-Lore in the old Testament. Anthropological Essays presented to B. Tylor. Oxford 1907.

Frazer, J. G., The golden bough. Lontoo 1900.

Garnett, L. M. J., Women of Turkey and their Folk-lore. Lontoo 1891.

Gavrilov, В., Произведенiя народной словесности, обряды и повѣрья вотяковъ, Казанской и Вятской губ. Kasani 1880.

Gavbilov, В. G., Повырья, обряды и обычаи вотяковъ Маиадышскаго уѣзда, Урясь-учинскаго прихода, (Труды IV археологическаго съѣзда въ Россiи. Т. II.) Kasani 1891.

Georgi, J. G., Beschreibung aller Nationen des Russischen Reiches etc. Erste Ausgabe. Nationen vom Finnischen Stamm. Pietari 1776-1777.

Golitsyn, F., Мордва въ Хволынскомъ уѣздъ. (Саратовскiй Сборникъ I). Saratov 1881.

Gondatti, N. L., Сѣзды языческихъ взрованiй у манзовъ. (Извзстiя Имп. Русскаго общества любителей Естествозннiя, Антропологiи и Этнографiи. Т. XLVIII 2, 1888).

Ghape, Ев. J., Utkast till Beskrifning öfver Enontekis Sokn i Torneå Lappmark. (Kongl. Vetenskaps Akad. nya handlingar. T. XXV). Tukholma 1804.

Grimm, J., Deutsche Mythologie. Vierte Ausgabe. Berlin 1875-1876.

Hartland, E. S., The legend of Perseus. Lontoo 1891.

Hertzberg, E., Vidskepelsen i Finland på 1600-talet. Helsinki 1889.

HÖfberg, H., Nerikes gamla minnen. Örebro 1869.

Holmberg, U., Tšeremissien uskonto. (Suomen suvun uskonnot V). Porvoo 1919.

Holzmayer, J. В., Osiliana. (Verhandlungen der gelehrten Estnischen Gesellschaft zu Dorpat. VII, 2). Tartto 1872.

Hyltén-Oavallius, G. O., Wärend och Wirdarne I. Tukholma 1863.

Hämäläinen, A., Mordvalaisten, tšeremissien ja votjakkien kosinta- ja häätavoista. (Suomalais-ugrilaisen Seuran Aikakausk. XXIX). Helsinki 1915.

Hästesko, F. A., Länsisuomalainen loitsurunous. Jyväskylä 1918.

Hästesko, F. A., Länsisuomalaiset tautien loitsut. Helsinki 1910.

Högström, Р., Beskrifning öfver de til Sweriges Krona lydande Lapmarker. Tukholma 1746 [?].

Ivanov, Р., Этнографическiя матерiалы, собранные въ Купянскомъ уѣздъ Харьковской губ. (Этнографическое Обозрѣнiе XXXII 1897).

Jakovlev, E. К., Этнографическiй обзоръ иородческаго населенiя долины южнаго Енисея. Minusinsk 1900.

Janulaitis, А., Литовскiя суевѣрiя и примѣты. (Живая Старина III-IV, 1906).

Jonov, V., Медвѣдь но вѣронанiямъ якутовъ. (Живая Старина XXIV 3, 1915).

Kajum-Nasyrov, Повѣрья и обряды Казанскихъ татаръ. (Записки Ими. Русскаго Географическаго общества по отдѣленiю Этнографiи. Т. VI). Pietari 1880.

Kalewipoeg, eine Estnische Sage, verdeutscht von Dr. Bertram. Tartto 1861.

Karjalainen, K. F., Jugralaisten uskonto. (Suomen suvun uskonnot III), Porvoo 1918.

Kettunen, L., Matkamuistelmia Vepsän perukoilta. (Virittäjä 1918, N:o 1-4). Helsinki 1918.

Kidd, D., Savage Childhood. A study of Kafir children. Lontoo 1906.

Kirby, W. F., The Него of Estonia and other studies in the romantic literature of that country. Lontoo 1895.

Kirjallinen Kuukauslehti 1871 N:ot 6, 7.

Kirtikar, K. E., On the Ceremonies observed among Hindus during Pregnancy and Parturition. (The Journal of the Anthropological Society of Bombay 1889, Vol. I).

Košurnikov, В., Бытъ вотяковъ Сарапульскаго уѣзда Вятской губернiи. Kasani 1880.

Krauss, Friedrich S., Slavische Volkforschungen. Leipzig 1908.

Kreutzwald, Fr. R., Eestirahva ennemuistesed jutud. Helsinki 1866.

Kreutzwald, Fr. ja Neus, H., Mythische und magische Lieder der Ehsten. Pietari 1854.

Krohn, K., Suomalaisten runojen uskonto. (Suomen suvun uskonnot I). Porvoo 1914.

Krohn, K., Das schiff Nagifar.

Krohn, K., Zum schiffe Naglfar. (Finnisch-ugrische forschungen. Bd. XII). Helsinki 1912.

Kulikovskij, G. I., Похоронные обряды Обонежскаго края. (Этнографическое Обозрѣнiе IV 1890).

Kuznetsov, S. M., Культъ умершихъ и загробныя вѣрованiя луговыхъ черемисъ. (Этнографическое Обозрѣнiе LX 1904).

Kvarlevor av hednisk folktro bland Finlands svenskar. (Hembygden I).

Lapsitaikoja. (Uusi Aura 1912 N:o 131).

Lencqvist, Christianus Erici, Vanhojen suomalaisten tietopuolisesta ja käytännöllisestä taikauskosta. (H. G. Porthanin Tutkimuksia, suom. Edv. Rein. Suom. Kirjall. Seuran Toimituksia 105). Helsinki 1904.

Lloyd, A., Village Life in Japan. (Transactions of the Asiatic Society of Japan. Voi. XXIII, Part III, 1905).

Losijevskij, Vl., Обрядъ черемисскихъ похоронъ. (Оренбургом губернскiя вѣдомости 1852 № 19).

Luce, J. W. L. von, Wahrheit und Muthmassung. Beitrag zur ältesten Geschichte der Insel Oesel. Pärnu 1827.

Maikov, L., Великорусскiя заклинанiя. Pietari 1869.

Makarij, Iеромонахъ, Суевѣрiя и обычаи Мордвы Мокшанъ Нижегородской губернiи. (Нижегородскiя губернскiя вѣдомости 1849 № 49).

Minch, A. N., Народные обычаи, обряды, суевѣрiя и предразсудки крестьяне Саратовской губ. (Записки Имп. Русскаго Географическаго общества по отдѣленiю Этнографiи. Т. XIX вып. II). Pietari 1890.

Moljarov, Г., Похоронные обычаи и повѣрья горныхъ черемисъ Казанской губ., Козмодемянскаго уѣзда. (Извѣстя по Казанской Епархiн 1876 N:o 24).

Moškov, V. А., Гагаузы Бендерскаго уѣзда. (Этнографическое Обозрѣнiе LI 1902).

Murman, J. W., Några upplysningar om finnarnes fordna vidskepliga bruk och trollkonster, samlade i Norra Österbotten. (Suomi 1854).

N. I., Тептери Елабужскаго уѣзда. (Вятскiя губернскiя вѣдомости 1861 N:o 23).

Nalimov, V., Zur Frage nach den geschlechtlichen Beziehungen der Geschlechter bei den Syrjänen (Suomalais ugrilaisen Seuran Aikakausk. XXV). Helsinki 1908.

Nalimov, V. R., Загробный мiръ но воззрѣнiямъ зырянъ. (Этнографическое Обозрѣнiе LXXII-LXXIII 1907).

Nikiforovskij, N. J., Простоародныя нредсгавленiя, примѣты и повѣрья, суевѣрны обрядыя и обычаи етс. Собралъ въ Витебской Бѣлоруссiи. Vitebsk 1897.

Novitskij, Gr., Краткое описанiе о народъ остяцкомъ. Изд. Л. Майковъ. Pietari 1884.

Оренбургскiя губернскiя вѣдомости 1845 N:o 42.

Oulun Wiikko Sanomat 1873 N:o 27.

Paasonen, H., Über die ursprünglichen Seelenvorstellungen bei den finnisch-ugrischen Völkern etc. (Suomalais-ugrilaisen Seuran Aikakauskirja XXVI, 4). Helsinki 1909.

Pallas, P. S., Reise durch verschiedene Provinzen des Russiscben Reichs. Pietari 1771-1776.

Patkanov, S., Die Irtysch-Ostjaken und ihre Volkspoesie. Pietari 1897, 1900.

Patkanov, S., Типъ остяцкаго богатыря по остяцкимъ былинамъ и героическимъ сказанiямъ (Живая Старина III-IV). Pietari 1891.

Ploss, H., Das Kind in Brauch und Sitte der Völker. Berlin 1882.

Похоронные обряды у корейцевъ. (Этнографическое Обозрѣнiе LXIII 1904).

Popov, G., Русская народно-бытовая медицина. По матерiаламъ этнографическаго бюро кн. В. Н. Тенишева. Pietari 1877.

Potanin, G. N., У вотяковъ Елабужскаго уѣзда. (Извѣстiя общества Археологiи, Исторiи и Этнографiи при Имп. Казанскомъ университетъ. Т. III, 1884).

Reijo-Vaara, К., Suomen kansan lääkitsemistaito ja suomalainen sauna. (Oma maa II). Porvoo 1908.

Rivers, W. H. R., The Todas. Lontoo 1906.

Rogov, N.. Матерiалы для описанiя быта пермяковъ. (Пермскiй Сборникъ II). Moskova 1860.

Ruotsalainen, A., Pikkulasten "harjakset". Terveydenhoitolehti 1916 N:o 7-8.

Russwurm, O., Eibofolke oder die Schweden an den Kusten Ehstlands und auf Runö II. Tallinna 1855.

Rytškov, N., Tagebuch etc. Riika 1774.

Sajaktzis, G., Gräcowalachische Sitten und Gebräuche. (Zeitschrift des Vereins für Volksknnde IV, 1894).

Sartori, Р., Der Schuh in Volksglauben. (Zeitschrift des Vereins für Volkskunde IV, 1894).

Satakunta 1877 N:o 48; 1878 N:ot 4, 9, 10.

Seeligmann, S., Der böse Blick und Verwandtes. Berlin 1910.

Sjögren, A. J., Aufzeichnungen über die Gemeinden in Kemi-Lappmark. Gesammelte Schriften I. Pietari 1861.

Sjögren, A. J., Ueber die finnische Bevölkerung des St. Peterburgischen Gouvernements. Pietari 1883.

Skeat, W. W. and Bladgea, Ch. O., Pagan races of the Malay Peninsula. Vol. II.

Skogman, D., Kertomus matkaltani Satakunnasta muistojuttuja keräilemässä (Suomi II, 2). Helsinki 1864.

Snellman, A. H., Suomalaista lääketiedettä 1600-luvulla. (Suomen Museo 1899 N:o 3).

Sorokin, Р. А., Пережитки анимизма у зырянъ. (Извѣстiя Архангельскаго общества изученiя русскаго сѣвера 1910 N:o 22).

Stein zu Illingen, G., Über estnische Sagen und Bräuche. (Sitzungsberichte der gelehrten Estnischen Gesellschaft zu Dorpat 1886). Tartto 1887.

Steinen, Karl von der, Unter den Naturvölkern Zentral-Brasiliens. Berlin 1894.

Sumtsov, N., О славянскихъ вѣрованiяхъ на новорожденнаго ребенка. (Журналъ Министерства народнаго просѣщенiя CCXII 1880).

Suomen kansan vanhat runot 4 1; IX 3, 4. Helsinki 1917-1919.

Šahmatov, А. А., Мордовскiи Этнографическiи Сборникъ. Pietari 1910.

Šestakov, V., Быть черемисъ Уркумскаго yѣзда. (Вятскiя губернскiя вѣдомости 1867 N:o 5).

Taikataloja Savossa ja Karjalassa. (Uusi Suometar 1878 N:ot 148, 153, lisäl.).

Taioista ja taudeista. (Hämeen Sanomat 1885 N:o 97).

Tervo, W. M., Metsästystietoja Kajaanin kihlakunnasta ja etenkin Sotkamon pitäjästä. (Kansatieteellisiä kertomuksia II). Helsinki 1893.

Trunov, A. N., Понятiя крестьянъ Орловской губернiя о природъ физической и духовной. (Записки Имп. Русскаго Географическаго общества по отдѣленiю Этнографiи II). Pietari 1869.

Черемисскiя вѣрованiя. (Вятскiя губернскiя вѣдомости 1860 N:o 27).

Tšeremšanskij, V. M., Описанiе Оренбургской губернiя. Ufa 1859.

Tšubinskij, Р. Р., Труды Этнографическо-статистической Экспедицiи въ западнорусскiй край. Pietari 1872.

Tylor, E. В., Primitive culture. Lontoo 1903.

Tönnison, M., Ennemuistesed Luuletused. Wiljandi 1880.

Uspenskij, D.. Р., Родины и крестины, уходъ за родильницей и новорожденнымъ. (Этнографическое Обозрѣнiе XXVII 1895),

Ušakov, D. N., Матерiалы по народнымъ вѣрованiямъ великоруссовъ (Этнографическое Обозрѣнiе XXIX-XXX 1896).

Uusi Aura 1912 N:o 131.

W. M. N., Hedna minnen, wantro och widskepelse i wåra dagar. (Folkwännen 1879 N:o 5).

Valve, A., Hammastaudin kansanomaisia parannustapoja Suomessa. (Suomen Hammaslääkäriseuran Toimituksia IX). Helsinki 1912.

Varonen, M., Vainajainpalvelus muinaisilla suomalaisilla. (Suom. Kirjall. Seuran Toimituksia. 87 osa). Helsinki 1898.

Vasiljev, J., Übersicht über die heidnischen Gebräuche, Aberglauben und Religion der Wotjaken in den Gouvernements Wjatka und Kasan. (Suomal.-ugrilaisen Seuran Toimituksia XVIII). Helsinki 1902.

Vasiljev, V. M., Черемисы-язычники. Матерiалы для изученiя вѣрованiй и обрядовъ черемисъ. Болѣзни и ихъ леченiе. (Инородческое Обозрѣнiе кн. 12 1915). Kasani 1915.

Veselovskij, A. N., Разыскания въ области русскаго духовнаго стиха. (Сборникъ отдѣленiя русскаго языка и словесности Имп. Академiи Наукъ. Т. LIII, N:o 6). Pietari 1891.

Westermarck, E., Marriage ceremonies in Morocco. Lontoo 1914.

Westermarck, E., Ursprung und Entwickelung der Moralbegriffe. Deutsch von Leopold Katscher. Leipzig 1909.

Wiedemann, F. J., Aus dem inneren und äusseren Leben der Ehsten. Pietari 1876.

Wiedemann, F. J., Joh. Andreas Sjögrens Livische Grammatik - - - mit einer historisch-etnographischen Einleitung versehen von - - -. (J. A. Sjögrens Gesammelte Schriften Bd. II, Theil I). Pietari 1861.

Vierkandt, A., Die Anfänge der Religion und Zauberei. (Globus XCII 2, 1907).

Viipurin Uutiset 1877 N:o 14.

Вятскiя губернскiя вѣдомости 1838 N:o 3.

Wundt, W., Völkerpsychologie. Leipzig 1906.

Wuttke, A., Der deutsche Volksaberglaube der Gegenwart. Hampuri 1860.

Zachariae, Т., Zum altindischen Hochzeitsritual. (Wiener Zeitschrift für die Kunde des Morgenlandes XVIII 1, 1903).

Zelenin, D. K., Pyccкie народные обряды со старою обувью. (Живая Старина I-II 1913).